Անդրադարձ

Ռ.Հ. Յաճախ առիթներ ունեցած եմ մտածելու, որ կեանքի մէջ «պատճառ»-ի ու «արդիւնք»-ի փոխյարաբերութիւնները մեր մօտ կրնան ճամբայ բանալ սխալ համոզումներու: Մենք յաճախ պատճառը կը շփոթենք արդիւնքին հետ, կամ, ընդհակառակը, արդիւնքը կը շփոթենք պատճառին հետ: Որը միւսին պատճառը կամ արդիւնքն է, յստակ չենք գիտեր: Կամ յստակօրէն սխալ գիտենք: Ի՞նչ կը նշանակէ ասիկա: Պարտաւոր եմ օրինակներ տալ անձնական կեանքէս: Երէկ առաւօտ բարեկամ...

ՍԵՒԱԿ ԱՐՈՅԵԱՆ Բարի՛ լոյս, հա՛յ, հայրենի՛ք, Հայաստա՛ն, Բարի՛ լոյս, Արարատեա՛ն աշխարհ, Բարի՛ լոյս, Աստուա՛ծ, Արարա՛տ: Երեք տարի առաջ, այսօր, ես առի կեանքիս մեծագոյն քայլը: «Գլխէս մեծ» քայլ, եւ այդ ալ` ի՜նչ քայլ, քայլ դէպի տուն: Ինձ կանչող չեղաւ, ո՛չ հարազատ, ո՛չ ալ` ծանօթ ունէի, որ ինծի «արի տուն» ըսէին. այն, ինչ որ ունէի մինչեւ այդ օրը, գրեթէ ոչինչ էր, բացի`...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Ես առաջին անգամն է էի տեսնում մի այսպիսի սիրելի անձնաւորութիւն: Նա այն աբեղաներից էր, որի բերանում Յիսուսի, Մովսէսի եւ Պօղոսի անունների հետ ստէպ յիշւում էին իր ազգի նահապետների անունները, ոչ միայն հասարակ խօսակցութեան մէջ, այլեւ սուրբ տաճարի բեմից: Նա չէր խօսում բիբլիական Պաղեստինի եւ «Վերին Երուսաղէմ»-ի երանութիւնների մասին, նրա նուիրեալ երկիրը Վասպուրականն էր... Րաֆֆի Ափսո՜ս... Մեր պատանութեան օրերու...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Հայաստանի պատկերասփիւռի մէկ կայանի լրատուական յայտագիրէն` 1 օգոստոսին ի միջի այլոց հաղորդուեցաւ հետեւեալը. Հայաստանի բնակչութեան այժմու թիւը շուրջ 2,9 միլիոն է: Մանրամասնութիւններ` վերջին շրջանին, քաղաքներէ հեռացած են շուրջ 6 հազար բնակիչ, գիւղերէ` աւելի քան 3 հազար: Նոյն օրը, «Ազդակ»-ի «50 տարի առաջ» սիւնակին մէջ կար Հայաստանէն լուրերու շարան մը, որոնցմէ մէկը կ՛ըսէր. 1968-ի յուլիսի վերջերուն, Հայաստանի բնակչութեան թիւը...

ԲԱԳՐԱՏ ԷՍԴՈՒԳԵԱՆ 110 տարի առաջ, նոր սահմանադրութեան գործադրման շնորհիւ վերացաւ նաեւ Թուրքիոյ գրաւոր մամուլին մէջ տխուր հռչակ վայելող գրաքննութիւնը: Կայսրութեան շրջանակները, ինչպէս` բոլոր նորութիւնները, մեծ վերապահութիւն ցուցաբերած էին նաեւ թերթերու` որպէս զանգուածային լրատուամիջոց հրատարակութեան: Այդ մասին ալ երկրին մէջ նախափորձը կատարեցին ազգային փոքրամասնութիւնները: Նախքան թրքերէնով թերթի մը հրատարակութիւնը արդէն հայ կամ յոյն խմբագիրներ սկսած էին իրենց մայրենի լեզուներով թերթեր հրատարակել:...

ՏՈՔԹ. ՎԵՀՈՒՆԻ ՄԻՆԱՍԵԱՆ Վանաշէն (նախկին Թայթան) գիւղ, Արարատի մարզ, հարազատ հօրեղբoրս տունը իջեւանեցայ, երբ  հայրենիքի վերանկախացումէն անմիջապէս ետք այցելութեան գացի Հայաստան: Փափաքիս ընդառաջ երթալով` անհամբեր սպասեցի տնեցիներուն կողմէ կազմակերպուած վաղամեռ բանաստեղծ Պարոյր Սեւակի գերեզման այցելութեան: Երկու տասնեակ տարիներ առաջ Զանգակատուն (նախկին Չանախչի) իր հայրենի գիւղէն մօտ ութ քիլոմեթր հեռաւորութեան վրայ, Արարատի շրջանէն դէպի Երեւան ճամբուն վրայ, որպէս թէ ինքնաշարժի անհեթեթ...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Սարգիս Արարատեան Սարգիս Արարատեան, ծանօթ նաեւ` Շահնազարեան անունով, յայտնի հասարակական գործիչ եւ քիմիագէտ, ՀՅԴ կուսակցութեան անդամ: Ծնած է Նուխի (Կովկաս), 1 հոկտեմբեր 1884-ին կամ 1886-ին, իր նախնական ուսումը ստացած է նախ տեղւոյն hայոց ծխական վարժարանը, ապա ռուսական քաղաքային դպրոցը. իր քննութիւնը տուած է սպայից վարժարան մտնելու համար Թիֆլիսի պետական ուսումնարանին մէջ ու ապա` Ներսիսեան վարժարանին մէջ տուած է...

Ա. Ա. Գերմանիոյ մէջ քաղաքական բուռն բանավէճի նիւթի վերածուած է Թուրքիոյ նախագահ Էրտողանը Պերլին հրաւիրելու Գերմանիոյ իշխանութիւններուն որոշումին դէմ, որ ըստ ընդդիմութեան, անտեղի եւ անյարմար որոշում մըն է, որովհետեւ Էրտողանի նման բռնատէր մը ոչ մէկ պարագայի Գերմանիա պէտք է այցելէ: Թուրքիոյ նախագահ Էրտողանի Գերմանիա հաւանական այցելութեան դէմ սուր բանավէճը պայթեցաւ անցեալ շաբաթ, երբ գերմանական մամուլը հաղորդեց, որ նախագահ Ֆրանք Վալթեր...

ՍԷՐՈՒԺ ԱԲԻԿԵԱՆ Չեմ գիտեր, թէ ինչպէ՛ս ողջ մնացած եմ. վերադարձի անհիմն ճամբուն մասին կը մտածեմ, արդեօք վերադարձ կա՞յ: Գիտեմ` ինչպէս բաժնուցայ քեզմէ, մա՛յր հող, անշուշտ նպատակը մեզ բնաջնջել էր: Մա՛յր հող, քեզ կը կանչեմ, երբ մանկութեանս յիշատակի նկարներս կը վերյիշեմ, երբ անմեղութիւնն ու մակերեսային գաղափարներ մեզ կը միացնեն: Երբ հասակ առի, գիտակցեցայ, որ մեզ միացնողը շատ աւելի վսեմ էր, հասկցայ,...

Հայ ազգային քոնկրեսի (ՀԱՔ) անդամ Զոյա Թադեւոսեանի յայտարարութիւնը, թէ` Արցախի ազատագրուած տարածքները պէտք է վերադարձնել Ազրպէյճանին, եթէ հիմնախնդիրի լուծումը ատիկա կը պահանջէ, պէտք է ըսել, որ բոլորովին միակ ու նոր զգայացունց յայտարարութիւնը չէ: Թադեւոսեանէն առաջ եւս այդ տարածքներու կարգավիճակին մասին տարբեր ձեւակերպումներ հնչած են, նոյնիսկ անոնց հայկական պատմական պատկանելիութիւնը խնդրոյ առարկայ դարձած է: Թադեւոսեան աւելի մանրամասնելով իր միտքերը կը հաստատէ,...

ԱՐՏԱՇԷՍ ՇԱՀԲԱԶԵԱՆ «Սիրոյ եւ հանդուրժողութեան յեղափոխութիւնից» երեք ամիս անց հայաստանեան մթնոլորտը թունաւորուած է ատելութեան եւ անհանդուրժողութեան տրամադրութեամբ: Այս տրամադրութիւնը, եռք տալով ընկերային ցանցերում եւ լրատուամիջոցներում բաժանարար գծեր է ստեղծում հասարակութեան մէջ, ինչն էլ անխուսափելիօրէն յանգեցնելու է հասարակութեան պառակտմանը: Ազատ, այլընտրանքային տեսակէտ արտայայտելը դարձել է մեղք, որի համար մարդը կարող է ենթարկուել յարձակումների, հայհոյանքների ու պիտակաւորումների: Ո՞ւր մնացին սէրն ու հանդուրժողութիւնը,...

ԱՐՏԱԿ ՍԱՐԳՍԵԱՆ ՀՅԴ Հանրային Կապերի Պատասխանատու  Որ համերաշխ հանրութիւնը մեծ ուժ է, կարծէք, ոչ մէկը դեռ կասկածի տակ չի առել: Բայց «մեծ սիրոյ» փաթեթաւորմամբ հանրային պառակտումը սկսուել է, ցաւօք: Դիմատետրը դարձել է ատելութեան մի եռացող կաթսայ, որտեղ հայհոյանքների, իրար ոչնչացնելու, մեղադրանքներ ու լուտանքներ թափելու եւ պաշտպանական ճառերի պակաս չի զգացւում: Իշխանութեան եւ ընտրութիւնների հոտը շատերն արդէն իրենց քթներին են քնում...

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ԻՍԿԱՀԱՏԵԱՆ Վերապրող ականատես վկաներու յուշագրութիւններուն մէջ յիշուած թուրքերու բարբարոսութիւններուն եւ հայոց տառապանքներուն մանրամասնութիւնները նոյնութեամբ եւ աւելի կը կարդանք դեսպան Հանս ֆոն Վանկենհայմէն իր երկրի ռայխսքանցլեր (վարչապետ) Թէոպալտ ֆոն Պեթման-Հոլվեկին ուղղուած 17 յունիս 1917 թուագրեալ հեռագիր-նամակին` 1915-06-17-DE-003 (տպագրուած` Գ. Եւ Հ. 081/կրճ./- սկզբնաղբիւրը` PA-AA/R14086) մէջ, որ լոյս տեսած է Վոլֆկանկ Կուսթի «Հայերի ցեղասպանութիւնը 1915-1916. Գերմանիոյ արտաքին գործերի նախարարութեան քաղաքական արխիւի...

Հայաստանի երկրորդ նախագահի կալանաւորումը  տեղի տուած է տարաբնոյթ մեկնաբանութիւններու: Տարաբնոյթը որոշ տեղեր վերածուած է ուղղակի հակոտնեայ տեսակէտներով եւ իրերամերժ փոխամբաստանութիւններով յատկանշուող  ընդհանուր մթնոլորտի: Նման մթնոլորտ քաղաքական եւ հասարակական բեմերու վրայ այդքան ալ անհաւանական կրնայ չթուիլ, եթէ մտաբերենք որեւէ երկրի պարագային նախկին նախագահի նկատմամբ քրէական գործի յարուցման եւ անոր հետեւող կալանաւորման որոշումի պարագաներ: Զգայացունց եղելութիւններուն կը հետեւին թէժ քննարկումներ: Այդ քննարկումները...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Ռուսիան եւ Իրանը երկու անկախ պետութիւններ են, եւ բնականաբար անոնց շահերը երբեմն կը համընկնին, իսկ երբեմն ալ` ոչ: Ռուսիոյ նախագահ Վլատիմիր Փութին 17 մարտ 2018-ին Սոչիի մէջ Սուրիոյ նախագահ Պաշշար Ասատի հետ իր հանդիպումէն ետք յայտարարեց, թէ բոլոր օտար ուժերը պէտք է քաղաքական լուծման փուլէն սկիզբէն ետք հեռանան Սուրիայէն: Քանի մը շաբաթ ետք, Ասատի քեռիին տղուն պատկանող սուրիական...

ԱՐՇՕ ՊԱԼԵԱՆ Հանգի՛ստ: Պատրա՛ստ: Քայլ առաջ, օ՛ն: Լիբանանեան բանակն է, կը տողանցէ: Դարձեալ 1 օգոստոս է. Լիբանանի այն քիչ օրերէն, որոնց ընթացքին կարելի է հպարտանալ, պատկանելիութիւն զգալ, ճակատաբաց ու հանգիստ սրտով մօտենալ հեռատեսիլին, հետեւիլ շրջանաւարտ սպաներուն հանդէսին ու տողանցքին եւ գոհ ու ապահով զգալ: Լիբանանի տարօրինակ «հրաշալիքներուն» կողքին բանակը կը մնայ այն հրաշքը, որ կը հմայէ բոլորը եւ կը ստեղծէ...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Կը զարմանանք, ոչ թէ անոր համար, որ տակաւին, տասնամեակներէ ի վեր կը յիշատակենք կամ կ՛արժեւորենք եզակի այս տօնը, այլ անոր համար, որ իբրեւ լիբանանցիներ, գիտնալով հանդերձ, թէ երկրին միակ ապաւէնն ու յոյսը բանակն է, կը շարունակենք զայն թիրախ դարձնել, շատ անգամ հեգնանքով եւ վիրաւորական խօսքերով, անոր սրբազան առաքելութիւնը նսեմացնելով, աւելի՛ն. ուղղակիօրէն զայն հարուածելով: Այլ խօսքով, լիբանանցին կը զարմանայ...

Ստորեւ կը հրատարակենք ՀՅԴ Բիւրոյի ներկայացուցիչ Հրանդ Մարգարեանի խօսքը` Վահէ Յարութիւնեանի մահուան առիթով: Վահէն դաշնակցական ընկեր էր, մեր ընկերն էր, իմ ընկերն էր եւ ընկեր էր` բառի լիարժէք իմաստով: դժուար ու ծանր է այս առիթով գրել. գրել` ընկերոջ մասին, ում հետ մեծացել ես, գրել` ընկերութեան մասին, որը երբեք չի ընդհատուել… Վահէի հետ դպրոց ենք յաճախել, դասի ժամանակ միասին սովորել ու...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ 21 յուլիս 2018-ին Եւրոպական Միութիւնը Հայաստանի եւ Եւրոպական Միութեան միջեւ գործընկերութեան խորհուրդի անդրանիկ նիստի աւարտին յայտարարութիւն մը հրապարակելով Հայաստանն ու Թուրքիան յորդորեց առանց նախապայմաններու կարգաւորելու իրենց յարաբերութիւնները: Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան «Ժազիրա»-ի հետ հարցազրոյցի ընթացքին պատասխան-յայտարարութիւն մը կատարելով վերյիշեցուց հայկական կողմի արդէն աւանդական դարձած կեցուածքը, որ «մենք պատրաստ ենք Թուրքիոյ հետ հաստատելու դիւանագիտական յարաբերութիւններ` առանց որեւէ նախապայմանի»` ընդգծելով,...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ     Որպէսզի կրօնաբոյր արտայայտութիւններէ մենք մեզ զերծ պահենք, Որպէսզի չափազանցուած եւ ամբոխավարի մտքերէ ձերբազատ մնանք, Որպէսզի ընդունինք պարզ ու ժուժկալ ըսելաձեւի հրամայականը, Որպէսզի չտարուինք կարգ մը մարդոց սին ու տխուր վերագրումներուն պատասխանելով, չգործածեցինք պաշտել բառը եւ բաւարարուեցանք խորագիրով մը յստակացնել մեր համեստ կեցուածքը, ըմբռնումն ու հաւատարմութիւնը` յայտնելով, թէ` Լիզպոնի տղա՛ք, մենք ձեզ պիտի շարունակենք սիրել տասնամեակներ ամբողջ: Այո՛,...