Յօդուածներ

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Շրջանային Եւ Միջազգային Բեմահարթակին Դիմաց Հայաստանի իշխանութեան, ու անոր հետ` ժողովուրդին դիմագրաւած ճատրակի խաղերուն մէկ տարածքն ալ շրջանային ու միջազգային բեմահարթակն է, շատ տարածուն բեմ մը, որ ունի միակեդրոն ու բազմակեդրոն օղակներու խառն ու բարդ պատկեր մը: Անոր մէջ, ու` ազդեցութեան տակ, գործած են նախորդ իշխանութիւնները, այդ ոլորտներէն չեն կրնար ձերբազատիլ նորերը, մինչեւ իսկ եթէ այդպէս ուզեն միայն...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Համաշխարհային Բ. պատերազմէն ետք Եւրոպան կ՛ապրէր սովի եւ լայնածաւալ աղքատութեան մէջ: Հետեւաբար ծագեցաւ այն գաղափարը (եւ անմիջապէս դարձաւ հրամայական պահանջ), որ պէտք էր ապահովել բնակչութեան ընկերային բարեկեցութիւնը: Տարբեր քաղաքական կուսակցութիւններ որդեգրեցին տարբեր միջոցներ` հասնելու համար բնակչութեան լիակատար բարեկեցութեան: Եւրոպայի մէջ երկու գլխաւոր հոսանքներն էին ընկերվար-ժողովրդավարութիւնը եւ պահպանողականութիւնը: Առաջինները որդեգրեցին պետութեան միջամտութեան ուղին, ուր պետութիւնը յառաջատուական հարկեր (այն հարկային...

ԹԱՄԱՐ ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ Արուեստագիտութեան դոկտոր Օրերս Այնճարի «Դալար անկիւն»-ի շրջափակում տեղի ունեցաւ մի համերգ, որ գեղեցկացրեց եւ իմաստաւորեց այդ գիւղաքաղաքի առօրեան: Լեցուն հանդիսատեսի առջեւ ելոյթ ունեցաւ երիտասարդների մի խումբ, որն իր բազմաբնոյթ կատարումներով (հայկական, եւրոպական, ճազ, պլիւզ եւ այլ) մեծապէս գրաւեց ներկաների ուշադրութիւնը եւ արժանացաւ բուռն ջերմ ծափողջոյնների: Ելոյթ ունեցողներն էին. Դանիէլ Գժտրեան (կիթառ), Րաֆֆի Թասլաքեան (դաշնամուր), Ալեքս Շաննաքեան (հարուածային գործիքներ),...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Տարիներ շարունակ թրքական կառավարութիւնը ամերիկեան բազմաթիւ ընկերութիւններ վարձած է Ուաշինկթընի մէջ լոպիական գործունէութիւն ծաւալելու եւ իր անունով հանրային կապեր հաստատելու համար: Նման ընկերութիւններ վարձելը շատ սուղ է եւ հիմնականին մէջ գումարի վատնում է, քանի որ այդ ընկերութիւնները թիւով աւելի շատ փաստաթուղթեր կը ստեղծեն, քան` իրական արդիւնք: Սակայն անոնք կրնան երբեմն նախապատրաստել յօդուածներ`...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Կ’ուզեմ խօսիլ պարզ բաներու մասին, պարզ եղանակով: Հայաստան եւ բազմաբղէտ աշխարհատարած սփիւռքներ, հանգամանքներով, աթոռ-աթոռակներով, շքանշաններով, քսակի հարստութեամբ հպարտութիւն կ’որոնենք եւ կը կարծենք ձեռք բերել, միւս կողմէ` կը մրոտենք մեր ինքնութիւնը, հարազատութիւնը, կը բաւարարուինք լուսանկարներով: Ինչպէս որսորդը կը վազէ նապաստակին ետեւէն, այդպէս ալ մենք դիրք, լուսարձակ եւ բեմ կը փնտռենք, ամէն աղբիւրէ ջուր կը բերենք մեր հպարտութիւնը ջնարակելու համար,...

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ԻՍԿԱՀԱՏԵԱՆ Հայոց ցեղասպանութեան ականատես վկայ եւ վերապրող ասորի արքեպիսկոպոս Աթանասիոս Եշու Սամուէլը Պաղեստինի Մեռեալ ծովու շրջակայքի քարայրներէն յաջողած է հաւաքել Քրիստոսէ առաջ պահուած մագաղաթներ եւ այս մասին հեղինակած ու հրատարակած է գիրք մը` «Կումրանի գանձերը, Մեռեալ ծովու մագաղաթներու պատմութիւնս» խորագիրով, 1968, տպագրութեան վայրը չէ նշուած (The Treasure of Qumrani: My Story of the Dead Sea Scrolls-1968): Սոյն գիրքին մէջ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Ճատրակի Բազմակողմանի Խաղ - Առաջին Հարթակ Ինչպէս յեղակարծ որեւէ փոփոխութեան ենթարկուած որեւէ երկրի քաղաքական կեանքին մէջ, նոյնպէս ալ` Հայաստանի պարագային, «Թաւշեայ յեղափոխութիւնը» սկիզբ տուաւ փոփոխութիւններու փուլի մը, զոր կարելի է համեմատել ճատրակի խաղի հետ. դասական ճատրակի կողքին, կայ նաեւ այլ խաղ մը, որ կը զարգանայ մէկէ աւելի հարթակներու, ցած ու բարձր մակարդակներով տախտակներու վրայ, բաւական բարդ խաղ, որ...

«ԱՍՊԱՐԷԶ» Այսօր «Ասպարէզ»-ը 110 տարեկան դարձաւ: Այս տարիքը որքա՛ն ալ թերթի յարատեւութեան հարցով մեզ ինքնավստահութիւն ներշնչէ, մեր ժամանակներու արագ զարգացումները, առաջին հերթին` տեղեկատուական արհեստագիտութեան նուաճումները եւ անոնց լոյսին տակ հասարակութեան հետաքրքրութիւններուն յագուրդ տալու անսահման ու այլազան հնարաւորութիւնները կրնան թերթի ու մանաւանդ տպագիր օրաթերթի գոյութիւնը հարցականի ենթարկել: Ի՞նչ կարիք կայ այս օրերուն մեծ ծախսերու գնով թերթ տպագրել, երբ ամէն մարդ կը...

ՄԻՔԱՅԷԼ ՀԱՋԵԱՆ Քաղաքական վերլուծաբան Մարմաջը, ինչպէս գիտէք եւ ինչպէս ստուգաբանում է Էդուարդ Աղայեանի «Արդի հայերէնի բացատրական բառարան»-ը,  մորթի գրգռումն է, այսինքն` եռքը, մոլաքորը, նաեւ նշանակում է բուռն ձգտում, մոլուցք: Որ ահա երեսուն տարիէ ի վեր Պաքուն տառապում է այդ ախտով, կարծում եմ, որեւէ կասկած  լինել չի կարող: Երեւոյթին ինքներս ենք ականատես եւ քանիցս, լինի խորհրդային, թէ հետխորհրդային շրջանում,  փորձել ենք...

Ա. Ա. Միացեալ Նահանգներու հետ յարաբերութիւններու լարուածութիւնը օրէ օր աւելի կը բարձրանայ` Թուրքիոյ նախագահ Էրտողանը առաւել յարձակողական դարձնելով: Յստակ է, որ Էրտողան որդեգրած է սպառնալիքներու եւ քայլերու աստիճանական մագլցումի քաղաքականութիւն մը, եւ տակաւին չէ գործածած Տահէշի խաղաքարտը: Գաղտնի սպասարկութիւններու եւ հակաահաբեկչութեան գործակալութիւններու ամերիկացի եւ եւրոպացի պաշտօնատարներ արդէն իսկ որոշ մտահոգութիւններ յայտնած են, որ թուրքեւամերիկեան այս լարուածութիւնը կրնայ ի վերջոյ վտանգել...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Վարոս Բաբայեան Քաղաքական-պետական գործիչ, ՀՅԴ կուսակցութեան անդամ: Երիտասարդ համալսարանական ուսանող` 1915-ին Թիֆլիսէն կը մեկնի ազատագրուած Վան: 1919-ին Երեւանի մէջ կը մասնակցի ՀՅԴ Թ. Ընդհանուր ժողովին: Նոյն թուականին կ՛ընտրուի նորանկախ Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան խորհրդարանի անդամ: Ալեքսանդր Խատիսեանի դահլիճին մէջ կը գործէ իբրեւ աշխատանքի նախարարի օգնական: 2 դեկտեմբեր 1920-ին մինչեւ 17 փետրուար 1921 Հայաստանի Յեղկոմն ու Չեկան, ձեռք ձեռքի տուած,...

ՊԵՏԻԿ Շաբաթ, 11 օգոստոսը ուխտի օրն էր Սուրբ Աստուածածին վանքին, եւ տօնն էր Սուրբ Աստուածածնի Վերափոխման: Խուռներամ հայութիւնը ողողած էր Պիքֆայայի վանքը` ներկայ գտնուելու սուրբ եւ անմահ պատարագին: Արդէն մեծ գնահատանքի արժանացած մանկապատանեկան երգչախումբը, ղեկավարութեամբ Մեղրիկ եպս. Բարիքեանի, բացին բոլոր ներկաներուն սրտերուն դռները, օրուան իմաստը ընդունելու քրիստոնէական եւ ազգային մեր ուխտը վերանորոգելու: Արամ Ա. վեհափառ հայրապետին օրուան պատգամը ունեցաւ իր...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Սպիտակ տան տնտեսական խորհրդատու Քեւին Հասեթ յայտարարեց, թէ թրքական լիրայի արժեզրկման պատճառը Թուրքիոյ ժողովրդավարութենէն հեռանալն է: Յայտարարութիւնը այն թիւր տպաւորութիւնը կը ստեղծէ, թէ Թուրքիան ժողովրդավար էր, սակայն անկէ հեռացաւ 2016-ին, երբ ամերիկացի մը` պատուելի Էնտրիւ Պրանսընը ձերբակալեց: Եթէ խօսքը կը վերաբերի Էրտողանի իշխանութեան շրջանին, ապա Թուրքիան արդէն տարիներէ ի վեր հեռացած է ժողովրդավարութենէն: Աւելի՛ն, այդ երկիրը իրողապէս երբեք...

ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ Նախ` պատմական արագ ակնարկ մը: ՀՅ Դաշնակցութեան ու հայ ժողովուրդի քաղաքական-ռազմավարական միտքի հսկաներէն Ռուբէն Տէր Մինասեան տեղ մը կը հաստատէ. «Դաշնակցականին երբ Հայաստան ըսես, ան կը տկարանայ»: Ապացոյցի պէտք չկայ հաստատելու համար, որ ՀՅ Դաշնակցութիւնը հիմնուեցաւ հայրենիքին, Հայաստանի համար: Այդ օրերուն (1890) հայրենիք հասկացողութիւնը պետական-քաղաքական սահմանում չունէր, այլ` զուտ աշխարհագրական-պատմական: Դեռ աւելի՛ն, սկզբնական տարիներուն (մինչեւ 1907) դաշնակցականին համար...

Յ. ԼԱՏՈՅԵԱՆ Մեր հայրենիքին անցած ուղիին կապուած կը պարզուի որոշ երեւոյթներու պատկեր մը, որ կ՛ամփոփուի երեք կէտերու մէջ. 1.- Մէկ միլիոն մարդ արտագաղթած է Հայաստանէն: 2.- Բնակչութեան 50 առ հարիւրը աղքատացած է: 3.- Պետական պիւտճէի պարտքը անցած է 7 միլիառ տոլարը: Աւելի՛ն. կը հաստատենք հետեւեալը. բազմաթիւ սպանութիւններ, անոնց մէջ` Ազգային ժողովի նախագահ, վարչապետ, փոխնախարար, գլխաւոր դատախազ, քաղաքական դէմքեր, ապստամբութեան փորձեր...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Դրական Զարգացումներու Ենթահողը Այս օրերուն Հայաստանի նոր իշխանութիւնը կը կտրէ հոգեբանական հանգրուան մը. Նիկոլ Փաշինեանի հռչակած «Թաւշեայ յեղափոխութեամբ» կազմաւորուած նոր իշխանութիւնը, որ լոկ կառավարական փոփոխութիւն չէր, այլ, բառին լայն իմաստով, իշխանափոխութիւն` խաղաղ յեղաշրջումի միջոցով, կը բոլորէ առաջին 100 օրերու շրջանը, որ, ըստ քաղաքական աշխարհի աւանդութիւններուն, բաւարար ժամանակ կը նկատուի նորեկին բռնած ուղղութիւնն ու ծրագիրները կշռադատելու համար: Սա պայմանական...

ՔԱՀԼ-ի (Center for Armenian Handicapped in Lebanon) տնօրէնութիւնը, գործակցութեամբ Հայկազեան համալսարանի Հայկական սփիւռքի ուսումնասիրութեան կեդրոնին եւ Լիբանանի մէջ Հայաստանի դեսպանութեան, վերջերս Հայաստանի Հանրապետութեան Ազգային գրադարանին նուիրեց Պրայլի համակարգով հայ աչազուրկներու համար պատրաստուած հայերէն Աստուածաշունչի հատորներու ժողովածուն: Ժողովածուն տպուած է 1953-57 տարիներուն: Շնորհակալական նամակին մէջ Հայաստանի Ազգային գրադարանի տնօրէն  Տիգրան Զարգարեանը կը յայտնէ. «Հազուադէպ այս Աստուածաշունչը կը գրաւի արժանի տեղ` Մայր...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ «Դուք Այստեղ Էք Տանտիրոջ Կարգավիճակով», Սփիւռքի Նախարարը Ըսաւ «Քայլ Դէպի Տուն» Ծրագիրի Մասնակիցներուն Օգոստոս 10-ին Հայ-ռուսական համալսարանին մէջ տեղի ունեցաւ սփիւռքի նախարարութեան «Քայլ դէպի տուն» ծրագիրի բացման հանդիսութիւնը: Բարի գալուստ մաղթելով մասնակիցներուն նոր Հայաստանի մէջ` սփիւռքի նախարար Մխիթար Հայրապետեանը նշեց. «Ես մեզ` բոլորս կ՛ուզեմ շնորհաւորել երկու իրադարձութեան առիթով: Նախ` անոր համար, որ դուք իսկապէս կը գտնուիք նոր...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Մկրտիչ Խրիմեանի Վանէն Հեռացումը, Ուսուցչութիւնը` Պոլսոյ Եւ Սիսի Մէջ Եւ Երուսաղէմ Ուխտագնացութիւնը Պոլիս Վասպուրականի մէջ եւ Կորդուաց լեռներուն վրայ քիւրտ ցեղապետներ Պետիրխան բէկ եւ Խան Մահմուտ 1847-ի ամրան ապստամբութեան դրօշ բարձրացուցին օսմանեան պետութեան դէմ, անկախ Քիւրտիստանի կազմաւորման հեռանկարով: Քիւրտ տասնեակ հազարաւոր հետեւակ եւ ձիաւոր կռուողներ սկսան յառաջանալ դէպի Վան: Դըհեցի հայերը, ինչպէս նաեւ շատախցի եւ մոկացի հայ գիւղացիներ...

«Ֆէյսպուք»-ի տեղեկատուական անվտանգութեան տնօրէն Ալեքս Սթամոսը յայտնած է, որ 17 օգոստոսին պիտի հրաժարի իր պաշտօնէն: Մարտին «Նիւ Եորք Թայմզ» թերթը վկայակոչելով իրազէկ աղբիւր մը` յայտնած էր, որ Սթամոսը կը պատրաստուի պաշտօնէն հրաժարելու ապատեղեկատուութեան տարածման դէմ պայքարին ընկերային ցանցի դերին շուրջ առկայ ներքին տարաձայնութիւններու պատճառով: «Ֆէյսպուք»-ի մէջ վերջին օրս պիտի ըլլայ 17 օգոստոսը, ու թէեւ այլեւս պիտի չվայելեմ այնտեղ ընկերներուս հետ...