Անդրադարձ

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Քանի մը դրուագ` աշխարհի տարբեր շրջաններէն, որոնց տակ կերեւին նոյն ստորագրութիւնը, նոյն հրէշին ականջները: Ա.- Ամերիկեան համալսարաններու մէջ իսրայէլեան իշխանութիւններուն կողմէ պաղեստինցիներու սպանդը, ցեղասպանութի՛ւնը դատապարտող, ԱՐԴԱՐՈՒԹԻՒՆ պահանջող ուսանողներ ոստիկանական բիրտ ուժի դիմաց տեղի տուին եւ դուրս քշուեցան ցոյցի վայրերէն, բայց չպարտուեցան: Ցոյցերը սկսած էին խաղաղ, շարունակուեցան խաղաղ, մինչեւ որ... հակացոյցի անուան տակ իսրայէլեան դրօշակ պարզած խռովարարներ պատճառ դարձան...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍԱՈՒՆԵԱՆ Ֆրանսահայ լրագրող Լէօ Նիկոլեան 16 օր շարունակ հացադուլ կ՛ընէ Երեւանի օդակայանին մէջ, Հայաստան մուտք գործելու արգելքէն ետք: 57-ամեայ Նիկոլեան  հետաքննող խիզախ լրագրող է, որ բազմաթիւ վէճեր յառաջացուցած է կարեւոր մարդոց մասին իր բացայայտումներուն պատճառով: Ան եղած է Արցախի հակամարտութեան եւ Իսրայէլ-Լիբանան սահմանին վերջերս տեղի ունեցած բախումներու առաջին գիծին վրայ, վիրաւորուած է երկու հակամարտութիւններու ժամանակ: Անցեալ 30 տարիներու ընթացքին...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Գահիրէի մէջ 2024-ին լոյս տեսաւ «Գրախօսականներ եւ անդրադարձներ Պերճ Թերզեանի գիրքերուն մասին եւ իրեն հետ եղած հարցազրոյցներ» գիրքը, բաղկացած` 278 էջերէ: «Եգիպտահայ  հայեացքներ» (արաբերէն) գրութեան մէջ գիրքը ներկայացնելով` դոկտ. Մոհամէտ Ռէֆաաթ Իմամ կ՛ըսէ, որ հեղինակը` Պերճ Թերզեան, իր անձնական դիտանկիւնէն մեկնելով ունի միաձուլուած յատկանիշներ, որոնք իրենց դրոշմը տարածած են հրատարակուած յօդուածներուն վրայ: Պարոյր Աղպաշեան կը նշէ, որ Թերզեան...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ  «... Պիտի սպասեն վարդահեղեղ գալուստին Արշալոյսի մ՛Արշալոյսի մը` որուն (Հաւատացէ՛ք ինձ, Մայրեր) Ես ոտնաձայնը կ՛առնեմ...»: ԴԱՆԻԷԼ ՎԱՐՈՒԺԱՆ  Հայաստանի մէջ վեց տարի առաջ սկսած մղձաւանջը բացորոշ կերպով մօտեցած է իր վախճանին, վերջ պիտի գտնէ վաղը-միւս օր: «Դրական պայթում»-ը, որուն սպասումը շատերու հետ ակնկալած էինք շուրջ 10 օր առաջ, վերահաս է: Բագրատ սրբազանով մարմնաւորուած պահանջատիրական երթը Երեւան հասաւ այն օրը,...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԷՆԵԱՆ Այս կէտին վրայ վարչապետ Փաշինեանի եւ իր արտաքին հովանաւորներու աւագ առաջնահերթութիւնն է ամէն գնով փրկել Փաշինեանի իշխանութիւնը եւ ապահովել անոր անարգել գոյատեւումը Հայաստանի եւ Կովկասի բեմին վրայ: Չկասկածի՛լ, որ իշխանութիւնն ու Արեւմուտքը ամէն ճիգ պիտի ընեն, որ Փաշինեան կարողանայ յաղթահարել Բագրատ սրբազանի գլխաւորած շարժման մեծ մարտահրաւէրը: Նոյն առաջնահերթութիւնը ունին Թուրքիան եւ Ազրպէյճանը: Բագրատ սրբազան կրցաւ իր քայլերթը շռնդալից...

ԳԷՈՐԳ ԹՈՐՈՅԵԱՆ 1988-ին արցախեան շարժումը ազգային զարթօնքի մը ազդանշանը տուաւ համայն հայութեան: Հայրենիքէն սփիւռք` հայութիւնը միահամուռ կերպով արձագանգեց հայրենի Արցախը մայր Հայաստանին վերամիացնելու պահանջին: Սփիւռքահայութեան բոլոր շերտերը խանդավառուեցան: Հայաստանի անկախացումը եւ միացեալ Հայաստանի ստեղծումը երազանքէն սկսաւ իրականութեան ցոլքեր տալ, եւ յոյսը վերազարթնեցաւ բոլորին մէջ անխտիր: Արցախեան շարժումը չմնաց խաղաղ ցոյցերու շրջագիծին մէջ: Ազրպէյճանի կողմէ շղթայազերծուած պատերազմը օրըստօրէ ծաւալեցաւ եւ տեւեց...

ԼԵՒՈՆ ՇԱՌՈՅԵԱՆ Համացանցային տեղեկասփիւռներու ճամբով լուր մը տարածուեցաւ. Քալիֆորնիոյ մէջ (Սան Պերնանտինօ) 12 հոկտեմբերին մահացեր էր մեծանուն բանաստեղծ Դանիէլ Վարուժանի մէկ թոռնուհին: Անունը` Ռոննի Սաֆրազեան: Կ՛ըսուէր, թէ 78 տարեկան էր: Իրականութեան մէջ անկարեւոր լուր մըն էր, քանի որ ողբացեալը հայ կեանքին ու մշակութային մեր ապրումներուն հետ մասնաւոր առնչութիւն մը չունէր, չէր ունեցած: Վարուժանի արեան հեռաւոր մէկ ժառանգորդն էր պարզապէս, թերեւս`...

Սիրելի՛ հայորդիներ, Հաւաքուած էք ձեր հաւաքական մտահոգութիւնները, սպասումները եւ տեսակէտները արտայայտելու` ընդհանրապէս հայ ժողովուրդը եւ մասնաւորաբար Հայաստանը յուզող խնդիրներուն, մարտահրաւէրներուն ու տագնապներուն նկատմամբ: Հայրապետական օրհնութեամբ, քրիստոնէական ջերմ սիրով եւ ազգային վառ ապրումներով կ՛ողջունենք ձեզ: Բարձր կը գնահատենք Լիբանանի հայութեան մարտունակ ու հայրենանուէր կեցուածքը: Ծանօթ է բոլորին, որ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութիւնը միշտ եղած է ժողովուրդին ու հայրենիքին կողքին` ոչ սոսկ...

ՅԱԿՈԲ ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ Համայն հայութիւնը կ՛ապրի իր պատմութեան վերջին տասնամեակներու ամէնէն դաժան պահերը: Թաւշեայ կոչուող յեղափոխութենէն ետք միայն 6 տարին բաւարար էր ընդունելու, որ այս շարժումին գործիքը յաջողած է կատարել իրեն վստահուած պարտականութիւնը` քանդել ամէն ինչ: Գարուն խոստացող յեղափոխութիւն, որ միայն արիւն եւ մահ բերաւ մեր ժողովուրդին: Դերասանութիւն, սուտ, աժան ամբոխավարութիւն, ժողովրդահաճոյ կեցուածքներ, կեղծիք, խոստումներու դրժում, անձնատուութիւն եւ սեփական կեանքի վաճառք… ասոնք...

Ժողովուրդներու պատմութեան մէջ, օրհասի եւ ճգնաժամի պահուն է, որ լուսարձակի տակ կը յայտնուին ազգերու ընկերա-քաղաքական իսկական խաւերը, որոնք կը կազմաւորուին շերտ առ շերտ եւ կը գունաւորուին երանգ առ երանգ: Կը յայտնուին անտարբերներն ու վախկոտները, կեղծաւորներն ու անկեղծները, կարգապահներն ու խուլիկանները, հայրենասէրներն ու դաւաճանները: Կը յայտնուին նաեւ ռազմադաշտէն քիչ հեռու բլուրի մը վրայ կանգնած պատեհապաշտները, որոնք անհամբեր կը սպասեն` տեսնելու, թէ...

ՊՕՂՈՍ ԳՈՒԲԵԼԵԱՆ Սրբապատկեր ըլլար... Գալստանեան արքեպիսկոպոսը միս մենակ, հարթ գետնի վրայ ծունկի եկած, կուրծքը վահան դարձուցած, կը փորձէ պաշտպանել հայրենի հողը` ազդու պատգամ մը ուղարկելով այդ հողերը աճուրդի հանած հայանուն դասալիքներուն եւ այդ հողերը հեշտօրէն խլելու պատրաստուող արիւնարբու թշնամիին: Եւ հայութիւնը հարուածող այս բոլոր դժբախտութիւններուն մենակատարը «առատաձեռն» մեր վարչապետն է, որ քաղաքական մարդու մը համար անընդունելի միամտութիւն կը սնուցանէ` կարծելով,...

ՎԵՐ. ԴՈԿՏ. ՎԱՀԱՆ Յ. ԹՈՒԹԻԿԵԱՆ Ընտանիքը թէ՛ մարդկային եւ թէ՛ աստուածային հաստատութիւն մըն է: Մարդկային հաստատութիւն է, որովհետեւ կազմուած է մարդոցմով: Աստուածային է, քանի որ անոր Արարիչն ու ճարտարապետը Աստուած Ի՛նքն է: Ընտանիքը միանգամայն ազգի մը թէ՛ հիմնաքարը եւ թէ՛ մանրանկարն է: Ազգ մը ընտանիքներէ բաղկացած ամբողջութիւն մըն է: Անոր առողջ կամ վատառողջ ըլլալը կախում ունի զայն կազմող ընտանիքներէն: Ընտանիքն...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Այն օրէն, երբ Կազայի պատերազմը կտրեց 6-րդ ամսուան սահմանը, ամերիկեան համալսարաններու մէջ աւելի՛ աչքառու դարձան պաղեստինցիներուն ի նպաստ ուսանողական ցոյցերն ու դասադուլերը, որոնց միացան` համալսարաններու վարիչներ, դասախօսներ, մտաւորականներ եւ քաղաքական դէմքեր: Բողոքողները ամենասուր քննադատութիւններուն կ՛ենթարկեն Իսրայէլի պետութեան ոճիրները, որոնց զոհերուն թիւը, ըստ նորագոյն տեղեկութեանց, անցած է 34 հազարը (մօտաւորապէս կէսը` մանուկներ, իսկ մնացեալին մէջ կան մեծ թիւով տարեցներ...

ԵՐՈՒԱՆԴ ՏԷՐ ԽԱՉԱՏՈՒՐԵԱՆ Մենք վաղուց էինք ծրագրել գնալ պատմական Արտաշատի պեղումները դիտելու: Հայաստանի հնագոյն քաղաքներից մէկը` մայրաքաղաք Արտաշատը, «նոր Կարթագէնը»... Տեսնես` իսկապէ՞ս Հաննիպալն է խորհուրդ տուել հեքիաթային այդ քաղաքը կառուցելու: Անցեալ տարուայ լաւագոյն օրերը կորցրինք, յետոյ ձմեռը վրայ հասաւ: Բայց ուրիշ մի շատ կարեւոր հանգամանք էլ կար: Արտաշատի պեղումները շարունակւում են մինչեւ հիմա: Մենք շատ էինք ուզում հանդիպել հնագիտական արշաւախմբի...

ՓԱՈՒԼՕ ԳԱԶԱԶԵԱՆ Շատ մը հայեր Միսաք Մանուշեանին մասին գաղափար չունէին: Գիտենք, որ շատ ֆրանսահայեր  պայքարեցան ֆրանսական բանակին հետ եւ մանաւանդ ֆրանսական դիմադրութեան ընթացքին ֆրանսական Վիշի կառավարութեան դէմ, որ գերմանացիներուն հետ կը գործակցէր եւ նացի Գերմանիոյ միացած էր: 21 փետրուար 2024-ին շատ մը հայեր աշխարհի ամէն կողմերէն մեծ հպարտութեամբ եւ զգացմունքով  հետեւեցան ֆրանսական պատկերասփիւռի կայաններէն Միսաք Մանուշեանի աճիւններու պանթէոն փոխադրութեան հանդիսութեան,...

ԱՆՈՒՇԱՒԱՆ ԱՐՔԵՊԻՍԿՈՊՈՍ Առաջնորդ Հիւսիսային Ամերիկայի Արեւելեան Թեմի Պատմութեան մէջ ծանօթ է այս խօսքը, որ կը նկարագրէ Կարթագինացի (Ափրիկէ) Աննիբալ զօրավարի բանակին Հռոմ մայրաքաղաք մօտենալը եւ պաշարումը։ Այս ասոյթը ընդհանրապէս կը բնութագրէ մօտալուտ ազգային աղէտ մը։ 2020 թուականի 44օրեայ պատերազմին յաջորդող տխրահռչակ համաձայնութենէն ետք՝ 2023 Սեպտեմբերին, հայրենի իշխանութեան ծնողական գուրգուրանքէն զրկուած Արցախահայութեան գաղթը ի Հայաստան, իսկ ներկայ ամսոյս 15ին Տաւուշ մարզի...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Հօրս` Գրիգոր Չէքիճեանին յուշերէն կ՛ամփոփեմ 1937-ին պատահած, Թել Ապիատի շոգեկառքի կայանէն սկսած եւ շոգեկառքին մէջ պատահած այս դրուագը, որ կը բացայայտէ «զարգացած» թուրք երիտասարդներուն օր ցերեկով, առանց ամչնալու, օտարներու առջեւ նոր հարսի մը սեռային ոտնձգութիւն կատարելը եւ` անոր համար ալ մրցակցիլը... Այսպէս կը սկսի յուշագրութիւնը. 1. Թել Ապիատ` Թուրքիա-Սուրիա սահմանին, Հալէպ, Իսկենտերուն` Ալեքսանտրեթ, Ռաքքա, Այնթապ, Քիլիս, Տէօրթեօլ, Քրքխան...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ         Երեսուներկու տարի առաջ, ճիշդ այս օրին, հայ ազատամարտիկի մտքին ու բազուկին, կամքին ու ռազմական հանճարին մէկ փայլուն արտայայտութիւնը լոյսին կու գար, երբ Քարինտակ գիւղէն դէպի վեր, ցից ժայռերը մագլցելով` հայ ֆետային անակնկալի կը բերէր թուրք-ազերի ստահակները եւ մուտք կը գործէր Շուշիի բերդ: Օրին Արցախի զինուորական հրամանատարութիւնը թէեւ ծրագրած էր երեք ուղղութեամբ յարձակում գործել ու բարձրանալ Շուշի, այդուհանդերձ, Քարինտակէն...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Հայաստանի մէջ ճակատագրական օրերու սեմին կը գտնուինք: Տաւուշի Կիրանց գիւղէն ճամբայ ելած քայլարշաւը, Բագրատ արքեպիսկոպոս Գալստանեանի առաջնորդութեամբ, կը մօտենայ Երեւանին: Ուրիշ քայլարշաւ մը Գիւմրիէն ճամբայ կ՛ելլէ 8 մայիսին Միքայէլ արքեպիսկոպոս Աջապահեանի գլխաւորութեամբ: Ճանապարհին մասնակիցներով ուռճանալով երկու խումբերը 9 մայիսին կը հասնին Երեւան, ուր այլ մասնակիցներու ալ յաւելումով, տեղի կ՛ունենայ մեծ հաւաք: Նպատակը միակողմանի զիջումներով սահմանազատումը արգիլել է: Կը...

ԺԱԳ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Բագրատ արք. Գալստանեան: Անուն մը, որ ծանօթ ու սիրելի եղաւ իր ժողովուրդին, երբ ստանձնեց Հայոց աշխարհի ամէնէն վտանգուած սահմանային շրջանի` Տաւուշի թեմի հոգեւոր առաջնորդութիւնը: Ամէն կիրակի եղաւ իր հաւատացեալ ժողովուրդին հետ` անոր մատակարարելով հոգեւոր հացը: Ան եղաւ խրամատներուն մէջ` հայոց բանակի զինուորներուն կողքին, կորով ներշնչելով անոնց հայրենիքի պաշտպանութեան աշխատանքին մէջ: Եղաւ մանաւանդ սահմանամերձ գիւղերու բնակիչներուն հետ` ամրացնելով անոնց...