Յօդուածներ

Յ. Տ. ՅՈՒՍԻԿԵԱՆ Հինգ դաշնակցական «խենթ» տղաներ, Հայկեան աղեղէն արձակուած նետեր: Արա, Վաչէ, Սեդրակ, Սարգիս եւ Սիմոն, Լիբանանէն մէկիկ-մէկիկ հասան Լիզպոն... Վասն Հայ դատին եւ արդարութեան, Իմացեալ մահը իրենց նշանաբան Ընտրեցին ճամբան նահատակութեան... Յուլիս ամսուն քսանեօթին, Խանասորի յիշատակին, Հինգ կտրիճներ գրոհ տուին, Թուրքին դեսպանատունը գրաւեցին... Սարսռաց յանկարծ աշխարհն արար, Սարսափեցան դատաւորներն անարդար, Բազում քծինք, սին խոստումներ անհատոյց, Մեր տղաներուն «Պանք...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Սուրիա ՀՄԸՄ-Ի Քեսապի Մասնաճիւղի Սկաուտական Երկրորդ Խորհրդաժողովը 29 յունիսին տեղի ունեցաւ ՀՄԸՄ-ի Քեսապի մասնաճիւղի սկաուտական երկրորդ խորհրդաժողովը` ներկայութեամբ ՀՄԸՄ-ի Սուրիոյ Շրջանային վարչութեան ատենապետ Մանուկ Քէօշկերեանի, Շրջանային սկաուտ խորհուրդի անդամներ Յարութ Ղազարեանի եւ Ճորճ Գալայճեանի, Քեսապի մասնաճիւղի վարչութեան եւ Սկաուտ խորհուրդին: Մանուկ Քէօշկերեան խօսք առնելով, գնահատեց մասնաճիւղի ութամսեայ ձեռնարկներն ու աշխատանքները` մաղթելով յաջողութիւն յառաջիկայ ծրագիրներուն, ապա ներկայացուց մասնաճիւղի...

ՍԻԼՎԱ  ԳԱՐԱՎԱՐԴԱՆԵԱՆ  «Մաթ մալեք ալ արման» (հայոց թագաւորը վախճանեցաւ). այս բառերը վերյիշեցի, երբ վերջերս Հայ համալսարանաւարտներու համախմբումի (ՀՀՀ) պատուիրակութեան ընկերակցութեամբ, գլխաւորութեամբ ՀՀՀ-ի ատենապետ Յակոբ Հանտեանի, այցելեցինք Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոս Արամ Ա. վեհափառ հօր, Պիքֆայայի իր ամառնային նստավայրին մէջ: «Հայոց թագաւոր» որակումը խորապէս տպաւորած էր զիս ու ասիկա նախընթաց մը չէր: Պատմութեան դասերէն ալ իմացած ենք, թէ Բիւզանդիոնի Վաղէս կայսրը...

Լիբանանահայ գաղութի դժուարութիւններու դիմագրաւման եղանակներու ճշդումի մեր հաւաքական ճիգին մէջ՝ «Ազդակ»-ի 8 յունուար 1976-ի առաջնորդող յօդուածը կը վերատպենք` նկատի ունենալով դաշնակցական հրապարակագրութեան ամէնէն իւրայատուկ դիմագիծի փայլուն արտայայտութեան փաստը ըլլալու հանգամանքը: Յօդուածը ուղղակի օրինակ է լիբանանահայութեան հիմնախնդիրներու ինքնաքննարկումի, յանդուգն ձեւով հարցերը դիմակայելու եւ գաղութի իրավիճակին ճի՛շդ, առարկայական գնահատական տալու: «Խմբ.» Ժամանակն է, որ հարցումը փողոցէն դուրս բերուի եւ շեշտակիօրէն հրապարակուի մամուլով:...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Անցեալ տարի դարձեալ Երեւան էի: Այդ օրերուն տակաւին օգոստոս էր եւ` անոր երեւանեանը, ու երկինքը բաւական մեծ ջերմութեամբ կը ժպտար: Կ՛ուզէի այդ օրն ալ չծուլանալ եւ մտովի վերանորոգուիլ: Թէեւ քաղաքի մեծ եւ յայտնի գրադարաններն ու գրախանութները կարգով այցելած էի, սակայն առիթով մը երեւանաբնակ աշակերտուհիներէս Մատլենէն խնդրած էի քանի մը «անանուն» գրադարաններ ալ այցելել: Անկեղծօրէն, կ՛ուզէի միշտ լսել հայ...

Սփիւռք-հայրենիք յարաբերութիւններուն, փոխադարձ ճանաչողութեան,  փոխանակումներուն  25 տարուան փորձառութիւնն ու արձանագրուած արդիւնքները ենթահող պիտի ծառայեն, բնականաբար, Հայաստան-սփիւռք վեցերորդ համահայկական երկօրեայ ժողովի նախօրեակին քննարկումներ կատարելու եւ սփիւռքի ու հայրենիքի ներկայ իրավիճակներուն լոյսին տակ նոր առաջարկներով հանդէս գալու: Յետադարձ հայեացք մը նետելով սուրիահայութեան դիմաց պարզուած յատկապէս վերջին` պատերազմական տարիներու պատկերին վրայ, կրնանք հաստատել, որ պատերազմը պատճառ հանդիսացաւ, որ հայրենիք-սփիւռք յարաբերութիւնները շատ աւելի արագ...

Հալէպի ազատագրման յաջորդող օրերուն, քաղաքի  ամբողջ տարածքին, կեանքը օրըստօրէ  իր բնականոն հունին մէջ սկսած է մտնել: Ծառայողական ոլորտի հաստատութիւնները` ճաշարաններ, սրճարաններ, պանդոկներ իրենց դռները բաց կը պահեն քաղաքացիներուն դիմաց մինչեւ ուշ գիշեր: Ուշադրութեան արժանի է Հալէպի բերդին շրջակայքը գտնուող ճաշարաններու եւ հանգստեան վայրերու, յատկապէս «Խան Հարիր» սրճարանի վերանորոգումը, եւ պետական մարմիններու յանձնառութիւնը` աստիճանաբար վերաշխուժացնելու զբօսաշրջութիւնը: Հալէպի զբօսաշրջութեան գրասենեակի տնօրէն Պասեմ...

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ                          Գառնիկ Բանեան                                                          Մուշեղ Իշխան Հին ճարտարապետական կառուցուածք մըն է Ն. Փալանճեան Ճեմարանի մայր շէնքը, եւ իր մարմարէ հսկայ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Թումանեանական Հերոսներու Քանդակները Նոր Երանգ Պիտի Հաղորդեն Դսեղի Մէջ Թումանեանի Տուն-Թանգարանին Յովհաննէս Թումանեանի 150-ամեակին ընդառաջ, տասներկու քարէ եւ տասը փայտէ իւրայատուկ քանդակներ պիտի զարդարեն Դսեղի կեդրոնական հատուածը եւ Յ. Թումանեանի տուն-թանգարանի տարածքը: Կերպարները Թումանեանի ստեղծագործութիւններու յայտնի հերոսներն են` Անուշը, Սարոն, Գիքորը, Քաջ Նազարը եւ ուրիշ կերպարներ: Լրագրողներ քանդակները տեսնելու եւ անոնց հեղինակներուն հետ ծանօթանալու կարելիութիւն ունեցան յուլիս...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Համազգայինի «Վահէ Սէթեան» հրատարակչատունէն լոյս տեսաւ Պօղոս Սնապեանի «Գիրքերու հետ» գրախօսականներ Ա. հատորը, բաղկացած` 191 էջերէ: Հատորը լոյս կը տեսնէ Նիւ Եորքի Սուրբ Լուսաւորիչ մայր եկեղեցւոյ հոգեւոր հովիւ Տէր Մեսրոպ քահանայ Լաքիսեանի մեկենասութեամբ: Գիրքը ձօնուած է Պօղոս Սնապեանի ծննդեան 90-ամեակին: Խմբագրական աշխատանքը եւ սրբագրութիւնը կատարած է Թամար Սնապեան-Սուրճեան: Նշան Պէշիկթաշլեանի «Մոմիաներ» գիրքի հրատարակութեան առիթով գրած իր գրախօսականին մէջ...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Երեւան, Մուղնի հրատարակութենէն 2016-ին լոյս տեսաւ Տիգրան Մկրտչեանի «Գլաձորի համալսարանի տեղորոշման նոր վարկած» հատորը, բաղկացած` 71 էջերէ: «Երկու խօսք»-ին մէջ պատմական գիտութիւններու դոկտոր Կարէն Մաթեւոսեան կ՛ըսէ, որ Գլաձորի համալսարանի գտնուելու ստոյգ վայրը հայ մշակոյթի պատմութեան  չբացուած էջերէն մէկն է, ուստի հարցին ուսումնասիրութիւնը այժմէական է հայագիտութեան համար: Համալսարանի գտնուելու վայրի մասին պահպանուած են բազմաթիւ վկայութիւններ հոն գրուած ձեռագիրներու յիշատակարաններուն...

ԴԵՐԵՆԻԿ ՄԵԼԻՔԵԱՆ …Այսօր, 120 տարի անց էլ, Խանասորի գաղափարական թէ՛ դաստիարակչական արժէք-խորհուրդները արդիական են հնչում, յատկապէս հերոսական արշաւանքի մասին գրւած ու հեղինակւած յեղափոխական երգերի ընդմիջից, եւ որ կարեւոր է՝ հայրենական թէ՛ Սփիւռքեան հայօջախներում «Հայերը յիշում են նւիրական ա՛յս օրը եւ յուլիս ամսի 25-ին կատարում են մեծ տօնը»… Ատրպատականի երբեմնի հայաբնակ Սալմաստ գաւառը յորդ աղբիւր է հանդիսացել ժամանակակից քաղաքական եւ ազգային...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Յու­լիս 25ի այս օ­րը, 120 տա­րի ա­ռաջ, թրքա­կան եւ ռու­սա­կան կայս­րու­թեանց տի­րա­պե­տու­թեան տակ երկ­փեղ­կո­ւած, այ­լեւ ա­նոնց մի­ջեւ կռո­ւախն­ձոր դար­ձած ­Հա­յաս­տան Աշ­խար­հը ապ­րե­ցաւ ազ­գա­յին ու ռազ­մա­քա­ղա­քա­կան իր ինք­նավս­տա­հու­թեան վե­րա­կանգ­նու­մի հպար­տա­ռիթ պա­հը։ Ինչ­պէս որ ­Խա­նա­սո­րի Ար­շա­ւան­քին մաս­նա­կից­նե­րէն եւ ազ­գա­յին-ա­զա­տագ­րա­կան շարժ­ման լու­սա­ւոր ռահ­վի­րա­նե­րէն ­Գա­լուստ Ա­լո­յեան հե­տա­գա­յին պի­տի գրէր իր սրտա­բուխ բա­նաս­տեղ­ծու­թեան՝ ի­րե­րա­յա­ջորդ սե­րունդ­նե­րու կող­մէ պահ­պա­նո­ւած ու պան­ծա­ցո­ւած յե­ղա­փո­խա­կան եր­գին մէջ. Կար­կուտ...

Լօզանի դաշնագրի յունական պատուիրակութիւնը՝ Էլէֆթերիոս Վենիզելոսի առաջնորդութեամբ եւ թրքական պատուիրակութիւնը՝ Իզմէթ Ինոնուի առաջնորդութեամբ 1923 թո­ւա­կա­նի ­Յու­լիս 24ը կը խորհր­դան­շէ սեւ է­ջե­րէն մէ­կը ­Հայ ­Դա­տի պատ­մու­թեան։ Յու­լիս 24ի այս օ­րը, 94 տա­րի ա­ռաջ, ­Զո­ւի­ցե­րիոյ ­Լօ­զան քա­ղա­քին մէջ ստո­րագ­րո­ւե­ցաւ հաշ­տու­թեան դաշ­նա­գիր մը ­Թուր­քիոյ եւ ­Յու­նաս­տա­նի մի­ջեւ։ Իբ­րեւ այդ­պի­սին՝ իբ­րեւ թուր­քեւ­յու­նա­կան խա­ղա­ղու­թեան դաշ­նա­գիր, ա­ռա­ջին ակ­նար­կով ­Հա­յաս­տա­նի, հայ ժո­ղո­վուր­դի եւ ­Հայ ­Դա­տի հետ ուղ­ղա­կի...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Յաջորդ երգը աշուղ Ֆահրատի «Հայ զինուորի սկզբունքը» երգն է, որ բոլորիս ծանօթ է իբրեւ «Մենք անկեղծ զինուոր ենք»: Նախ երկու խօսք` Ֆահրատի(2)  մասին: Ֆահրատ նաեւ Ֆէյրատի, բուն անուն-ազգանունը` Խաչատուր Գէորգեան, ծնած է 1867 թուականին, Տիրաքլար (ներկայիս` Շիրակի մարզի Կառնուտ), մահացած է 1921 թուականին, գիւմրի: Հայ աշուղ, երեք տարեկան հասակին կուրցած է: Մանուկ հասակին ծնողները Խաչատուր Գէորգեանը յանձնած են...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Իրօք, դպրոց` ազգակերտումի, միասնականութեան խորհրդանիշի,  ազգային արժանապատուութեան պահպանման, յանդուգն, խիզախ եւ նախանձախնդիր ոգիի առաւել պայծառացման, կազմակերպչական աշխատանքի, ռազմական տաղանդի եւ վրէժխնդիր կեցուածքի: Աւելի՛ն. դպրոց` զոհի հոգեվիճակէն  ձերբազատելու, հաւաքական  որոշում կայացնելու, յեղափոխական մտածողութեան ամրակայման, գաղափարական աշխարհի ջրդեղման, բարբարոս թշնամին իր որջին մէջ հարուածելու, հայ գեղջուկին, նորահաս երիտասարդին ու նուիրեալ ֆետայիին կորովն ու բարոյահոգեբանական վիճակը բարձր պահելու հրամայական պահանջի եւ...

ՍԻԼՎԱ  ԳԱՐԱՎԱՐԴԱՆԵԱՆ Շաբաթավերջին Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողան ցնցիչ ազդարարութիւն ուղղեց Իսրայէլին` «շարժելու օրէնքներու եւ մարդկային արժէքներու հիման վրայ»: Անկախաբար Երուսաղէմի մէջ բռնկած պաղեստինեւիսրայէլեան տագնապի վերջին իրադարձութիւններէն եւ բաժնելով հանդերձ պաղեստինցի ժողովուրդին ազգային թէ կրօնական ազատութեանց արդար իրաւունքը, կ՛արժէ պահ մը կանգ առնել Էրտողանի նշեալ յայտարարութեան վրայ: Արդարեւ, Թուրքիոյ նախագահը կը խօսի օրէնքներու եւ մարդկային արժէքներու մասին, բայց պարո՛ն նախագահ,...

ՄԱՐԶՊԵՏ ՄԱՐԿՈՍԵԱՆ Երեքշաբթի, մայիս 5-ը սովորական օր մըն էր եւ առանց մասնաւոր պատրաստութեան` ժամը վեցին կը մեկնիմ գործի: Ամէն ինչ կ՛ընթանար այնպէս, ինչպէս պէտք էր ընթանար, մինչեւ` ժամը 8:45, երբ բջիջային հեռաձայնը հնչեց: Հակառակ սովորութեանս` բջիջայինը միացուցի եւ միւս կողմէն հազիւ հասկնալի ձայնով կրցայ զանազանել քանի մը բառեր, որոնցմէ առաջինը «հայրս...»-ն էր, իսկ մնացեալը ամբողջացնելու տպաւորութիւնը թողուց, ըսել ուզուածը յստակ...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Մտածումներ` խորհրդաժողովի մը վաղորդայնին: Միամիտ պէտք չէ ըլլալ: Կան հայեր, որոնք կը տագնապին իրենց եւ իրենց յաջորդներու ինքնութեամբ, ուրիշներ ալ կան, որոնք զէնքերը վար դրած են, այդ տագնապը չունին, քաղաքացին յաղթած է ազգի անդամի գիտակցութեան: Այս ուրիշները ամէն օր քիչ մը աւելի կը բազմանան: Արդարացման տարազ է «ծագումով հայ» ըլլալու վիճակը: Մեծի Տանն Կիլիկոյ կաթողիկոս Արամ Ա., ազգային...

Համազգայինի Մ. Եւ Հ Արսլանեան Ճեմարանի «Ամառնային պարտէզ 2017»-ի մեծ խմբակի աշակերտները չորեքշաբթի, 19 յուլիսին այցելեցին «Շաղզոյեան» կեդրոն, ուր շրջեցան տպարանի, «Ազդակ» օրաթերթի եւ «Վանայ ձայն»-ի զանազան բաժինները եւ ստացան տեղեկութիւններ` իւրաքանչիւրին գործունէութեան մասին: