Անդրադարձ

Ուրբաթ, 8 Հոկտեմբեր 2021-ի առաւօտուն, Պետական Ներկայացուցիչ Վարդգէս Մահտեսեանի հրաւէրով, Արցախեան 44 օրեայ պատերազմին վիրաւորուած հինգ մարտիկները այցելեցին Կիպրոսի Խորհրդարան, որուն զանազան բաժինները շրջագայելէ ետք, ջերմ ընդունելութեան արժանացան Խորհրդարանի Նախագահ Տիկ․ Անիթա Տիմիթրիուի կողմէ։

ՇԱՀԷ ԱՐՔ. ՓԱՆՈՍԵԱՆ ԱՌԱՋՆՈՐԴ ԼԻԲԱՆԱՆԻ ՀԱՅՈՑ Լիբանանեան կեանքի տխուր տեսարանին դիմաց,  քաղցր բախտը կ՛ունենանք մեր վարժարաններուն մէջ դարձեալ ողջունելու կրթական նոր տարեշրջանի մը սկզբնաւորութիւնը: Անկասկած, մեր կեանքը կազմալուծող տեսակաւոր հարցերն ու դժուարութիւնները, որոնց դիմաց երբեմն կը մնանք անզօր, շատ մեծ են ու խորունկ, սակայն մեր ժողովուրդի զաւակներուն մօտ տոկալու եւ աշխատանքով նոր արդիւնք կերտելու կամքն ալ տակաւին կը մնայ մեծ:...

Պատերազմի առաջին տարելիցի կապակցութեամբ հանրային հարթակներում եւ մամուլում նոր թափ են ստացել պատերազմի, պարտութեան պատճառների եւ մեղաւորներ փնտռելու ու արդարացումներ գտնելու շուրջ շրջանառուող նիւթերը: Ի հարկէ անցած մէկ տարուայ ընթացքում եւս չեն պակասել սխալների որոնումն ու արդարացում պարունակող վկայութիւնները: Ինչ-որ տեղ դա բնական է: Վերջապէս, պարտութիւնն ու կորուստն ահռելի են եւ առաջին հայեացքից` անդառնալի: Հիմնական պատասխանատուները, բացի նրանից, որ ամէն...

ԱՆՆԱ ԲԱԼԵԱՆ Ընդամէնը մէկ ժամ կարողացաւ թշնամին գրաւած պահել Վարնկաթաղի բարձունքը: Մատաղիսից դէպի Տօնաշէն հատուածի լեռնագագաթների պաշտպանութեան համար պատասխանատու Դաշնակցութեան կամաւորները անմիջապէս էլ յետ վերցրին այն: 24 տղաներ, այդ թւում վաշտի հրամանատարը` Ճուտ Մհերը (Մհեր Յարութիւնեան), յաւերժացան բարձունքի համար պայքարում: Հոկտեմբերի 4-ի գիշերով էին ՀՅԴ «կամաւորական շարժում» ՀԿ-ի կամաւորները զբաղեցրել այդ տարածքի դիրքերը: Երկու օր անց` հոկտեմբերի 6-ի առաւօտեան, թշնամին...

ԱՆՈՒՇ ԹՐՈՒԱՆՑ Յունաստանն ու աշխարհը հրաժեշտ կու տան Յունաստանի խորհրդանիշ դարձած երաժիշտին` համաշխարհային համբաւի տէր յօրինող եւ խմբավար, խաղաղութեան համար պայքարի մարտիկ Միքիս Թէոտորաքիսին, որ մահացաւ 96 տարեկան հասակին, 2 սեպտեմբեր 2021 թուականին: Յունաստանի արդի պատմութիւնն ու մարդկութեան երաժշտական գանձարանը իր անմահ յօրինումներով հարստացուցած երաժիշտը նաեւ քաղաքական գործիչ էր, եղած էր նախարար եւ չորս անգամ ընտրուած` Յունաստանի խորհրդարանի անդամ: Դիմադրութեան...

ԴՈԿՏ. ԱՐԱ ՍԱՅԵՂ «Օր մը, թերթերուն մէջ  կարդացի, որ բոլոր թուրք ոճրագործները ազատ կ՛արձակուին: Ես ցնցուած էի: Ազգ մը սպաննուեցաւ, իսկ յանցագործները ազատ արձակուեցան»:   ՌԱՖԱՅԷԼ ԼԵՄՔԻՆ Վարշաւայի` Հայաստանի դեսպանատան մէջ յունիսի 11-ին տեղի ունեցաւ միջազգային իրաւագէտ Ալֆրետ տէ Զայասի հեղինակութեամբ «The Genocide Against The Armenians 1915-1923 And The Relevance of the 1948 Genocide Convention» գիրքին լեհերէն թարգմանութեան շնորհահանդէսը: Անգլերէն բնագիրին...

ԼԻԱՆԱ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Արցախեան առաջին պատերազմում հայկական կողմի յաղթանակից յետոյ` զինադադարի հաստատման հէնց սկզբից, համաշխարհային ուժային կենտրոնները` Միացեալ Նահանգները եւ Ռուսաստանը, հակամարտութիւնը սառեցնելու համաձայնութեան եկան ԵԱՀԿ Մինսքի խմբի շրջանակներում` դրանում ներառելով նաեւ Ֆրանսային որպէս եւրոպական շահերի ներկայացուցիչ: Սակայն ոչ մի հակամարտութիւն յարատեւ չէ, եւ երկար տարիներ Ազրպէյճանի իշխանութիւնները պատրաստւում էին արցախեան հիմնախնդրի ռազմական լուծմանը` մշտապէս ճնշում գործադրելով Հայաստանի վրայ, սահմանագծի ողջ...

ՔՐԻՍՏԻՆ ԴԱՆԻԷԼԵԱՆ-ՍԱՐԳԻՍԵԱՆ Վերամուտ է արդէն: Ամառնային երկար արձակուրդէ ետք, սեպտեմբեր ամիսը կը դառնայ նորութիւններով եւ կեանքով բեղուն շրջան մը: Աշնանամուտի զգաստացնող փոփոխութիւններուն ներքեւ դպրոցական աշակերտներու առօրեան կ’իմաստաւորուի եւ նոր թափ կը ստանայ: Նոր տարեշրջանի սեմին գրախանութներու եռուզեռը կը դառնայ աշխուժ եւ գրաւիչ: Նոր գիրքեր, տետրակներ, գրենական պիտոյքներ եւ գունագեղ պայուսակներ  հրճուանքով կը լեցնեն մանուկներու հոգիները, ինչպէս նաեւ ուսումնական կեանքի անոնց...

ԹԱՄԱՐ ՏՕՆԱՊԵՏԵԱՆ Ի՞նչ ըրինք. ինչպէ՞ս հոս հասանք: Հաւանաբար աւելի պատշաճ պիտի ըլլար հարցնել` ի՞նչ չըրի՜նք: Չըրինք այն, որ պէտք էր ընէինք, երբ ունէինք առիթը. ըրինք այն, որ պէտք չէր ընէինք: Գինովցանք մեր ուրախութենէն. ուսամբարձ ցատկռտեցինք, եռագոյնը ծածանեցինք, բարձրաձայն երգեցինք, կենացներ խմեցինք, բեմերէն ճառեր արտասանեցինք, ուս-ուսի սաւառնեցանք, գոչելով հասանք Արարատի բարձունքին, հասանք Մուշ-Սասուն, զիրար գրկեցինք ու մեր քոչարին ծուռ-շիտակ պարեցինք: Յետո՞յ....

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Փորձենք հասկնալ, թէ իսկապէս ի՛նչ կ՛ըսէ Արմէն Գէորգեանը իր վերջին գրառման մէջ, զոր փոխադրեր էի իմ էջին վրայ` զայն արտագրելով Սիւզան Խարտալեանի դիմատետրային էջէն: Պր. Գէորգեան երեք կարևոր նախապայմաններ կը մատնանշէ մեր պետականութեան վերականգնման գործը ճամբայ հանելու բարդ գործին համար: Ան չի խօսիր անելիքի առաջնահերթութիւններուն մասին, որոնց բանաձևումը, ըստ իս, մեր հաւաքական կեանքի իսկական մարտահրաւէրը կը ներկայացնէ: Մենք...

Միջազգային լրահոսը հեղեղուած է բնախօսութեան եւ բժշկագիտութեան ոլորտին վերաբերող Նոպելեան մրցանակի լուրով: Հայկական լրատուադաշտը բոլոր լեզուներով կը հրապարակէ լուրը` կեդրոնանալով նախկին լիբանանահայ Արտեմ Փաթափութեանին վրայ, որ մրցանակի 120-ամեայ պատմութեան մէջ առաջին անգամ ըլլալով արձանագրեց հայկական անուն մը: Երեւոյթը հպարտառիթ է անշուշտ, ո՛չ միայն գիտական նուաճումի բարձրագոյն եւ ցարդ չգերազանցուած նշաձող արձանագրելով, այլ նաեւ տարբեր ուղղութիւններով  խորհրդածութիւններու դուռ բանալով: Արտեմ Փաթափութեան...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Վերջին օրերուն Հայաստանի հարաւային սահմանին մերձակայքը տեղի կ՛ունենան վտանգաւոր զարգացումներ, որոնց նկատմամբ զգայնութիւն յառաջացած է նաե՛ւ Հայաստանի մէջ, սակայն յայտնապէս այդ բոլորը չեն ընկալուիր պահանջուած լրջութեամբ, շրջահայեացութեամբ եւ... յարմար ձեւով հակազդելու տրամաբանութեամբ: Կէս պատասխաններ կը հասնին այն հարցումին դիմաց, թէ արդեօք այդ շրջանին մէջ լարուածութեան բարձրացումը պէ՞տք է մտահոգէ մեզ: Խօսքը կը վերաբերի Իրանի կազմնակերպած ռազմափորձերուն եւ անոնցմէ...

27 սեպտեմբերի պատերազմէն մէկ տարի ետք քաղաքական բեմերու վրայ յստակօրէն կ՛երեւին ազրպէյճանաթրքական այն նկրտումները, որոնք կը միտին, անկախ` ճամբաներու ապաշրջափակման հարցին եւ խաղաղութեան հաստատման առնչուող քննարկումներէն, պայմանաւորուածութիւններէն, հայկական կողմին իրաւունքները անտեսել: Աւելի՛ն. հայկական պահանջները աստիճանաբար ուրացումի մատնել բոլորին կողմէ, փոխարէնը ազրպէյճանական իրաւունքներու նոր եզրեր որոնել` մշակութային հարստութիւններու, տարածքներու, սահմաններու եւ այլ առումներով: Արցախի ժողովուրդը, Խորհրդային Միութեան տարիներուն ապրելով Լեռնային Ղարաբաղի...

Յ. ԼԱՏՈՅԵԱՆ Ճիշդ է, որ տնտեսական դժուար պայմաններու մէջ ենք եւ բոլոր մակարդակներու վրայ ճգնաժամ մը կ՛ապրինք: Մարդուժի, կարողականութեան հարցեր կան, եւ շուարած վիճակ ունինք բոլորս: Տարբեր կառոյցներ, տարբեր մակարդակներու վրայ պաշտօնեայի կարիք ունին լրջօրէն. ուսուցիչ, հոգեբան, արհեստաւոր, խմբագիր, տնտեսուհի, պահակ, վկայեալ հաշուապահ եւ այլն: Տնտեսական այս անորոշութեան մէջ ո՛չ գործատէրը կրնայ ամսաթոշակ ճշդել, ո՛չ ալ գործի դիմողը կրնայ յստակ...

ՀԱՅՐ ԱՒԵՏԻՔ Կղերականներս մեր կեանքին մեծ մասը կ՛անցընենք ժողովուրդին հետ եւ անոր ընթացքին կը հանդիպինք, կը տեսնենք ու կը նկատենք զանազան դէպքեր, որոնց մասին կարելի է անդրադառնալ, որպէսզի անոնք, եթէ դրական ազդեցութիւն ունին մեր կեանքին վրայ, գնահատուին, իսկ եթէ ժխտական են նկատի առնուին եւ, ինչո՞ւ չէ, սրբագրուին: Մեր սիրելի ընթերցողներուն հետ կ՛ուզեմ բաժնեկցիլ պատահող դէպքի մը մասին, որուն ընթերցողներէն շատեր...

Ի Խնդիր Մերձաւոր-Միջինարեւելեան, Այժմէական Եւ Գործօն Հայագիտութեան Մը Իսլամը Հայ Գրական Մշակոյթին Մէջ. Բնագիրներ, Հիմնավայրեր, Ուժընթացք Islam In Armenian Literary Culture. Texts, Contexts, Dynamics (Louvain: Peeters, 2021) ՍԵԴԱ Պ. ՏԱՏՈՅԵԱՆ Եզրայանգումներ եւ նկատողութիւններ հայ մտաւոր մշակոյթին եւ պատմագրութեան մասին Հետեւեալ նկատողութիւները կ՛ամփոփեն հայ պատմագրութեան մասին տեսակէտներս` ըստ վերջին երեք տասնամեակներուն ընթացքին հայ-իսլամական միջգործօնային մարզին մէջ գործիս: Հայոց պատմական փորձառութեան կարեւոր...

Սոյն յօդուածը իրանական «Քէյհան» օրաթերթի սեպտեմբերի 28-ի «Առաջնորդող»-ն է: «Քէյհան»-ը Իրանի հոգեւոր առաջնորդին եւ անվտանգային կառոյցներին մօտ կանգնած պարբերական է, որի գլխաւոր խմբագրին անձամբ նշանակում է Իրանի հոգեւոր առաջնորդ այաթ. Ալի Խամենէին: Վստահօրէն կարելի է պնդել, որ այս յօդուածը ներկայացնում է Իրանի հոգեւոր առաջնորդի աշխատակազմի եւ անվտանգային կառոյցների մօտեցումներն ու դիրքորոշումները` ՀՀ հարաւային սահմաններում ծաւալուող իրադարձութիւնների վերաբերեալ: Յօդուածի հեղինակ Սաատօլլահ...

Սոչիի մէջ կայացած Փութին Էրտողան հանդիպումէն ետք աւելի սուր հնչեղութիւն ստացած է Զանգեզուրեան միջանցքի թուրքեւազրպէյճանական առաջադրանքը: Յայտնապէս այս կէտը ո՛չ միայն ներառուած է Անգարայի նախապայմանային քաղաքականութեան հիմնադրոյթներուն մէջ, այլ ստացած է առաջնային նշանակութիւն: Ըստ էութեան, նոյեմբեր 9-ի հրադադարի յայտարարութեան 9-րդ կէտի փակագիծերն են, որ կը բացուին, եւ ապաշրջափակում ձեւակերպումը մեկնաբանելով Անգարան եւ Պաքուն ամէնէն առաջ կ՛արծարծեն  միջանցքի խնդիրը: Միջանցքը արտատարածքային...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Հայաստանի քաղաքական դաշտէն թորուած հազուագիւտ տեղեկութիւնները մտահոգիչ են եւ շփոթեցնող: Պատերազմի առաջին օրը, Ազգային ժողովին մէջ Նիկոլ Փաշինեան յայտարարած էր, որ ինչ ալ պատահի, մենք մեզ պարտուած պիտի չհամարենք: Տրամաբանական չէ՞ մտածել, որ նման յայտարարութիւն կը կանխորոշէր գալիք պարտութիւնը: Կանխորոշուա՞ծ էին նաեւ հողային զիջումները: Ինչի՞ դիմաց: Ինչո՞ւ քառասունչորս օր տեւեց պատերազմը, ինչո՞ւ այդքան մեծ թիւով զոհեր եղան: Ինչո՞ւներու...

Ի Խնդիր Մերձաւոր-Միջինարեւելեան, Այժմէական Եւ Գործօն Հայագիտութեան Մը Իսլամը Հայ Գրական Մշակոյթին Մէջ. Բնագիրներ, Հիմնավայրեր, Ուժընթացք Islam In Armenian Literary Culture. Texts, Contexts, Dynamics (Louvain: Peeters, 2021) IV. Իսլամը Հայ Գրական Մշակոյթին մէջ-Բնագիրներ, Հիմնավայրեր, Ուժընթացք Islam in Armenian Literary Culture. Texts, Contexts, Dynamics (Louvain: Peeters, 2021) Առաջին քրիստոնեայ ժողովուրդներէն մէկը` հայերը 640 թուականէն ետք, արդէն կը գտնուէին իսլամական անուղղակի կամ...