Անդրադարձ

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Այսպէս ասած` «գրաւեալ տարածքներ» ո՞րն են: Ես շատ դէմ եմ տարածքներ յանձնելուն: Դրանք տարածքներ չեն, դա հայրենիք է: ՊԵՐՃ ԶԷՅԹՈՒՆՑԵԱՆ (Արձակագիր, թատերագիր) «Ազդակ», օգոստոս 2017 Հայրենապաշտ ու վաստակաշատ մտաւորականի վերոյիշեալ իմաստախոր տողերը խորքին մէջ կ՛արտայայտեն իւրաքանչիւր ազնուասիրտ հայորդիի միտքն ու ապրումները, մտահոգութիւններն ու մտասեւեռումները: Այլապէս ալ անիկա հեղինակին կողմէ յետ մահու պատգամն է, որուն հարկ է ականջալուր մնալ...

ՍԵՐԺ ՄՈՒՐԱՏԵԱՆ Այս կարճ պատմութիւնը, որ կը վերաբերի իմ ապրած գաղութին, կ՛ուզեմ կիսել ձեզի հետ: Ուրեմն, այս տարի, մայիս ամսուն, երբ ամբողջ հայութիւնը կը պատրաստուէր Հայաստանի անկախութեան եւ մայիսեան հերոսամարտերուն 99-ամեակը նշելու, զգացի, որ ասիկա լաւագոյն առիթն է ինծի համար` հրապարակ իջնելու իբրեւ դասախօս: Անմիջապէս գործի անցայ: ՀՅԴ Բիւրոյի պաշտօնական կայքէն քաղած տեղեկութիւնները հիմը հանդիսացան տրուելիք դասախօսութեան: Դժբախտաբար շրջանի հայ...

ՄԱՐԻԱ ԱՐԱՊԱԹԼԵԱՆ «Ազդակ»-ին ծանօթ էի տակաւին շատ մանուկ հասակէս, երբ հայրս ամէն օր, յետմիջօրէին, թերթը կը բերէր ու ծայրէ ծայր կարդալէ ետք կը դնէր իր գրադարանին վրայ: Ես ալ, իմ կարգիս, փոքրիկ աղջիկ, կը փորձէի թերթատել զայն, սակայն կը ջղայնանայի, որովհետեւ չէի կրնար ծալել առանց ճմռթկելու: Քիչ մը մեծնալէս ետք շաբաթ օրուան թիւի նախավերջին էջի ժամանցը կը փորձէի լուծել, ամիսը...

ԿԻՐԱԿՈՍ ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆ Առիթը ունեցայ հանդիպելու Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. վեհափառին, Անթիլիասի մէջ: Ամէն անգամ հիացումս կ՛աւելնար իր գաղափարներուն եւ անհատականութեան հանդէպ. ի դէպ, իր մէջ կը տեսնէի մարդկային յատկանիշներ եւ համեստութիւն` հակառակ իր մեծութեան: Չուզեցի միջամտել իր խօսքին եւ աւելի արժէքաւոր եւ արդիւնաւէտ նկատեցի մտիկ ընել զինք: 2017 տարուան սկիզբը վեհափառը տարին կոչեց «Վերանորոգման տարի»` ըստ տարեկան սովորութեան, ինչպէս...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Մերձաւոր Արեւելքի ժողովուրդներուն մեծ թիւ կը կազմեն քիւրտերը: Սակայն քաջ գիտենք, որ անոնք չունին անկախ հողատարածք կամ պետականութիւն`  ընդունուած միջազգային ընտանիքին կողմէ: Անոնք, ընդհանրապէս կեդրոնացած են Իրաքի եւ Իրանի հիւսիսը, Սուրիոյ արեւելքը, իսկ Թուրքիոյ` հարաւ-արեւելքը: Իրաքի մէջ քիւրտերը յատկապէս` Սատտամ Հուսէյնի տապալումէն ետք, անկիւնադարձային մեծ շրջադարձ մը ապրեցան: Նախ անհրաժեշտ է անդրադարձ կատարել այն իրողութեան, որ Իրաքի քրտական...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Թուրքիան յարաբերութիւններ մշակած է իրարու հակառակորդ կողմերու հետ` Միացեալ Նահանգներու եւ Ռուսիոյ, Իսրայէլի եւ Իրանի: ՕԹԱՆ-ի անդամ ըլլալով ան բնականաբար անդամ է արեւմտեան ճամբարին, եւ նշեալ ճամբարէն անոր թէկուզ եւ մասնակի հեռացումը Ուաշինկթընի համար դժգոհութեան աղբիւր է, իսկ Մոսկուայի համար` գոհունակութեան: Իսրայէլի եւ Իրանի հետ Թուրքիոյ յարաբերութիւններուն մէջ սակայն ստեղծուած է այլ պատկեր մը: Այդ անջատ յարաբերութիւնները կասկածներ...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ 20-23 ապրիլ 2017-ին տեղի ունեցաւ Նորվեկիոյ Աշխատաւորական կուսակցութեան տարեկան ժողովը: Այս ժողովը իւրայատուկ էր իր բնոյթով, որովհետեւ չորս տարին անգամ մը տարեկան ժողովը կը մշակէ կուսակցութեան ընտրական ծրագիրը: Այս ծրագիրը ի զօրու կը մնայ կուսակցութեան ամբողջ գործունէութեան համար` յաջորդ չորս տարիներուն ընթացքին, եւ անոր պէտք է հետեւի կուսակցութիւնը` ազգային եւ տեղական մակարդակներու վրայ: Աշխատաւորական կուսակցութիւնը ծանօթ է Նորվեկիոյ...

ՍԱՐԳԻՍ ՍԵՐՈԲԵԱՆ Ենթադրւում է, որ համայն աշխարհում ապրում է շուրջ 3 միլիոն գնչու: Եւրոպայում են բնակւում մօտ 780 հազար գնչուներ: Եթէ Եւրոպա անցած գնչուների արկածները մի կողմ թողնելով` անդրադառնանք Անատոլիայում (Արեւմտեան Հայաստանում, «Ակունք»-ի խմբ.) եղածներին, ապա հարկ կը լինի ընդգծել, որ նրանց թիւը 67 հազար է: Վրթանես Փափազեանի կատարած ուսումնասիրութեան համաձայն, նրանցից 50 հազարը կազմում են հայ բոշաները: Հայ բոշաների...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Օգոստոս 30-ին, քսան տարի առաջ, Երեւանի մէջ մահացաւ հայ բեմի եւ շարժանկարի յառաջապահ նուիրեալներէն մեծատաղանդ բեմադրիչ Ֆրունզէ Դովլաթեան: Հանդիսատեսին կողմէ մեծապէս սիրուած ու փնտռուած բեմադրիչ, բեմագրող եւ դերասան էր հայ բեմական արուեստի բազմաշնորհ վարպետը: Մեր ժողովուրդի յիշողութեան մէջ միշտ վառ կը մնան Դովլաթեանի տաղանդին գեղարուեստական ուրոյն դրոշմը անմահացնող շարժանկարներն ու բեմական նուաճումները, ինչպէս` «Բարե՛ւ, ես եմ», «Սարոյեան եղբայրներ»,...

«Ակօս» օրաթերթը կը տեղեկացնէ, որ Թուրքիոյ քրտամէտ Ժողովուրդներու ժողովրդավարական կուսակցութեան հայ պատգամաւոր Կարօ Փայլան Պոլսոյ հայկական դպրոցներուն վերաբերեալ առաջարկ ներկայացուց: Խօսելով Պոլսոյ 16 հայկական վարժարաններուն մէջ գոյութիւն ունեցող բազմաթիւ հարցերուն մասին` Փայլան առաջարկեց, որ անոնք ղեկավարուին մէկ ընդհանուր մարմինի մը, այլ ոչ թէ առանձին հիմնարկներու կողմէ: Փայլան նկատել տուաւ, որ վարժարաններուն մէջ գոյութիւն ունեցող հարցերը կու գան նաեւ կառավարման ոչ...

Իրողութիւն է, որ Հայոց ցեղասպանութեան ընթացքին թրքական կառավարութիւնը նաեւ գործադրած է հայ կիներն ու երեխաները թրքացնելու եւ իսլամացնելու քաղաքականութիւն, զոր պէտք է դիտարկել Ցեղասպանութեան ծիրին մէջ ու նկատել Մեծ եղեռնի ոճրագործութեան բաղադրիչներէն մէկը, քանի որ բռնի ուժով իսլամացած հայ կիներն ու երեխաները միայն ֆիզիքապէս փրկուած են, իսկ որպէս ազգութիւն` ոչնչացուած: Արդ, «Ակունք» կայքը հրապարակեց օսմանեան երկու փաստաթուղթեր եւ անոնց արեւմտահայերէն...

Ամբողջ Լիբանանն ու լիբանանցի ժողովուրդը կ՛ապրին միաժամանակ հպարտանք եւ ցաւ: Լիբանանեան բանակը փայլուն կատարողականութեամբ, յաջորդական փուլերով կը մաքրազտէ Լիբանան-Սուրիա սահմանագօտին ահաբեկչական տարրերէ: Ռազմաքաղաքական հայեցակէտերէ կան քանի մը կարեւոր դիտարժան երեւոյթ-փաստեր, որոնց վրայ կ՛արժէ լուսարձակներ բանալ: Ժապհաթ Նուսրայի եւ ապա ՏԱՀԵՇ-ի ապահոված հռչակներուն համեմատ գետնի վրայ զինուորական գործողութիւնները կը կատարուին շատ արագ: Այս իրականութիւնը եթէ մէկ կողմէ կը բացատրուի լիբանանեան բանակի,...

ՆՈՐԱ ԲԱՐՍԵՂԵԱՆ Տխրութիւնը ծանրացաւ  ամբողջ Լիբանանի տարածքին, սակայն անիկա աւելի թանձր էր Կեդրոնական Պէյրութի Ռիատ Սոլհ հրապարակին մէջ, ուր երեք տարիէ ի վեր բանակայիններուն ճակատագրակից ընտանիքները կը սպասէին իրենց զաւակներուն, եղբայրներուն, ամուսիններուն եւ հարազատներուն ճակատագիրի բացայայտումին: Ցնցիչ ու պապանձեցուցիչ էր գոյժը, որքան ալ նախատեսելի ըլլայ: Կարծէք ոչ ոք կ’ուզէր հաւատալ այն լուրին, որուն հաւանականութեան մասին խօսուած էր բազմիցս ու զանազան...

Անգարացի կաթողիկէ հայու մը` Սիմոն Առաքելեանի «Անգարայի դէպքը. աքսորականի յուշերս» գիրքը կը բովանդակէ 1915-ի տարագրութիւնն ու կոտորածները վերապրած հեղինակին 122-օրեայ սարսափելի ուղեւորութեան ժամանակագրութիւնը: Գիրքը, որ առաջին անգամ հայատառ թրքերէնով հրատարակուած է 1921-ին եւ այժմ ընթերցողին կը ներկայանայ լատինատառ, ամբողջ մերկութեամբ ու ճշմարտութեամբ մէջտեղ կը դնէ Ռեժիի մէջ պաշտօնավարող Առաքելեանին ու անոր շրջապատի մարդոց հետ պատահած դէպքերը: Ըստ Առաքելեանի պատումին, 1915-ի...

«Երեք քրիստոսներ» ժապաւէնը, որուն բեմադրիչն է Ճան Էվնեթ, իսկ բեմագրութեան համահեղինակներն են ամերիկահայ բեմադրիչ, բեմագիր եւ լուսանկարիչ Էրիք Նազարեանն ու Էվնեթը, առաջին անգամ ըլլալով պիտի ցուցադրուի Թորոնթոյի 42-րդ շարժապատկերի միջազգային փառատօնի ընթացքին: Ժապաւէնը պատմութիւնն է տոքթ. Էլըն Սթոնին, որ կը փորձէ բուժել հոգեկան հարցերէ տառապող երեք հիւանդներ, որոնցմէ իւրաքանչիւրը վստահ է, որ ինք Յիսուս Քրիստոսն է: Ժապաւէնին մէջ դերեր ստանձնած...

Երզնկայի հայ ընտանիքին պատկանած հայելին 102 տարի առաջ Թուրքիայում ապրող ալեւիներին ի պահ տրուած հայելին վերադարձաւ Հայաստան: Գերմանիայում բնակուող ալեւի Հասան Դուինը Հայոց ցեղասպանութեան թանգարան-հիմնարկին յանձնեց մի հայելի, որը 1915թ. յայտնուել էր նրա պապի մօտ: Ծնունդով պատմական Երզնկայից Հասանը պատմում է, որ փայտէ պատեանով հայելին իր Հասան պապին հայերի նկատմամբ իրականացուող կոտորածների ընթացքում ի պահ են տուել բռնագաղթի ենթարկուած հարեւան...

ՅԱՐՈՒԹ ՃԵՆԱՆԵԱՆ Այս օրերուն քիչ են այն հայերը, որոնք յստակ եւ ուղղակի պատասխան կու տան ձեզի,  երբ  հարցնէք իրենց, թէ հայ ըլլալով` ո՛ր երկրին մէջ կ՛ուզէ ապրիլ. օրինակ` Հայաստա՞ն, թէ՞ արաբական երկիր մը, կամ` կտրել անցնիլ ծովը եւ հասնիլ հեռաւոր ու անծանօթ ափեր, ուր քանի մը սերունդ ետք կրնայ հիւծիլ եւ ձուլուիլ իբրեւ հայ` ի վերջոյ կորսնցնելով իր ինքնութիւնը անճանաչելիօրէն:...

Պատրաստեց՝ ԿԱԼԻ ԱՒԱԳԵԱՆ  Լիբանանէն Հայաստան Գացած Հաշմանդամ Զբօսաշրջիկներու Խումբը Տպաւորուած` Հայկական Հիւրասիրութեամբ Լիբանանէն Հայաստան գացած հաշմանդամ  զբօսաշրջիկներու խումբը տպաւորուած է հայկական հիւրասիրութեամբ եւ ընդունելութեամբ: 7-օրեայ ճանապարհորդութեան ընթացքին անոնք այցելեցին Գառնի, Գեղարդ, Էջմիածին ու Խոր Վիրապ եւ բացայայտեցին Հայաստանը իր ամբողջ ներկապնակով: Հայաստանի Հանրապետութեան զբօսաշրջութեան պետական կոմիտէն ամիսներ առաջ ստացած էր նամակ մը, որուն մէջ լիբանանեան ընկերութիւն մը կը ծրագրէր հաշմանդամ...

Նոր ուսումնական տարին Պոլսոյ հայկական դպրոցներուն նոր անակնկալներու փոխարէն նոր տհաճութիւններ կը խոստանայ: Տեղւոյն հայկական  վարժարաններէն շատեր ուսումնական տարին պիտի սկսին առանց առաջին դասարանի աշակերտներու: Կարգ մը դպրոցներ ալ չեն կրցած հոգալ իրենց ֆինանսական խնդիրները: Ըստ «Սփութնիք»-ի, Պոլսոյ հայկական  «Ակօս» պարբերականի հայկական բաժինի խմբագիր Բագրատ Էսդուգեան ըսած է, որ խնդիրը ոչ թէ երեխաներու թիւի նուազումն է, այլ զանոնք թրքական  դպրոց...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Հայրենասիրութիւնը սիրել է սեփական երկիրը: Ազգայնականութիւնը ատել է ուրիշի երկիրը: ՇԱՐԼ ՏԸ ԿՈԼ Եթէ փորձէինք մտածել իրա՛ւ հայրենասիրութեան մասին, անկեղծութեան եւ ճշմարտութեան պահու մը, մենք մեզի ուղղէինք քանի մը հարցումներ, մենք մեզ հասկնալու համար, մենք` անհատ, պատմական եւ մշակութային ազդակներու գումարով կազմուած ինքնութիւն, որ ներկան է: Մերօրեայ ամբոխավարական ճառին մաս կը կազմէ հզօրութիւնը, որուն համար կ’ըսենք, թէ ան...