Յօդուածներ

Զրոյցը վարեց՝ ԱՆՈՒՇ ԹՐՈՒԱՆՑ Համազգայինի «Լիւսի Թիւթիւնճեան» ցուցասրահում նախատեսուած յառաջիկայ ցուցահանդէսը, Հայաստանից տասնմէկ արուեստագէտների ներկայութեամբ, ոչ միայն  հետաքրքրական է լինելու մասնակիցների եւ ցուցադրուող գործերի թուով, այլ նաեւ թերեւս աննախադէպ է այն առումով, որ ցուցահանդէսին  մասնակից երիտասարդները նոր Հայաստանի պատկերը կերտող սերնդից են: Ընդամէնը մէկ-երկու ամիս առաջ նրանց կարելի էր տեսնել փողոցներում` ցոյցերի եւ բողոքի գործողութիւնների մասնակցելիս, իսկ այսօր արդէն արուեստի...

ՆԱՐԻՆԷ ԹՈՒԽԻԿԵԱՆ-ԽԱՉԱՏՈՒՐԵԱՆ 13 սեպտեմբերի, 1888 ամի Ս. Փեթերսպուրկ «... Երբ մարդ բան մը ունի, որ ամէնից թանկ է իրեն համար, նա նորան կը փայփայէ, կը պաշտպանէ, ամենայն ջանք գործ կը դնէ, որ այդ թանկագին գինը կրկնապատկուի, եռապատկուի: Ինձ համար ամենաթանկագինը դու ես, ամենաթանկագինը, լաւ հասկացիր  ասածս` ամենաթանկագինը: Ես այնքան սերտ կապուած եմ  հետդ, որ առանց քեզ չէ թէ երջանկութիւն, ես...

Կիրակի, 8 յուլիսին, Յիսուս Քրիստոսի Այլակերպութեան տօնին առիթով Նոր Սիսի Ս. Սարգիս եկեղեցւոյ մէջ իր անդրանիկ պատարագը մատուցեց վերջերս ձեռնադրուած Անդրանիկ աբղյ. Քիւրիւմլեանը: Ժողովուրդին ուղղուած իր քարոզի սկզբնաւորութեան Անդրանիկ աբղյ. Քիւրիւմլեանը շնորհակալութիւն յայտնեց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոս Արամ Ա. վեհափառ հայրապետին, որուն արտօնութեամբ իրենք դարձած էին կուսակրօն քահանաներ, Լիբանանի հայոց թեմի առաջնորդ Շահէ եպս. Փանոսեանին, որուն նախաձեռնութեամբ կը գտնուէր Ս....

Եւրոպական խորհրդարանի բանաձեւը Հայաստանի Հանրապետութեան մասին դրական-քաջալերական յստակ բաղադրիչներ կը պարփակէ իր մէջ` համագործակցութիւնը խորացնելու եւ առաջադրուած կէտերը իրականացնելու համար աշխուժ գործունէութիւն ծաւալելու առումով: Թէ քննարկումներու ընթացքին հնչած տեսակէտներու հիմնաւորումներու բաժինները եւ թէ՛ բանաձեւի խմբագրութիւնը յստակօրէն ներառած են մեր երկրին մէջ կայացած յեղափոխութեան եղանակը, բախումներէ զերծ մնալը, դէպի իրաւական պետութիւն եւ առ այդ եւրոպական համակարգի սկզբունքներուն ընդառաջ շարժիլը: Տարբեր խօսքով`...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Միշտ պէտք է կրկնել. ազգային գրականութեան անցագիրը ազգային լեզուն է: Փողոցի լեզուով գրականութիւնը գրականութիւն չէ, ի՛նչ ալ ըլլան արդարացումները: Մօտաւոր հայերէնով եւ աղճատ լեզուով գրականութիւն չի ստեղծուիր: Անգլիացի կամ ֆրանսացի գրողը, որքան ալ իրապաշտ ուզէ ըլլալ, լեզուն չի զոհեր: Մեծ կատակերգակ Մոլիերի լեզուն հարազատ կերպով անխարդախ է: Իսկ Շէյքսփիրի գրականութիւնը անգլերէնի ուսուցման բնորդ է: Գրական քննադատութիւնը նախ լեզուի...

ՍՈՒՍԱՆՆԱ ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ (Հայաստան) Բանասիրական գիտութիւնների դոկտոր «Միջազգային գիտաժողովի նիւթեր» ԱՒԵՏԻՍ ԱՀԱՐՈՆԵԱՆ «Ապառաժ» 20-րդ դարի առաջին երկու տասնամեակները աւելի, քան` հայ ժողովրդի պատմութեան ընթացքի որեւէ այլ հանգրուան, խտացրեցին իրենց մէջ մեր գոյութիւնից ի վեր բոլոր դարերի ողբերգութիւնն ու օրհասը, որոնք միաժամանակ ծնեցին հայորդիների աննախադէպ քաջ, տաղանդաւոր սերունդ, հայրենազրկման պահին ազգի գոյապայքարին նուիրուած հայրենասէրների մի ծաղկաբոյլ, որի կարկառուն ներկայացուցիչներից են նաեւ Աւետիս...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Բ.- Կատարողական Ընդհանուր գիծեր.- Անհեթեթ թատրոնին կերպարները ընդհանրապէս զուրկ կ՛ըլլան անհատականութենէ: Թատրերգութեան մէջ տեղի ունեցող որեւէ զարգացում կ՛ընթանայ դէպի հոգեկան քայքայում եւ տիպարի անկում: Ներկայ թատրերգութիւնը բացառութիւն չէ (1, 2): Անհեթեթը կը խորշի բազմամարդ տեսարաններէ: Այս իմաստով, բնագիրին մէջ նշուած տասնեակ մը մարդ-խամաճիկ դերակատարներու փոխարինումը փայտէ տիկնիկներով` համահունչ է անհեթեթի բեմական աւանդին: Բեմադրիչը շատ աւելի զտարիւն ապսիւրտիսթ է,...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Ազրպէյճանի կառավարութիւնը ամէն տարի մեծ գումարներ կը ծախսէ աշխարհին համոզելու համար, որ ազրպէյճանցիները հանդուրժող մարդիկ են, որոնք կը յարգեն իրենց երկրին մէջ ապրող բոլոր փոքրամասնութիւններուն իրաւունքները: Անկախ անկէ, թէ Ազրպէյճանի լոպիիստները Եւրոպայի եւ Միացեալ Նահանգներու մէջ որքա՛ն կեղծ միջկրօնական հանդիպումներ կը կազմակերպեն քրիստոնեայ եւ հրեայ ղեկավարները կաշառելու միջոցով, սակայն անկարելի է ծածկել...

Բաց նամակ` Հայաստանի Հանրապետութեան ղեկավարութեան, ՀՀ եւ սփիւռքի հասարակական, քաղաքական բոլոր կազմակերպութիւններուն։ Տիկնա՛յք եւ պարոնա՛յք, այս տարի կը լրանայ Երեւանի հիմնադրման 2800-ամեակը եւ Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան ստեղծման 100-ամեակը: Այդ իրադարձութիւններուն մասին յաճախ կը խօսուի, սակայն, հազուադէպ բացառութեամբ, ոչ մէկ խօսք կ՛ըսուի, որ այս տարի կը լրանայ նաեւ Հայոց ձորի ճակատամարտի 4510-ամեակը: Յայտնի է, որ այդ ճակատամարտին ՆՔ 2492 թուին նաւասարդի...

Ռ. Հ. Օրերը երկարիլ սկսան: Այս նախադասութեամբ է, որ կ՛ողջունենք այն առաջին ազդանշանը, որ մեզի կը յուշէ, թէ գարունը մօտեցաւ, եւ իրիկունները աւելի ուշ մթննալ սկսան: Բայց հիմնովին սխալ նախադասութիւն է այդ: Օրերը երկարիլ չեն սկսիր: Օրերը միշտ նոյն տեւողութիւնը ունին, օրերը ամառ թէ ձմեռ, միշտ նոյն` քսանչորս ժամերէն կը բաղկանան: Այլ խօսքով, օրերը չե՛ն, որ երկարիլ սկսան: Լո՛յսն է,...

ՆԱՐԻՆԷ ԹՈՒԽԻԿԵԱՆ-ԽԱՉԱՏՈՒՐԵԱՆ Նրա համար գրականութեան չափանիշը Շէյքսփիրն էր: Կեանքի փիլիսոփայութեան բանալին նա գտնում էր այդ հսկայի տողերի մէջ եւ յաճախ էլ տողերի տակ: Բայց ժամանակները խառն էին, եւ փիլիսոփայելուց կամ էլ Շէյքսփիր վերլուծելուց զատ եւ գուցէ առաւել` գործել էր պէտք: Երկու «ես» միմեանց հետ անվերջ բանակցում, երբեմն էլ կռւում էին նրա ներսում: Իր` Յովհաննէս Քաջազնունու խօսքով` «Ես կանգնած եմ երկու...

ՄԱԿԱՐ ԵՊՍ. ԱՇԳԱՐԵԱՆ  Նուիրուած` ՆՍՕՏՏ Արամ Ա. կաթողիկոսին Մեծի Տանն Կիլիկիոյ եւ ԹՀԹ առաջնորդ` Գերշ. Տ. Սեպուհ Ս. արք. Սարգսեանի քահանայական ձեռնադրութեան եւ օծման 50-ամեակին.իրենց միջոցով նաեւ` հայ եկեղեցու բոլոր ոսկեայ յոբելեար սպասաւորողներին: Քո ալեհեր բայց վիթխարի, ներկայութեան այժմ կանգնած, Յիսունամեայ անկասելի, ծառայութեան քո ընծայած, Յիշատակի՛ն ու վաստակի՛ն օրհնեալ կեանքո՛վդ կտակած, Ես անարժան որպէս որդի,հաղորդւում եմ հոգովս արբած: «Աստուածային եւ...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Քաղաքականութեան մէջ բնական է, որ զանազան կուսակցութիւններ ունենան իրենց ընկերային ուղեգիծը` պաշտպանելով տուեալ դասակարգի մը շահերը: Մարդկութեան պատմութեան ընթացքին յառաջացած են զանազան գաղափարախօսութիւններ, ընկերաբանական եւ փիլիսոփայական տեսութիւններ, որոնք կ՛ընդգրկէին զրկուած դասակարգերու իրաւունքները` ամէն մէկ տեսութիւն առաջարկելով այդ իրաւունքները հետապնդել տարբեր ձեւերով: Յաճախ տեսութիւնները կը ծառայէին զրկուած, ճնշուած եւ շահագործուած դասակարգին, քանի որ արդէն իսկ գոյութիւն ունէր այնպիսի ընկերային-տնտեսական...

  ՔՐԻՍՏԱՓՈՐ ԳԱՐԱՄԱՆԵԱՆ Հովանաւորութեամբ Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Շահան արք. Սարգիսեանի, կազմակերպութեամբ Բերիոյ հայոց թեմի Ազգային վարչութեան, ուրբաթ, 29 յունիս 2018-ի երեկոյեան ժամը 19:00-ին «Արամ Մանուկեան» ժողովրդային տունի «Լեւոն Շանթ» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ Հայ-սուրիական գործարարներու խորհուրդի նախագահ, Հալէպի առեւտրական  գրասենեակի տնօրէն խորհուրդի անդամ Լեւոն Զաքի Ետալեանի վերջերս հրատարակած «Գործ եւ գանձ» գիրքին շնորհահանդէսը: Հանդիսութեան ներկայ էին` Բերիոյ հայոց թեմի...

Պետրոս Դուրեան. «Աստղերու Հեղեղ» Պետրոս Դուրեան... Արեւմտահայ գրականութեան ամենասիրուած հեղինակը` թերեւս, որուն բազմաթիւ անգամներ տպագրուած գործերը` «Տրտունջք»-ը, «Լճակ»-ը, «Թրքուհին»-ը եւ միւսները գոց կ՛արտասանեն նոյնիսկ անոնք, որոնք հազիւ հայկական դպրոց մը աւարտած են, ապա չեն առնչուած հայ կեանքին: 21 տարեկան ծաղիկ հասակին թոքախտի պատճառով կեանքէն հեռացած կեանքով լեցուն այս բանաստեղծը իր ստեղծագործութիւններով հանդիսացած է հայ գրականութեան զարգացման անկիւնաքարերէն մէկը` բազմաթիւ անգամներ...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Ա.- Ասք Եւ Բեմ Համազգայինի «Գասպար Իփէկեան» թատերախումբը ներկայացուց Արա Արծրունիի «Կոնտոլեզիա, իմ սէր» թատրերգութիւնը: Ելոյթի նախօրեակին բեմադրիչ Յակոբ Տէր Ղուկասեանը համացանցի վրայ թատրերգութենէն առնուած մէջբերումով մը լուսաբանած էր. «Կոնտոլեզիան մեր հայրենիքն է, մեր հո՛ղը, մեր ապագա՛ն...»: Թատրերգութիւնը, ուրեմն, գերազանցօրէն քաղաքական է: Թատերագիրը.- Ա. Արծրունի (1932) աւարտած է Սաքրէ Քէօր վարժարանը: Շատ կանուխ սկսած է գործակցիլ լիբանանահայ թատերախումբերու...

Եւրոպական խորհրդարանը կողմ քուէարկած է Եւրոպական Միութիւն-Հայաստան Համապարփակ եւ ընդլայնուած համագործակցութեան համաձայնագիրին եւ Եւրոպական Միութիւն - Հայաստանի Հանրապետութիւն յարաբերութիւններուն վերաբերող բանաձեւին: Անդրադարձ կատարուած է նաեւ Հայաստանի ներքին քաղաքական կեանքին, վերջին զարգացումներուն, յատուկ ուշադրութեան արժանացած է իշխանափոխութեան խաղաղ եւ սահմանադրական բնոյթը, կարեւոր նկատուած է Ընտրական օրէնսգիրքի բարեփոխումներու ներառական ընթացակարգի ապահովումը, ընդդիմութեան ներգրաւուածութիւնը բարեփոխումներու հոլովոյթին եւ ԵԱՀԿ-ի Ժողովրդավարական հաստատութիւններու եւ մարդու իրաւունքներու...

ԽԱՉԻԿ ԹԷՕԼԷՕԼԵԱՆ Յունիս 22-24 Երեւանի մէջ գումարուեցաւ «Հայաստան 2018 - իրողութիւն եւ հեռանկարներ» գիտաժողովը, որուն կիզակէտն էր Հայաստանի իսկական ներկայի վերլուծումը` զեկոյցներու եւ վիճարկումներու ընդմէջէն: Գիտաժողովը կազմակերպեցին եւ վարեցին Աշոտ Ոսկանեանը (փիլիսոփայութեան դոկտ.) եւ Սիրանուշ Դվոյեաը (գրականութեան դոկտ.): «Կիւլպէնկեան» հիմնարկութիւնը աջակցած էր գիտաժողովին, եւ անոր վարիչը` Ռազմիկ Փանոսեանը (քաղաքական գիտութիւններու դոկտ.) ներկայ էր նիստերուն: Ան իր եզրափակիչ խօսքով անդրադարձաւ այն...

Ա. Ա. Նախիջեւանի Ինքնավար Հանրապետութեան սահմաններուն վրայ ազրպէյճանական դիրքերու ամրապնդման փորձերը բաւական նշանակալից իրադարձութիւն են եւ կը յուշեն Պաքուի իշխանութիւններուն կողմէ հետապնդուող ռազմական նպատակներու մասին, որոնք բարեբախտաբար կը գտնուին Հայաստանի իշխանութիւններուն ուշադրութեան ծիրին մէջ: Ազրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւի Նախիջեւան այցելութիւնէն ետք նկատելի եղան ազրպէյճանական ուժերու շարժումներ եւ տեղաշարժեր, որոնց ընդհանուր նպատակը քարոզչական չէ, այլ` ազրպէյճանական բանակին մարտունակութեան բարձրացումը: Ապրիլեան քառօրեայ...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Գերմանացի զօրավար Ֆրետերիք Ֆրայհըր Քրես վոն Քրեսենշթայն (1870-1948) Ա. Աշխարհամարտին օսմանեան բանակի Կովկասեան ճակատի հրամանատարն էր, նաեւ` Սուրիոյ եւ Պաղեստինի սպայակոյտի պետը (անոր հանդիպեցանք «Հայաստանի անկախութեան առաջին օրերը» յօդուածաշարքի Ա., Դ., եւ Ե. բաժիններուն մէջ (1), (2), (3)): Այդ ժամանակաշրջանին, երբ ան տարածաշրջանին մէջ կը գտնուէր, հաղորդեց, որ հայերուն նկատմամբ թրքական կառավարութեան կողմէ  իրականացուող քաղաքականութիւնը, իբր թէ` «զինուորական...