Անդրադարձ

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Լիբանանահայ գաղութի կեանքին մէջ մի՛շտ ալ գտնուած են անձեր, որոնց գործն ու ներդրումը մնացած է շուքի մէջ, եւ յետմահու իրենց հարազատներու կամ ծանօթներու արտայայտած յուշերու ճամբով ի յայտ եկած է անոնց օրինակելի ներդրումն ու վաստակը: Այդ տիպարներէն մէկն է Լեւոն Միսիրեան, որ ծնած էր Պէյրութ, 1934-ին: Ազգասէր, եկեղեցասէր ու բազմանդամ ընտանիքի հայր մը, որ իր սերունդը յատկանշող ջանասիրութեամբ...

ՄԱԹԻԿ ԷՊԼԻՂԱԹԵԱՆ        Արդի ժամանակներուն, երբ մեքենականացուած եւ մասամբ արհեստական բանականութեամբ առաջնորդուած ենք, ոգեղէն ու վսեմ արժէքները ոտնակոխուած են,  նիւթականն ու կեղծիքը կը գերազանցեն նուիրեալն ու անձնազոհը: Այս մթնոլորտին մէջ կենսական է Դիոգինէսի լապտերը` գտնելու եւ փոխարինելու համար մարդիկ, որոնք կը մեկնին այս աշխարհէն` բաց մը ձգելով իրենց ապրած միջավայրէն ներս: Զուիցերահայութիւնը եւ Ժընեւի Ս. Յակոբ եկեղեցին քառասուն օրեր առաջ սգացին...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Հռոմէն առաջ, Բաբելոնի օրերուն ալ, կար Երկիր Նայիրի կամ Հայաստան, Արմենիա: Աստուածաշունչը Նոյեան տապանը հոն բերած է, Արարատի վրայ, Նոյը հոն տնկած է խաղողի այգի: Հոն ապրող ժողովուրդը կը կոչուէր հայ կամ արմէն: Կը սիրենք ըսել նաեւ` նայիրիցի:  Պատմաբանները թող որոշեն: Այդ երկիրը եւ ժողովուրդը ունեցած են պատմութիւն, ընդգրկուած են յունահռոմէական քրիստոնեայ համաստեղութեան եւ մշակոյթին մէջ: Ներխուժումներ դիմագրաւած...

ՎԵՀԱՆՈՅՇ ԹԵՔԵԱՆ Յանձնուեցաւ Շուշին շուշփայ Վէրքը կոտտաց ներսիդին Հայն իր հողէն բռնի ելաւ Անտէր մնաց յուռթի այգին: Արծաթ Արցախը որբացաւ Մաշտոց պահած ներսիդին. Գաղթականի աղեվիճակ Քար լռութիւնն աշխարհին: Տագնապ ունինք համատարած, Խաչուած հոյլ-հոյլ հերոսներ Պիղատոսներ ձեռընլուայ Շրջապատուած սահմաններ: Ո՞ւր գացեր է բռունցքը հայուն Թող դուրս գայ խոր թմբիրէն Հայաշխարհը կ՛անհետանայ Ինք լուր չունի՞, թէ հոգը չէ: Անառակը թող տուն դառնայ...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Իսրայէլի եւ Իրանի միջեւ պատերազմը անակնկալօրէն աւարտեցաւ, ինչպէս սկսած էր անակնկալօրէն: Կամօքն Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներուն: Պատերազմը տեւեց տասներկու օր: Պատերազմ սկսելէ առաջ բանակցութիւն տեղի կ՛ունենար Իրանի հիւլէական գործարքին շուրջ: Թրամփի առաջին նախագահութեան շրջանին գոյացած համաձայնութեան յետս կոչումին ընկերացած էին պատժամիջոցներ: Իրան կը հարստացնէր իւրանիոմը, անդադար բարձրացնելով հարստացման մակարդակը: Այդ մակարդակը վտանգաւոր կերպով կը մօտենար համեմատութեան մը, որ կարելի...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Իրանի վրայ ամերիկեան ուղղակի յարձակումը, որ սկիզբ առաւ շաբաթ, 21 յունիսի գիշերը, պատասխաններէ աւելի` հարցականներ ստեղծեց: Անմիջական մտավախութիւնները տարածուն են. տեսանելի է, որ աշխարհը քայլ մը եւս մօտեցաւ լայնատարած պատերազմի մը, որ պիտի նշանակէ վերջ տալ Գ. աշխարհամարտը մասնավճարներով` տեղ-տեղ ահաւոր բռնկումներով ու նախճիրներով իրականացնելու գործելաձեւին: Հարցումներու շարասիւնը երկար է. Իրան ե՞րբ եւ ինչպէ՞ս պիտի հակադարձէ յարձակումին (պատասխանը...

ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ  Վարչապետ Փաշինեանի` Պոլսոյ առաքելութիւնը  չէր տարբերեր ժընեւեան,  միւնիխեան եւ նիւեորքեան փորձառութիւններէն: Պոլսահայ համայնքի ներկայացուցիչները շփոթահար եւ զարմացական հայեացքներով ընկալեցին Հայաստանի վարչապետէն  լսուող  կարգ մը  դիրքորոշումներ: Պոլսոյ մէջ վարչապետը հայ համայնքի  ներկայացուցիչներուն յայտնեց` չզարմանալ,  որովհետեւ երբ «խաղաղութեան խաչմերուկ»-ը  բացուի, Ազրպէյճանը պիտի յայտարարէ` «Զանգեզուրի միջանցք»-ը  բացուեցաւ... Վարչապետին «մեֆիսթօ»-ական   շարժուձեւերը այն տպաւորութիւնը ստեղծեցին, թէ օրերու հարց պէտք էր ըլլար միջանցքին բացումը:...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Այս Ծրագիրին Գործադրութիւնը Արցախի 44-Օրեայ Պատերազմով Սկսաւ Ատրպէյճանը, ցարդ իբր թէ կը «խաբէր» Իրանը, իր Իսրայէլի հետ սերտ գործակցութեան՝ ռազմական, քաղաքական, հետախուզական եւ ուժանիւթի մարզերուն մէջ: Այժմու Իսրայէլ-Իրան պատերազմին առիթով, գրաւը դրած էր Իրանի «արագ պարտութեան եւ իշխանափոխութեան» սխալ հաշիւին վրայ եւ արտօնած էր Իսրայէլի, որ Ատրպէյճանէն Իրանի վրայ յարձակի, թէ՛ անօդաչու ռմբակոծիչներով եւ թէ՛ ալ ելեկտրոնային դրութիւններու...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Մօտաւորապէս 10 օր առաջ ամերիկեան մամուլը տարածեց լուր մը, թէ` աւելի քան տասնեակ մը հայեր ձերբակալուած են երկրի տարածքին գործող աւազակախումբի մը անդամակցութեան եւ բազմատեսակ յանցանքներ գործած ըլլալու մեղադրանքով: Լուրը Պէյրութէն իմացող բարեկամ մը օրին երկտողով մը մտահոգութիւն յայտնած էր դէպքին մասին. պատասխաներ էի, որ «ամէն տուն արտաքնոց մը կ՛ունենայ» (արաբերէն ծանօթ խօսքի մը թարգմանութիւնն է սա), կան...

ԴՈԿՏ. ԱԲԷԼ ՔՀՆՅ. ՄԱՆՈՒԿԵԱՆ Կուստաւ Տորէ (1832–1883) –Նկարը կը ներկայացնէ Յիսուսի համանունառակը՝ «Փարիսեցին եւ մաքսաւորը» (Ղկ. ԺԸ, Հին ասացուածք մը կ՛ըսէ. «Պատը յիմարին օրագրութեան տետրակն է»: Ի հարկէ խօսքն այստեղ պատմական յուշարձաններու կամ եկեղեցիներու պատերուն վրայ փորագիր արձանագրութիւններուն չի վերաբերիր. ասոնք տեսակ մը թանկագին փաստագրեր են` յիշատակարաններ, որոնք կարեւոր տեղեկութիւններ կը հաղորդեն համապատասխան կառոյցի ինքնութեան, շինութեան թուականին, կառուցողին, բարերարին եւ...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Հակառակ անոր որ ողորմած մայրս Պոլիս ծնած էր, մենք` երեք եղբայրներ, մեր մանկութեան, պատանեկութեան եւ վաղ երիտասարդութեան տարիներուն մեր տան մէջ եւ կամ նոյնիսկ եօթը դրացիներով խճողուած բազմամարդ բակին մէջ թրքերէնով  խօսակցութեան կամ թրքերէնով արտայայտութիւններու շատ քիչ հանդիպած էինք: Նաեւ յիշեմ. երբեմն կը պատահէր, որ ծնողքս կամ մեր դրացիները մեր իսկ ներկայութեան իրարու գաղտնի «բաներ» մը ուզէին խօսիլ,...

ԳԱՌՆԻԿ ԱՒ. Ք. Գ. ԺԳ.- Բրտութենէն «Ան-Բան» Չմնալ... III.- Անցեալէն ժառանգուած միջնորդոյթ մը եթէ չվերամտածուի, չվերլուծուի, չմտնէ կարծիքներու փոխանակութեան եւ հաղորդակցութեան ու խորհրդակցութեան ծիրէն ներս, անկարելի է ունենալ առողջ ընկերութիւն մը, համայնքներ, սփիւռք: Եւ դեռ, երբ անիկա ի գործ կը դրուի առանց վերամտածման, վերլուծման, կարծիքներու փոխանակութեան եւ հաղորդակցութեան ու խորհրդակցութեան ձախողութիւններու, թակարդներու եւ վտանգներու ու աղէտի կամ աղէտներու կը տանի:...

ԱՐԹՈՒՐ ԱՆԴՐԱՆԻԿԵԱՆ Գեղարուեստ եւ գեղարուեստական իրականութիւն. այս ուրուագծումով դոյզն ինչ կը շեղիմ, բայց քանի որ գրականութիւնը գեղարուեստական ստեղծագործութիւններուն անքակտելի մասը կը կազմէ, արդարացուցիչ պէտք է թուի սա անդրադարձը` մեծահամբաւ ճարտարապետ, գեղանկարիչ Մարտիրոս Յ. Ալթունեանի ժառանգութեան վկայաբերումով, մէկ պարզ պատճառով, որուն ճարտարապետական բոլոր կոթողները երեւակայական` իրականին հետ միախառն անձնուիրութեամբ գեղարուեստական ինքնօրինակ մտայղացումներու արգասիք են եւ հիմնովին կը վերաբերին եկեղեցական ու եկեղեցապատկան...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէի անդամ, ամբողջ կեանք մը միութենական եւ կուսակցական յայտնի եւ անյայտ գործերու նուիրեալ, ամբողջ կեանք մը իր ժողովուրդի առաքելութեան եւ անձեռնմխելիութեան օրակարգը առաջնակարգ նկատած մեզի համար Սարգիս Ազնաւորեանի տիպարը, անձը, ընկերը եւ օրինակը դաստիարակչական բնոյթ ունի: Մեզի համար ոգեկոչման ձեռնարկները յիշատակումի սահմանէն անդին ամրապնդման եւ վերանորոգման առիթներ են: Դաստիարակչական ու վերանորոգման ոգեկոչում է...

ԺԱՆ ՀԱԼԼԱՃԵԱՆ Պատկեր առաջին. «Վարչաձեւերը ժամանակաւոր երեւոյթ են: Ժամանակաւոր են վարիչները: Յաւերժական են ազգերն ու հայրենիքները` հայրենի հողի վրայ նստած ժողովուրդները: Յաւերժական է ազատատենչ հայ ժողովուրդը, որ մահուամբ մահը կոխկռտելով` կերտեց հայրենիքի անկախութիւնը: Հայաստանի Հանրապետութիւնը շարունակում է ապրել հայ ժողովրդի սրտում, որպէս մշտավառ յուշ անցեալի եւ իբրեւ կենդանի յոյս ապագայի»: ՍԻՄՈՆ ՎՐԱՑԵԱՆ Վերջապէս հասաւ տուեալ ժամկէտը: Շատ կարճ ծանօթացման հանդիպումով,...

«Ես պարզապէս մարդ էակ մըն եմ, որ կը փորձէ գոյատեւել աշխարհի մը մէջ, որ շատ արագ կը կորսնցնէ մարդ ըլլալու հասկացողութիւնը» Ճոն Թրուտել (1946 - 2015, ամերիկացի բնիկ հնդիկ, գրող, բանաստեղծ, դերասան, երաժիշտ եւ քաղաքական գործիչ) Գ. աշխարհամարտը վայրագօրէն կը շարունակուի ապակեդրոն ձեւով եւ տարբեր արտայայտութիւններով, բայց մի՛շտ նոյն հետեւանքներով` ջարդ, աւեր ու բազմապիսի կորուստներ: Իսկ հայրենի վարիչները մանկամտօրէն կ՛երազեն...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Յունիս 2026-ին նախատեսուած խորհրդարանական ընտրութիւններու նախօրեակին, մինչ իր վարկանիշը մեծապէս անկում կը կրէ, վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան կը թիրախաւորէ Ամենայն Հայոց կաթողիկոսը: Ան սխալելով կ՛ենթադրէ, որ կրնայ ստանալ հանրութեան աջակցութիւնը` անտեսելով այն փաստը, որ հայերուն մեծ մասը` թէ՛ հայրենիքի մէջ, եւ թէ սփիւռքի, հաւատարիմ կը մնան Հայ առաքելական եկեղեցւոյ: Նախորդ շաբաթ Փաշինեան յայտարարեց, որ մտադիր է Գարեգին Բ. կաթողիկոսը...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Իբրեւ բարերար ճանչցուած եւ հռչակուած Սամուէլ Կարապետեանի ձերբակալումը, քննադատութիւններու կողքին, մեկնաբանութիւններու եւ նախատեսութիւններու մեծ տոպրակ մը բացաւ: Եւ քանի որ այս քայլը զուգադիպեցաւ Նիկոլ Փաշինեանի Թուրքիա այցելութեան  նախօրեակին  (իսկ շատեր զուգորդում մը տեսան այլ բարեգործի մը` Ռուբէն Վարդանեանի` Ազրպէյճանի կողմէ կալանաւորման հետ) նախատեսութիւններուն շարքին կար ուշագրաւ կէտ մը. Փաշինեան կը պատրաստուի, պետականացման անուան տակ, թրքական դրամագլուխի եւ շահագործման...

ՓԱՈՒԼՕ ԳԱԶԱԶԵԱՆ Պատմութիւնը կը փաստէ, որ 1571 թուականին քրիստոնեայ երկիրներ, Հռոմի քահանայապետին` Պիոս Ե. պապին  օրհնութեամբ, միացան Օսմանեան կայսրութեան դէմ եւ պատերազմի ելան նաւատորմերով, որպէսզի կասեցնեն իսլամական եւ վայրի գրաւումներն ու յարձակումները օսմանեան նաւատորմին կողմէն: Պիոս Ե. պապին հրամանով եւ օրհնութեամբ, Վենետիկի, Ճենովայի, Թոսքանիի, Մալթայի, Սպանիոյ ու Հռոմի  իշխանութիւնները միացան եւ իրենց նաւերով ուղղուեցան դէպի յունական ծովերը, ուր Փաթրաս ծոցի ...

ԱՐՄԷՆ ԱՒԱՆԷՍԵԱՆ Վերջերս լոյս տեսաւ գրող, բանաստեղծ, թարգմանիչ, թատերագիր, բեմադրիչ եւ ասմունքող տոքթ. Հրանդ Մարգարեանի «Յակոբ Օշական` թատերագիրը» գործը Libra-6 Production-ի կողմէ: Գրականագէտ, ՀՀ ԳԱԱ Մանուկ Աբեղեանի անուան գրականութեան հիմնարկի աւագ գիտաշխատող Արմէն Աւանէսեան գրած է վերլուծական նախաբան մը, որ կ՛անդրադառնայ գիրքին բովանդակութեան: Հայաստանի Գրողներու միութեան անդամ Արմէն Աւանէսեան հեղինակ է երեք տասնեակէ աւելի գրականութեան եւ թատրոնի մասին յօդուածներու, որոնք...