Յօդուածներ

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Ազրպէյճանական «Թրենտ» լրատու գործակալութիւնը հաղորդած էր, թէ Եւրոպական խորհրդարանի պաշտպանութեան եւ անվտանգութեան հարցերով ենթայանձնախումբի նախագահ Աննա Ֆոթիկան (Լեհաստան) Եւրոպական Միութեան արտաքին քաղաքականութեան բարձրագոյն յանձնակատար Ֆետերիքա Մոկերինիին յղած է դիմում մը` նշելով, որ եւրոպական երկիրներու քաղաքացիները սկսած են աւելի յաճախ այցելել Արցախ, եւ այդ պատճառով ալ անոնք կը յայտնուին Ազրպէյճանի «անբաղձալի անձերու» ցուցակին վրայ: Ֆոթիկա Մոկերինիին կոչ ուղղած է...

ՄԱՐՏԻԿ ՄԱՏԵՆՃԵԱՆ Հայաստան անունով երկիր մը կայ, ուր հայեր կը բնակին հազարաւոր տարիներէ ի վեր: Հայերը շատ հին պատմութիւն ունեցող ժողովուրդ են, եւ հայ թագաւորը քրիստոնէութիւնը պետական կրօն հռչակած է Յ.Ք. 301 թուականին, ուրիշ ազգերէ շա՜տ ու շա՜տ առաջ: Լենինական քաղաքը, որ այսօր կը կոչուի Գիւմրի, 1988-ի դեկտեմբերին, Նոր տարիէն հազիւ երեք շաբաթ առաջ, ենթարկուեցաւ ահաւոր աղէտի` երկրաշարժի մը, որուն...

ՍԻՒԶԱՆ ԽԱՐՏԱԼԵԱՆ 1981 թուականն էր երբ ես քաղաքացիական պատերազմի խառնակ օրերուն ձեւով մը աւարտեցի համալսարանը: Քանի մը ամիս անց ստացայ «Սեռական քաղաքականութիւն» գիրքը` 400 էջէն աւելի հաստ հատոր մը: Հրայր Մարուխեանը ինծի ներկայացուց Քէյթ Միլլեթի աշխարհը: Ո՞վ էր այս կինը: Այս  գիրքը ի՞նչ գործ ունի ինծի  հետ, ինչո՞ւ ես: Ահա այսպիսի տափակ հարցեր  էին , որոնք կը զբաղեցնէին միտքս: Միայն...

ԵՂԻԱ ԹԱՇՃԵԱՆ Վերջին շաբաթներուն Հայաստանի արտաքին քաղաքականութիւնը ցոյց կու տայ, որ վարչապետի պաշտօնակատար Նիկոլ Փաշինեանը ամէն ջանք ի գործ կը դնէ, որ լաւ երեւի Քրեմլինի առջեւ: Ասիկա որոշ մտահոգութիւններ կը ստեղծէ, որովհետեւ Արեւմուտքի եւ Ռուսիոյ միջեւ նախկին նախագահ Սերժ Սարգսեանի հաւասարակշռուած քաղաքականութիւնը կրնայ կորսնցնել իր ուղին: Անշուշտ դէմ չեմ, որ Հայաստանը ռուսամէտ արտաքին քաղաքականութիւն վարէ, ասիկա կը բխի մեր ռազմաքաղաքական...

Հովանաւորութեամբ Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Շահան արք. Սարգիսեանի, Համազգայինի Սուրիոյ Շրջ. վարչութիւնը կազմակերպեց Համազգայինի Կեդրոնական վարչութեան անդամ, գրող Սպարտակ Ղարաբաղցեանի «Արեւի բնակավայրը» գիրքին գինեձօնը, չորեքշաբթի, 12 դեկտեմբեր 2018-ին, երեկոյեան ժամը 6:00-ին, «Արամ Մանուկեան» ժողովրդային տան «Անի» սրահին մէջ: Օրուան հանդիսավար Մարինա Պոզեաքալեան-Պազարպաշեանը, բացման խօսքով բարի գալուստ մաղթեց ներկաներուն եւ հակիրճ կերպով ներկայացուց «Արեւի Բնակավայրը» գիրքի հեղինակին կենսագրութիւնը` յիշելով անոր հեղինակած...

ԱՐԹՈՒՐ ՄԿՐՏՉԵԱՆ Չքնէ՛ք, տղանե՛ր, չքնէք, Կեանքը ձեր նոր ընթացք կ՛ունենայ, Չքնէ՛ք, տղաներ, չքնէք, Ով քնի, հազիւ թէ արթնանայ... Գ. ԳԱԲՐԻԷԼԵԱՆ Մենք հիւանդանում ենք, երբ ընկնում է մեր օրկանիզմի դիմադրականութիւնը: Այն ուժը, ներքին այն դիմացկունութիւնը, որը կայ ու ամէն օր պայքարում է մեր օրկանիզմի վրայ արշաւող հազար տեսակ ախտ-աղարտի դէմ, թուլանում է, ու մենք դառնում ենք խոցելի: Սովալլուկ մանրէներն ու հիւանդածին...

Պոլսոյ մէջ գործող Տէրսիմի ուսումնասիրութիւններու կեդրոնի` Թաքսիմ հրապարակին վրայ գտնուող շէնքին մէջ անդամներուն կողմէ կազմակերպուած է Կաղանդին նուիրուած տօնակատարութիւն: Այդ մասին, ըստ «Ակունք»-ին, կը յայտնէ «Բիրհա» կայքէջը: Աղբիւրին յայտնելով` տօնակատարութեան շրջանակներուն մէջ համտեսուած է Տէրսիմի Բերդակ գաւառի ջրաղացին մէջ աղացուած 150 տարուան ցորենի ալիւրով պատրաստուած ճաշատեսակ մը: Տօնակատարութեան ընթացքին ելոյթ ունեցած է կազմակերպութեան անդամ Սոնկիւլ Եալչընը, որ մասնաւորապէս նշած է....

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ «Ազդակ-ի ընթերցողները եւ ընդհանրապէս լիբանանահայութիւնը լաւապէս կը ճանչնան «Սիվիլիթաս» հիմնադրամի փորձագէտ եւ հայկական ուսումնասիրութեան «Անի» կեդրոնի համակարգող, լրագրող Թաթուլ Յակոբեանը: Անցնող 10 տարիներուն ան յաճախ հրաւիրուած է Լիբանան, մասնակցած` ՀՅԴ Հայ դատի խորհրդաժողովներուն, ունեցած է լսարաններ «Ազդակ»-ի «Փիւնիկ» սրահին մէջ, այցելած է հայկական վարժարաններ, իր հրատարակութիւններուն տպագրական աշխատանքի կարեւոր մէկ մասը իրագործուած է Լիբանանի մէջ, ինչպէս նաեւ մօտէն...

ԵՍԱՅԻ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Ամէն անգամ երբ կը մտածեմ գրել մահացած  ընկերներէս մէկուն մասին, մանաւանդ երբ` կորուստի ցաւը սրտիս մէջ, կը փորձեմ ամփոփել ցրուած տպաւորութիւններս, անմիջապէս մտքիս մէջ կը սկսին զիրար հրմշտկել ենթական յատկանշող ածականներու շարք մը: Կարգ մը պարագաներու անոնք կը սահմանափակուին քանի մը բառով, մինչ ուրիշ պարագաներու ստիպուած կ’ըլլամ բառերու շարքը կրճատելու` ընթերցողներուն անհաւատալի չթուելու համար: Ճիշդ այս վիճակին մէջ...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Կարօ Սասունի Կարօ Սասունի (Վիգէն Գլակ). բանասէր, արձակագիր, խմբագիր, իրաւաբան, ուսուցիչ, քաղաքական-պետական գործիչ եւ ՀՅԴ կուսակցութեան անդամ: Ծնած է 15 յուլիս 1888-ին, Սասունի Խուլբ գաւառակի Ահարոնք գիւղը: Մայրը (Աննա մայրիկ) զինք աշխարհ բերած է դէպի Սուրբ Կարապետ վանքի ուխտագնացութեան ճամբուն վրայ, ուրկէ ալ` իր Կարապետ անունը (Կարօ): Իր ազգական Հրայր Դժոխքէն եւ Գէորգ Չաւուշէն կը ներշնչուի եւ կ՛որակուի...

Արցախեան հիմնախնդրի կարգաւորումը Հայաստանի Հանրապետութեան արտաքին քաղաքականութեան հիմնական առանցքներից է: Վերը նշուած հաստատումը աւելի քան երեսուն տարի է, որ կրկնւում է Հայաստանի Հանրապետութեան իշխանութիւնների քաղաքական բոլոր ուժերի եւ, ինչո՞ւ չէ, նաեւ հայ ժողովրդի իւրաքանչիւր միաւորի կողմից` լինի դա Հայաստանում, Արցախում կամ սփիւռքում: Սա բնական երեւոյթ է, քանի որ միջազգային բեմահարթակում հայն ու Հայաստանը ներկայանում են երկու օրակարգով` արցախեան հարցի կարգաւորման...

Շաբաթ, 15 դեկտեմբեր 2018-ին «Ֆենիսիա» պանդոկի «Կրանտ պոլրում» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ կալա-ընթրիք մը` ՀՄԸՄ-ի հիմնադրութեան 100-ամեակին առիթով, նախագահութեամբ Վարուժան Պարսումեանի, ներկայութեամբ` Լիբանանի հայոց թեմի առաջնորդ Նարեկ արք. Ալեէմեզեանի, Լիբանանի կաթողիկէ հայոց Պէյրութի պատրիարքական թեմի օգնական եպիսկոպոս Գէորգ Ասատուրեանի, Հայ աւետ. եկեղեցիներու կեդրոնական մարմինի ատենապետ եւ Հայկազեան համալսարանի նախագահ վերապատուելի դոկտ. Փոլ Հայտոսթեանի, ՀՄԸՄ-ի Կեդրոնական վարչութեան ատենապետ Գառնիկ Մկրտիչեանի եւ...

Դեկտեմբեր ամսուան ընթացքին քրիստոնեայ աշխարհը կը պատրաստուի դիմաւորելու Սուրբ Ծննդեան հրաշափառ խորհուրդը: 9 դեկտեմբերը Կաթողիկէ եկեղեցւոյ տօնացոյցին մէջ յատուկ յիշատակութեամբ արձանագրուած է Անարատ յղացեալ մօր տօնը: Անարատ յղութեան հայ քոյրերու միաբանութեան տօնին առիթով վարժարանիս հոգաբարձու մարմինը նախաձեռնեց տօնախմբելու եկեղեցւոյ սուրբ խորհուրդները, եւ այսպէս, նախակրթարանի վեց դասարանները պատրաստուեցան լաւագոյն ձեւով արժեւորելու եւ ապրեցնելու իրենց ծնողները: Կիրակի, 9 դեկտեմբերին, երեկոյեան ժամը 6:00-ին...

ՆԱԹԱԼԻ ՔԵՆՏԻՐՃԵԱՆ Այս օրերուն, մինչ դպրոցներ իրենց Ամանորի եւ Սուրբ Ծնունդի յայտագիրները կը ներկայացնեն աւետելու Փրկիչին գալուստը` երգերով, արտասանութիւններով, թատրոնով, Այնճարի Հայ աւետարանական գիշերօթիկն ալ շաբաթ, 15 դեկտեմբերին ներկայացուց իր շատ տպաւորիչ յայտագիրը` «Լսեցէ՛ք, ժողովուրդնե՛ր» խորագիրով: 75 մանուկներ բեմ բարձրացան` երգելով, պարելով, կենդանի պատկերով, եւ այս բոլորը ոգեւորեց ներկաները. յայտագիրը հմայիչ էր իր պարզութեամբ: Ներկայ էին` ՄԱՀԱԵՄ-ի նախագահ վեր. Մկրտիչ...

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ Քսանամեակն է ընկ. Հրայր Մարուխեանի մահուան։ Սակայն չենք սգար մահը, այլ կ՚ոգեկոչենք իր գործին վաստակը եւ կամքին յեղափոխականութիւնը։ Հաւաքական կեանքի մէջ կան ժամանակաշրջաններ որոնք մարդուն կը տաշեն, կը ձեւաւորեն ու համակերպիլ կը պարտադրեն։ Բայց կայ մարդ, որ նոյնիսկ ամենէն դաժան ժամանակաշրջանը կը յղկէ, կը կոփէ ու կը սեփականացնէ, որպէսզի հաւաքականութիւնը տէրը ըլլայ իր ճակատագրին ու լիագործէ իր ազգային...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Դեկտեմբեր 21ի այս օրը, Խորհրդային Միութեան ծայր աստիճան «վտանգաւոր» նկատուած «բանտարկեալ»ներու Վլատիմիր բանտին մէջ, իր վերջին շունչը փչեց Հայկական Ազատամարտի անկրկնելի հերոսներէն Գարեգին Նժդեհ։ Հայ ժողովուրդը միայն յաւուր պատշաճի յարգանքի տուրք ընծայելու մղումով չէ, որ կþոգեկոչէ Նժդեհի մահուան տարելիցը։ Ոչ ալ տարուան միայն այս օրը կը ստեղծէ պատեհութիւնը, որպէսզի ամենայն հաւատքով ու երկիւղածութեամբ իր մտքին ու հոգիին կիզակէտին...

Յ. ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ ՀՅ Դաշնակցութեան նորագոյն պատմութեան մէջ ընկ. Հրայր Մարուխեան կը պատկանի այն փաղանգին, որ իւրայատուկ դրոշմ եւ ուժականութեամբ յատկանշուած կշիռ տուած է ո՛չ միայն Դաշնակցութեան, այլ նաեւ Դաշնակցութեան ճամբով համայն հայ ժողովուրդին: Իր ծննդեան 90-ամեակին եւ մահուան 20-ամեակին առիթով եղող արտայայտութիւնները ընկ. Հրայրի անձին փառաբանանքը չեն վստահաբար, այլ իր անձին ընդմէջէն մեր ժողովուրդի կեանքին հիմնական մէկ փուլին լուսարձակումն են,...

20 տարի առաջ, 21 դեկտեմբերին իր վերջին շունչը փչեց հայու եւ դաշնակցականի տիպարը հանդիսացող Հրայր Մարուխեան, որուն այս աշխարհէն առյաւէտ հեռացումով խոր սուգ ապրեցաւ Դաշնակցութեան ողջ ընտանիքը, որուն վշտակից եղան հայ ժողովուրդի աշխարհասփիւռ զաւակները` ո՛չ միայն սփիւռքի մերձաւոր թէ հեռաւոր ափերուն, այլեւ նոյնինքն հայրենի ոստաններուն մէջ: Սակայն նման անձնաւորութիւններու ֆիզիքական հեռացումը ոչ մէկ ազդեցութիւն կ'ունենայ անոնց հաւատամքին, գաղափարներու տարածման եւ...

... Իսկ եթէ գայ այն օրը, երբ ժողովուրդը այնպէս փափաքի, որ Դաշնակցութիւնը անցնի իշխանութեան գլուխ, ապա այն ատեն մենք պիտի վերցնենք այդ պարտականութիւնը եւս: Բայց իշխանութիւնը երբե՛ք նպատակ չէ եղած Դաշնակցութեան համար: Չէ եղած նոյնիսկ 1918-ին, երբ անկախութիւնը չոքեց մեր վրայ, եւ ժողովուրդը ըսաւ Դաշնակցութեան «ե՛կ ղեկավարէ», եւ եկաւ ու ղեկավարեց: Դաշնակցութիւնը իշխանութեան հասնելու համար չէ, որ այս բոլորը կ՛ընէ...

ԽԱԺԱԿ ՏԷՐ ԳՐԻԳՈՐԵԱՆ Հրայր Մարուխեանը դաշնակցական ղեկավարի կերպարն էր, կատարելատիպը: Նրանք, որոնք մօտկից ծանօթ են Հրայր Մարուխեանին, կը հաստատեն, որ նա պաշտամունքի աստիճան սէր էր տածում իր հայրենիքի` Հայաստանի եւ իր ազգի` հայ ժողովրդի նկատմամբ: Յաճախ նկատում էիր, որ թէեւ հոգու խորքում խստօրէն դառնացած է եւ ցաւ է ապրում սեփական ժողովրդի մի ինչ-որ թերութեան, մի ինչ- որ բացթողման, բացասական մի...