Յօդուածներ

Ժողովրդային Դիմադրութիւն` Ի Պաշտպանութիւն Հայ Եկեղեցւոյ Նուիրական Իրաւունքներուն ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Ռուսաստանի եւ Կովկասի թեմերու առաջնորդներու եւ սինոտի անդամներու խառն ժողովէն եւ անոնց հաւաքական հրաժարականէն ետք, 11 օգոստոս 1903-ի երեկոյեան ժամը 7:00-ին Հայրիկի հրամանով եւ Սուքիաս արքեպիսկոպոս Պարզեանի նախագահութեամբ կայացաւ վանահայրերու եւ առաջնորդական փոխանորդներու ժողովը: Ախալքալաքի Սուրբ Խաչ եկեղեցին Ժողովին կը մասնակցէին Սուրբ Հռիփսիմէի վանքի վանահայր Յուսիկ եպիսկոպոս Մովսիսեան, Սեւանի վանքի...

ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէի եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի ներկայացուցիչ, երեսփոխան Յակոբ Բագրատունի շաբաթավերջին հարցազրոյցներ ունեցաւ «Մանար» պատկերասփիւռի կայանին եւ «Սաութ Լուպնան» ռատիոկայանին հետ: Զոյգ հարցազրոյցներուն ընթացքին երեսփոխան Բագրատունի անդրադարձաւ Լիբանանի մէջ տիրող ներկայ իրավիճակին, անոր դիմագրաւած տնտեսական եւ ընկերային տագնապին, ինչպէս նաեւ քաղաքական իրադարձութիւններուն: Յ. Բագրատունի նկատել տուաւ, որ Լիբանանի նոր կառավարութեան կազմութեան կարիքը կար, որովհետեւ նախորդ կառավարութիւնը հրաժարեցաւ` ժողովրդային...

ԽԱՉԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Երբ 1992-ին օրուան ՀՅԴ Բիւրոյի ներկայացուցիչ Հրայր Մարուխեան անարդարօրէն եւ վատաբար Հայաստանէն վտարուեցաւ Հայաստանի նախագահ Լեւոն Տէր Պետրոսեանի կողմէ, իր հրապարակային առաջին ելոյթին ընթացքին Դաշնակցութեան ղեկավարը, հակառակ ամէն ինչի, յայտարարեց, որ կուսակցութիւնը իր ձեռքը երկարած կը պահէ հայրենի իշխանութիւններուն եւ պատրաստ կը մնայ համագործակցութեան: Եթէ կասեաններէն յետոյ հայրենի իրականութեան մէջ ամենահակադաշնակցական քաղաքական անձնաւորութեան հանդէպ Դաշնակցութիւնը ամուր մնաց...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Երեւի արձագանգելով ՀՅԴ Բիւրոյի ներկայացուցիչ ընկ. Յակոբ Տէր Խաչատուրեանի վերջերս հրապարակուած կոչին` վարչապետ Փաշինեան վերջապէս տրամադրութիւն կը յայտնէ երկխօսութեան դիմելու «Դաշնակցութեան համահայկական կառոյց»-ին հետ` միաժամանակ բացայայտ բացառման մէջ պահել ջանալով Հայաստանի մեր կազմակերպութիւնը: Պարզ խօսքով, պր. վարչապետը պատրաստ է խօսելու ՀՅԴ Բիւրոյին հետ, բայց կը մերժէ խօսիլ Դաշնակցութեան երկրի կազմակերպութեան հետ. կազմակերպութի՛ւն, որ պր. վարչապետի արտախորհրդարանական հզօր ընդդիմութիւնը...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Իսկ սեփական անձի արտացոլմ անհամար Ձեզ հայելի պէ՞տք է Ինձ հայելի պէտք չէ Ռետինի պէս ձգուող վայրկեան ներկան, Երբ ինձ տեսնում եմ ես առանց հայելուէլ` Ծառաբնի՛ վրայ, Քոափի՛ մէջ, Նաեւ ինքնահաւան ինքնահոսիս ծայրի՛ն... ՊԱՐՈՅՐ ՍԵՒԱԿ Մխիթարուինք. դեռ հայերէն կարդացողներ եւ հարցում ընողներ կան: Հեռաւոր քաղաք բնակող վաղեմի ծանօթ մը հեռաձայնեց եւ ըսաւ. Կարելի՞ է կուսակցական ըլլալ եւ ըլլալ...

6-8 դեկտեմբեր 2019-ին, յատուկ հրաւէրով Աթէնք գտնուեցաւ Հայոց ցեղասպանութեան թանգարան-հիմնարկի տնօրէն Յարութիւն Մարութեան` մասնակցելու եւ խօսք ուղղելու համար Պոնտոսի յոյներու ցեղասպանութեան 100-ամեակին նուիրուած միջազգային խորհրդաժողովին` «Նիարխոս» հաստատութեան մէջ: Օրին անդրադարձած էինք խորհրդաժողովի աշխատանքներուն եւ Յարութիւն Մարութեանի ելոյթին, որ մեծ հետաքրքրութեամբ ընկալուեցաւ ներկայ եղող մասնակցողներուն կողմէ: Խորհրդաժողովի լուսանցքին, «Ազատ օր» առիթ ունեցաւ երկար եւ շահեկան զրոյց մը ունենալու հայ գիտնականին հետ:...

«Կեղծ խօսքերը ոչ միայն չարիք են, այլեւ հոգին կը վարակեն չարիքով» ՊՂԱՏՈՆ Քաղաքակիրթ աշխարհը, սկսեալ մարդկային իրաւունքներու պաշտպանութեան համար պայքարող ոչ կառավարական հիմնարկներէն, մինչեւ Միացեալ ազգերու կազմակերպութեան հովանիին տակ գտնուող ենթայանձնախումբերը տեղեակ չեն, թէ որքա՛ն մտահոգիչ է Ազրպէյճանի մէջ եւ առհասարակ ազրպէյճանցիի մօտ գոյութիւն ունեցող հակահայ ատելութիւնն ու մոլուցքը: Զարմանալիօրէն Ազրպէյճանն է, որ իր գանձարկղը լայն բանալով` գործի լծած է...

134 երկրէ 3400 դիմորդներու ընտրութեան որպէս արդիւնք` Ջիւան Աւետիսեանը ներգրաւուած է Պերլինի միջազգային շարժապատկերի փառատօնի ծիրին մէջ տեղի ունեցած շարժապատկեր արտադրողներու համար կարեւորագոյն հարթակի` «Berlinale Talents»-ի 2020-ի ծրագիրին (փետրուար 22-27) իր նոր` «Վերածնուածը» ժապաւէնի նախագիծով, որուն արտադրութիւնը ծրագրուած է 2021-ի գարնան: Ընտրող յանձնաժողովը նշած է. «Մենք բարձր կը գնահատենք ձեր յաւակնոտ մօտեցումը` շարժապատկերի արտադրութեան ու ձեր ներկայացուցած պատմութիւններուն»:

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Ամէն անգամ որ օրացոյցը կը յուշէ վերոնշեալ թուականը, ներքին խայտանքի, կարօտի եւ հպարտութեան զգացումները կը պատեն մեր յուզաշխարհը: Այո՛, բուռն խայտանք կ՛ապրինք, որովհետեւ հայոց դարերու երազի իրական արտայայտութիւնն է, որ մեր դիմաց կը պատկերանայ շօշափելիօրէն, իր իսկական կերպարով, տեսքով ու հմայքով: Աւելի՛ն. իբրեւ սփիւռքահայեր, հայրենիքի ջուրին, օդին ու հողի բուրմունքին առընթեր, մեր ամէնօրեայ կեանքին հետ կ՛ուղեկցի ալեկոծուող կարօտ...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Երկրի մը բանակը յատուկ առաքելութիւն մը ունի զինք ստեղծող երկրի ժողովուրդին ու անոր ապրած հողատարածքի պահպանման նկատմամբ: Ան է, որ ի գին ամէն զոհողութիւններու կը պաշտպանէ նոյն այդ երկրին սահմանները եւ անշուշտ միաժամանակ ապահովելով անոր խաղաղութիւնը: Երկրի բանակը իր պատիւն ալ է: Եթէ շատերու համար բանակին ծառայելը պարզապէս գործ մըն է, ընդհակառակը, անդին  նկատուած է, որ բանակ մը...

Վարեց` ՆԱՆԷ ԱՒԱԳԵԱՆ «Համշէնը հայկական ձեռագրերում եւ օսմանեան աշխարհագիր մատեաններում» խորագրով բանախօսութեամբ թուրքագէտ Լուսինէ Սահակեանը հանդէս կը գայ յունուարի 23-ին եւ 24-ին, Լոս Անճելըսում: Նա կը ներկայացնի բացառիկ փաստեր` տարբեր աղբիւրներից, այդ թւում` Թուրքիայի արխիւներից եւ եւրոպական թանգարաններից ու գրադարաններից, որոնք հնարաւորութիւն են տալիս որոշակի պատկերացում կազմելու Համշէն գաւառի 13-17-րդ դարերի քաղաքական, հոգեւոր եւ մշակութային կեանքի, հայ իշխանների գործունէութեան, ինչպէս...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Եւրոպական ու ամերիկեան լրատու աղբիւրներ հինգշաբթի, 23 յունուարին, իբրեւ առաջին կարգի լուր, արձագանգ եղան այն յուշահանդէս-համագումարին, որ տեղի ունեցաւ Իսրայէլի մէջ, Աուշուիցի արգելարան-սպանդանոցին փակման 75-րդ տարեդարձին առիթով: Իսրայէլ հինգերորդ անգամ ըլլալով նման յուշահանդէս կը կազմակերպէ իր զոհերուն նուիրուած կեդրոնին` Եատ Վաշեմի մէջ, յիշելու եւ յիշեցնելու համար, որ Բ. Աշխարհամարտին հիթլերական Գերմանիան բազմամիլիոն հրեաներ ողջակիզած է: Պատմութեան մանրամասնութիւնները ծանօթ...

Երբ 2019 թուականի յունիսին Արցախի Հանրապետութեան խորհրդարանում քննարկւում էր «Կուսակցութիւնների մասին» օրէնքը, հանրապետութիւնում գրանցուած էին շուրջ 20 կուսակցութիւններ: Այժմ գրանցուած կուսակցութիւնների թիւը հասնում է 27-ի: Ինչ-որ առումով կարելի է բնական համարել այս երեւոյթը: 2020-ի մարտի վերջին օրը Արցախում տեղի են ունենալու խորհրդարանական ընտրութիւններ, որոնք առաջին անգամ անց են կացուելու միայն համամասնական ընտրակարգով: Այդ առումով, իւրաքանչիւր ոք, ով ցանկանում է դառնալ...

Հինգշաբթի, 23 յունուար 2020-ին Լիբանանի հայոց թեմի քարոզիչ Անանիա ծ. վրդ. Գուճանեան, ընկերակցութեամբ Ազգային առաջնորդարանի դիւանապետ Րաֆֆի Տեմիրճեանին եւ ընկերային ծառայող Մարիա Եագուպեանին, այցելեց «Սանթա Մարիա» բուժարանի Հալաթի եւ Աննայայի կեդրոնները: Պատուիրակութիւնը հանդիպում մը ունեցաւ կեդրոնի տէր եւ տնօրէն Ժոզեֆ Հարըպի հետ, որ մօտէն ներկայացուց բուժարանին գործունէութիւնը: Ապա հայր սուրբը շրջագայեցաւ կեդրոններուն մէջ` մօտէն ծանօթանալու կառոյցին եւ աշխատանքներուն: Այս առիթով...

ՄԻՔԱՅԷԼ ԵՈՒՍՈՒՖԵԱՆ Նոյեմբեր 2-ին իր մահկանացուն կնքեց հայ գրական աշխարհի հսկաներէն մէկը` Ժագ Ս. Յակոբեան: Իր 102 տարիներու կեանքը անցաւ յաւիտենականութեան` հարուստ գրական վաստակ մը ձգելով իր ետին: Ծնած էր Գահիրէ, Ազատուհիին հետ ամուսնանալէ երկու տարի ետք կը գաղթէ Մելպուռն, Աւստրալիա, ապա կը վերադառնայ Գահիրէ, 1956-ին երեք զաւակներով ընտանեօք կը փոխադրուին Պէյրութ, Լիբանան, ուր կը ծնի անոնց չորրորդ զաւակը, յետոյ`...

ՍՕՍԻ ՄԻՇՈՅԵԱՆ-ՏԱՊՊԱՂԵԱՆ Առօրեայ լեզուն կը տարբերի պաշտօնական լեզուէն այն առումով, որ խօսողին յարաբերութիւնը լեզուին հետ աւելի անմիջական կ՛ըլլայ:  Խօսքը կ՛արտաբերուի յանպատրաստից, անկաշկանդ: Բառեր գեղեցկացնելու ճիգեր չեն ըլլար հոն սովորաբար, ոչ ալ` բառերու որոնում: Ո՛չ հռետորաբանութիւն է, ո՛չ ճարտասանութիւն, այլ` պարզ կառուցուածքով, ժողովրդական բառ ու բանով համեմուած խօսք: Առօրեայ լեզուին մէջ գործածուող բառերը, անշուշտ, ունին իրենց գրական համարժէքները, սակայն խօսքին աւելի...

Հարցազրոյց Տոնի Ռոստովի Հայկական Համայնքի Երիտասարդ Ուսուցչուհի Ռուզաննա Կարապետեանի Հետ Հայ ազգն իր քաղաքակրթութեան պատմութեան, մաքառումների ընթացքում իր հետքերն է թողել աշխարհի գրեթէ բոլոր անկիւններում: Դիմակայելով ճակատագրի հարուածներին ու փորձութիւններին` ամէնուր ձգտել է պահպանել իր ինքնութիւնը` լեզուն, մշակոյթը, հաւատը... դրանք մեզ համար դարձել են յատուկ գոյականներ, ինչի կենդանի վկաները բազմաթիւ երկրներում հայերի կառուցած հին դպրոցներն ու եկեղեցիներն են: Պատմականօրէն ձեւաւորուած...

ԹԱՄԱՐ ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ Արուեստագիտութեան դոկտոր Վերջերս Վիեննայում հրատարակուել է բացառիկ հետաքրքրական ժողովածու: Հեղինակը` սփիւռքում եւ մայր հայրենիքում ճանաչուած մտաւորական, գիտնական Լեւոն Թորոսեանն է: Նախքան բուն գրքի բովանդակութեան անցնելը, արժէ հակիրճօրէն անդրադառնալ հեղինակի կենսագրական որոշ փաստերին: Լեւոն Թորոսեանը (ծնուել է Պէյրութում)` արմատներով մուսալեռցի, սփիւռքում ճանաչուած կրթական, հասարակական գործիչ, թատերագիր Յակոբ Թորոսեանի որդին է: Տակաւին պատանեկան տարիներից ցայսօր Լեւոն Թորոսեանի կեանքում մեծ դեր...

ՎԱՐԴԱՆ Բ. ՎԱՐԴԱՆԵԱՆ Աստուծոյ ստեղծագործութիւնը ունեցաւ աշխարհային եւ բնազդային զուգահեռ օրէնքներ, որոնց հիման վրայ դարերով կեանքը շարունակուեցաւ: Այս բոլորին եկաւ ու միացաւ հոգեւոր դաստիարակութիւնը, որ զանազան տեսակի կրօններու միջոցով դէպի յաւիտենականութեան  եւ ճշմարտութեան առաջնորդող ճանապարհը հանդիսացաւ մարդուն: Պատմութիւնը միշտ գրած է անօրէններու մասին, որոնք հալածուած են օրէնքը պահողներուն կողմէ, իսկ երբեմն ալ օրէնք պահողները` անօրէններու կողմէ: Մարդոց իրաւունքը պահողը միշտ...

Յաջորդաբար չորրորդ տարին ըլլալով` Հայ կաթողիկէ Մեսրոպեան բարձրագոյն վարժարանին մէջ նշուեցաւ Եկեղեցիներու միութեան շաբաթը, որ կ՛երկարի 18-25 յունուարի միջեւ: 22 յունուարին, Մեսրոպեանի հոգեւոր տեսուչի գրասենեակին կազմակերպութեամբ, Հայ կաթողիկէ Սուրբ Փրկիչ եկեղեցւոյ մէջ տեղի ունեցաւ աշակերտական հաւաք, որուն ընթացքին Մեսրոպեանի աշակերտները ծանօթացան հայ եկեղեցւոյ երեք յարանուանութիւններու ամփոփ պատմութեան եւ եկեղեցիներու միութեան գաղափարին: Հաւաքին խօսք առին Լիբանանի հայոց թեմի քարոզիչ Անանիա ծ....