Յօդուածներ

Պատրաստեց` ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Ստորեւ` 2021 տարուան յոբելեանները այն մարդոց տարեդարձներուն, որոնք իրենց մտքով ու հոգիով որոշ կնիք մը ձգած են մեր ժողովուրդի կեանքէն ներս: Կը կարծեմ, որ իւրաքանչիւր տարեդարձի առթիւ նման նշում խորքին մէջ մեր կեանքը վերարժեւորելու ձգտում մըն ալ ունի իր ետին թաքնուած: Եւ երբ ամէն անգամ զանոնք հրապարակային կերպով կը յիշենք, կը նշենք, այդ կը նշանակէ, որ արդէն...

https://www.houshamadyan.org/.../liter.../literaryworks.html Մեր նոր էջը Տերսիմի մասին ընդարձակ նկարագրութիւններ են, որոնք առնուած են Մալխասի (Արտաշէս Յովսէփեան) «Զարթօնք» վէպէն։ Այս գիրքը առաջին անգամ լոյս կը տեսնէ 1933-ին, Պոսթոնի մէջ, իսկ 2015-ին կը հրատարակուի անոր անգլերէն թարգմանութիւնը, որ կատարուած է Սիմոն Պէօճէքեանի կողմէ։ Սիմոնը տարիներու Յուշամատեանի անգլերէն թարգմանիչն է։ Այս էջը պատրաստուած է իր հետ համագործակցաբար։ Ան սիրայօժար մեզի տրամադրեց անգլերէն իր թարգմանութեան...

Դժուար է այն պահը, երբ հարազատներ եւ բարեկամներ կը հաւաքուին վերջին հրաժեշտ տալու սիրելիի մը, որ առյաւէտ կը բաժնուի իրենցմէ: Կը փորձեն գտնել մխիթարութեան եւ սփոփանքի խօսքեր` քաջ գիտնալով, որ անպայման պիտի չմխիթարեն եւ չսփոփեն մեզ, երբ հեռացողը իր ետին ձգած է բազմամեայ վաստակ`  միութենական հարուստ գործունէութեամբ: Պատրիկ Կիւլպէնկեան ծնած է 1932-ին, Համատանի մէջ, Պարսկաստան: Ան իբրեւ սկաուտ` ՀՄԸՄ-ին մաս...

ԳԱՌՆԻԿ ՄԿՐՏԻՉԵԱՆ  Սիրելի՛ եղբայր Պատրիկ, Երկու ժամ եղաւ թաղումիդ. վերադառնալէս ետք, քիչ մը առանձնացած, սկսայ մտածել եւ ես ինծի հարց տալ, թէ արդեօք կա՞ր բան մը, որ չկրցանք ընել, որպէսզի քիչ մը եւս քեզ մեզի հետ ունենայինք: Բայց յիշեցի այն բոլոր խօսակցութիւնները եւ վերջին տարուան մեր հեռաձայնային բոլոր զրոյցները, նաեւ` վերջին ամիսներու մեր «կռիւները», որոնք կը միտէին քեզ արեան քննութեան...

 Վ. ԱՒԱԳԵԱՆ Քառասուն օրերը ժամանակի իմաստով երկար տեւողութիւն չեն, սակայն, անվերադարձ բաժանումի պարագային, իսկապէս ծանր են ու երկար: Դիւրին չէ քառասուն օրուան մէջ հաշտուիլ կորուստին հետ մարդու մը, որ ՀՄԸՄ-ի ճամբով 70 տարուան ծառայութիւն մատուցեց հայ մարմնակրթութեան` ազնիւ մարդու եւ մաքրամաքուր ՀՄԸՄ-ականի բարի անուն ձգելով իր ետին: Խօսքը ՀՄԸՄ-ի համագաղութային կառոյցի երկրորդ սերունդի տիպարային ներկայացուցիչներէն Պատրիկ Կիւլպէնկեանի մասին է, որ...

ԿԱՐՊԻՍ ԳԱՊԱՍԱԳԱԼԵԱՆ Սիրելի՛ եղբ. Պատրիկ, Վստահ եմ, որ համեստութիւնդ վիրաւորած պիտի ըլլայի, եթէ ողջութեանդ անարժանաբար քեզ որակէի «անբասիր» վերադիրով: Այո՛, անբասիր մակդիրը հոմանիշ էր անձիդ ու էութեանդ, ոչ միայն քեզ մօտէն ճանչցողներուն համար, այլ նաեւ` անծանօթ մարդոց համար, որոնք նկատեր էին վերաբերմունքդ այլոց հանդէպ: Այո՛, անբասիր կը համարուէիր մեզի համար, որովհետեւ բոլոր հարցերու քու ըստ էութեան քննութիւններուդ եւ ներկայացումներուդ մէջ...

Շաբաթ, 16 յունուար 2021-ին, Արամ Ա. վեհափառ հայրապետը եւ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան միաբանութիւնը սրտի դառն կսկիծով գուժեց Կիլիկեան ուխտի աւագ անդամներէն հոգելոյս Մեղրիկ եպս. Բարիքեանի վաղահաս վախճանումը: Արդարեւ, կիրակի, 17 յունուար 2021-ի առաւօտուն, վեհափառ հայրապետին նախագահութեամբ եւ հանդիսապետութեամբ, Անթիլիասի Մայրավանքի Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ Մայր տաճարին մէջ, յաւարտ Ս. եւ անմահ պատարագին, կատարուեցաւ հոգելոյս սրբազանին վերջին օծման եւ թաղման կարգը` ...

84 տարեկանին մահացաւ գրականագէտ, հրապարակախօս, արուեստաբան Ստեփան Թոփչեանը: Ծնած է 1937-ին, Երեւան: Աւարտած է Երեւանի Խ. Աբովեանի անուան հայկական մանկավարժական հիմնարկի պատմալեզուագրական բաժանմունքը: 1959-ին աշխատած է Արտասահմանեան երկիրներու հետ բարեկամութեան եւ մշակութային կապի հայկական ընկերութեան մէջ, 1960-1966-ին` Գիտութիւններու ակադեմիայի Մգ Աբեղեանի անուան գրականութեան հիմնարկին մէջ, 1967-1976-ին եղած է Գիտութիւններու ակադեմիայի փիլիսոփայութեան եւ իրաւունքի հիմնարկի, ապա հայ փիլիսոփայութեան պատմութեան բաժինի աւագ...

 ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Միացեալ Նահանգներու ընթացաւարտ նախագահ Տոնալտ Թրամփի ազգային ապահովութեան թելադրանքները նորընտիր նախագահ Ճօ Պայտընին, 152 էջ ամփոփումը լոյս տեսաւ 14 յունուար 2021-ին (1), (From Trump to Biden: The Way Forward for US National Security, Edited by John Hannah & David Adesnik, January 2021,Foundation for defense of democracies, FDD), որ պատրաստած է «Ժողովրդավարութեան պաշտպանութեան հիմնարկ»-ի փորձագէտները: Ըստ Ուիքիփիտիային, Ժողովրդավարութեան պաշտպանութեան...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Ճօ Պայտըն, 20 յունուարին կայացած երդման արարողութենէն ետք, դարձաւ Միացեալ Նահանգներու 46-րդ նախագահը: Թէեւ երդման արարողութեան ընթացքին անոր արտասանած խօսքը առաւելաբար ներքին քաղաքականութեան կը վերաբերէր, եւ այդտեղ արտաքին քաղաքականութեան առնչուող միայն հակիրճ, անցողակի ու սակաւաթիւ ակնարկներ կային, բայց եւ այնպէս անոր վարչակազմին մէջ նշանակուած պաշտօնատարներու կենսագրութեան կամ Ծերակոյտի մէջ լսումներու ընթացքին անոնցմէ ոմանց արտայայտութիւններուն հիմամբ կարելի է որոշ...

ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Յաճախ կրկնած ենք` ըսելով, որ տունը աճող մանուկին առաջին դպրոցն է, իսկ այդ դպրոցին մատակարարը ծնողն է: Ծնողք-զաւակ առողջ փոխյարաբերութիւնը, շատ մը այլ ազդակներու կողքին, մեծ դերակատարութիւն ունի նախակրթարանի աճող աշակերտին կրթական-ուսումնական բնական զարգացումին մէջ: Ծնողք-զաւակ փոխյարաբերութեան առնչութեամբ ծնողներուն մէջ կը տեսնենք երեք խմբաւորումներ, որոնք ունին բոլորովին տարբեր մտածողութիւն եւ մօտեցումներ: Ա.- Ծնողներ,  որոնք ամբողջական եւ բացարձակ...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Բոլոր պարագաներու եւ ժամանակներու մէջ պատերազմները աղէտ են մարդոց համար, մանաւանդ` երեխաներուն, պատանիներուն համար, որոնք հոգիով եւ մարմնով այնքա՜ն  խոցելի են, իսկ երբ զիրենք պաշտպանող չափահասները  պատերազմի պատճառով կը մահանան, կը կորսուին, խուճապի կը մատնուին, կարելի չէ բառերով նկարագրել անոնց տագնապները: Հարցումը միշտ կը մնայ առանց պատասխանի. «Ինչո՞ւ կարելի չէ պատերազմներէն խուսափիլ»: Ն. Հակամարտութեան Գօտիներուն Մէջ Գտնուող...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Երեք պատճառ կայ, թէ ինչո՛ւ Հայաստան կը գտնուի քաոսային եւ խառնիխուռն վիճակի մէջ. Առաջին պատճառը այն է, որ Հայաստան` որպէս պատերազմի մէջ պարտուած կողմ, շատ քիչ լծակներ ունի 9 նոյեմբեր 2020-ին Ազրպէյճանի նախագահին, Հայաստանի վարչապետին եւ Ռուսիոյ նախագահին կողմէ ստորագրուած «Յայտարարութեան» կամ համաձայնագրի իրագործման մէջ: Երկրորդ պատճառը պայմանաւորուած է անով, որ «Յայտարարութեան»...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Հայաստանի շուրջ անցած-դարձածին ու Երեւանի քաղաքական բեմին վրայ զարգացող բանավէճերուն հետեւողը կ՛ունենայ այն տխուր զգացումը, որ երկրի քաղաքական ղեկին գտնուողները իրենք զիրենք մատնած են կամաւոր կուրութեան ու խլութեան` իրենց կառքին պատանդ դարձնելով խորհրդարանական եւ արտախորհրդարանական ընդդիմութիւնը: 10 նոյեմբերի, ապա նաեւ 11 յունուարի ծանօթ հանգրուաններէն ետք, յայտնապէս դուրսէն` Հայաստանի անմիջական դրացնութեան մէջ եղող գօտիէն հնչող ահազանգը կարծէք թէ ուրիշին...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Գաղտնիք չէ, որ այսօր լիբանանահայութիւնը կը դիմագրաւէ աննախընթաց ծանր ճգնաժամ: Հաստատ իրողութիւն է, որ տեղ մը նաեւ կայ յուսահատութեան եւ կացութիւնները յաղթահարելու անկարողութեան զգացում: Անհատական ու հաւաքական մակարդակներու վրայ առկայ են տագնապեցնող ու ցաւցնող իրողութիւններ, որոնց մեծամասնութեան լուծումը կախեալ չէ մեզմէ: Այս բոլորով հանդերձ, այս ճգնաժամային կացութեան մրճահարումը եւ մթնոլորտի արմատացումը կը կաշկանդեն ու կը սահմանափակեն մեր միտքն...

Հայաստանի Հանրապետութեան արուեստի վաստակաւոր գործիչ պրն. Վիգէն Ստեփանեանի ընտանիքին, Խոր ցաւով իմացանք պրն. Վիգէն Ստեփանեանի անակնկալ մահուան գուժը: Այս տխուր առիթով, մեր վշտակցութիւնը կը յայտնենք ձեզի եւ անոր անմիջական բոլոր հարազատներուն: Համոզուած ենք, որ ազգի ազնիւ զաւակի, հաւատարիմ բարեկամի եւ մշակոյթի անխոնջ գործիչի անունն ու յիշատակը միշտ վառ պիտի մնան բոլորիս սրտերուն մէջ: Ան 1993-2004 տարիներուն  Համազգային Հայ կրթական եւ...

ԱՆՈՒՇ ԹՐՈՒԱՆՑ Սփիւռքահայերի կէս միլիոն տոլարի հանգանակութեամբ Քարվաճառում հիմնուած «Սիտնէյ» թաղամասը չհասցրեց բնակելի դառնալ: Կարմիր քարով կառուցուած 15 միանման առանձնատներից 12-ը գրեթէ պատրաստ էր բնակութեան, երբ սկսուեց պատերազմը, որի աւարտից յետոյ «Սիտնէյ» նորակառոյց թաղամասը Քարվաճառի միւս բնակավայրերի հետ յանձնուեց Ազրպէյճանին: Թաղամասի կառուցման համար սփիւռքահայերի հանգանակած կէս միլիոն տոլարին գումարուել էր նաեւ Արցախի կառավարութեան մօտ երեք հարիւր հազար տոլար ներդրումը` ենթակառուցուածքների...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ Հայրս դեղագործ էր, բայց երաժշտութիւնը եւ արուեստը իր ամբողջ աշխարհն էին: Երաժշտութեան հանդէպ իր սէրը բոլորովին տարբեր էր: Ան երկար տարիներ Սուրիոյ եւ Լիբանանի հայկական թէ այլ երաժշտական համոյթներու մէջ իր մասնակցութիւնը բերաւ` երգչախմբային թէ երաժշտական նուագարաններու կատարողութեամբ: Հօրս բարեկամները նոյնպէս երաժշտասէր, մտաւորական եւ կրթական առաքելութեան  նուիրուած անձինք էին: Հօրս բարեկամները կը ճանչնայի, քանի որ կար հաճելի...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Սուրիա Հոգեհանգստեան Պաշտօն Նորոգ Վախճանեալ Մեղրիկ Եպս. Բարիքեանի Հոգւոյն Կիրակի, 17 յունուար 2021-ի առաւօտուն, տնօրինութեամբ Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Մասիս եպս. Զօպուեանի, Ճեզիրէի շրջանին մէջ հոգեհանգստեան պաշտօն կատարուեցաւ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան նորոգ վախճանեալ Մեղրիկ եպս. Բարիքեանի հոգւոյն: Հասիչէի Ս. Յովհաննու Կարապետ եկեղեցւոյ մէջ օրուան ս. պատարագը մատուցեց եւ նախագահեց Ճեզիրէի առաջնորդական փոխանորդ Լեւոն վրդ. Եղիայեանը: Հայր...

Երիտասարդութեան եւ մարմնակրթութեան նախարար Վարդինէ Օհանեան-Գէորգեան նախանցեալ օր «Վանայ Ձայն»-էն տարեմուտի հարցազրոյցին ընթացքին, զոր վարեց Հուրի Փափազեան-Էմմիեան, անդրադարձաւ 2020 տարուան իրադարձութիւններուն` զայն կոչելով համբերութեամբ գոյատեւելու տարի: Լիբանանի մէջ տիրող ընդհանուր իրադարձութիւններուն մասին հարցումի մը պատասխանելով` Վ. Օհանեան-Գէորգեան ըսաւ. «Թէեւ 17 հոկտեմբեր 2019-ին բոլորս ուրախ էինք ժողովրդային շարժումով եւ յոյս ունէինք, որ ժողովուրդին արդար պահանջները լսելի կրնան դառնալ, սակայն դժբախտաբար անիկա...