Անդրադարձ

ԱՐՄԷՆ ԱԲՂ. ԳԱԼԱՃԵԱՆ Ամանոր է, փակեցինք անցնող տարուան էջերը եւ բացինք կեանքի նոր էջ մը` սպիտակ եւ անբիծ: Ամանորը հանգրուան մըն է, երբ մարդիկ իրենց ապագային համար ծրագիրներ կը մշակեն եւ կը ջանան զանոնք իրագործել նոր տարուան ընթացքին: Մարդիկ բազմաթիւ որոշումներ կու տան, սակայն քիչերուն տրուած է ուխտել: Որոշումներ կու տան, սակայն կրնան զանոնք չիրագործել, իսկ երբ մէկը ուխտ մը...

Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան թեմակալ առաջնորդներուն, հոգեւոր դասուն, Ազգային իշխանութեանց  եւ մեր ժողովուրդի զաւակներուն 2023 տարուան սեմին Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան Անթիլիասի մայրավանքէն քրիստոնէական սիրով ու հայրապետական օրհնութեամբ կ՛ողջունենք` Ազգային Ընդհանուր ժողովը, Ազգային Կեդրոնական վարչութեան Կրօնական ու Քաղաքական ժողովները, միա-բանութիւնը, թեմակալ առաջնորդներն ու Ազգային իշխանութիւնները, մեր կեանքին մէջ  գործող քաղաքական, կրթական, մշակութային, բարեսիրական եւ համայնքային միութիւններն ու կազմակերպութիւնները, ինչպէս նաեւ`...

Ա. Ա.   Լեռնային Ղարաբաղն ու Հայաստանը իրարու կապող Կեանքի Ճանապարհին փակ ըլլալուն զուգահեռ, մէկէ աւելի խնդիրներ իրավիճակը առաւել կը սրեն եւ կը ստիպեն հաշուի առնել կացութեան բարդացման առաջնորդող այն բոլոր տուեալները, որոնց ընդհանուր գումարը արցախահայութեան վրայ անհամեմատելիօրէն բարձր ճնշումն է զայն ծունկի բերելու եւ հայրենաթափելու նպատակով: Ներքին թէ արտաքին առարկայական եւ ենթակայական ազդակներ արցախեան իրավիճակին կապուած զարգացումներուն վրայ ունին իրենց...

ԿԻՐԱԿՈՍ ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆ Հեռու անցեալին, այսինքն` մօտ  45 տարի առաջ, մեր տան մէջ յաճախ լսած եմ Գամառ Քաթիպայի այս իմաստալից բանաստեղծութիւնը, որ կը հնչէր մեր ընտանիքի դուստրերէն մէկուն մեղմիկ շրթներէն: Ան իր տպաւորիչ առոգանութեամբ կ՛արտասանէր զայն` մեր ընտանիքին բուռն փափաքին ընդառաջելով, ամէն անգամ արժանանալով մեր բոլորին ծափողջոյններուն եւ  «Ապրի՜ս, շա՛տ ապրիս...» գնահատական խօսքերուն: Ռափայէլ Պատկանեանի, գրական անունով` Գամառ Քաթիպայի, «Հայերուս թուքը»...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Հայաստանի ու Արցախի շուրջ ծաւալուող իրադարձութիւնները շփոթեցնող են: Ամիսէ մը աւելի է, որ Բերձորի ճանապարհը, որ Արցախը Հայաստանի միջոցով աշխարհին կապող միակ ուղին է, փակ է: Պատահածի մասին բոլորը կը խօսին, յայտարարութիւններ կ՛ընեն, երեւոյթին անընդունելի ըլլալը կը շեշտեն, նոյնիսկ կը բողոքեն, սակայն սայլը տեղէն չի շարժիր, ու Լաչինի միջանցքը կը մնայ անանցանելի: Գործնապէս ոչինչ կը կատարուի, բացի ոչ...

Մեծապետական Հակամարտութեան Վերադարձը Եւ Եւրասիոյ Կովկասեան Ծայրամասը ԽԱՉԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ «Dépasser la limite de la notion de limite, c՛est la nouvelle manière de s՛émanciper» (Bruno Latour, Où suis-je ?) «Սահման յղացքի սահմանէն անդին անցնիլ, այս է յանձնառութեան նոր ձեւը» (Պրիւնօ Լաթուր, Ո՞ւր Եմ) Քսանմէկերորդ դարու երրորդ տասնամեակը պիտի յատկանշուի միջազգային բեմին վրայ մեծապետական հակամարտութեանց վերադարձով: «Վերադարձ», որովհետեւ Պաղ պատերազմի աւարտով...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Գործնական առաջարկները շարունակելէ առաջ թուենք ընդհանրապէս հայութեան եւ մասնաւորապէս սփիւռքահայութեան յայտնի ու անյայտ, ուղղակի եւ անուղղակի թշնամիները եւ անոնց թիրախները` Տուն, Եկեղեցի, Դպրոց եւ Ակումբ` ՏԵԴԱ-ն. տես` մաս Դ. (1): Ա. Անմիջապէս յայտնենք, որ մեր անուղղակի` ոչ ֆիզիքական թշնամին քաղքենիութիւնն է եւ աշխարհաքաղաքացիութեան մեծ սուտը (մանաւանդ Հայաստանի մէջ), որոնք միջազգային յայտնի ու գաղտնի աղանդներու եւ կազմակերպութիւններու միջոցով շատ...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Հայ եկեղեցին Սուրբ Ծննդեան ութօրէքին (յունուար 6-13) յաջորդող շաբաթ օրը կը նշէ Սուրբ Յովհաննէս Կարապետի ծննդեան տօնը: Սուրբ Յովհաննէս, Քրիստոսի Կարապետն ու Մկրտիչը, Զաքարիա քահանայի եւ Եղիսաբէթի որդին է: Տաճարին մէջ խնկարկելու ժամանակ Զաքարիա քահանայ աւետիս ստացաւ Գաբրիէլ հրեշտակէն, թէ` զաւակ մը պիտի ունենայ: Սակայն Զաքարիա թերահաւատութեամբ ընդունեց բարի լուրը եւ կասկածամտութեան իբրեւ պատիժ համր դարձաւ: Սուրբ Կոյս...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Մեծ յայտնութիւն մը ըրած չեմ ըլլար, եթէ ընդգծելի դարձնեմ հետեւեալ պարզ իրողութիւնը, որ իւրաքանչիւրս քիչ թէ շատ կը հետեւինք` հայրենի, Արցախի եւ սփիւռքահայ կեանքի զանազան մանրամասնութիւններուն, անոնց բազմազան տեղեկութիւններուն, հեռանկարներուն, ստեղծագործութիւններուն, բազմերանգ դրսեւորումներով նորութիւններուն, ցաւերուն եւ հպարտալի երեւոյթներուն, դժբախտ կամ ուրախ իրականութիւններուն, եւ ինքնաբերաբար կ՛ուրախանանք կամ կը տխրինք, կը հպարտանանք կամ կը յուսահատինք ու երբեմն ալ կ՛անիծենք օտարն...

Հարցազրոյցը վարեց ԱՆԻ ՄԱՆԳԱՍԱՐԵԱՆԸ «ԱԶԱՏ ԱՐՑԱԽ».- Վերջին շրջանում բանաստեղծուհի Կամիլան, կարծես, կա՛մ որոնումների մէջ էր, կա՛մ պոէտական խմորումների: Նկատի ունեմ, որ «Ծաղկած ցաւ» ժողովածուից յետոյ նոր գործեր չէք հրատարակել: ԿԱՄԻԼԱ ԵՐԿԱՆԵԱՆ.- Թւում է, թէ պատերազմի ընթացքում ասելիքը ժամանակավրէպ է դառնում, քանի դեռ թաց է մեր վէրքը, իսկ պէտք է  խօսելու փոխարէն` հաւաքուել ու գործի դնել բոլոր ուժերը վերածննդի համար. ապրում...

Արցախեան 44-Օրեայ Պատերազմին Ազգին Կորուստները Շատ Աւելի Մեծ Են, Քան` Մեր Ենթադրածը ԵՍԱՅԻ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Առիթը սովորական է. տարեմուտի առիթով Համազգայինի «Վահէ Սէթեան» հրատարակչատան տնօրէնութիւնը սովորութիւն ստեղծած է օրացոյցներով շնորհաւորելու մեր Կաղանդը` մեր տուներուն մէջ վառ պահելու համար հայ մշակոյթն ու հայու ոգին: Այդպէս է տասնամեակներէ ի վեր, բան մը, որ գնահատելի է եւ ազգօգուտ: Այս տարի, սակայն, պատրաստուած է բոլորովին...

Մ. Ք. Մեր ընթերցողներուն տօնական տրամադրութիւնը պիտի չուզէինք ստուերել` յիշելով եւ յիշեցնելով, որ մուտք կը գործենք 2023 տարեթիւ, որ կը զուգադիպի տխրահռչակ դաշնագրի մը 100-ամեակին: Պիտի չուզէինք անդրադառնալ չարաշուք տարեդարձի մը, եթէ  այսօր ալ  չգտնուէինք մօտաւորապէս նոյնանման պայմաններու կրկնութեան տխուր իրականութեան մը մէջ... 1923-ի յուլիս ամսուն, Զուիցերիոյ Լոզան քաղաքին մէջ Համաշխարհային Ա. պատերազմի դաշնակից պետութիւնները նոր աւարներ յափշտակելու նպատակով տապանաքար...

ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆ Սփիւռքի տարուան վերջաւորութեան կ՛արժէ անգամ մը եւս հարցը դնել սեղանի վրայ: Սփիւռքը կրնա՞նք կառավարել, կամ աւելի լաւ բանաձեւուած` կրնա՞յ սփիւռքը կառավարուիլ: Անմիջապէս եւ միանշանակ «այո՛» ըսելը դժուար է: Եւ երբ հարցը կը դնենք «կրնա՛նք»-ով, ո՞վ նկատի ունինք` որպէս առաջին դէմք յոգնակի ենթակայ: Ո՞վ է այդ լռելեայն «մենք»-ը: Կամ երբ հարցը կը դնենք «կրնա՞յ»-ով, այն ատեն կը հետեւի երկրորդ հարցում...

ԺԱԳ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Պիտի ըլլայ շուրջ մէկ ամիս, որ Արցախը Հայաստանին եւ հետեւաբար ամբողջ աշխարհին կապող Գորիս-Ստեփանակերտ Կեանքի ճամբան փակուած է: Կեանքի ճամբան փակ կը մնայ Պաքուի բռնատիրական վարչակարգին ուղղակի կազմակերպումով, բայց այս անգամ` իբրեւ գործիք օգտագործելով այսպէս կոչուած «բնապահպաններ», որոնք պետական դրդումով շարժեցան ամբողջութեամբ շինծու բնապահպանական պատրուակով: Արցախի Հանրապետութեան Մարտակերտի շրջանի Դրմբոն եւ Կաշէն բնակավայրերուն մէջ կան հանքեր: Ազրպէյճան կը...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Արդէն սովորական առատաբանութեան առիթ է նաեւ Ամանորը` ցանցուած ձկնիկներու վտառներու յարաշարժ ալեկոծում, նախապէս ըսուածի աղմուկ: ԱՒԵԼԻ ՔԱՆ ԵՐԲԵՔ ՀԱՅՈՒԹԻՒՆ, ԺՈՂՈՎՈՒՐԴ, ՀԱՅՐԵՆԻՔ, ՀԱՅԱՍՏԱՆՆԵՐ, ԱՐՑԱԽ ԵՒ ՀՐԱԲԽԱՅԻՆ ԱՆՁԵՒ ՄԱԿՄԱՅԻ ՆՄԱՆՈՂ ԱՆԶՕՐ ՍՓԻՒՌՔՆԵՐ` ԿԱՆԳՆԱԾ ԵՆ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ «ՇՆԱԿԱՆՈՒԹԻՒՆ-ՑԻՆԻԶՄ»-ԻՆ ԵՒ ԾԱՒԱԼՈՂ ԹԻՒՐՔԻԶՄԻՆ ԴէՄ`  թատրոնի հանդիսատեսի պէս: Կը կարծենք, կարծած ենք, որ թաղային հեղինակայական ճապկումներով եւ առանց համապարփակ  տեսիլքի ու յանձնառութեան` ազգ կը ղեկավարուի,...

ՅԱՐՈՒԹ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Յարգելի՛ ընթերցող, Սոյն նամակով կու գամ ձեր ազնիւ ուշադրութեան յանձնել իրողութիւն մը, որ առնչուած է Ամանորի եւ Յիսուս Մանուկին Ս. Ծննդեան: Ինչպէս գիտենք, աւանդաբար այս զոյգ տօներու եղանակին աշխարհով մէկ պատրաստութիւններ կը տեսնուին դիմաւորելու համար գալիք Նոր տարին. ամէն տեղ զարդարանքներ գունաւոր եւ աչքեր շլացնող լուսաւորումներ, շքեղ տօնածառեր` զետեղուած հրապարակներու վրայ, ըլլայ տուներու թէ խանութներու մէջ, ինչպէս նաեւ...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու Արեւմտեան թեմի Ազգային առաջնորդարանի եռամսեայ երկլեզու «Կիլիկիա» պաշտօնաթերթի երկրորդ տարուան թիւ 3-4-ը լոյս տեսաւ 2022-ին, Լոս Անճելըս, բաղկացած` 208 էջերէ: Ուսուցչաց եւ դաստիարակաց օրհնութեան խօսքով հանդէս կու գայ առաջնորդ Թորգոմ եպիսկոպոս Տօնոյեան, որ կը նշէ, թէ հոկտեմբեր ամիսը կը բնորոշուի Սրբոց Թարգմանչաց տօնի խորհուրդով: Տօն, որ ազգի մեծերուն եւ եկեղեցւոյ յաղթականներուն յիշատակը կը պանծացնէ համայն...

Աւանդաբար մեր Տիրոջ եւ Փրկիչին` Յիսուս Քրիստոսի ծննդեան եւ Աստուածայայտնութեան տօնին յաջորդող կիրակի օրը մայրավանքին եւ մեր բոլոր թեմերու եկեղեցիներուն մէջ կ՛ընթերցուի տուեալ տարուան նուիրուած թեմային հայրապետական հռչակագիրը, որուն մէջ Արամ Ա. վեհափառ հայրապետը լուսարձակի տակ կ՛առնէ նիւթին առնչուած մտահոգութիւնները, հայ կեանքին վրայ անոնց անդրադարձը եւ իր հայրապետական ցուցմունքներն ու թելադրութիւնները կը կատարէ, որպէսզի ամբողջ տարուան ընթացքին զանոնք հաւաքաբար սերտենք,...

ՎԵՐ. ՍԵՐՈԲ Ճ. ՄԿՐՏԻՉԵԱՆ Ատենապետ Հիւսիսային Ամերիկայի Հայ աւետարանական միութեան                                            Հայ քրիստոնէական ժառանգութեան յանձնախումբի Վերջերս լոյս տեսաւ վեր. դոկտ. Վահան Յ. Թութիկեանի 48-րդ գիրքը` անգլերէն եւ հայերէն լեզուներով գրուած: Գիրքը հրատարակուած է Տիթրոյթի Հայ աւետարանական եկեղեցւոյ Հայկական ժառանգութեան յանձնախումբին կողմէ: Հանրայայտ ճշմարտութիւն է, որ մարդ արարածի լաւագոյն, անխարդախ եւ հաւատարիմ բարեկամը գիրքն է: Առանց գիրքի` մարդ արարածին միտքը, սիրտն ու...

ՄԵՍՐՈՊ ՀԱՅՈՒՆԻ Վերտառութիւնը լրջախոհ Ժիրայր Դանիէլեանի (1941-2022) շատ ուղիղ հաւաստիացումն է, որ իր մէջ ոչ միայն կը պարունակէ իր մահամերձ հեղինակին մտքին գոհունակութիւնն ու հոգիին անդորրութիւնը, այլ նաեւ կ’արտացոլայ նկարագիրին էութիւնն ու կը խտացնէ ամբողջ կեանքին ուղեգիծը...: «Կեանքս սկսաւ Մխիթարեանով»: Վիեննական Մխիթարեան երկրորդական վարժարանին «Վերելք» ուսանողական պար­բերագիրքին մէջ տպուած «Ցանկ աշակերտներու Վիեննական Մխիթարեան երկրորդական վարժարանի, 1937-1968» խորագրեալ անուանացուցակէն կ’իմանանք, թէ...