Յօդուածներ

«Ցոյց տանք մեր հասարակութեան, որ ընդունակ ենք յեղափոխական կռիւը յաջողութեամբ առաջ տանելու:... Ցոյց տանք ամբողջ աշխարհին, թէ հայն ալ գիտէ կռուիլ ազատութեան համար»: Խանասորի արշաւախումբի հրամանատար` ՎԱՐԴԱՆ Պարզ զինուորական գործողութեամբ մը կամ արշաւանքով մը պէտք չէ բաւարարուիլ, երբ կը տօնենք ու կը նշենք Խանասորի արշաւանքը: Ընդհակառակը, հայոց պատմութեան էջերը ցոյց կու տան, որ Խանասորի արշաւանքը այն անդրանիկ արարքն է, որ...

ՄԱԹԻԿ ԷՊԼԻՂԱԹԵԱՆ Յիսուն տարուան վրայ երկարող բարեկամութիւն եւ մտերմութիւն մը` փոխադարձ յարգանքով եւ անկեղծութեամբ համեմուած: Ծնած ենք նոյն տարին` 1956-ին, սփիւռքահայ պատմութեան խռովալից տարի մը` յատկանշուած Հայ եկեղեցւոյ տագնապով, որ կոչուեցաւ այդ տարեթիւով: Նորայր սրբազանի նման այդ տարեթիւի ծնունդն է Պոլսոյ հայոց տարաբախտ պատրիարքը` Մեսրոպ արք. Մութաֆեանը, ճակատագիրը իր դաժան թաթը դրած է այդ թուականին աշխարհ եկած հայ եկեղեցականներուն վրայ:...

ՅԱԿՈԲ ՃԱՆՊԱԶԵԱՆ Ոչ եւս է մեր բոլորին սիրելի ընկեր Գալուստ Պապեանը: Հինգշաբթի, 20 յուլիս 2017-ին թորոնթոհայութիւնը  ընդհանրապէս եւ Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան «Սողոմոն Թեհլիրեան» կոմիտէութիւնն ու Համազգայինի մեծ ընտանիքը մասնաւորաբար` կորսնցուցին իրենց նուիրեալ եւ վաստակաշատ հաւատաւոր ընկերներէն մին` Գալուստ Պապեանը: Դժուար է թանկագին անձնաւորութեան մը, ընկերոջ մը դագաղին առջեւ դամբանական արտասանելը. դժուար, որովհետեւ, ինչպէս շատերուն, ինծի համար ալ անհաւատալի կը թուի...

Յ. ԼԱՏՈՅԵԱՆ Նոր չէ, որ Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու արտաքին քաղաքականութիւնը շահերու վրայ հիմնուած է, եւ այդ երկիրը մանաւանդ տնտեսական եւ զինուորական ձեռքբերումներու համար յարափոփոխ քաղաքականութիւն կը վարէ: Նոր չէ, որ Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու իւրաքանչիւր նոր նախագահ առաջին վեց ամիսները, գործ ընելու տեղ, քարոզչական ձեւեր կ՛որդեգրէ: Սակայն նորութիւնը այն է, որ ահաբեկչութեան դէմ պայքարը ահաբեկչական քաղաքականութեամբ կ՛ընթանայ: Աշխարհը լուռ ականատես է...

ՄԻՀՐԱՆ ՔԻՒՐՏՕՂԼԵԱՆ Հայկական մամուլը իր էջերուն վրայ տեղադրեց արդէն եւ համացանցի վրայ շրջագայեցաւ տեղեկատուութիւնը Կիլիկիոյ Արամ Ա. կաթողիկոսի նախաձեռնած այն խորհրդաժողովին, որ նուիրուած էր սփիւռքի այժմու եւ վաղուան սերունդներու ազգային ինքնութեան  քննարկման եւ ընդհանրապէս այն ստորոգելիներուն, որոնք յենասիւնը կը կազմեն  ինքնութեան մշակումին: Այդ առիթով անդրադարձ մը` չորս կէտերու մէջ խտացուած. 1.- Առօրեայ-կենցաղային խօսակցութիւններու ընթացքին, յաճախ նաեւ մամուլի մէջ երեւցող գրառումներով...

ԽԱՉԱՏՈՒՐ Ա. ՔՀՆՅ. ՊՕՂՈՍԵԱՆ Տարի մը անցաւ 14 յուլիսի գիշերէն, երբ ծովափէն դիտեցինք երկնքին մէջ պայթող բազմերանգ հրապուրիչ աստղերուն փշրուիլը ծովուն սեւ ջուրերուն մէջ: Աւարտի ծաղկեփունջէն ետք, տունը, հեռատեսիլէն Փարիզինը դիտած ատեն, վայրկեաններ առաջ Նիսի սահմռկեցուցիչ ահաբեկչութեան մասին գրուածներուն չուզեցինք հաւատալ: Աստուա՜ծ իմ, այնտեղերն էինք: Այս յուլիս 14-ի առտուն նոր վերակառուցուած Անգլիացիներու շքեղ ճեմուղին անապատի պէս դատարկ է աչքիս. շատ...

Լիբանանեան բանակին եւ Դիմադրութեան կողմէ ահաբեկչական խմբաւորումները մաքրազտելու գործողութիւնները գրեթէ իրենց լրումին հասած են: Մաքրագործման գործողութիւնները ընթացան արագ, յատկանշուեցան հատու հարուածներով եւ տուին նոյնքան արագ եւ անմիջական արդիւնքներ: Թէ՛ սուրիական եւ թէ՛ լիբանանեան կողմերէն աքցանումի միտուած զինուորական քայլերը ոչ միայն չէզոքացուցին ահաբեկիչ տարրերու շարժումները, այլ ընդհանրապէս վերացուցին այդ տարածքները թափանցած եւ տեղակայուած ահաբեկչական կազմակերպութեան զինեալները: Սուրիական կառավարական ուժեր-Հըզպալլա-լիբանանեան բանակ եռակողմ...

Ա. ԳՈՃԱՅԵԱՆ Արա Մալիքեան, լիբանանահայ-սպանացին, միջազգային համբաւ վայելող ջութակահարը, երէկ` 27 յուլիս 2017-ին իր ««Ջութակի անհաւատալի շրջագայութեամբ» հասաւ Պիպլոսի փառատօներուն: Այս ելոյթին նախօրեակին «Ազդակ» հեռաձայնային կարճ զրոյց մը ունեցաւ երաժիշտին հետ, որ յայտնեց, թէ` «անշուշտ շատ երջանիկ եմ Լիբանան գտնուելուս համար, մանաւանդ կախարդական Պիպլոս քաղաքը: Լիբանան առաջին ելոյթս տուած եմ 12 տարեկանիս եւ այսօր, աւելի քան 35 տարիներ ետք, երջանիկ...

ԿԱՐՕ ԱԲՐԱՀԱՄԵԱՆ Գէորգ Պ. Յակոբեան ծանօթ անուն մըն է պոլսահայ հրապարակագրութեամբ, մամուլով եւ մանաւանդ բանասիրութեամբ հետաքրքրուողներուն համար: Ան հեղինակած է ուշագրաւ հրատարակութիւններ պոլսահայ իրականութեան մասին`  պիտանի տեղեկութիւններ պարունակող օրացոյցներ, յուշամատեաններ` նուիրուած Խաչատուրեան պատրիարքին, Տերոյենց պատուելիին, Շնորհք պատրիարքին:  Կեսարիոյ եւ Կեսարիոյ Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցիին նուիրուած ուսումնասիրութիւն մը պարունակող նկարազարդ ալպոմը հանդիսացաւ իր լաւագոյն հեղինակութիւնը` մինչեւ լոյս տեսնելը «Պատմութիւն իսթանպուլահայ ուսումնական...

Վերջերս Պոլսոյ մէջ «Փարոս» հրատարակութեան կողմէ լոյս տեսաւ նախկին պոլսահայ, այժմ լոսանճելըսաբնակ Գէորգ Պ. Յակոբեանի «Պատմութիւն իսթանպուլահայ ուսումնական կեանքի եւ կրթական հաստատութիւններու» խորագրեալ, 800 էջերէ բաղկացեալ ստուար հատորը: Ստորեւ կը ներկայացնենք գիրքին շնորհահանդէսին ընթացքին հեղինակին քրոջ` «Մարմարա» օրաթերթի փոխխմբագրապետ Մաքրուհի Պ. Յակոբեանի խօսքը:   Այսօր «Պատմութիւն իսթանպուլահայ ուսումնական կեանքի եւ կրթական հաստատութիւններու» խորագրեալ սոյն հատորի շնորհահանդէսին առթիւ,  նախ պիտի ուզեմ...

ԵՂԻԱ ԹԱՇՃԵԱՆ Մինչ Ծոցի տագնապը նոր փուլ մը կը թեւակոխէ, Քաթարի շրջափակումը կը շարունակուի, իսկ Թուրքիա մոլորեցուած արտաքին քաղաքականութեամբ անկում կ՛ապրի, անդին` Հայաստանը իր իրապաշտ արտաքին քաղաքականութեամբ կարելիութիւնը ունի որոշ կէտեր արձանագրելու: Գաղտնիք չէ, որ Հայաստան արտաքին ճկուն քաղաքականութիւն չի կրնար վարել, տրուած ըլլալով, որ Հայաստան տնտեսապէս եւ ռազմականօրէն կախեալ է Ռուսիայէն. անկարելի է վարել արտաքին քաղաքականութիւն մը, որ չի...

ՏՈՔԹ. ՆԵՐՍԷՍ ՍԱՐԳԻՍԵԱՆ Երկինքն էր սառել ու չկար Աստուած... Բայց ահա՛, ահա՛, հեքիաթ թէ հրաշք, Ծառացաւ մի մարդ, Հրաշքից փախած ու հրա՛շք մի մարդ. Կանգնեց նա դաշտում մեր Արարատեան, Դիակների մէջ ու ագռաւների. Եւ հաւատքն արած պողպատեայ վահան, Եւ սէրն հայրենեաց մի շեփոր ռազմի` Սոված, սարսափած մարդկանցից վհատ Դարբնեց մի բանակ, Եւ որպէս ոխից շիկացած երկաթ` Խփեց ոսոխի ճակտին անարգ......

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Աշխարհի մէջ երբ բոլոր արժէքները խախտած են, եւ մարդոց մէկ կարեւոր մասը մակերեսային եւ եսակեդրոն դարձած է, այլեւս բնաւ զարմանալի չեն թուիր անբարոյականութեան եւ  փտածութեան բացայայտումները, նոյնիսկ այնպիսիներու, որոնք կոչուած են ատոնցմէ զերծ մնալու, ատոնց դէմ պայքարելու: Այլեւս որքա՜ն դժուար դարձած է սկզբունքներու հաւատալը եւ մանաւանդ` այդ սկզբունքներուն չդաւաճանելը: Բրիտանական «Պի.Պի.Սի.»-ի Պանքոքի աշխատակից Ճոնաթան Հետ յօդուածով մը...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ «Ոսկէ ծիրան» փառատօնին վերաբերող անցեալ երեք տարիներու ակնարկներուն վերնագիրներն էին` «Փոքր ածուի ծիրանը» (2014), «Փոքրացող ածուի ծիրանը» (2015), եւ «Փոքրիկ ածուի ծիրանը» (2016) (1): Այս տարի պատկերը աւելի գորշ է: Բացման հանդիսութիւնը չյաջողեցաւ գրաւել անգամ Աբովեան փողոցի անցորդներուն ուշադրութիւնը: Փակման հանդիսութենէն կը բացակայէին աստղեր, կը բացակայէին նոյնիսկ «Ոսկէ ծիրան»-ի մրցանակակիրները:  Սրահին մէջ կային մեծ թիւով դատարկ աթոռներ: Պետութիւնը...

Լիզպոնի գործողութեան նախօրեակին անձնազոհ հերոսներու փոխանցած ուղերձներուն մէջ կարմիր թելի նման գոյութիւն ունի հայրենիք ազատագրելու գաղափարը: Գերագոյն զոհաբերութեան հեռահար նպատակը Արեւմտահայաստանի ազատագրումն է, որուն համար նախ պէտք էր քանդուէր լռութեան պատը, ճանաչում ապահովուէր Ցեղասպանութեան եւ ապա պարտադրուէր հատուցումը: Լռութեան պատի ճարճատումը սկսած էր արդէն զինեալ գործողութիւններու իբրեւ անմիջական արդիւնք, այնուհետեւ Լիզպոնով սկսած երթը թէ՛ իբրեւ անձնուիրութիւն, թէ՛ իբրեւ գործողութիւն եւ...

Ձախէն աջ՝ Գրիգոր Պըլտեան, Մարկ Նշանեան, Յարութիւն Քիւրքճեան. Գրականագէտներու հրաշալի երրորդութիւն մը: «Սփիւռքահայ գրականութեան վերջին փուլը 1980-90ականներուն էր, երբ գրողներու առաջին սերունդը անհետացաւ, երկրորդ սերունդը ձեւաւորուեցաւ գլխաւորապէս Միջին Արեւելքի՝ Սուրիոյ եւ Լիբանանի մէջ: Սակայն Լիբանանի պատերազմէն ետք, Միջին Արեւելքի քաղաքական խառնակութեան հետեւանքով, գրողները տարբեր ուղղութիւններով հեռացան», «Հայ Ձայն»ի հետ զրոյցի մը ընթացքին նշեց սփիւռքահայ նշանաւոր գրող, գրաքննադատ Գրիգոր Պըլտեան՝ խօսելով...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Կար ու չկար... Այսպէս կը սկսէին, աւանդաբար, հեքիաթներու աշխարհի պատումները: Այս հրաշալի պատումները ունէին դաստիարակիչ բնոյթ: Անոնք ազդու էին իրենց պարփակած նիւթով, գեղեցիկ` ընդգրկած պատկերներով եւ հմայիչ` երեւակայական թռիչքով: Բախտաւոր են եղած այն մատղաշ սերունդները, որոնք հասակ են առած տարաբնոյթ հեքիաթներու աշխարհին ծանօթանալով:  Աւելի՛ն. անոնք եղած են ստեղծարար, ընդունակ, ազնիւ, գիտակից եւ յանձնառու անհատներ: Այլապէս ալ անոնք իրենց...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Լիզպոնի գործողութիւնը կատարողները երիտասարդներ էին: Անոնք իրենց կեանքերը նուիրեցին հայ ազգի ազատագրութեան դատին եւ արթնցուցին պայքարի հոգին ամբողջ սերունդի մը մէջ, որ այդ սուրբ հինգ տղոց ջահը վառ պահեց: Ներշնչուած ըլլալով այդ տարիներու ուժային պայքարներէն` մղուած պաղեստինեան եւ իրլանտական կազմակերպութիւններուն կողմէ, հիմնուեցաւ Հայ յեղափոխական բանակը եւ տասնեակ մը գործողութիւններ կատարեց` ի նպաստ հայ ազգային իրաւունքներու ձեռքբերման եւ միջազգային...

ՑՈՂԻԿ ԱՇԸԳԵԱՆ 34 տարի առաջ տեղի ունեցաւ Լիզպոնի գործողութիւնը: Ժամանակ մը, որ անծանօթ է մեզի` անկախութեան սերունդիս: Ժամանակահատուած մը, որ կը պահանջէր տարբեր մօտեցում, ոչ քաղաքական մօտեցում,  ի տարբերութիւն` ներկայի զուտ քաղաքականին, եւ այդ մօտեցումը դրսեւորուեցաւ զինեալ պայքարով: 27 յուլիս 1983-ին Լիզպոնի մէջ կատարուածը պայքարի, կամքի եւ արդարութեան հանդէպ հաւատքի, հայ ժողովուրդին յարատեւ մաքառումին մէկ փաստն էր, որ յաջողեցաւ բարձրացնել...

ՏԻԳՐԱՆ ՊԷՕՃԷՔԵԱՆ Եւ ահա ձեր նահատակութիւնը կը բոլորէ երեսուն եւ չորս տարիներ: Ձեր նահատակութեան թուականէն մինչեւ օրս որքա՜ն ու որքա՛ն նոր տողեր աւելցան պատմութեան էջերուն: Հայաստանը վերանկախացաւ, Շուշին ազատագրուեցաւ, բայց տակաւին սահմանի վրայ կը նահատակուին սահմանապահ զինուորներ. կարծես հայուն ճակատագիրն է այդ: Մնաց Արեւմտահայաստանը, մնաց վրէժը մէկուկէս միլիոն նահատակներուն, որոնց համար զոհուեցաք դուք: Երեսուն եւ չորս տարիներու ընթացքին շատեր միացան...