Անդրադարձ

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Մասնաւո՛րաբար 44-օրեայ պատերազմէն ետք Նիկոլ Փաշինեան շահեցաւ «դաւաճան» տիտղոսը: Այս որակումը յաւելեալ ազդակ մը եղաւ, որ հայութեան մէջ արդէն իսկ ստեղծուած երկփեղկումը մտրակահարուի եւ նոր վիհեր «նուաճէ»: Երբ ընդդիմադիր մը կամ իրականութիւնները իրենց ճիշդ պատկերով տեսնող մը դաւաճան կոչելով կը մեղադրէ Փաշինեանը, ՔՊ-ականներ, իշխանութեան համակիրներ ջղագրգիռ վիճակ կը ստանան, կարծէք թէ ըլլային ցուլ մը, որուն աչքերուն դիմաց մէկը...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Գոյութենական տագնապի արտակարգ պայմաններուն մէջ կը դիմաւորենք Մայիս 1-ի Աշխատաւորական տօնը: Աշխատանքը, իր բոլոր տեսակներով ու դրսեւորումներով, աղբիւրն է մարդկային ընկերութեան կեցութեան եւ բարգաւաճումին: Աշխատանքի շնորհիւ է, որ կը ստեղծուի ամենայն բարիք` ֆիզիքական պահպանումի համար սնունդ, մտքի ու հոգիի բաւարարման համար մշակոյթ եւ գիտութիւն, հաղորդակցութեան ու հանգիստի համար արհեստագիտութիւն, մեքենաներ ու գործիքներ: Ամփոփելով` առանց աշխատանքի չկայ, պարզապէս չկայ...

ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ 2005-ի ապրիլ 18-ին, որ կը զուգադիպէր ծննդեանս տարեդարձին, ախտաճանաչուեցայ  լայնաղիի մեծ քաղցկեղով: Անիկա շտապ վիրահատուեցաւ նոյն օրը գիշերով: Վիրահատութիւնը կատարուեցաւ Մոնրէալի Ժան Թալոն հիւանդանոցին մէջ, բժիշկ Նեսիպ Խուրիի ձեռքով: Ան 1973-ին եղած էր իմ աշակերտներէս մէկը` Պէյրութի ամերիկեան հիւանդանոցի քիթ-կոկորդ-ականջ բաժանմունքին մէջ: Այս ուռը լայնաղիի տեղական ուռ մըն էր, տարածուած չէր մարմնի այլ մասերուն: Ուստի քիմիադարմանումի կամ...

Անքննելի ճշմարտութիւն էր թւում այն բանաձումը, թէ` «Պատմութիւնը չի կրկնւում»: Ոչ հեռաւոր անցեալում անհնար էր երեւակայելը, որ թուրքական հայաջինջ աքցանը կրկին իր մէջ կ՛առնի հայոց հայրենիքը` նորօրեայ սերունդների մօտ արթնացնելով պետականութիւնն ու ինքնիշխանութիւնը կորցնելու զգացողութիւնը: Արցախեան շարժման եւ Հայաստանի անկախացման շրջանում Հայաստանում իշխանութեան եկաւ քաղաքական այն հոսանքը, որը վերաքննութեան հարց դարձրեց Հայոց ցեղասպանութեան պատճառահետեւանքային կապերը` մեղաւորութեան մէկ բաժինը բարդելով ժամանակի...

Ընթերցողին տրամադրութեան տակ է «Դրօշակ»-ի այս տարուան չորրորդ թիւը, ուր բնականաբար հիմնական տեղ կը գրաւեն Հայոց ցեղասպանութեան թեմային նուիրուած էջերը: Պատմական զուգահեռներ կատարելով` թիւի առաջնորդող յօդուածին մէջ կը խօսուի այն մասին, որ հայ ժողովուրդը կրկին կանգնած է ճակատագրական փորձութեան շեմին, եւ ցեղասպան թշնամիներուն նկատմամբ չգիտակցուած կամ գիտակցուած անհաշուենկատ վերաբերմունքը, վերջինիս երախէն խաղաղութիւն կորզելու անյաջող ճիգերը հայութեան համար կրնան աւարտիլ մեծ...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Կրկնութեան գնով պէտք է շեշտել հետեւեալը. Ա.- «Թուրքին եւ Թուրքիոյ ճի՛շդ այդ հրէշային ոճիրներուն դէմ գիտակցութիւնը եւ մարդկային պատմութեան ամէնէն ահաւոր այս ոճիրին դէմ արդարութիւն պահանջողի վիճակն ու ձգտումն է, որ կը միաւորէ ու կը հզօրացնէ սփիւռքի հայութիւնը: Ցեղասպանութեան ենթարկուած ու տեղահանուած ըլլալն է սփիւռքահայութեան հասարակ յայտարարը, եւ յիշողութիւնն ու հատուցումի պահանջատիրութիւնն է բոլորս միաւորողը: Ա՛ՅՍ Է ԷԱԿԱՆԸ»...

Պատրաստեց` ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ 18 մարտ 2023-ին Լոնտոնի «Քլինկըն» մշակութային ընկերակցութիւնը, Միացեալ Թագաւորութեան մէջ Հայաստանի դեսպանատան եւ Ս. Քաթփըրթ եկեղեցւոյ հետ գործակցաբար, ներկայացուց «Love opera arias & romances» համերգը` Լոնտոնի թագաւորական  Քենսինկթընի Ս. Քաթփըրթ եկեղեցւոյ մէջ: Երգահանդէսին մեկնաբանուեցան հայ եւ եւրոպացի երգահաններու գլուխ-գործոցներէն միջազգային համբաւ վայելող երաժիշտներու լիբանանահայ սոփրանօ Շողիկ Թորոսեանի, բրիտանահայ (ծնունդով լիբանանահայ) թենոր եւ խմբավար Սիփան Օլահի, բրիտանահայ (նախկին...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Յիսուս Քրիստոսի Սուրբ Յարութեան տօնին` Զատիկին յաջորդող երկրորդ կիրակին կը կոչուի Աշխարհամատրան կամ Կանաչ կիրակի: Աշխարհամատրան կիրակին եկեղեցին կը նշէ Յիսուս Քրիստոսի հաստատած մէկ եւ ընդհանրական եկեղեցւոյ տօնը: Համաքրիստոնէական առաջին մատուռը կամ եկեղեցին Սիոնի Վերնատունն է: Աշխարհամատուռ կը նշանակէ աշխարհի առաջին մատուռ, բոլոր քրիստոնեաներու մատուռ: Մատուռ, յունարէն` մարտիրիոն, կը նշանակէ մարտիրոսանոց: Յիսուս Քրիստոսի Աստուածութիւնը խոստովանողներու վկայարանին` մարտիրոսներու եկեղեցիին...

ՊԱՐՈՅՐ ԱՂՊԱՇԵԱՆ Ասկէ շուրջ քառասուն օր առաջ իր ընտանիքէն, հարազատներէն, բարեկամներէն եւ ընդհանրապէս անմիջական շրջանակէն հեռացաւ ազնուահոգի, կենսունակ, գործունեայ եւ նուիրեալ հայուհի մը` յանձինն Լենա Գասարճեան-Եարտըմեանին, կողակիցը` գաղութիս սիրուած եւ յարգուած ազգային, հայրենասէր ու գործարար` Հայկազ Եարտըմեանին: Հանգուցեալին բազմաթիւ ծանօթներու համար տիկ. Լենային վաղահաս կորուստը խոր ցաւ պատճառեց` նկատի ունենալով անոր ժրաջանութիւնը, պատրաստակամութիւնն ու նուիրուածութիւնը հայկական կեանքին իր գործօն մասնակցութիւններով,...

ԹԱԹՈՒԼ Երբեմն կեանքի խառնիխուռն հոլովոյթի մէկ ընդհատումն է, որ յանկարծ կը ցնցէ մեզ: Այդ ափսոսանքը կ՛ապրինք այսօր` Համբոյի ննջման քառասնօրեայ յիշատակին: Թէեւ անմահանալու իղձն ու երկար ապրելու բնական փափաքը բնազդն է մարդ արարածին, այսուհանդերձ,  մարմնաւոր բաժանումները կու գան սթափեցնելու` ցաւ ու վիշտ պատճառելով եւ տրտմեցնելով մեզ: Հակառակ անոր որ քրիստոնէական առումով գիտակից ու քաջատեղեակ կրնանք ըլլալ մահուան գաղափարին, սակայն բարեկամի,...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ Թուրք տասնապետը Ալի Օզ, որ մասնակցած է հազարաւոր ալեւի քիւրտերու եւ հայերու կոտորածին` Թուրքիոյ Տէրսիմի շրջանին մէջ, 1937-1938 թուականներուն, ցնցող խոստովանութիւն մը ըրած է այդ սպանութիւններուն մէջ իր դերակատարութեան մասին:  Չափազանց վրդովեցուցիչ է կարդալ սպանութիւններու մասին գրուած այդ զարհուրելի մանրամասնութիւնները: Օզի նամակին աղբիւրը Հասան Սալթըքի արխիւն է. ան Kalan Music-ի հիմնադիրն է, որ ստեղծած...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Թուրքիոյ նախագահական ընտրութեան մէջ թուրք քուէարկողի հետաքրքրութեան առարկան բնականաբար ներքին խնդիրներն են, ինչպէս տնտեսութիւնն ու ինքնութեան խնդիրները։ Նախագահութեան այս կամ այն թեկնածուի յաղթանակը, սակայն,  նաեւ իր ազդեցութիւնը պիտի ունենայ երկիրի արտաքին քաղաքականութեան ու արեւելումին վրայ, ուստի կարեւոր հարց է օտար պետութիւններու, մասնաւորաբար Միացեալ Նահանգներու եւ Ռուսիոյ համար։ Այդ ընտրութեան արդիւնքը նաեւ մեզ՝ հայերս կը հետաքրքրէ կամ պէտք է...

ԺԱՆԻՆ ԴԱՆԻԷԼԵԱՆ-ՄԱՐԳԱՐԵԱՆ Մայր բնութիւնը, յատկապէս` գարնան շրջանին, պարտէզներուն մէջ ծառերու եւ ծաղիկներու գեղեցկութեամբ եւ բուրմունքով կը հարստացնէ ու  կը թարմացնէ մեր կեանքը եւ մեզ կը լիցքաւորէ վերանորոգման խորին խորհուրդով: Արդարեւ, ոչ միայն մարգագետիններու մէջ բազմազան գոյներով կը փռէ իր հմայիչ ներկայութիւնը, այլ շատ յաճախ խուզարկու աչքեր կը տեսնեն, թէ ինչպէ՛ս երբեմն նոյնիսկ  փուշերուն մէջէն հասակ կ՛առնեն այնպիսի չքնաղ ծաղիկներ, որոնք...

«Ազդակ»-ի նախաձեռնութեամբ եւ Գալուստ Կիւլպէնկեան հիմնարկութեան հայկական բաժանմունքին աջակցութեամբ գործող «Ապագայ լրագրողներ»-ու ծրագիրին մասնակիցները շաբաթ, 8 ապրիլ 2023-ին այցելեցին Հայոց ցեղասպանութեան որբերու «Արամ Պէզիքեան» թանգարան: Այցելութիւնը կատարուեցաւ թանգարանի ընդհանուր վարիչ Գրիգոր Ալոզեանի առաջարկով, որ հրաւէր մըն էր այցելութեան, եւ որուն ետին կար զայն  աշխատանքի վերածելու պատկերացում մը: «Ազդակ»-ի տնօրէն եւ գլխաւոր խմբագիր Շահան Գանտահարեան, «Ապագայ լրագրողներ»-ու ծրագիրի պատասխանատու Արշօ Պալեան...

ՎԱՐԱՆԴ ԿԻՐԱԿՈՍԵԱՆ Նախաձեռնութեամբ «Ազդակ»-ին եւ Հայոց ցեղասպանութեան որբերու «Արամ Պէզիքեան» թանգարանի ընդհանուր վարիչին Գօգօ Ալոզեանի եւ աջակցութեամբ «Գալուստ Կիւլպէնկեան» հիմնարկութեան հայկական բաժանմունքին, «Ապագայ լրագրողներ»-ու ծրագիրին մասնակիցները 8 ապրիլին այցելեցին» Հայոց ցեղասպանութեան որբերու «Արամ Պէզիքեան» թանգարան: Ապագայ լրագրողները դիմաւորուեցան Հայոց ցեղասպանութեան որբերու «Արամ Պէզիքեան» թանգարանի ընդհանուր վարիչին` Գօգօ Ալոզեանի կողմէ, որ բացատրեց «Թռչնոց բոյն» որբանոցի հիմնադրութեան հիմնական կէտերը` անդրադառնալով անոր աշխարհագրական...

ՍԵՒԱԿ ԶԱՐՄԷՆԵԱՆ Մեծ եղեռնը խոր հետքեր ձգեց հայ ազգին վրայ` պատճառելով անչափելի ցաւ ու տառապանք այս վայրագութիւններէն տուժած անհատներուն: Ցեղասպանութենէն վերապրողներէն ամենազգայուն պարագան յատկապէս որբ մանուկներու պարագան է, քանի որ անոնք ոչ միայն կորսնցուցին իրենց ընտանիքները, այլեւ` ինքնութեան զգացումը: Հայ որբերուն թիւը ահաւոր մեծ էր Ցեղասպանութենէն ետք, հետեւաբար այս որբերուն հոգատարութիւնը մասամբ ստանձնեցին օտար ընտանիքներ եւ մասամբ` որբանոցներ: Այս յօդուածին...

ՀԵԼԵՆԱ ՔԷՇԻՇԵԱՆ Հայկական գորգը տարբեր ժամանակաշրջաններու ունեցած է տարբեր անուանումներ: Գորգը հայ մշակոյթին խորհրդանիշներէն մէկն է: Հայ որբը որբանոցին մէջ սորված է նոր գիտելիք մը, որ ակռան էր: Ուրեմն, որբանոց այցելած էր ատամնաբուժ մը, որուն այցելութեան նպատակն էր ակռաներու եւ բերնի խնամքի մասին սորվեցնել որբերը: Դպրոցական վերամուտ էր, երբ կը վերսկսէր բոլոր որբանոցներուն մէջ ակռաներու եւ բերնի տարեկան բժշկական քննութիւնը:...

ԱԼԻՆ ԱՅԱՆԵԱՆ 20-րդ դարու մարդկային ամենամեծ անարդարութեան` Թուրքիոյ կազմակերպած Հայոց ցեղասպանութեան պատճառով, ջարդուեցան աւելի քան մէկուկէս միլիոն հայեր: Այս անմարդկային ոճրագործութեան պատճառով միլիոնաւոր հայեր կորսնցուցին իրենց ընտանիքները, տուները, հայրենիքը: Ամբողջ հայ սերունդ մը քայքայուեցաւ: Հազարաւոր երեխաներ դարձան անտէր որբեր: Այս երեխաները հայուն միակ ապագան ու ժառանգորդն էին, միակ յոյսը` հայութեան գոյատեւման: Հայոց ցեղասպանութենէն ետք հազարաւոր որբեր կրցան փրկուիլ ու ապաստանիլ...

ՆԵՐՍԷՍ ԱՊՐԻԼԵԱՆ Ապրիլ ամիս է դարձեալ, հայոց պատմութեան մէջ արձանագրուած անմոռանալի ամիս մը, որուն յիշատակը վառ կը մնայ ամէն տարի: Կարելի չէ խօսիլ Հայոց ցեղասպանութեան մասին` առանց անդրադառնալու Ժիպէյլի Հայոց ցեղասպանութեան որբերու «Արամ Պէզիքեան» թանգարանին, ուր բազմաթիւ որբեր ճողոպրած Ցեղասպանութենէն` ապաստան գտան ու խնամուեցան միսիոնարուհի Մարիա Ճէյքըպսընի կողմէ: 1928-ին, երբ Ժիպէյլի մէջ փակուած է տղոց որբանոցը, «Թռչնոց բոյնը» տեղափոխուած է...

ԼՈՌԻ ՅՈՎՍԷՓԵԱՆ Խօսիլ Այնճարի ու այնճարցիի մասին կը նշանակէ յիշել Մուսա Լեռն ու մուսալեռցին: Իսկ ո՞ւր է Մուսա Լեռը: Մուսա Լեռը կը գտնուի պատմական Կիլիկեան Հայաստանի հարաւ-արեւելքը, Միջերկրական ծովի ափին: Մուսա Լերան հայկական գիւղերը (օրինակ` Եօղուն Օլուք, Խըտըր Պէկ (Իտտէր), Պիթիաս, Հաճի Հապիպլի (Հապլաք), Վագըֆ, Քէպուսիէ, եւ խումբ մը գիւղակներ, ինչպէս Վերի Ազզէր, Չաւլիք, Մաղարաճըք, Սուլթումու, Դրժընիկ, Ամաճ...) 11-րդ դարու...