Յօդուածներ

ԱՇՈՏ ՄԵԼՔՈՆԵԱՆ ՀՀ գիտութիւնների Ազգային Ակադեմիայի Պատմութեան ինստիտուտի տնօրԷն, ակադեմիկոս Սիրելի՛ ընթերցող, Հրատարակուել է Հրանուշ Հրանտի Յակոբեանի` «Յիշում ենք եւ պահանջում» վերտառութեամբ գիրքը: Աշխատանքը  Հայոց ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցին նուիրուած միջոցառումները նախապատրաստելիս եւ անցկացնելիս` հեղինակի գիտական, հրապարակախօսական աշխուժ գործունէութեան առհաւատչեան է: Հայոց ցեղասպանութեան թեման շատ արդիական է նաեւ այսօր, քանզի արցախեան պատերազմին ի ցոյց դրուեցին թուրք-ազրպէյճանական վայրագ զոյգի յանցաւոր նկրտումները, ցեղասպանական...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Միացեալ Նահանգներ Հայ Դատը Ողջունեց Ցեղային Ուսմանց Դասանիւթին Մէջ Հայերու Փորձառութիւնը Ներառելու Քայլը Արեւմտեան Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախումբը ողջունեց այն իրողութիւնը, որ Քալիֆորնիոյ հանրային վարժարաններուն մէջ ցեղային ուսմանց նոր դասանիւթին մէջ ամերիկահայերու փորձառութիւնը եւս ներառուած է: Նահանգին աւելի քան մէկ միլիոն հայերուն ձայնը նշեալ դասանիւթին մէջ լսելի դարձնելու նպատակով Արեւմտեան Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախումբի կրթական հարցերու ենթայանձնախումբը...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Սերունդներու դաստիարակութեան եւ հոգեմտաւոր կազմաւորման մէջ օրինակելի տիպարները միշտ ալ իրենց դերակատարութիւնը ունեցած են: Անցնող քառասուն տարիներուն մեր ազգային, եկեղեցական, միութենական, կուսակցական, քաղաքական, ընկերային եւ բարեսիրական բնագաւառներուն մէջ առանձին-առանձին եւ բոլորը միասին իր յատուկ դերակատարութիւնը ունեցած է Ցոլակ Թիւթէլեան: Երեւութապէս մեղմ եւ լսող, սակայն խորքով սկզբունքային եւ անզիջող դաշնակցական տիպարը իր դրոշմը ձգած է աշխատանքի ամէն բնագաւառի մէջ:...

2020թ. աշնան պատերազմական ահաւոր օրերից յետոյ Արցախը կանգնած է լինել-չլինելու դէմ յանդիման: Կրած պարտութիւնը եւ դրա հետեւանքով հայութեան նուաստացմանն ուղղուած` թշնամու կողմից օրէցօր ահագնացող գործողութիւնները մեր ժողովրդի մէջ մարում են յոյսը հայրենիքի եւ լինելիութեան հանդէպ: Արցախի թեմի առաջնորդ Վրթանէս եպս. Աբրահամեանը Նոր կտակարանից` «Յոյսը երբեք չի ամաչեցնում» նախադասութիւնը հռչակել է որպէս 2021 թուականի կարգախօս: Յոյսն արթնանում է այն ժամանակ, երբ...

«Բռնապետութիւնը կարիք չունի արուեստի կամ գիտութեանց, քանզի անոր քաղաքականութիւնը,  որ շատ ծանծաղ է, զուրկ`  նուրբ յղկումէ, հիմնուած է միայն արիւնահեղութեան վրայ» Ժան տը լա Պրիւյէր (Ֆրանսացի գրագէտ, 1645-1696) Եթէ այս իմաստուն խօսքը արձանագրող Ժան տը լա Պրիւյէր ճանչցած ըլլար Իլհամ Ալիեւը, իր հռչակաւոր «Նկարագրերը» («Les Caractères») գործին մէջ հաւանաբար էջեր տրամադրած ըլլար անոր` իր իւրայատուկ քննադատական եւ խայթող ոճով, առանց...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Մարդիկ չգիտեն, որ հեռուստեսութեամբ պէտք է հնչի միայն մեր պաշտօնական լեզուն` գրական հայերէնը: Այլ կերպ ասած` հեռուստատեսութիւնը շատ մեծ դեր ունի եւ պէտք է անընդհատ համապատասխան հաղորդաշարեր կազմակերպի: Ի հարկէ, պէտք է յստակ վերահսկել սերիալների լեզուն, որտեղ լեզուն շատ է աղաւաղւում, յատկապէս` պատանիների, երիտասարդ սերնդի խօսքը : Հեռուստատեսութիւնը մշակոյթի դրսեւորում է, եւ մշակոյթը պէտք է բարձր լինի, ձգտի...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Լոյս Տեսաւ «Ուաշինկթըն Փոսթ»-ի Հայոց Ցեղասպանութեան Մասին Հրապարակումներու Երկհատորեակը Օսմանեան Թուրքիոյ մէջ 1890-1922 թուականերուն գործադրուած հայերու կոտորածներուն եւ Հայոց ցեղասպանութեան մասին ամերիկեան հեղինակաւոր թերթին` «Ուաշինկթըն Փոսթ»-ի անդրադարձերը եւ հրապարակումները համալրուած են «Հայոց ցեղասպանութիւն. նախերգանք եւ յետգրութիւն, հաղորդումներ ամերիկեան մամուլին մէջ. «Ուաշինկթըն Փոսթ»-ի 1890-1922 թուականներու հրապարակումները» երկու հատորէ բաղկացած գիրքին մէջ, որ կազմած են Մխիթարեան միաբանութեան միաբան Վահան...

Դիզակի Մելիք Եսայի Մելիք Եգանեան` Արդարադատ Կառավարիչ Եւ Քաջ Պատերազմիկ ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Փանահ Ալի Խանի Իշխանութեան Տարածումը Դէպի Գանձակ Եւ Սիւնիք Մելիք Եգանեաններու տոհմական ապարանքը Տող գիւղին մէջ Դիզակի Մելիք Եգանի երէց որդի մելիք Արամ իշխեց մէկ տարի եւ մահացաւ 1745-ին: Մելիք Արամի կինը յիշուած է իբրեւ խելացի, համարձակ եւ հեղինակաւոր անձ: Ան իբրեւ պատգամաւոր գացած էր Պարսկաստան, Նատիր շահին...

Լիբանանեան թնճուկը այժմ կը վերաբերի ներարդարադատական ոլորտին: Անել իրավիճակ ստեղծուած է արդարադատական գործողութիւն մը իրականացնելու նախաձեռնութեամբ: Խնդիրը ուղղակիօրէն կ՛առնչուի Լիբանանէն դուրս արտահանուած կանխիկ գումարներու աղբիւրներուն եւ յարակից տեղեկութիւններու հետաքննական ձեռքբերման պահանջին: Հակասութիւնը նման հետաքննութիւն որոշած դատախազին եւ հետաքննութեան գործընթացը կասեցուցած ընդհանուր դատախազութեան միջեւ է: Եւ ինչպէս լիբանանեան իւրաքանչիւր թնճուկ, ասիկա եւս ունի ըստ էութեան քաղաքական տարազ: Իրաւական ոլորտը գերքաղաքականացուած է...

Երէկ իր մահկանացուն կնքեց լիբանանահայ վաստակաշատ կուսակցական-հասարակական գործիչ Ցոլակ Թիւթէլեան: Ցոլակ Թիւթէլեան ծնած է 1 նոյեմբեր 1926-ին, Ալեքսանտրէթ: Հայրը մահացած էր զաւկին լոյս աշխարհ գալէն առաջ, իսկ ճակատագիրը երկրորդ հարուածը տուաւ, երբ տակաւին երեխայ, կորսնցուց մայրը: Ծնողազուրկ երեխային խնամատարութիւնը ստանձնեց մօրենական մեծ հայրը` Գրիգոր քհնյ. Մինասեան, որուն վախճանումէն ետք պատանիին հոգատարութեամբ զբաղեցան անոր մօրեղբայրները: Թիւթէլեան յաճախած է Հալէպի Մխիթարեան վարժարանը,...

Նախորդող օրերուն Արցախ այցելեց Լիբանանի «Արցախ ֆոնտ»-ին մէջ ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէի ներկայացուցիչ Արմէն Թաշճեան: Արցախի մէջ բարեսիրական, զարգացման բազում ծրագիրներ իրականացուցած կազմակերպութիւնը 1990-ականներուն կը գործէր որպէս Արցախի օժանդակութեան մարմին, այնուհետեւ վերանուանուած է «Արցախ ֆոնտ»: Արմէն Թաշճեան պատերազմէն ետք առաջին անգամ ըլլալով Արցախ կ՛այցելէ: Հիմնական նպատակն է, յետպատերազմեան իրողութիւններէն մեկնելով, ծանօթանալ նոր պայմաններուն, տուեալներ հաւաքել, ձեռք բերել տեղահանուած ընտանիքներուն կարիքներուն,...

ԱՆԻ ԲՐԴՈՅԵԱՆ-ՂԱԶԱՐԵԱՆ Ոտքէն գլուխ սեւերով փաթթուած կին մը ուսապարկը շալակին կը դեգերի փողոցները: Կ՛այցելէ քաղաքի գրեթէ բոլոր փուռերը, իւրաքանչիւրէն գունդ մը խմոր կ՛առնէ եւ կը նետէ ուսապարկին մէջ: Պատերազմի աւարտէն ի վեր այս կինը ամէն օր Եռաբլուր այցելութենէն ետք տուն կը վերադառնայ. աշխատանքի գացողի պարտաճանաչութեամբ նոյն ժամուն կ՛երթայ եւ նոյն ժամուն կը վերադառնայ, ապա բանջարավաճառէն պէտքերը առած տուն կ՛ուղղուի: Միակ...

ԳԱԼՈՒՍՏ  ՆԱՆԵԱՆ Աստուածաշունչը «օրինաց 20:19»-ում մեզ ասում է.- «19 Երբ որ մի քաղաք երկար ժամանակ պաշարես նորա հետ պատերազմելու եւ նորան առնելու համար, նորա ծառերը չփչացնես կացինով նորանց զարկելով, որովհետեւ նորանցից պիտի ուտես. ուրեմն նորանց չկոտրես. որովհետեւ մի՞թէ  դաշտի ծառը մարդ է, որ քո երեսիցը պաշարման մէջ մտնէ»: Այսօր երկրագնդում շարունակուող եւ աւարտուած պատերազմական գործողութիւններից յետոյ որքանո՞վ է տուժել շրջակայ...

Սուրիահայ մեր առօրեան տարիներէ ի վեր այնքան միգամած է, որ հանրութեան եւ պատասխանատու մարմիններուն ուշադրութեան մեծ մասը խլած են տագնապներու դիմագրաւման հարցերը: Եւ ինչպիսի՞ տագնապներ` տնտեսական, ապահովական, կենցաղային ամէնէն տարրական պէտքերու ապահովման դժուարութեան, համաճարակին եւ երիտասարդ տարրին գաղթին առնչուող տագնապներ: Այո՛, այս տագնապներու դիմագրաւման միջոցներու որոնումը մեծ ջանքեր եւ ահագին ժամանակ կը խլէ թէ՛ մարմիններէն, թէ՛ ընտանիքներէն եւ թէ՛ անհատներէն:...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Մարդկութեան պատմութեան մէջ ընդունուած երեւոյթ է, որ գողին կամ ոճրագործին, ինչպէս նաեւ դաւաճաններուն միակ զէնքն ու ապաւէնը եղած է ստախօսութիւնը: Անոնք իրենք զիրենք արդարացնելու համար բնականաբար միշտ սուտ կը խօսին, որպէսզի իրենց գործած ոճիրներն ու յափշտակութիւնները թաքցնեն: Վերոնշեալ քաղաքականութիւնը ի զօրու է բնականաբար եւ անկասկած ազգերու եւ պետութիւններու պարագային նաեւ, սակայն հոն ստայօդ իրողութիւններու բառեզրերը փոփոխութեան կ՛ենթարկուին եւ...

Ա. Ա. Հայաստանեան իրադարձութիւնները կը շարունակեն յուզել ամբողջ հայութիւնը: Արցախեան երկրորդ պատերազմին արձանագրուած պարտութենէն աւելի քան չորս ամիս ետք, տակաւին տիրական են քաոսն ու անորոշութիւնը, ինչ կը վերաբերի վերակերտման հոլովոյթի մը շուրջ ամբողջական համախոհութեան եւ խօսքէ ու տարակարծութիւններէ անդին` անխտիր բոլոր կողմերուն ամբողջական մասնակցութեամբ ազգաշէն աշխատանքի մեկնարկին: Ոմանց քարոզ կամ զգացական խօսքեր կրնան թուիլ այս տողերը, սակայն եթէ մէկ կողմ...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Հայոց ցեղասպանութեան հարիւրամեակին` 2015-ին, եկեղեցին սրբադասեց Մեծ Եղեռնի զոհերը, զանոնք վերածելով խմբովին անանուն նահատակներու: Գաղափարի` հաւատքի ու հայրենիքի համար կամաւորապէս իրենց կեանքը տուած սուրբերու: Հաւատքի ու հայրենիքի համար գերագոյն զոհաբերութիւն կատարած մարդերը, մեզի կտակած են այդ հաւատքը ու իրենց փայփայած հայրենիքը պահպանելու պարտաւորութիւնը: Հազարամեակներ տեւած, բազում մաքառումներով, պատերազմներով, բայց նաեւ` ստեղծագործ աշխատանքով ձեւաւորուած մարդկային տեսակ մը` հայ ազգը,...

Աներեւակայելի էր, որ Հայոց ցեղասպանութիւնից 100 տարի անց ապրող սերունդները շօշափելիօրէն կը զգան` ի՛նչ են նշանակում թուրքական վտանգն ու վայրագութիւնը: Այն, ինչ տեղի ունեցաւ արցախեան երրորդ պատերազմում, կարելի է համարել ուղղակի շարունակութիւնը մէկդարեայ վաղեմութեան իրադարձութիւնների կամ, աւելի ստոյգ, թուրքական ռասիստական, զաւթողական նկրտումների, որոնց ճանապարհին գուցէ թէ ամենաանհանդուրժելի երեւոյթը հայութեան գոյութիւնն է: Ա. Համաշխարհային պատերազմում պարտութեան ու կայսրութեան կործանման յորձանուտում յայտնուած...

Արդէն համացանցին վրայ կարելի է կարդալ ՀՅԴ պաշտօնաթերթ «Դրօշակ»-ի 2021-ի չորրորդ թիւը, որուն մէջ շեշտը կը դրուի հայոց մեծ ողբերգութեան նիւթին վրայ: Թերեւս այս տարի հայութիւնը աւելի մեծ յուզականութիւն եւ խռովք կ՛ապրի 106 տարի առաջ տեղի ունեցած Ցեղասպանութիւնը վերյիշելով, որովհետեւ դժբախտ առիթը ունեցաւ իր մաշկին վրայ զգալու թրքական վայրագութիւնը, հայրենակիցներու եւ հայրենի տարածքներու կորուստի ցաւը: Այս իրողութեան կ՛անդրադառնայ ամսաթերթի «Առաջնորդող»-ը`...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԷՆԵԱՆ Կը վերադառնամ նոյն կենսական հարցին` ըսելու համար, որ թեկնածու Փաշինեանը արդէն իսկ կը խօսի բաց քարտերով, երբ հանգամանօրէն կը պարզէ Արագածոտնի ընտրողներուն «թշնամի»-ի իր տեսութիւնը: Եւ անշուշտ վազնիվազ իրեն կը հետեւին իր երկսեռ յանկերգողները` ամէն օր հայ-թրքական մերձեցման նոր գոհար մը մատուցելով հանրութեան: Ո՞վ է թշնամին, հարց կու տայ Փաշինեան ճիշդ այն պահուն, երբ մեր երկիրը նոր դուրս...