Անդրադարձ

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Բագրատ սրբազանի առաջնորդութեամբ դէպի Երեւան դիմող քայլերթը կը յորդի խանդավառութեամբ, կորովով եւ վարակիչ լաւատեսութեամբ: Տեսանիւթերը կը վկայեն, որ ան կուռ է, ինքնավստահ, հաւատաւոր, նպատակախնդիր եւ հայրենի հողին ուժականութիւններով տոգորուած: Սրտանց մաղթենք, որ ան նաեւ ըլլայ հարուստ ընդդիմութեան փորձի թանկագին դասերով եւ նոր առաւելութեամբ օժտէ հայրենիքի ազատագրման մեր պայքարը յաջորդող օրերուն: Բնական է, որ երբ քայլերթը մուտք գործէ Երեւան,...

ՐԱՖՖԻ ՏԷՄԻՐՃԵԱՆ Հայ ժողովուրդի պատմութեան մէջ մայիսը յաղթանակներու ամիս է, եւ ժամանակն է, որ մայիս 9-ը վերածուի նոր յաղթանակներու մեկնարկի օրուան: Հինգշաբթի,  Շուշիի ազատագրման տօնին կողքին, Հայ եկեղեցւոյ կարեւոր տօներէն Համբարձման տօնն է: Ժամանակն է, որ եկեղեցին իր դերը վերցնէ, բոլոր ուժերն ու ժողովուրդը միանան, եւ ազգը արցախեան ազատագրական պայքարի ոգիով անդունդէն բարձրանայ ու հեռացնէ բոլոր անոնք, որոնք ազգակործան աշխատանքներուն...

ՄԱՐԻ ՌՈԶ ԱԲՈՒՍԷՖԵԱՆ Յուսանք` սա մեր վերջին կանչը կը լինի, մեր վերջին զարկը: Յուսանք, որ քաղաքներում նոյնպէս կ՛արթնանայ ժողովուրդը եւ կը միանայ Տաւուշից փրկութեան յոյսով առաջնորդուող այս երթին: Ճիշդ է, որ Բագրատ սրբազանն է այս փրկարար շարժման առաջնորդող, շարժիչ ուժը, որի ազգանուէր զոհողութիւնը անգնահատելի է, որին ժողովուրդը ինքնակամօրէն է միանում, սակայն չմոռանանք, որ մեր երկրի ճգնաժամային վիճակը բացարձակապէս քաղաքական է,...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Արցախեան ազատամարտի սկզբնաւորութենէն ետք, ազրպէյճանական զինուած ուժերու վերահսկողութեան տակ գտնուող Շուշիէն անընդհատ կը ռմբակոծուէին Ստեփանակերտն ու յարակից բնակավայրերը: Հայկական ինքնապաշտպանութեան ուժերու ռազմական յաջող գործողութիւնները եւ ազրպէյճանական շարք մը կրակակէտերու ճնշումը, ինչպէս նաեւ Խոջալուի ազատագրումը եւ օդակայանին բացումը նպաստաւոր նախադրեալներ ստեղծեցին Շուշիի ազատագրումը նախապատրաստելու համար: Այս առումով առանձնայատուկ նշանակութիւն ունեցաւ Քարինտակի ինքնապաշտպանութիւնը` 25-26 յունուար 1992-ին, երբ հայկական փոքրաթիւ ուժերը...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Բարեկամ մը քիչ առաջ ե-նամակով խոր ընդվզում արտայայտեց, որ Հայաստանի վարչապետ կոչեցեալը իրեն պէս դրածոյի մը հետ պատկերասփռուած հարցազրոյցի մը պահուն ըսեր է, որ Հայաստան ո՛չ թէ չորս գիւղ պիտի յանձնէ Ազրպէյճանին, այլ չորս գիւղ պիտի ստանայ: Անկեղծօրէն, երկար ատենէ ի վեր դադրած եմ այս դրածոներուն դատարկաբանութիւնները լսելէ, նա՛եւ այն պատճառով, որ յաճախ ժամեր կը խլեն ոչինչ ըսելու...

ՍԱՐԳԻՍ ՆԱՃԱՐԵԱՆ «1715 ապրիլին մարդ մը հասաւ Վենետիկ, որ ո՛չ զօրավար էր, ո՛չ դիւանագէտ, ո՛չ բժիշկ, ո՛չ մեքենագէտ, ո՛չ պատկերահան... Ձորձ մը ունէր իր ուսերուն վրայ, մտքին առջեւ մեծ գաղափարական մը, սրտին մէջ` սէր մը անհուն: Զինուոր էր ան Աստուծոյ եւ Հայոց. կը կոչուէր Մխիթար Սեբաստացի, յիրաւի ՄԵԾ ՄԱՐԴ մը» ՀՐԱՉ ՔԱՋԱՐԵՆՑ 1970-ական տարիներուն, Հայաստանի Պետական Համալսարան: Սփիւռքահայ ուսուցիչներու վերապատրաստման...

ՅԱԿՈԲ ԱՅՆԹԱՊԼԵԱՆ Ոչ եւս է Մուսա Լեռ ծնած, Այնճարի հիմնադիր սերունդէն ամէնէն ականաւոր դէմքերէն մին, որուն յետմահու գնահատականը տալու ընթացքին մենք կը տեսնենք բազմաչարչար մանկութենէ ու տառապալից պատանեկութենէ ետք կեանք մը ամբողջ` համակ նուիրումի ու ծառայութեան: Որբութիւն ու գաղթականութիւն ճաշակած մանկութիւն, ապա` չքաւորութիւն: Կարօտ ապրած պատանեկութիւն, ուսումը կիսատ թողած ու ընտանիքի հոգերը ուսերուն շալկած երիտասարդութիւն, բայց բառին բուն իմաստով` կայացած...

ԹՈՐԳՈՄ 1980: Ամառ: Այնճարի ակի ճամբուն ձախ կողմի ընդարձակ այգիներուն մէջ  նոր կառուցուած տան մուտքին, տղեկ մը որսի հրացանով խաղացած ատեն սխալմամբ կը կրակէ եւ կապարը կը մխրճուի նշանածիս` Սալբիի երեսին: Արիւնահոսութիւն: Բացի մօրմէն` ոչ ոք կայ տունը. բոլորն ալ Պէյրութ են: Այդ օրերուն հեռաձայն չկար, մօտերը բնակարաններ չկային: Մայրը օգնութիւն հայցելու համար կը վազէ փողոց, կը հասնի ակի մայր...

Փաստ է, որ Հայ առաքելական եկեղեցու 17-դարեայ երթն անբաժանելի է հայ ժողովրդի մաքառումների միջով անցած հարուստ պատմութիւնից: Իր 1700-ամեայ պատմութեան ընթացքում եկեղեցու գերակայ առաքելութիւնը, յատկապէս` պետականութեան աւելի քան 6-դարեայ բացակայութեան պայմաններում եղել է մեր ժողովրդի հայկական ինքնութեան եւ նկարագրի պահպանումը: Հէնց այդ պատճառով էլ Հայ առաքելական եկեղեցու գործունէութիւնը չի պարփակուել միայն կրօնական եւ դաւանաբանական գործառոյթներով, այլ նաեւ հայոց քաղաքական եւ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Հայրենի մամուլը գուժեց Սահակ Սահակեանի մահը: Ափսո՜ս... Հակիրճ մահագրութիւնը զինք ներկայացուցած էր իբրեւ դաշնակցական զինուոր, մտաւորական եւ երգիչ: Վստահ ենք, որ շուտով պիտի ներկայացուի անոր վաստակին լայն պաստառը` առանց մոռնալու անոր զուարթախոհութիւնն ու հաղորդական ընկերականութիւնը: Կարդալով գուժկանը` մեր միտքը թռաւ-գնաց 90-ականներու սկիզբները, երբ ամբողջ հայութիւնը, Հայաստանէն մինչեւ սփիւռք, մէկ մարդու պէս կանգնած էր Արցախի պաշտպանութեան խրամատներուն մէջ, յառաջ...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Վեց տասնամեակէ ի վեր միասնականութեան աւանդոյթը պահպանուեցաւ Հայոց ցեղասպանութեան յիշատակի օրուան առիթով: Հայկական բոլոր համայնքները, բոլոր կուսակցութիւնները եւ կազմակերպութիւնները մասնակից եղան հաւաքական որոշուած միջոցառումներուն: Ցեղասպանութեան իրողութեան, զայն յիշելու, յիշեցնելու ու պահանջելու մասին տարակարծութիւն չկայ: Միւս կողմէ, քառասունչորսօրեայ պատերազմին պարտութենէն ետք, մանաւանդ պարտութեան յաջորդած Արցախի կորուստէն եւ արցախահայութեան բռնի տեղահանութենէն ետք, նոր կացութիւն ստեղծուած է: Ազրպէյճանի գործած արարքները ցեղասպանական...

Հայաստանի անկախ պետականութեան վերականգնումը հնարաւորութիւն ընձեռեց Ցեղասպանութեան ճանաչման, վերջինիս հետեւանքների վերացման եւ, աւելի ընդգրկուն ծաւալով, Հայ դատի խնդիրները հետապնդելու պետական մակարդակով միջազգային հարթակներում: Անշուշտ այս կենսական հարցերի նկատմամբ հասարակական պահանջը բացայայտ կամ ոչ հրապարակային կերպով գոյութիւն էր ունեցել անկախութեան հռչակմանը նախորդող տասնամեակների ընթացքում: Արցախը Ազրպէյճանի կազմից դուրս բերելու եւ Հայաստանի հետ վերամիաւորելու 1988 թ. սկսուած շարժման ճնշմամբ դեռեւս Խորհրդային Հայաստանի...

ՀՅԴ պաշտօնաթերթ «Դրօշակ»-ի ապրիլի թիւը նուիրուած է Հայոց ցեղասպանութեան: Ճակատագիրի դաժան բերումով 21-րդ դարուն կը կրկնուին հայութեան համար հարիւրամեայ վաղեմութեան ողբերգական իրադարձութիւնները, արդարեւ, տեղի ունեցաւ Արցախի բռնագրաւումն ու հայաթափումը, ցեղասպան դրացիները կը փորձեն քայլ առ քայլ զրկել Հայաստանը ինքնիշխանութենէն: Պետականութեան պայմաններուն մէջ տեղի ունեցող ողբերգութիւնը կարելի դարձաւ Հայաստանի դրածոյ իշխանութեան անուղղակի եւ ուղղակի աջակցութեամբ: Առկայ իրողութիւնները եւս լուսարձակի տակ կը...

Հայոց ցեղասպանութենէն անցած են 109 տարիներ, սակայն համայն հայութիւնը կը շարունակէ յիշել ու պահանջել արդարութիւնը` հակառակ նուաճած ըլլալուն ճանաչումի բարդ ու դժուար ուղին: Ճանաչումի ուղին բարդ էր ու քաղաքական, դիւանագիտական մասնագիտական աշխատանքի կը կարօտէր: Այդ փուլը նուաճեց մեր ժողովուրդը սփիւռք-հայրենիք համադրուած քաղաքականութեամբ, առանց մէկը միւսին տարած աշխատանքն ու ապահովութիւնը վտանգելու, առանց մեր սերունդներու իրաւունքը քաղաքական եւ պետական հաշիւներու մէջ զոհելու:...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան եւ անոր նոյնքան ապաշնորհ ստորադասները ամիսներ շարունակ հակահայկական յայտարարութիւններ կ՛ընէին: Սկիզբը ան նսեմացուց Արարատ լեռը, այնուհետեւ քննադատեց Հայաստանի Հանրապետութեան սահմանադրօրէն պաշտպանուած պետական խորհրդանիշները` օրհներգը եւ զինանշանը: Փաշինեան նաեւ առաջարկեց, որ Հայաստան ընդունի նոր սահմանադրութիւն` ջնջելով Արցախի եւ Հայոց ցեղասպանութեան մասին յիշատակումները, որոնք ամրագրուած են Անկախութեան հռչակագիրին մէջ: Ան շատ անգամ արհեստական տարբերութիւն կը դնէ «Պատմական...

ԱՌԱՔԵԼ ԱԲՂ. ԳԱՏԵՀՃԵԱՆ Ղուկասու աւետարանին մէջ կը կարդանք, որ առիթով մը օրէնքի ուսուցիչներէն մէկը կը մօտենայ Քրիստոսին եւ զայն փորձելու նպատակով կը հարցնէ. «Վարդապե՛տ, ի՞նչ պէտք է ընեմ յաւիտենական կեանքը ժառանգելու համար» (Ղկ 10. 25): Յիսուս կը պատասխանէ. «Օրէնքի գիրքին մէջ գրուածը ի՞նչ է»: Օրէնքի ուսուցիչը կը պատասխանէ. «Սիրէ՛ քու Տէր Աստուածդ ամբողջ սրտովդ, ամբողջ հոգիովդ, ամբողջ զօրութեամբդ եւ ամբողջ...

ՎԵՀԱՆՈՅՇ ԹԵՔԵԱՆ Մարախլապատ, բազմագոռգոռ, Գաղտագողի կամ բացայայտ Երկիր մը կայ առանց բոցի բոցավառուող Երկինքը կը ճգնի չիյնալ: Ի՜նչ կեցեր էք կոկոզավիզ, հայորդինե՛ր, Յաւերժ խնճոյք, նոր ծրագիր, Երկինքը փուլ կու գայ, ո՞ւր էք, Մեր պուճուրցած երկրի գլխուն: Խոժոռ դէմքեր Կ՛ուզեն խրել մեր երկիրը, տունն ու տեղը մշակոյթն ու նոր սերունդը, աւանդութիւնն ու կրօնքը, խունկն ու խինդը, խայծը, ֆոլքլորը Երախին մէջ գարշահագագ...

 «Թուրքիա միակ մտասեւեռում մը ունի. անխտիր ամէ՛ն միջոց, ռազմավարական ամէ՛ն նենգութիւն ի գործ դնել` միանգամընդմիշտ գերեզմանելու համար Հայ դատը» ՍԱՐԳԻՍ ԶԷՅԹԼԵԱՆ 1915 թուականի Հայոց ցեղասպանութենէն 108 տարի ետք, մօտ մէկ տարի Արցախի բնակչութիւնը սովասպանութեան ենթարկելէ ետք, թուրք-ազրպէյճանական յարձակողապաշտ եղեռնագործութեան պատճառով Արցախը բռնագրաւուեցաւ, հայաթափուեցաւ, արցախահայութիւնը հայրենազրկուեցաւ, հայրենիքը կոտորակուեցաւ... Երեք տասնամեակ առաջ, 1992 թուականի ապրիլի 10-ին ազրպէյճանցիներու կողմէ Արցախի Մարաղա գիւղը սպանդի...

1965-ի, մինչեւ իսկ 2015-ի բաղդատած` այս տարի բոլորովին տարբեր մթնոլորտի մէջ կը յիշենք Ցեղասպանութեան նահատակները: 1965-ը իւրայատուկ դարձակէտ մըն էր. բիւրաւոր հայեր հաւաքուեցան` նշելու 1,5 միլիոն ազգակիցներու ողջակիզման յիշատակը, չմոռցան յիշել «Մեր հողե՛րը, մեր հողե՛րը»: Խորհրդային Միութեան բռնատիրական պայմաններուն մէջ էր, որ այդ տարուան ապրիլ 24-ին, քաջաբար եւ յանդգնութեամբ, հայորդիներ հաւաքուեցան եւ Ցեղասպանութեան յիսուներորդ տարելիցին առթիւ Երեւանի մէջ կազմակերպեցին զանգուածային...

Հայ ժողովուրդը Հայոց ցեղասպանութեան 109-ամեակը դիմաւորում է ներհայկական խորը ճգնաժամի պայմաններում: 2023 թուականի սեպտեմբերը մեզ համար նշանաւորուեց հայրենիքի կարեւոր մի հատուածի` Արցախի կորուստով: ՀՀ գործող իշխանութիւնների յանցաւոր անգործութեան պայմաններում Ազրպէյճանը գրաւեց Արցախը` հարիւր հազարաւոր մեր հայրենակիցներին դարձնելով տնաւեր ու բնաւեր: Ցաւով եւս մէկ անգամ պէտք է արձանագրենք, որ Արցախի կորստին հետեւած ամիսների ընթացքում ՀՀ գործող իշխանութիւնները ոչ միայն իրավիճակը շտկելուն...