Անդրադարձ

Յ. ԼԱՏՈՅԵԱՆ Վերջին երկու ամիսներուն Հայաստանի լրատուական միջոցները, բոլոր մակարդակներու վրայ, բանակին մէջ խաղաղ պայմաններու մէջ մահացած զինուորներուն թղթածրարը արծարծեցին: Բանակին մէջ դեկտեմբերէն ի վեր 14 զինուորներու մահը ցնցած էր բոլորը: Ընդդիմութիւնը իշխանութեան վարչակարգի բացթողումները կը շեշտէ, իսկ իշխանութիւնը` նախկին նախագահ Քոչարեանի, Հայաստանի Հանրապետական կուսակցութեան կողմէ շանթաժ կը նկատէ: Խորքին մէջ, սակայն, երբեք ընդունելի չէ զինուորներուն կեանքը այսքան պարզութեամբ քաղաքականացած...

Նոյնինքն ազերիին համար կատարուածը անհասկնալի եւ շինծու սենարիօ կամ բեմադրութիւն մըն էր: Ի՞նչ պայմաններու տակ կազմակերպուած էին փետրուար 9-ի Ազրպէյճանի խորհրդարանական արտակարգ ընտրութիւնները: Ո՞վ էր այդ որոշումին ետին կեցող անձը կամ կազմակերպութիւնը: Ընդհանրապէս «արտակարգ ընտրութիւններ» հասկացողութիւնը կը ներկայացնէ դրական փոփոխութիւն մը կամ աւելի ճիշդը` բարեշրջում մը: Ազրպէյճանի պարագային, այս արտակարգ ընտրութիւնները կատարուեցան որոշուած թուականէն ինն ամիս առաջ, այդ պայմանաւորումով եւ...

Մօտենում ենք Արցախի համապետական ընտրութիւնների` օրէնքով սահմանուած քարոզարշաւի մեկնարկին: Թէեւ արդէն շուրջ մէկուկէս տարի է` զանազան կուսակցութիւններ եւ անհատներ սկսել են քարոզչութիւնը` այն անուանելով կուսակցաշինութիւն, նոր կուսակցութիւնների հիմնում, հանդիպում Արցախի տարբեր շրջանակների հետ, սրանք բոլորն անպաշտօն քարոզչութիւն են: Միւս կողմից` ակներեւ է նիւթական միջոցների մեծ չափերով կասկածելի շրջանառութիւնը, որն արտայայտւում է կուսակցական շքեղ շտաբների առկայութեամբ: Այս ու այն կողմ չեն...

20-րդ դարի սկիզբներին արցախահայութիւնն իր ազատութեան եւ անկախութեան ուղիներում հանդիպեց առաւել ծանր իրավիճակների: Եթէ նախկինում ցարական իշխանութիւնները հայութեան դէմ պայքարում էին աւելի «քաղաքակիրթ» միջոցներով, ընդունւում էին որոշումներ, օրէնքներ, կամ էլ հետապնդւում էին առանձին անհատներ, կազմակերպութիւններ, ապա այս անգամ բռնարարքների ենթարկուեց ողջ ժողովուրդը: Դարավերջին դա հիմնականում կապուած էր 1903թ. յունիսի 12-ի Նիկոլայ Երկրորդի տխրահռչակ հրամանագրի հետ, որով բռնագրաւուեցին հայ լուսաւորչական եկեղեցու...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Չինաստանի Ուհան շրջանին մէջ համաճարակի վերածուելէն ետք, «Քորոնա» ժահրին Իրանի մէջ յայտնուիլն ու Իրանէն եկած ճամբորդներուն մօտ ժահրի յայտնաբերումը պատճառ դարձան, որ անոր դրացի եւ ոչ դրացի երկիրները անմիջապէս փակեն անոր հետ օդային ու ցամաքային սահմանները: Իբրեւ հետեւանք, Իսլամական հանրապետութիւնը յայտնուեցաւ միջազգային մեկուսացման մէջ: Այսպիսով «Քորոնա»-ն յաջող կերպով իրագործեց Իրանը մեկուսացնելու ամերիկեան նպատակը, որուն կատարեալ իրագործման մէջ ձախողած...

ԱՐՄԷՆ ԹԱՇՃԵԱՆ ա-Էջացոյց Յետթաւշեայ յեղափոխութեան` վարչապետի դիմումին ընդառաջ, ինչպէս նաեւ շարժման սահմանադրական եւ պետական անցնցում ու անխափան հիմնարկաւորումը ապահովելու նախանձախնդրութեամբ, Դաշնակցութիւնը ազգային֊համաձայնական կառավարութեան իր մասնակցութեամբ ոչ միայն երկխօսութեան, այլեւ գործակցութեան հարթակի ամենապատրաստակամ ու համբերատար պահակը եղաւ: Վարչապետը ի՛նքն էր, որ ուզեց ամայացնել ներազգային ճակատի ամրակայման սպասարկող երկխօսութեան եւ գործակցութեան այդ հարթակը, երբ անցումային կառավարութեան հաշուետուութեան ծանօթ հանրահաւաքին (17 oգոստոս 2018)...

ԵՐՈՒԱՆԴ Հ. ՔԱՍՈՒՆԻ Հայոց լեզուի պատմութեան առնչուած աշխատանքի եւ հետազօտութեան չսպառող նիւթ է օտարամուտ բառերու ներկայութիւնը հայերէնի բառամթերքին մէջ: Բայց այս երեւոյթը իւրայատուկ չէ միայն հայերէնին, կենդանի եւ ապրող բոլոր լեզուները, որոնք իրենց կեանքը կը շարունակեն այլ լեզուներու հարեւանութեամբ, կամ անոնց հետ շփման մէջ են ստեղծագործական ու գիտական-ակադեմական ոլորտներու մէջ, փոխազդեցութիւններու եւ փոխառումներու ճամբով, առաջին հերթին, իրենց սահմաններէն անդին իրենց...

Ստորեւ կը ներկայացնենք ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ Յովսէփ Տէր Գէորգեանի խօսքը` ՀՅԴ Հայաստանի երիտասարդական միութեան 7-րդ Պատգամաւորական ժողովի մեկնարկին: ՀՅ Դաշնակցութեան աշխարհասփիւռ կառոյցի անքակտելի մասնիկն է ՀՅԴ երիտասարդականը: ՀՅԴ երիտասարդական, ուսանողական եւ պատանեկան միութիւնները կը գործեն աւելի քան 30 երկիրներու մէջ եւ կը հաշուեն աւելի քան 10.000 անդամ: Կարելի է անվարան հաստատել, որ ՀՅԴ Երիտասարդականը հայկական աշխարհի ամենատարածուն եւ ամենաբազմանդամ երիտասարդական...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ «Անոնք, որոնք կ’ընտրեն չարեաց նուազագոյնը, կը ձգտին մոռնալու, որ ընտրած են չարիքը»: ՀԱՆՆԱ ԱՐԵՆՏ Ազատ խոհեր` քաղաքացիի եւ հանդիսատես-վկայի իրաւունքով: Այսօր ժողովրդավարութիւնը չէ այն, ինչ որ էր Հին Յունաստանի մէջ: Ան կը գործէր առանց մեծամասնութեան եւ առանց փոքրամասնութեան, այսինքն` առանց պայքարներու, գործադիր իշխանութիւնը ընտրելու համար: Որոշումները կը քուէարկուէին ժողովի ընթացքին եւ դատարաններու մէջ, ղեկավարները կ’ընտրուէին վիճակաձգութեամբ,քոմպինացիայի, քարոզչութեան եւ...

Ստորեւ կը ներկայացնենք Արցախի Ազգային ժողովի փոխնախագահ, փրոֆ. Վահրամ Բալայէանի ելոյթը` ՀՅ Դաշնակցութեան Արցախ վերադարձի 30-ամեակին նուիրուած ,հյ Դաշնակցութեան տեղն ու դերը Արցախում պետականութեան վերականգնման գործումէ գիտաժողովին: 19-րդ դարի երկրորդ կէսին Հայաստանը շարունակում էր երկփեղկուած մնալ: Արեւմտեան Հայաստանը գտնւում էր Թուրքիայի, իսկ Արեւելեան Հայաստանը ցարական Ռուսաստանի գերիշխանութեան տակ: Արեւմտեան Հայաստանում հայ ժողովուրդը գտնւում էր ամենադաժան ճնշումների, ազգային արժանապատուութեան ոտնահարման, ֆիզիկական...

Թրամփի վարչակազմին կողմէ Ազրպէյճանին 101,5 միլիոն տոլարի ռազմական աջակցութիւն տրամադրելու որոշումը մեծ մասմամբ պայմանաւորուած է Իրանի դէմ քայլերով, սակայն կասկած չկայ, որ այդ աջակցութիւնը նաեւ վտանգաւոր կը դարձնէ Հայաստանի եւ Արցախի դէմ ռազմական գործողութիւններով սպառնացող Ալիեւի վարչակազմը, կը գրէ Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախումբի կառավարական հարցերու վարիչ Թերեզա Երիմեանը` Ներկայացուցիչներու տան յատկացումներու յանձնախումբին յանձնուած տեղեկագիրին մէջ: Երիմեան կը նշէ, որ Ազրպէյճանին...

Սուրիական բանակի ռազմավարական նշանակութիւն ունեցող տեղաշարժերը ոչ միայն գետնի վրայ իրավիճակային փոփոխութիւն յառաջացուցած են, այլ նաեւ զգալիօրէն փոխած խաղին կանոնները: Սուրիական զինեալ ուժերը տարածքներ կը մաքրազտեն ահաբեկիչ տարրերէ  եւ կը ձգտին Իտլիպի ամբողջական ազատագրումին: Դամասկոս-Հալէպ մայրուղիի թէ Հալէպի օդակայանի վերահսկումով սուրիական պաշտօնական բանակը տիրական ներկայութիւն կը վերահաստատէ այդ շրջանի կարեւորագոյն կէտերուն  վրայ: Այս մաքրազտման զինարշաւը, բնականաբար, հաշտ ընկալում չունեցաւ Անգարայի...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Իտլիպի մէջ Թուրքիա-Ռուսիա լարուածութիւնը կը գտնուի բարձր մակարդակի վրայ: Դէպքերը կը զարգանան արագօրէն եւ ի վնաս թրքական կողմին: Թուրքիոյ պաշտպանութեան նախարարի «Իտլիպի մէջ հարցը կրնայ լուծուիլ, եթէ Ռուսիան մէկ կողմ կանգնի» անհեթեթ խօսքը լաւագոյնս կ՛արտայայտէ թրքական կողմին անճրկութիւնն ու յուսահատութիւնը, սակայն ասիկա այդ մասին միակ վկայութիւնը չէ, այլ գոյութիւն ունին այդ իրողութիւնը հաստատող նոյնքան խօսուն այլ օրինակներ: Թրքական...

Հինգշաբթի, 13 փետրուար 2020-ին, Սուրիոյ խորհրդարանի 10-րդ նիստին ընթացքին, խորհրդարանի անդամ Ժիրայր Ռէյիսեան Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչման ու դատապարտման բանաձեւի քննարկման ընթացքին արտասանեց հետեւեալ խօսքը. «Խորհրդարանի մեծարգո՛յ նախագահ, Յարգելի՛ երեսփոխաններ, Սուրիոյ պատերազմի տարիներուն ահաբեկչութեան դէմ պատերազմ մղեցինք ու կը մղենք յանուն մեր ժողովուրդին արժանապատուութեան եւ սուրիական հայրենիքին խաղաղութեան: Չափազանցած չենք ըլլար, եթէ ըսենք, որ մենք` սուրիացիներս, համայն մարդկութեան փոխարէն` պատերազմեցանք ահաբեկչութեան...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Սուրիոյ ժողովուրդը առաջինը եղած է, որ իմացած է Հայոց ցեղասպանութեան մասին, որովհետեւ 20-րդ դարու սկիզբը, օսմանեան Թուրքիոյ կողմէ տասնեակ հազարաւոր հայեր արտաքսուեցան սուրիական անապատի մահուան դաշտերը: Տեղւոյն արաբները մեծ թիւով հայ որբեր որդեգրեցին` զանոնք մեծցնելով իբրեւ իրենց զաւակները: Հալէպի, Ռաքքայի, Տէր Զօրի, Դամասկոսի եւ այլ վայրերու տեղւոյն բնակիչները սրտաբաց ընդունեցին ողջ մնացած...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Կրթական վիճակը հասաւ հոն, ուր հայ ծնողները պէտք է կրթուին, որպէսզի իրենց  զաւակները անպայման հայկական վարժարան ուղարկեն: («Ազդակ», մայիս 2019) ԿԱՐՕ ԱԲՐԱՀԱՄԵԱՆ (Բանասէր, հրապարակագիր) Հիւմըրով գրուած սա քանի մը տողը մեր ուշադրութիւնը գրաւած էր դեռ քանի մը ամիս առաջ: Գրողը բոլորիս ծանօթ բարեսիրտ ու հայ գիրի նուիրեալ Կարոն է, որ իր ազնուափայլ տիկնոջ` Վերժինի ժրաջան մասնակցութեամբ, ահա քանի...

ՍԱԼԲԻ ՔԻՒՐՔՃԵԱՆ-ԹԱՇՃԵԱՆ Բառարանին մէջ իր իւրայատուկ տեղը կը գրաւէ «նուիրել» բայը, որովհետեւ իր բովանդակութեամբ կը փոխանցէ նաեւ հոգեկան այնպիսի գոհունակութիւն ու ջերմութիւն` թէ՛ նուիրողին եւ թէ՛ ալ ստացողին մօտ: Այս արժէքի հասկացողութենէն մեկնելով` Ազգային «Յառաջ-Գ. Կիւլպէնկեան» քոլեճի ԺԱ. դասարանի աշակերտները, անցնող շաբթուան ընթացքին Յովհաննէս Թումանեանի կեանքի տարբեր փուլերուն ծանօթանալէ, իր անձն ու գործը ներկայացնող դրուագներ կարդալով` գաղափար մը յղացան. Թումանեանի...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Չորեքշաբթի, 19 փետրուարը Հայաստանի մէջ հռչակուած էր «Գիրք նուիրելու օր»: Ահա թէ ի՛նչ գրած է «Հայաշխարհ» անունով կայքէջը, որ իբրեւ հասցէ ունի մանուկներն ու պատանիները. «Փետրուար 19-ը Հայաստանի մէջ կը նշուի` «Գիրք նուիրելու օր»: Այս տօնը հիմնուած է Հայաստանի Գրողներու միութեան նախագահ Լեւոն Անանեանի առաջարկով, 2008-ին: Տօնը նշել նախաձեռնած է Հայաստանի կառավարութիւնը` Ամենայն Հայոց բանաստեղծ Յովհաննէս Թումանեանի ծննդեան...

ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆ Իրենց ծառայած հաւաքականութիւններու իրավիճակներուն եւ կարիքներուն լոյսին տակ կուսակցութիւնները պարբերաբար կը վերանային իրենց ծրագիրն ու կանոնագիրը` պատշաճելու համար կեանքի նոր կացութիւններուն ու պահանջներուն կամ... իրենց հաշիւը կը փակեն պատմութեան հետ: Այդ հաշուեփակը կրնայ մէկ օրէն միւսը ըլլալ կամ երկար ժամանակի վրայ տարածուիլ, բայց ի վերջոյ անխուսափելի կը դառնայ: Միայն բռնապետական կարգերու տակ իրերը իրենց բնական ընթացքը չեն ունենար, արհեստականօրէն...

ԿԱՐՕ ԹԱՇՃԵԱՆ «Դեհ, սեւ օրեր, բողոք դարձէք, Արիւն  քրտինք, երկունք մտէք, Տանջանք զրկանք, լեզու առէք, Դաշնակցութեան ճամբա՛յ բացէք»: Այսօր քրոջս տղուն տարեդարձն է, տասներորդ տարեդարձը: Մեծցաւ մեր տան առաջին ճրագը, ընտանիքով պիտի հաւաքուինք եւ ռենչպերական տարեդարձ մը ընենք Միհրէին, քրոջս տունը® Նիւթական սին արժէքներու դիմաց ուրախացողները չենք, պատի՛ւ մեզ դաստիարակած ծնողներուն, ուսուցիչներուն, վարիչներուն եւ կուսակցական դաստիարակութեան: Կ՛ուզեմ ես ալ նուէրով...