Յօդուածներ

Յոբելեանները` իբրեւ իրականութիւն, մանաւանդ` հաւաքական եւ կազմակերպական կեանքին մէջ, կարեւոր են իրենց բնոյթով, որովհետեւ առիթ կ՛ընծայեն յետադարձ ակնարկ մը նետելու, վերանորոգուելու եւ որոշ նպատակի մը ուղղութեամբ արդէն իսկ նախապէս սկիզբ առած աշխատանքի մը նոր թափ ու սլացք տալու համար: Այս տարի Զաւարեան ուսանողական միութեան 120-ամեակն է: Այս առիթով «Մեր խօսքը» բաժինը կը յատկացնենք ուսանողութեան` խօսելով հաւաքական մեր կեանքին մէջ անոնց...

Յ. ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ Մէկ դար եւ երկու տասնեակ տարիներու կեանք ունի ՀՅԴ Զաւարեան ուսանողական միութիւնը: Այլ խօսքով, 120 տարի Դաշնակցութեան ճամբով հայութեան ծառայութեան մէջ եղող ուսանողական միութեան մը հիմնադրութեան տարեդարձն է այս տարի: Միութիւն, որ հիմնուած է 1904 թուականին Պէյրութի ամերիկեան եւ ֆրանսական համալսարաններու խումբ մը հայ ուսանողներու մասնակցութեամբ` Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան հիմնադիր սերունդի Սիմոն Զաւարեանին կողմէ, երբ ան այցելեց Լիբանան:...

ՍԵՐՈՒԺ ԽԱՆՃԻՀԱՆԵԱՆ Հայ դպրոցը շէնք ու դասագիրք չէ միայն:  Հայ դպրոցը հայ դպրոց կը դառնայ իր հայ աշակերտութեամբ եւ հայ ուսուցիչով: Մեծ է դերը հայ ուսուցիչին, անոր վստահուած պարտականութիւնը շատ աւելի վեհ է, քան` սովորական ուսուցիչինը, ան գիտութենէ աւելի` աշակերտին կը ջամբէ դարեր շարունակ ժառանգուած մեր ազգային շունչն ու հայրենասիրութեան ոգին: Սկզբնական շրջանին հայ ուսուցիչը աշակերտին ջահակիրն է, որ կ՛առաջնորդէ...

 ԱՐԾԻՒ ՀՅ Դաշնակցութեան հիմադիր սերունդը իր սկզբնական տարիներուն իր ծրագիրին մէջ ներառեց ընկերվարութիւնը` տեսլականը ունենալով հաւասարութեան եւ համերաշխութեան: Այդ ծրագիրը կ՛ընդգրկէ նաեւ առանց սեռի խտրութեան` կիներու արդար ներդրումը ՀՅ Դաշնակցութեան հաւաքական գործունէութեան մէջ: Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան տարիներուն հայ կինը քուէարկելու իրաւունք ստացաւ 1919-ին, եւ Հայաստան դարձաւ  կիներու քուէարկելու իրաւունք շնորհող առաջին երկիրներէն մէկը: Աւելի հին, ՀՅ Դաշնակցութեան պատմութեան մէջ կը...

- Չորեքշաբթի, 6 մարտ-ին ԶՈՄ-ի ներկայացուցիչը իր մասնակցութիւնը բերաւ Երիտասարդական քաղաքականութեան հանդիպումին` նախագահութեամբ երիտասարդութեան եւ մարզական խորհրդարանական յանձնախումբի նախագահ երեսփոխան Սիմոն Ապի Ռամիայի: Հանդիպումին նպատակն էր Ապի Ռամիային ներկայացնել Երիտասարդական ֆորումի հնգամեայ ռազմավարութիւնը եւ քննարկել համագործակցութեան միջոցները` երիտասարդական քաղաքականութեան դրութիւններու իրականացման համար: - Զաւարեան ուսանողական գրասենեակը ծանօթացնելու համար իր աշխատանքները եւ ներկայացնելու` SAT-ի դասընթացքները, յաջորդաբար այցելեց հետեւեալ դպրոցները` հինգշաբթի, 7...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Եկէ՛ք` համաձայնինք: Ինչ որ տեղի կ՛ունենայ Հայաստանի մէջ եւ ընդհանրապէս հայկական աշխարհի տարածքին, այդ ալ` Երեւանի իշխանաւորներուն «հնարամտութիւններուն» շնորհիւ, համազօր է ՀԱԿԱՍԱՐԴԱՐԱՊԱՏ-ի: Երբ Սարդարապատ կ՛ըսենք, մեր մտապատկերին մէջ անմիջապէս կ՛ուրուագծուին բազմաթիւ խորհուրդներ եւ անկորնչելի աւանդներ: Թուենք մէկ քանին. - Սարդարապատ կը նշանակէ Արամ Մանուկեան եւ կողքին կանգնող քաղաքական ու զինուորական (ներառեալ ֆետայիներու) ղեկավարներ: - Սարդարապատ կը նշանակէ ժողովուրդի...

ՎԱՉԷ ՓԱՓԱԶԵԱՆ Հսկայ է սփիւռքի կարողական ուժը իր երեք երեսներով` նիւթական-տնտեսական, մարդուժի, քարոզչական-յարաբերական: Ներկայիս այդ ուժին միայն մէկ չնչին մասը կը գործածուի: Այսպէս, ա) բարեկեցիկ եւ հարուստ  աշխարհատարած խաւին նիւթական պատկառելի ուժը հայութեան միայն աննշան օգուտ կը բերէ (յաճախ օտարի՛ն կը ծառայէ), բ) հայութեան գրեթէ ոչ մէկ օգուտ կը բերէ նաեւ արժէքաւոր գիտութեամբ եւ փայլուն կարողութիւններով օժտուած մեր աշխարհատարած մարդուժը...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Սուրիա ՍՕ Խաչի Մեծ Ընտանիքը Մայրերու Օրուան Տօնակատարութեամբ Մեծարեց Հայ Մայրերը Հովանաւորութեամբ Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Մակար արք. Աշգարեանի, կազմակերպութեամբ ՍՕ Խաչի Շրջանային վարչութեան, Մայրերու օրուան տօնակատարութիւնը տեղի ունեցաւ ուրբաթ, 22 մարտ 2024-ի յետմիջօրէի ժամը 5:00-ին, «Գ. Եսայեան» սրահին մէջ: Հանդիսութիւնը սկսաւ Սուրիոյ եւ Հայաստանի քայլերգներով, ապա ներկաները մէկ վայրկեան յոտնկայս յարգեցին նահատակներուն յիշատակը: Բացման հայերէն խօսքով Շրջանային...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Ամէն անգամ, երբ պարտուողական հարկադիր հանգրուանի մը նախընթացին կը գտնուի Հայաստանի Հանրապետութեան կառավարութիւնը, ժողովրդային պոռթկումի նախանշաններ երեւան կու գան: Անտարբերութեան մատնուած ժողովուրդի, խաղաղութեան եւ անվտանգութեան երազներով տարուած հանրութեան մէջ երեւան կու գան ընդվզումի ու մերժումի նշաններ: Հակառուսական տրամադրութիւններու հետզհետէ ժողովրդականացող ու համատարած դարձող արշաւը արդէն նուաճած է բարձրակէտ մը. դժուար է նոր նահանջները այլեւս վերագրել ռուսական կողմին: Ուշադրութիւնը...

Ուսուցչաց եւ Մայրերու տօներու զուգադիպութիւնը մտածել կու տայ դաստիարակչական ու կրթական գործընթացին մասին ընդհանրապէս: Սերունդներ չեն կերտուիր միայն գիտութիւն ամբարելով, այլեւ` դաստիարակուելով, մտածելակերպ զարգացնելով, հոգատարութեան արժանանալով, կեանքին պատրաստուելով եւ քննական մտածողութեան ատակ ու բանիմաց դառնալով: Այլապէս կրթական գործընթացը կը մնայ թերի: Իրականութեան մէջ որեւէ ընկերութեան մէջ սերունդներ կերտող տարրերը մայրը, ուսուցիչն ու մամլոյ ծառայողը, կամ գրողն են հաւասարապէս: Եթէ մայրը...

ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն մարմինի անդամ, պատմական գիտութիւններու դոկտոր, փրոֆեսէօր Խաչատուր Ստեփանեան «Փաստինֆօ»-ի հետ ունեցած զրոյցի մը ընթացքին յայտնեց, որ Պաքուի պահանջած գիւղերը յանձնելու պարագային, Տաւուշի մարզը փաստօրէն պիտի բաժանուի 2 մասի: Ան դիտել տուաւ, որ թուրքերը մարզ մտնելէ ետք անմիջապէս պիտի ճեղքեն մարզը` վտանգելով այնտեղէն անցնող մեր ռազմավարական հաղորդակցութեան ուղիները: Ըստ անոր, կը վտանգուի Երեւան-Իջեւան-Թիֆլիս միջպետական ճամբան, որ կը դառնայ...

Չափազանցութիւն պիտի չըլլայ, եթէ ըսենք, որ գաթան սիրուած ու շատ յաճախ պատրաստուող հրուշակեղէն ըլլալէ բացի` նաեւ կը բացայայտէ մեր աւանդոյթներն ու պատմութեան իւրայատուկ դրուագները: «Գաթայ» բառի ծագման առեղծուածը Գաթայի հետ կապուած ամենաբարդ հարցերէն մէկը բառին ստուգաբանութիւնը պարզելն է: Կան վարկածներ, սակայն «գաթա» բառի ճշգրիտ ծագման հետ կապուած հարցը դեռ կը մնայ բաց: Առաջին անգամ գաթայի մասին յիշատակած է Վարդան Այգեկցին...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Առաջին անգամը չէ, որ բռնատիրական Ազրպէյճան յայտնուած է ուշադրութեան կեդրոնը` արեւմտեան պաշտօնեաներուն միլիառաւոր տոլարներ կաշառք տալու առումով, որպէսզի անտեսուին իր սեփական բնակչութեան եւ արցախահայութեան մարդկային իրաւունքներու զանգուածային խախտումները: «Խաւիարային դիւանագիտութիւն» եզրոյթը ստեղծուած է յատկապէս եւրոպական կառոյցներու մէջ Ազրպէյճանի կաշառակեր գործելակերպը նկարագրելու համար: Ցաւօք, նոյնքան կաշառուած եւրոպացի որոշ պաշտօնեաներ հաճոյքով գրպանած են Ազրպէյճանի...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Թուրք-ազերիական նախագծումով ու պարտադրանքով, եւ Հայաստանի իշխանաւորներուն գործակատարութեամբ, Հայաստանի սահմանները պտիկ-պտիկ կը նեղնան, իւրաքանչիւր մանր քայլափոխի բանավէճը կը ստանայ թշնամիին հաշիւներուն համապատասխանող ընթացք, պատրաստուած թակարդին մէջ կ՛իյնան բոլորը, ներառեալ` ընդդիմադիրները, սահմանագէտները, պատմագէտներն ու աշխարհագրագէտները: Թակարդին նորագոյն օղակը, մի՛շտ սեղմուող օղակը, ՀԱՅԱՍՏԱՆԸ ՔԱՅԼ ԱՌ ՔԱՅԼ ԿՐՃԱՏՈՂ ՕՂԱԿԸ հիմա հրապարակի վրայ է. Տաւուշի շրջանէն չորս գիւղերու պատկանելիութեան հարցը` զանոնք անյապաղ...

Ա. Ա. Ազրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւ շատ լայն բացաւ Հայաստանէն պահանջներուն կարկինը եւ դարձեալ սպառնական ոճով խօսեցաւ` խաղաղութեան պայմանագրին վերաբերող իր պայմանները վերստին շեշտելով: Ալիեւի պահանջներուն գլխաւորը կը վերաբերի,  այսպէս կոչուած, «Զանգեզուրի միջանցք»-ին` նոյեմբեր 9-ի եռակողմ յայտարարութեան իններորդ կէտին մէջ տեղ գտած «անխոչընդոտ տեղաշարժի ապահովում Ազրպէյճանի եւ Նախիջեւանի միջեւ» ձեւակերպումը վերյիշեցնելով, թէ հայկական կողմը պարտաւոր է նման միջանցք տրամադրելու Օրտուպատի...

Հարցազրոյցը վարեց` ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Արցախի վերաբերող որոշումներու ընթերցման պահուն 2-7 հոկտեմբեր 2023-ին հայ ժողովուրդի արդի պատմութեան ամէնէն փոթորկալի, տագնապալի, ճակատագրական օրերուն Հայ մարմնակրթական ընդհանուր միութիւնը գումարեց Պատգամաւորական 13-րդ ընդհանուր ժողովը, որուն ընթացքին կարեւորութեամբ քննեց Արցախը ՀՄԸՄ-ի աշխատանքներուն մէջ մնայուն ներկայութիւն դարձնելու հրամայականը եւ որոշեց պահպանել Արցախի Հանրապետութեան խորհրդանիշները, հաստատել «ՀՄԸՄ-Արցախ հիմնադրամ»-ը, մշակել Արցախէն բռնի տեղահանուած փոքրիկներու համար ծրագիրներ եւ այլ...

ԹՈՐԳՈՄ - Սահհարը եկաւ, գետինը զելզել եղաւ, ալաֆ ելաւ: Բակին մէջ աշակերտ մը ընկերներուն կը պատմէր դիտած շարժապատկերը, երբ ես առաջին անգամ Մեսրոպեան վարժարան կը մտնէի 1979-ի առաւօտ մը: Երկրորդականի դասարաններուն համար հայ գրականութեան ուսուցիչի կարիք կար եւ Պուրճ Համուտի հայ կաթողիկէ Ս. Փրկիչ եկեղեցւոյ ժողովրդապետութեան շրջանակի հեղինակաւոր պատասխանատուներէն տէր եւ տիկին Հապիպ եւ Մարի Չաքմաքեաններ` պատուական, ազնուական հայորդիներ, ինծի...

ԱՌԱՔԵԼ ԱԲՂ. ԳԱՏԵՀՃԵԱՆ Աւագ շաբթուան կամ Տէրունի շաբթուան երկրորդ օրը` Աւագ երեքշաբթին, կը նկատուի Քրիստոսի երկրաւոր առաքելութեան, քարոզչութեան եւ գործունէութեան վերջին ու ամէնէն երկար օրը: Աւանդութեան համաձայն, այդ օրուան ընթացքին Քրիստոսի քարոզչութիւնը սկսած է առաւօտ կանուխէն եւ տեւած է մինչեւ ուշ գիշեր: Աւագ երեքշաբթին Հայ եկեղեցւոյ սրբազան հայրապետներուն ու մաքրակենցաղ հայրերուն կողմէ կոչուած է «Յիշատակ տասը կուսանաց»: Այս անունը առնուած...

Լոյս տեսաւ վաստակաշատ պատմաբան Երուանդ Փամպուքեանի «Ազգային հերոս Անդրանիկի անտիպ նամակները» փաստաթուղթերու ու նիւթերու ժողովածուն` իբրեւ «Վէմ մատենաշար»-ի 8-րդ հատոր: 252 էջերէ բաղկացած այս հատորը կը ներառէ ազգային հերոսի 1901-1914 թուականներուն նամակներն ու գրութիւնները, որոնք կը պահուին ՀՅԴ Կեդրոնական արխիւին մէջ: Յառաջաբանին հեղինակն է պատմական գիտութիւններու դոկտոր Ամատունի Վիրաբեանը: Ստորեւ` ժողովածուին յառաջաբանը: Առաջաբան Ազգային հերոս Անդրանիկ Թորոսի Օզանեանը մեր նոր...

ԱՐՇԱԿՈՒՀԻ ՏԷՐ ԽԱՉԱՏՈՒՐԵԱՆ   Կիրակի, 17 մարտ 2024-ին, Անթիլիասի վանքէն վերադարձիս, չես գիտեր` ինչո՞ւ, մտապատկերիս մէջ ուրուագծուեցաւ 1951-ին պատահած դէպք մը, որ ազդեցութիւն ունեցած է վրաս: Այդ օրերուն մենք քոյրերով Ս. Յովհաննու Կարապետ եկեղեցւոյ դպրուհիներ էինք, նոյն ատեն ալ` ԼՕԽ-ի արծուիկներ: Ամէն կիրակի եկեղեցի կ՛երթայինք` իբրեւ դպրուհիներ, մեր դպրապետն էր Գրիգոր Ահարոնեանը, որ շատ խիստ անձ մըն էր: Արծուիկներս տարին երեք...