Անդրադարձ

Գաղտնիք չէ, որ Նիկոլ Փաշինեանի գրեթէ բոլոր հանրային ելոյթների առանցքը հակագաղափարն է եւ, ինչպէս քաղտեխնոլոգներն են նշում, հակագաղափարները` որպէս հայեցակարգ, նրա մօտ արտայայտւում են հանրային գիտակցութեան մէջ արմատացած գաղափարներին, մտածողութեանը եւ արժեհամակարգին հակադրուելով, աւելի ստոյգ` դրանց ոչնչացմամբ: Հայաստանի Հանրային հեռուստատեսութեան հետ նրա վերջին աղմկայարոյց հարցազրոյցը եւ դրանում առաջ քաշուած ամենակարեւոր հակագաղափարը նոյնպէս տեղաւորւում է վերը նշուած սահմանման տրամաբանութեան շրջանակում: «Նեղւում...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ     Իր հիմնադրութեան 70-ամեակի սեմին գտնուող Հայկազեան համալսարանի մասին յիշատակելի գրականութեան մը առընթեր գոյութիւն ունեցած են, տակաւին կան այնպիսի պատումներ, որոնք եթէ երբեք արձանագրուին սպիտակ էջերու վրայ եւ արժանանան տպագրութեան, վստահ որ պիտի լեցնեն բազմաթիւ հատորներ: Ի դէպ, պահ մը զանց առնելով սփիւռքի տարածքին գտնուող հայկական միակ համալսարանին պատուաբեր առաքելութեան բազմաոլորտ շերտերը, ակադեմական կրթութիւն ջամբելու իրողութիւնն ու գիտական միջավայր...

«Ակունք» թրքական մամուլէն առնելով` թարգմանաբար կը հաղորդէ, որ պաշտօնապէս ներկայիս Թուրքիոյ սահմաններուն մէջ գտնուող Պաթման նահանգի Սասուն գաւառի Մարութայ լերան գագաթին կառուցուած հայկական Բարձր Աստուածածին վանքի վերականգնման որոշում տրուած է:  Այդ մասին յայտնած է Պաթմանի նահանգապետ Էքրեմ Ճանալփը: Պաթմանի նահանգապետը նշած է, որ 2973 մեթր բարձրութիւն ունեցող Մարութայ լերան հայկական եկեղեցին պիտի վերանորոգէ յատուկ վարչութեան գլխաւոր քարտուղարութիւնը: Թուրք նահանգապետը նաեւ...

Երեւանի մէջ լոյս տեսաւ «Բաժնուած կղզին» խորագրեալ գիրք մը, որու բովանդակութեան մէջ կ՚արծարծուին Կիպրոսի հայոց զանազան խնդիրները։ Հեղինակն է հրապարակագիր եւ հաղորդավար Սագօ Արեան, որ, միեւնոյն ժամանակ, ԺԱՄԱՆԱԿ-ի սիւնակագիրներէն է։ Ան վերջերս նկարահանած է «Վիրաւոր կղզին» խորագրեալ վաւերագրականներու շարք մը, որու հիման վրայ պատրաստուած է այս գիրքը։ Բովանդակութեան մէջ կ՚արծարծուին տեղւոյն հայերուն բազմաբնոյթ խնդիրները՝ ունեզրկումէ սկսեալ, մինչեւ այսօրուայ իրաւունքի որոնումները։...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Ամերիկայի Միացեալ Նահանգները կը հաստատեն, որ Իսրայէլի եւ Լիբանանի միջեւ բախումները դադրեցնելու համար բոլոր նախապայմանները գոհացուած են: Հըզպալլա, որ պատերազմին լիբանանեան կողմը կը ներկայացնէ, հրապարակայնօրէն յանձնառութիւն վերցուցած է գործադրելու ՄԱԿ-ի Ապահովութեան խորհուրդի թիւ 1701 որոշումը եւ գործելու Թաէֆի համաձայնագիրի հետեւողութեամբ: Լիբանանի կառավարութիւնը պատրաստ է երաշխաւորելու Հըզպալլայի որոշումը: Թիւ 1701 որոշումի գործադրութիւնը կը նշանակէ լիբանանեան բանակի ստորաբաժանումներու տեղակայումը հարաւի...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Օր չ՛անցնիր, որ աշխարհի այս կամ այն ծագէն խեղկատակ բեմադրութիւններու ականատես-ականջալուր չըլլանք, խաղեր, որոնց հիմնական նպատակն է մարդոց ուշադրութիւնը հեռացնել իրական տագնապներէ` իրենց ապրուստի պայմանները աւելի՛ դաժան դարձնող իրադարձութիւններէ: Թուենք քանի մը օրինակ (աւելին մեզ պիտի հասցնէ հատորի մը): Ա.- Տոնալտ Թրամփի նախագահ վերընտրութեան փոթորիկը ցունամիի միայնակ ալիք չէր, անոր յաջորդեցին ու կը յաջորդեն ամէնօրեայ ցունամիներ, որոնք մոռացութեան...

Պաքու խարազանեց Միացեալ Նահանգներու ծերակուտական Էտ Մարքին եւ Ֆրենք Փալոնը, որոնք ՔՈՓ 29-ի ծիրին մէջ, Ալիեւի վարչակազմը մեղադրեցին իրենց դէմ յարձակումներ եւ սադրանքներ կազմակերպելու մէջ: Քոնկրեսական Փալոն պնդեց, որ եթէ չըլլար Միացեալ Նահանգներու դեսպանատան թիկնապահը, ինք կրնար հիւանդանոց հասնիլ: Ազրպէյճանի նախագահի օգնական Հիքմեթ Հաճիեւ, իբրեւ պատասխան, ամերիկացի օրէնսդիրները անուանեց «հայկական լոպիի գործիքներ» եւ «ստախօս» ու պնդեց, որ  «Ազրպէյճանի մէջ շոու...

Հ. ՇԻՆԴԵԱՆ 2018-ից ի վեր Հայաստանն առաջընթացի անուան տակ` յետընթաց է արձանագրում բոլոր ասպարէզներում, յատկապէս` ազգային օրակարգերի հետապնդման իմաստով: Հայաստանի շուրջն այսօր ստեղծուած անվտանգային համակարգն ուղղակիօրէն Ազրպէյճանի եւ Թուրքիայի ազդեցութեան տիրոյթում է: Հայաստանի Հանրապետութեան ներկայ իշխանութիւնները հրաժարուելով Արցախից` շարունակում են հրաժարուել ազգային առաջնահերթութիւններից: Անկախութեան հռչակագրի վախերը թերեւս դրա վառ ապացոյցն են: Ազրպէյճանի կողմից պատերազմի սպառնալիքի եւ ճնշման տակ Հայաստանը շարունակում...

Հայաստանի արտաքին գործոց նախկին նախարար, Արցախի հարցերուն գծով յանձնախումբի համակարգող Վարդան Օսկանեան Դիմատետրի իր էջին վրայ հրապարակած տեսանիւթով մը կ՛ահազանգէ, որ Արցախի ժողովուրդին վերադարձի իրաւունքի հարցի հետապնդման հիմնական խոչընդոտը զարմանալիօրէն եղած է եւ կը շարունակէ մնալ Հայաստանի կառավարութիւնը: «Չնայած այս հարցի պաշտպանութեան եւ բարձրացման յստակ մարդասիրական եւ դիւանագիտական յարաբերութիւններին` Փաշինեանը բազմիցս միշտ խուսափել է այս հարցին անդրադառնալ: Երբ իրեն հարց...

Եւրոպական խորհուրդի Ազգային փոքրամասնութիւններու իրաւունքներու պաշտպանութեան շրջանակային պայմանագիրի խորհրդատուական յանձնախումբը կոչ ուղղեց Ալիեւի վարչակազմին` «Ստեղծելու քաղաքական, իրաւական, գործնական պայմաններ, որոնք անհրաժեշտ են Ղարաբաղէն տեղահանուած հայերուն ապահով ու անարգել վերադարձին համար, ինչպէս նաեւ յատուկ գործիքակազմ մը` սեփականութեան հարցերը լուծելու նպատակով»: «Ազրպէյճանի իշխանութիւններուն կոչ կ՛ուղղուի` գոյքագրելու, պաշտպանելու եւ պահպանելու հայկական բոլոր կրօնական եւ մշակութային վայրերը եւ ինչքերը, ինչպէս նաեւ` հետաքննելու տարածաշրջանին մէջ...

ՆՈՐՎԱՆ ԱՐՔԵՊԻՍԿՈՊՈՍ ԶԱՔԱՐԵԱՆ Կարպիս Ափիկեանի մահուան քառասունքն է արդէն... Քառասնօրեայ այս շրջանին պատահեցաւ, որ քանի մը անգամ «հոգւոց» կարդամ ողբացեալի հոգւոյն հանգիստին համար եւ մտածումիս առարկայ դառնայ պատուական այս երաժիշտին կատարողական արուեստի ճգնութիւնը, ուր կը դրսեւորէր խորունկ զգացողութիւն մը արուեստի ներգործութեան ուժի: Կը մտաբերէի իր համերգները, որոնք կ՛արժեւորէին քաղաքակրթութեան մը զօրութիւնը: Արուեստը ընդհանրապէս, այս պարագային` երգարուեստը մասնաւորապէս, ինչպէ՞ս հրաշագործեր է...

ՎԵՀԱՆՈՅՇ ԹԵՔԵԱՆ Նոյեմբեր 12-ին մօրս մահուան 27-րդ տարելիցն է: Այս յուշը անուշ-անուշ թող բուրէ իր նուիրական յիշատակին: Ֆրանսերէն ալ պէտք է գիտնանք եղեր: Երեք լեզու չի բաւեր. իմ եւ այլոց պարագային` չորս,  հայերէն, անգլերէն, արաբերէն, թրքերէն: Հայ աւետարանական քոլեճի տնօրէնութիւնը ուսումնական ծրագիրը բարելաւելու ժողովի ընթացքին որոշեր է աշակերտներուն «օգտակար գիտելիք»-ով մը եւս օժտել: Վերամուտի առաջին շաբաթը, կէսօրուան ճաշէն ետք, երբ...

«Քաղաքականութեան մէջ պէտք է կա՛մ դաւաճանել հայրենիքիդ, կա՛մ ընտրող զանգուածին: Ես կը նախընտրեմ դաւաճանել ընտրող զանգուածին» ՇԱՐԼ ՏԸ ԿՈԼ (1890-1970) Անհասկնալի եւ անընդունելի ըլլալէ աւելի` ընդվզեցնող էր պատահածը` նոյեմբեր 12-ին, Հայաստանի մայրաքաղաք Երեւանի սիրտին` 19 Բաղրամեան պողոտային վրայ, Ազգային ժողովի նիստին պահուն, երբ իշխանական Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցութիւնը մերժեց ընդունիլ Ազրպէյճանի մէջ պահուող հայ ռազմագերիները ազատ արձակելու պահանջը դնող` ընդդիմադիրներուն յայտարարութեան...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Ընկեր մը ե-նամակով ինծի յղած էր Լիբանանի վրայ իսրայէլեան ոճրային յարձակումները պատկերող վաւերագրական ժապաւէն մը` պատրաստուած ֆրանսեւգերմանական խումբի մը կողմէ: Պէտք չունիմ այստեղ նկարագելու աւեր ու մահ սփռող այն յարձակումներուն հետեւանքները, որոնք իսրայէլեան ոճրագործ իշխանութիւններուն կողմէ աշխարհին կը ներկայացուին ամէն օր` իբր թէ զինեալներ կը հետապնդեն, զէնքի պահեստներ կ'ոչնչացնեն, մինչդեռ իրականութիւնը այն է, որ հազարաւոր քաղաքայիններ` կին, մանուկ,...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան միաբան Պարոյր վարդապետ Շէրնէզեանի «Ունկն դիր, Տէ՛ր» գիրքը լոյս տեսաւ 2024-ին, Նիւ Եորքի մէջ, Հիւսիսային Ամերիկայի Արեւելեան թեմի առաջնորդ Անուշաւան արքեպիսկոպոս Դանիէլեանի հովանաւորութեամբ եւ Րաֆֆի, Փըթրիշիա, Ճէյք եւ Սառա Քիւրեճեաններու մեկենասութեամբ, ի յիշատակ Յակոբ եւ Յովհաննէս Քիւրեճեաններուն: Հեղինակը գիրքը ձօնած է հօր` Գրիգոր Շէրնէզեանին եւ Կրէկ Պէքարեանին: Յառաջաբանին մէջ Պարոյր վարդապետ կ՛ըսէ, որ կեանքը...

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ԻՍԿԱՀԱՏԵԱՆ Մերձաւոր Արեւելքի հետ միջնադարեան Հայաստանի քաղաքական ու մշակութային պատմութեան փոխազդեցութեան ոլորտին մէջ մասնագիտացած պատմաբան, միջնադարեան նիւթերու պատմագէտ, նկարչուհի եւ հնագէտ Սեդա Պարսումեան-Տատոյեան ծնած է Հալէպ, Սուրիա, 1950-ին: Նախնական եւ երկրորդական ուսումը հայկական վարժարաններու մէջ ստացած է, ապա յաճախած ու աւարտած է Պէյրութի ամերիկեան համալսարանը, ուր պատմութեան դասախօս եղած է 1986-2005: Պաշտօնավարած է նաեւ` Պէյրութի Հայկազեան համալսարանի մէջ, 1981-1986,...

ՍՕՍԻ ՓՈԼԱՏԵԱՆ Լիբանանցի Կիներու Ազգային Խորհուրդի Անդամ Կիներու նկատմամբ բռնութեան դէմ պայքարի 16-օրեայ արշաւը ծրագիր մըն է, որուն սկիզբը դրուեցաւ 1991-ին Միացեալ Նահանգներու Նիւ Ճըրզի նահանգին մէջ: Այս արշաւին նպատակն է լուսարձակի տակ առնել կիներու նկատմամբ կիրարկուող բոլոր տեսակի բռնութիւնները` աշխարհի տարածքին արթնցնելով մարդկային խիղճը եւ ցոյց տալով բռնութիւններուն վատ ու սրտաճմլիկ հետեւանքները: Այս արշաւը ամէն տարի կը սկսի 25...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Կը խօսինք այս կամ այն երկրի «հայկական» համայնքի անդամի եւ անդամներու` որպէս քաղաքացիի օրինակելի կերպով «մերուած» ըլլալու յաջողութեան մասին:  Համայնքները կը ճանչցուին իրենց անցեալի եւ ներկայի պատկանելիութեան վերադիրներով տեղական հանրութիւններ, կ՛ըսեն` «հայ-ամերիկեան», «հայ-ֆրանսական», «հայ-լիբանանեան», ցանկը բազմապատիկ է եւ չէ փակուած: Հպարտութիւն է, հաւատարմութեան վկայութիւն է ըսել, որ այս կամ այն հայը արաբերէն աւելի լաւ կը խօսի արաբերէնը, ֆրանսացիէն,...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Նախորդ շաբթուան յօդուածիս մէջ ես քննադատած էի Յորդանանի կառավարութիւնը` Ազրպէյճանի ճնշման տակ  Արցախի վերաբերող վաւերագրական ժապաւէնի «Օսքար»-ի մրցումի առաջադրումը յետս կոչելուն համար: Թէեւ բաւականին վատ է, որ Ազրպէյճանի նման թշնամի երկիրը կը խոչընդոտէ Արցախի մասին ժապաւէնի առաջադրումը, սակայն շատ աւելի վատ է, երբ Հայաստան ի՛նք կը հրաժարի Արցախի մասին ժապաւէնը մրցումին առաջադրելէ: Հայկական ազգային շարժապատկերի ակադեմիան որոշած է...

ՄԱԹԻԿ ԷՊԼԻՂԱԹԵԱՆ Հոգեւոր ծառայութեան անդաստանին մէջ գիրքը զինուորի մը զէնքն է:  Մեր մտապատկերին մէջ մնայուն ներկայութիւն է բոլոր ժամանակներու հզօրագոյն ՀԱՅՈՒՆ` Մեծ Վարդապետին` Ս. Մեսրոպին, հայ գիրի գիւտարարին, որուն թողած աւանդին շնորհիւ` դարերէ ի վեր հայու ինքնութիւնը կանգուն կը մնայ: Իբրեւ համեստ ծառայող մը հայ մամուլին` նորածինի գալուստի խանդավառ ծնողքի մը ապրումը ունեցայ, երբ «Անկրկնելի Հալէպը» հատորի մը կողքին տակ...