Անդրադարձ

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Դարձեալ ես ինծի հետ հաշտ չեմ: Շուարած եմ: Կարծես բան մը նորէն փլած է հոգիիս մէջ, բազմախաւ տառապանքի նման: Որովհետեւ ազգային ալեկոծութիւններն ու մեր երազանքները կեանքի սովորական հոլովոյթը դժուարացուցած են: Նաեւ ազգովին դժգոհ ենք իրարմէ: Գանգատներ շատ ունինք: Մեր բոլորին երջանկութիւնը կորսուած է: Կասկածը իր հակասական զգացումներով կերած է նաեւ մեր հոգին: Անոր համար հանգիստ չունինք: Ամէն մարդ...

Քանի մը օրէն յայտնի պիտի ըլլայ Սպիտակ տան յառաջիկայ չորս տարիներու վարձակալը, կամ աւելի պաշտօնական ըլլալու համար` Միացեալ Նահանգներու 47-րդ նախագահը: Երկու թեկնածուներն ալ` դեմոկրատ Քամալա Հարիս եւ հանրապետական Տանըլտ Թրամփ, ոգի ի բռին ընտրարշաւի լծուած են եւ յատկապէս թիրախ ընտրած են անգոյն եւ «փոփոխամիտ», «ճօճուող» նահանգներ (swing states): Ժամացոյցի դէմ մրցում մը, որ կը յատկանշուի իր սանձարձակ… տարօրինակութիւններով ու...

ՅԱԿՈԲ ՉՈԼԱՔԵԱՆ 1987-ին Քարէն Եփփէ ազգային ճեմարանի մէջ աշակերտական ուժերով սուրիահայ դպրոցի պատմութեան նուիրուած ցուցահանդէսի մը աշխատանքին վրայ էի: Պատրաստուած ուղեցոյց-հարցարանի մը առաջնորդութեամբ, աշակերտ-աշակերտուհիները անսպասելի առատութեամբ նիւթեր կը դնէին խմբագիրներու սեղանին վրայ: Ինծի մօտեցաւ Արոյեանը (անունդ ինչպէ՞ս մոռցեր եմ, տղա՛յ) ու մեծ կապոց մը ինծի մեկնելով` ըսաւ. - Ասոնց նայեցէ՛ք, պարո՛ն: Թերահաւատութեամբ բացի կապոցը, որովհետեւ իմ բազմամեայ ուսուցչական կեանքիս մէջ...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Միացեալ Նահանգներու նախագահի Միջին Արեւելքի պատուիրակներ Էյմըս Հոքշթայն եւ Պրեթ ՄքԿըրք 31 հոկտեմբերին այցելեցին Երուսաղէմ, ուր հանդիպում ունեցան Իսրայէլի վարչապետ Պենիամին Նեթանիահուի հետ` քննարկելու համար Լիբանանի մէջ զինադադարի հաստատման համաձայնութիւն մը: Անոնց առաքելութիւնը, սակայն, սկիզբէն դատապարտուած էր ձախողութեան: Ամերիկեան ներկայ վարչակազմը կը գտնուի իր իշխանութեան վերջին քանի մը օրուան մէջ, ուստի չի կրնար երաշխաւորել իր միջնորդութեամբ գոյացած որեւէ...

ԴԵՐԵՆԻԿ ՄԵԼԻՔԵԱՆ Պատմական գիտութիւնների թեկնածու 20-րդ դարի հայ նշանաւոր հասարակագէտ-տեսաբան Երուանդ Ֆրանգեանի գրչին է պատկանում «Հայ հասարակական միտքը» վերտառութեամբ եզակի աշխատութիւնը: Հեղինակը սոյն գրքում (հրատարակուած` Գահիրէում, 1928 թ.), վեր է հանել 18, 19-րդ դարերի ՀԱՅ ՄՏՔԻ լուսաւորեալ դէմքերի անմնացորդ ազդեցութիւնը` թէ՛ արեւելահայ եւ թէ՛ յատկապէս արեւմտահայ իրաւազրկուած հասարակայնութեանց հասարակա-քաղաքական ԶԱՐԹՕՆՔ-ում: Ահաւասիկ ինքը` Ֆրանգեանի բնութագիրն նրանց մասին. «Հայ առաջաւոր մտաւորականութեան, հայ...

Թոռնիկդ` ՆԺԴԵՀ ՄԿՐՏԻՉԵԱՆ Այս գրութիւնը 2011 թուականին տրուած խոստումի մը գործադրութիւնն է: Բնականաբար փափաքս էր, որ աւելի ուշ կատարեմ զայն, բայց «կեանքին օրէնք»-ին պարտադրած իրականութեան պատճառով, այսօր արդէն` խոստումս յարգած, կը գրեմ: Մեծ հօրս` Յակոբ Պալապանեանի մահուան քառասունքին, երբ «Ազդակ»-ի մէջ լոյս տեսած էր յօդուածս` «Մեծ հօրս յիշատակին» վերնագիրով, մեծ մայրս` Վարդուհի Պալապանեանը կարդալէ ետք, իր գեղեցիկ ժպիտով ըսաւ. «Շատ...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Միացեալ Նահանգներու նախագահական քարոզարշաւի թէժ մթնոլորտին մէջ նախկին նախագահ Տոնալտ Թրամփն ու ներկայի փոխնախագահ Քամալա Հարիսը յայտարարութիւններ կատարեցին ամերիկահայ ընտրողներուն` խնդրելով անոնց աջակցութիւնը: Նախորդ շաբաթ իր ընկերային ցանցի «Թրութ Սոշըլ» էջին վրայ Թրամփ յայտարարութիւն հրապարակեց` մեղադրելով Քամալա Հարիսը, որ` «Ոչինչ ըրաւ, երբ 120 հազար հայ քրիստոնեաներ սարսափելի հալածանքներու կ՛ենթարկուէին եւ բռնի կը տեղահանուէին Արցախէն: Աշխարհի քրիստոնեաները ապահով պիտի...

ՍԵԴԱ ՄԱՐԿՈՍԵԱՆ-ԽՏԸՇԵԱՆ «ՀԱՍԿ» հայագիտական տարեգիրքը Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան գիտական ուսումնասիրութեանց ժողովածուն է, որ յատուկ առիթներով կը հրատարակուի եւ կ՛ընդգրկէ հայագիտական բնոյթի նիւթեր, ուր կ՛ամփոփուին հայ ժողովուրդի մշակութային, հոգեւոր, կրօնական եւ հասարակական նուաճումներուն ու վերիվայրումներուն մասին աշխատասիրութիւններ` վերծանելով հայ ժողովուրդի քաղաքակրթական մակարդակը: 2011-2023 ժամանակահատուածը ընդգրկող այս հատորը Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան հայագիտական տարեգիրքերու ընդհանուր հրատարակութիւններուն տասներեքերորդ ժողովածուն է, որ ծաւալուն կերպով կ՛ընդգրկէ...

ՀՅԴ Բիւրոյի ներկայացուցիչ Յակոբ Տէր Խաչատուրեանի խօսքը` արտասանուած ՀՅԴ Աւստրալիոյ կառոյցի հիմնադրութեան 60-ամեակին նուիրուած ձեռնարկին: ՀՅԴ Բիւրոյի ընկերներս եւ ՀՕՄ-ի Կեդրոնական վարչութեան ատենապետուհին այս օրերուն կը գտնուինք Աւստրալիա` ոչ միայն մասնակցելու ժողովներու, հերթական հանդիպումներու եւ զեկուցելու մեր շարքերուն ու ժողովուրդին, այլ նաեւ` մեր մասնակցութիւնը բերելու նաեւ ՀՅԴ Աւստրալիոյ աշխուժ կառոյցի հիմնադրութեան վաթսունամեակի նշումին: Արդարեւ, Աւստրալիոյ մեր շրջանը այսօր կարեւոր դերակատարութիւն...

26 հոկտեմբերին Փարիզի հիւսիսային արուարձաններէն Էփինէ սիւր Սենի մէջ բացումը կատարուեցաւ Աթաթուրքի կիսանդրիին: Այս մասին եւ տեղւոյն հայ երիտասարդութեան ու գաղութին կեցուածքին մասին յաւելեալ տեղեկութիւններ ունենալու նպատակով «Ազդակ» զրոյց մը ունեցաւ ՀՅԴ Ֆրանսայի «Նոր սերունդ» երիտասարդական միութեան Կեդրոնական վարչութեան ատենապետ Նժդեհ Գարագաւորեանին հետ: Ան տեղեկացուց, որ  իրենք նման քայլի մը մասին գիտցած են անհատներու ճամբով, որոնք նման լուր կարդացած են...

ՄԱՐՈՒՇ ԵՐԱՄԵԱՆ Անգամ մը եւս ՊԷյրութը կ՛այրի, անգամ մը եւս ո՛չ իր հարցերուն կամ պայքարին համար: Ամէն օր լսուող լուրերը կ՛արթնցնեն յուշը, եւ ափսոսանքի լեղին կը շարունակէ տառապեցնել մեզ: «Կարծեմ երբեք նման տողեր պիտի չգրուին Պէյրութի մասին, գոնէ` իմ սերունդի գրիչներուն կողմէ: Մեր Պէյրութը ղարպիյէն կամ շարքիյէն էր, հին փողոցներ չկային, կային քանդուող փողոցներ»: Ասիկա գրեր էր Խաչիկը (ՏՂ)` կարդալէ...

ՌՈՒԲԷՆ ՃԱՆՊԱԶԵԱՆ «Մենք լեռն ենք տակաւին», ռխ. խառն միջոցներ, 2020. լուսանկար՝ Երեւան, Ա. Չիլոյեան-Ճանպազեանի, 2024 Ընտանիքի անդամներէն հազարաւոր քիլոմեթր հեռու ապրիլը յաճախ սիրտ կը ճմլէ, սակայն բախտաւոր եմ, որ ծնողքս գրեթէ, առանց բացառութեան, ամէն տարի Հայաստան կու գան այցելութեան: Այս տարի խելքս գլուխս հաւաքեցի, համոզեցի, որ աշնան գան` փոխանակ ամրան կիսուն, որ Օհանաւանի մեր պարտէզին անուշահամ պտուղներէն «օգտուին» (ինչպէս հոս...

ՄԻՆԱՍ ԳՈՃԱՅԵԱՆ Ա) Նորութիւն մը  չ՛ըլլար, եթէ ըսեմ, որ հայերէն ընթերցողներուն թիւը ահաւոր վայրէջք արձանագրած է հետեւեալ պատճառներով. - Տարիքի պատճառած դժուարութիւններ, ինչպէս`  տեսողութեան վատթարացում: - Նոր սերունդին մօտ անտարբերութիւն` առհասարակ ընթերցանութեան նկատմամբ, յատկապէս` հայկական նիւթերու մասին երկարապատում յօդուածներու: Բ) Յարգելի հայագիր յօդուածագիրնե՛ր, ես ալ ներառեալ, մենք կը կարծենք, նոյնիսկ հաւատացած ենք, որ շատ կարեւոր հարցերու մասին կը գրենք, բայց...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Ասոնք են խորագիրները հանրածանօթ ռուսահայ քաղաքագէտ եւ արեւելագէտ Կարինէ Գէորգեանի 2 նոյեմբեր 2023-ին, Ճէոֆորին (GEOFOR Center for geopolitical forecasts) տուած հարցազրոյցին` Քարին Ալեքսանտրովնային, Կազայի մէջ Համասի ազատագրական գործողութեան առթիւ (1) եւ, նոյնպէս, երկրորդը` 27 սեպտեմբեր 2023-ին (2): Նախ` առաջինէն ստորեւ անգլերէնէ կը թարգմանեմ հատուածներ: Շուրջ տարի մը առաջ արտայայտուած այս միտքերը այժմէական են, եւ ոմանք արդէն իրականացան: 1....

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Հայկական թերթ մը` որպէս լուր, հաղորդած էր, որ 2020-էն ի վեր Ազրպէյճան 570 հայկական յուշարձաններ քանդած է: Խաղաղութեան ցանկութեամբ, չանհանգստացնող արձանագրութիւն կը պահենք եւ անդին կը նայինք: Որքան լաւ պիտի ըլլար, որ Հայաստան եւ սփիւռք` թիւերով խօսէինք եւ ըսէինք, թէ ո՞ւր եւ ի՞նչ ըրած ենք, եւ կ’ընենք, որպէսզի յուշարձաններ չքանդուին, անոնց տէր մնանք: Պետութիւն եւ գերաճող սփիւռք, բազմանուն...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Լիբանանի դէմ պատերազմը կը յամենայ. հակառակ թափուող դիւանագիտական, իրական կամ կեղծ, ճիգերուն, քանդումները կը շարունակուին, զոհերուն թիւը կ՛աճի ու վիրաւորները կը շատնան: Պատերազմը Իսրայէլի պետութեան եւ լիբանանեան Հըզպալլա անունը կրող դիմադրական շարժումին միջեւ է թէեւ, սակայն վնասուողը Լիբանանի ամբողջ ժողովուրդն է, այն ժողովուրդը, որ արդէն յոգնած էր իրերայաջորդ տագնապներուն պատճառով: Մտահոգութիւնը արդարօրէն ըմբռնելի է, համատարած ու խոր: Լրատուական...

Կոմիտասի` արտասահմանէն վերադարձէն անցած էր 6-7 ամիս: Այդ ժամանակ ան արդէն որոշ համբաւ ունէր: Սակայն էջմիածնի մէջ կային մարդիկ, որոնք այնքան ալ լաւ աչքով չէին դիտեր «եար» եւ «սէր» երգող վանականը: Այն ժամանակ մամուլը Կոմիտասի մասին գրեց. «Երեք տարուան ընթացքին կօշկակարութիւն կարելի չէ սորվիլ, ալ ո՜ւր մնաց` երաժշտութիւն»: Այս յօդուածը վշտացուց Կոմիտասը, թէեւ կը ձեւացնէր, թէ հաշուի չէր առներ յօդուածագրին...

ՍԻՄՈՆ ԿՈՍՏԱՆԴԻՆԵԱՆ Շատ հետաքրքիր մէկ անձ մ`անհաւատ, Կ՛որոշէ փնտռել, գտնել վեհ Աստուած, Որպէսզի ինքն ալ հաւատայ անոր Փառքին ու ուժին ամենահզօր: Կը հասնի մինչեւ վայր մ`անծայրածիր, Ուր կը հանդիպի ալեւորին ծեր` Ժայռին վրայ նստած, որ զինք կը սպասէր. - Մինչեւ հոս եկար, ո՛վ անխելք, խեղճ մարդ, Ուզեցիր գտնել զիս թերահաւատ, Ահա զիս գտար, խօսէ, ի՛նչ կ՛ուզես, Որպէսզի հանգչի ալ քու...

ԺԱՆ ՀԱԼԼԱՃԵԱՆ Բանաստեղծ, թարգմանիչ (31 Յուլիս 1874 – 11 Մայիս 1947) Ծնած է Արեւմտեան Հայաստան, Կարին (Էրզրում)։ Նշանաւոր է «Վտարանդի» ծածկանունով: Նախնական կրթութիւնը կը ստանայ Կարինի Արծնեան ազգային բարձրագոյն նախակրթարանէն: Յետագայ տարիներուն՝ յաճախած է Վաղարշապատի Գէորգեան ճեմարանը, նաեւ Թիֆլիսի Ներսիսեան դպրոց։ Լայպցիգի համալսարանին մէջ հետեւած է գրականութեան ու պատմութեան դասընթացքներուն, ապա՝ գրականութեան, Փարիզ։ Ուսման տարիներուն մտերմացած է Աւետիք Իսահակեանի հետ:...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Վերջին շաբաթներուն գրեթէ բոլոր մակարդակներու վրայ խօսակցութեան նիւթի վերածուած է եւ կ՛արծարծուի այն հարցը, թէ Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան քաղաքական ուղեգիծը ի՛նչ է եւ ինքզինք ինչպէ՛ս կ՛արտայայտէ Լիբանանի այսօրուան քաղաքական եւ զինուորական այս պայմաններուն մէջ: Բնականաբար դէմ եւ թեր կարծիքներու փոխանակումներ կ՛ըլլան: Յաճախ կը շեշտուի այս կամ այն կարծիքը: Շատ անգամ ծայրայեղ բանաձեւեր կը դրսեւորուին: Սակայն պէտք է գիտնան...