Անդրադարձ

ԵՂԻԱ ԹԱՇՃԵԱՆ Շատ յստակ էր, որ հանրաքուէի առաջին իսկ օրէն Իրաքի քրտական ինքնավար մարզի նախագահ Մասուտ Պարզանի չունէր յստակ պատկերացում` ապագայ Քիւրտիստանի մասին: Քիւրտերը զայն համարեցին ազգային հերոս եւ տեսան, որ իրենց ազգի ապագան Պարզանիի ձեռքերուն մէջ է: Սակայն այս բոլորը փոխուեցան այս շաբաթ: Երկուշաբթի իրաքեան բանակը իր հակակշիռին տակ առաւ Քերքուքը, ապա` Սինճարը, եւ կ՛ուղղուի դէպի Նինուէ, իսկ քրտական...

Տասը օրէ ի վեր Արմենակ Հայաստան է, տասը անգամ տասը գեղարուեստական եւ գրական հանդիպումներու ներկայ եղած է: Թերթի եւ հեռատեսիլի կարիք չունինք: Կարեւոր, անկարեւոր, անկարեւոր կարեւոր լուրերը ինք կը բերէ: Մակարուհին սուրճը սպասարկեց խոհանոցի սեղանին շուրջ: Տրտնջաց. - Առաջ Արարատը կը տեսնէինք պատուհանէն: Շէնք բարձրացուցին եւ հիմա ալ չենք տեսներ: Զրկուեցանք նոյնիսկ գերի Արարատը տեսնելու մխիթարութենէ: Կարծէք` Արմենակ ազդանշանի կը...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Զիյա Կէօքալփ (օսմաներէն` Տիյա: Թրքերէն` Ziya Gokalp, բուն անունը` Մեհմեթ Զիյա, ծնած է 23 մարտ 1876 թուականին, Տիգրանակերտ (Ամիդ, Գարա-Ամիդ), ծագումով զազա (քիւրտ), բայց` բոլորովին թրքացած: Բանաստեղծ, գրող, ընկերաբան եւ քաղաքական գործիչ, փանթուրքիզմի եւ փանթուրանիզմի գաղափարախօս: Երիտթուրքերու կողմէ երկիրը սահմանադրական միապետութեան վերածելէ ետք ընդունած է Կէօք-ալփ («Երկնքի հերոս») անունը: Կէօքալփի ուսումնական կեանքը սկսած է Տիգրանակերտի մէջ, 1890 թուականին...

Սուրիական պատերազմը եւ Հալէպի տագնապը նոր կացութիւններու դիմաց դրին մեզ: Տառապանքն ու ցաւը, անորոշ ապագայի մտահոգութիւնը տիրող դարձան: Պահ մը հաւաքական թէ անհատական մեր գոյութիւնը վտանգուեցաւ, ու մենք ստիպուեցանք նոր միջոցներ որոնել` զանոնք պահպանելու համար: Եթէ Հալէպ ապրողները տոկացին ու, կորուստներ ունենալով հանդերձ, կանգուն պահեցին իրենց գոյութեան հիմքերը. պատերազմի պարտադրած պայմաններուն բերումով Հալէպէն մեկնողները, Հալէպի շունչն ու ոգին իրենց հետ...

ԵՍԱՅԻ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Հայաստան-սփիւռք 6-րդ համաժողովը գումարուած է արդէն Երեւանի մէջ, 18-20 սեպտեմբեր 2017-ին, շուրջ 1800 մասնակիցներով: Բնականաբար, թէ՛ համաժողովէն առաջ, թէ՛ նաեւ համաժողովի գումարումէն ետք, բազմաթիւ հայորդիներ իրենց կարծիքն ու կեցուածքը յայտնեցին թէ՛ բանաւոր, եւ թէ՛ գրաւոր կերպով` յօդուածներ գրելով կամ արձանագրութիւններ կատարելով ընկերային ցանցերուն վրայ: Այս քննարկումներն ու կարծիքներու փոխանակումը պէտք է միայն ողջունել: Այս արտայայտութիւնները կենդանութեան, հետաքրքրութեան, հայրենասիրութեան...

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՊՈՇՆԱԳԵԱՆ Յիսուներեք տարիներ առաջ, երկու իրարու անծանօթ մանուկ տղաք, առաջին անգամ ըլլալով մտան դպրոց: Առաջին օրէն նստան քով-քովի. անվերջ խնդացին. կատաղած խաղացին: Մանկապարտէզի բոլոր տարիներուն «բո՛ւն տղան» եւ «միւսը» մնացին քով-քովի` միշտ միասին: Մանկապարտէզէն ետք «միւսը» դպրոցը փոխեց: Ունեցան ուրիշ հրաշալի ընկերներ: Տարիներ անց` տեսան զիրար: Անխառն ժպտացին. ամուր ձեռնուեցան: «Բո՛ւն տղան», հակառակ իր մտքի վերլուծական բարձր կարողութեան եւ...

ԴԱԼԱՐ ԲԱՐՍԵՂԵԱՆ Մանկավարժ, մանկանան հոգեբան Այսօր երեխաների զարգացման եւ աշխարհայեացքի ձեւաւորման կարեւոր մասն են կազմում բջջային յաւելուածները: Մանուկները խաղում են, մուլտֆիլմեր դիտում, երգում եւ, ի հարկէ, կրկնօրինակում իրենց սիրելի հերոսներին: Հայկական շուկայում նմանատիպ յաւելուածները շատ քիչ են, իսկ նախադպրոցական տարիքի համար նախատեսուածները` եզակի: Այդ եզակի եւ բաւականին յաջողութիւն գտած նախագծերից մէկը 3-6 տարեկան մանուկների համար նախատեսուած «Լալան ու Արան» խաղերի...

ԲԱԳՐԱՏ ԷՍԴՈՒԳԵԱՆ Երբեմն ամենաստոյգ իրողութիւնները խոստովանութեան մը նման կ՛արտայայտուին իրաւասու բերաններէն, ընդհակառակը պնդելով: Թուրքիոյ հասարակութիւնը տարբեր բնոյթի փորձերով ծանօթ է այս իրողութեան: Օրինակի համար, երբ այդ տեսակի սպասում մը առկայ չէ եւ նախարար մը կը յայտարարէ, թէ այս կամ այն նիւթին համար սղաճ պիտի չըլլայ, ժողովուրդը կը հասկնայ, թէ այդ նշուած նիւթերու գիները պիտի բարձրանան: Արդարեւ, հանրապետութեան նախագահի «Թուրքիան ցեղախումբի...

Թարգմանչաց յիշատակը կը նշենք այսօր: Եւ` ոչ միայն: Թարգմանչաց տօնը ուղղակիօրէն առնչուած է ուսուցչի առաքելութեան: Կը նշանակէ` Սահակ կաթողիկոսի, Մեսրոպ Մաշտոցի եւ Վռամշապուհ արքայի բացած ուղին անցեալէն ապագայ կը կամրջուի: Արդարեւ, անցեալը, պատմութիւնը կը մնայ անհոգի, անվաղորդայն, եթէ ան առարկայական դերակատարութիւն չունենայ ներկային ու ապագային մէջ: Մեր խնդիրները անցեալէն կու գան, սակայն իրենց առանցքով ապագային ուղղուած են, որ մշուշոտ ու...

ՐԱՖՖԻ ՏԷՄԻՐՃԵԱՆ Միշտ կը դժգոհինք երիտասարդներէն, թէ անոնք բան մը չեն ըներ, թէ` հիները տարբեր էին, ու նորերուն մէջ եռանդ ու ոգի չկայ, շունչն ու մթնոլորտը բացակայ է: Միշտ կը գանգատինք, որ երիտասարդները օրըստօրէ կը հեռանան ազգային ու մարդկային արժէքներէն եւ կը մխրճուին յոռի երեւոյթներու հոսանքներուն մէջ: Միշտ ըսելիք ունինք, սակայն հարց չենք տար, թէ մենք ի՛նչ կ’ընենք, որ մեր...

ՍԱՐԳԻՍ Ն. Գ. ՍԷՖԷՐԵԱՆ Ի՞նչ պէտք է սորվեցնել մե՛ր «ԱՊԱԳԱՅ ԼՐԱԳՐՈՂՆԵՐ»-ուն:  Ո՞վ պիտի ըլլայ անոնց ուսուցիչը: Որո՞ւ օրինակին պիտի հետեւին անոնք: Ի՞նչ կ՛ակնկալուի անոնցմէ: Ասոնք պարզապէս հարցումներ չեն, այլ ստո՛յգ մտավախութիւններ մեր առօրեային հետ կապուած` տեղեկագրական լրատուամիջոցներու առնչութեամբ: Թէեւ կասկած չկայ այդ ուսուցիչներուն ունեցած խորունկ գիտութեան մասին, սակայն այն գիտութիւնը, որ անոնք պիտի ուզեն ջամբել մեր մատղաշ սերունդին, որպէսզի անոնք...

Հայ օգնութեան միութեան Կեդրոնական վարչութիւնը մեծ գոհունակութեամբ կը տեղեկացնէ Վերժինի Թուլումեանին նշանակումը` ՀՕՄ-ի վարիչ-տնօրէնի պաշտօնին: Թուլումեան, Լոս Անճելըսի հայ գաղութին մէջ իր երկարամեայ արդիւնաւէտ գործունէութենէն ետք, այժմ փոխադրուած է Պոսթըն` ստանձնելու համար իր նոր պաշտօնը: «Ես շատ ոգեւորուած եմ` ստանձնելու իմ աշխատանքը ՀՕՄ-ին հետ», ըսաւ Թուլումեան: «Ահաւասի՛կ, դարէ մը աւելի է, որ` այս հրաշագործ կազմակերպութիւնը կը ծառայէ, կ՛օժանդակէ եւ կը...

Տիգրանակերտից Ներկայացնում Է «Ակունք»-ի Յատուկ Թղթակից Կարօտ Սասունեանը Թարգմանեց` ՄԵԼԻՆԷ ԱՆՈՒՄԵԱՆԸ Վերջերս մամուլում հրապարակումներ եղան այն մասին, թէ մի խումբ հաւատացեալներ կարողացել են մուտք գործել Տիգրանակերտի Սուրբ Կիրակոս եւ մոմ վառել ու աղօթք անել այնտեղ: Տիգրանակերտում «Ակունք»-ի յատուկ թղթակից Կարօտ Սասունեանից տեղեկացանք, որ եկեղեցու մուտքը պաշտօնապէս դեռ փակ է, եւ այդ մարդիկ կարողացել էին եկեղեցի մտնել մասնաւոր կապերի միջոցով: Այնուամենայնիւ,...

Ն.Պ. Հոկ­տեմ­բեր 19ի այս օ­րը, 188 տա­րի ա­ռաջ, սկսաւ ­Կար­նոյ (Էրզ­րում) եւ շրջա­կայ­քի հա­յու­թեան զան­գո­ւա­ծա­յին գաղ­թը դէ­պի Ա­րե­ւե­լա­հա­յաս­տան՝ Ա­խալց­խա, Ա­խալ­քա­լաք, ­Ծալ­կա, ­Լո­ռի-­Փամ­պակ եւ ­Գիւմ­րի։ Կար­նոյ հա­յու­թեան մեծ գաղ­թը կը հե­տե­ւէր ցա­րա­կան զօր­քի նա­հան­ջին։ ­Ցա­րա­կան Ռու­սաս­տա­նը Օս­մա­նեան ­Կայս­րու­թեան դէմ իր շղթա­յա­զեր­ծած գրո­հին ու յաղ­թա­կան ար­շա­ւին վերջ տա­լով՝ կը վե­րա­դառ­նար Անդր­կով­կա­սի մէջ իր ամ­րա­ցու­ցած դիր­քե­րուն։ Իսկ ­Կար­նոյ եւ շրջա­կայ­քի մեր ժո­ղո­վուր­դին կա­րե­ւոր...

Թուրքիոյ նախագահը յայտարարեց, որ քրտական Քերքուք նահանգին տիրանալու համար Իրաքի քրտական ինքնավարութիւնը որեւէ իրաւունք չունի: Քիւրտերը պէտք է մնան այնտեղ, ուր կը գործէ հիւսիսային Իրաքի վարչակազմը: Էրտողանի այս յայտարարութիւնը փաստօրէն հարազատ դրսեւորումն է պաշտօնական Անգարայի` Իրաքի Քրտական ինքնավար մարզին ուղղութեամբ կիրարկած քաղաքականութեան: Քրտական ինքնավար մարզին հետ որեւէ խնդիր չունէր Անգարան. նոյնիսկ սերտ յարաբերութիւններ զարգացած էին Էրպիլի եւ Անգարայի միջեւ, յատկապէս...

Թուրքիոյ մէջ պատրաստուած եւ Հայոց ցեղասպանութեան մասին պատմող «Կարաւան 1915» ժապաւէնը հոկտեմբեր 11-ին ետ քաշուեցաւ Թուրքիոյ շարժապատկերի սրահներէն: Ժապաւէնին բեմադրիչը` Իսմայիլ Կիւնեշ, նշած է, որ ժապաւէնին ցուցադրութեան հարցով լուրջ ընդդիմութեան կը հանդիպի, աւելցնելով, որ տարբեր խնդիրներ դիմագրաւած է նաեւ ժապաւէնին պատրաստութեան ընթացքին: Կիւնեշ ըսած է, որ ժապաւէնը 54 սրահներու մէջ ցուցադրելու համար նախնական համաձայնութիւն ձեռք բերուած էր, ապա դժուարութեամբ կարելի...

Յ. ԼԱՏՈՅԵԱՆ 2006-ի իսրայէլեան ներխուժումի ժամանակ յաճախ խօսուեցաւ Միջին Արեւելքի նոր քարտէսին մասին: Միացեալ Նահանգներու օրուան արտաքին գործոց նախարար Քոնտոլիզա Ռայսը շրջագայութեան մէջ դրաւ Միջին Արեւելքի նոր  քարտէսը: Եթէ կը յիշէք, այդ քարտէսին մէջ Քիւրտիստանը առանձնաբար կը յիշատակուէր: Տասնմէկ տարի ետք, հակառակ Միջին Արեւելքի մէջ տեղի ունեցած զանազան վերիվայրումներուն, «Արաբական գարուն»-ի յեղափոխութեան իշխանութիւններու փոփոխութիւններուն, Սուրիոյ տագնապին միջազգային միջամտութեամբ հարցերու լուծում...

 ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ 16 սեպտեմբեր 2017-ին Իսլանտայի վարչապետ Պեառնի Պենետիքթսոն կոչ ուղղեց Իսլանտայի մէջ խորհրդարանական կանխահաս ընտրութիւններ կատարելու 28 հոկտեմբեր 2017-ին: Կանխահաս ընտրութիւններ կատարելու բուն պատճառն էր Իսլանտայի վարչապետին (Պեառնի Պենետիքթսոն) եւ անոր հօր (որ իսլանտացի միլիառատէր է) «Փանամայի փաստաթուղթեր»-ու հարցին մէջ ներգրաւուածութիւնը (վերջինս ներքին գործոց նախարարութեան նամակ յղեց, որ կը ներէ երեխաներու նկատմամբ սեռային բռնութիւն կատարողի մը, որուն ինքնութիւնը նախարարութիւնն...

Ն. Պ. 158 տա­րի ա­ռաջ, ­Հոկ­տեմ­բեր 18ի լու­սա­ւոր օր մը, ­Հա­յաս­տան Աշ­խար­հը ծնունդ տո­ւաւ Ք­րիս­տա­փոր ­Մի­քա­յէ­լեան ա­նուն ա­րու զա­ւա­կի մը, որ կո­չո­ւած էր մարմ­նա­ւո­րե­լու բազ­մա­չար­չար ու­ղի կտրած եւ ստոյգ մա­հո­ւան ան­դուն­դը գլո­րող մեր ժո­ղո­վուր­դին վե­րած­նե­լու, այ­լեւ բաց ու խրոխտ ճա­կա­տով ազ­գե­րու մեծ ըն­տա­նի­քին մէջ իր ար­ժա­նի տե­ղը վե­րա­հաս­տա­տե­լու յե­ղա­փո­խա­կան կամ­քը։ ՔՐԻՍՏԱՓՈՐ հան­դի­սա­ցաւ 19րդ ­դա­րա­վեր­ջի Հայ­կա­կան ­Յե­ղա­փո­խու­թեան մար­տու­նակ խմբա­ւո­րում­նե­րու միա­ւո­րող գա­ղա­փա­րա­կան...

ՄԻՔԱՅԷԼ ՀԱՋԵԱՆ Քաղաքական վերլուծաբան «Արջը եօթ երգ գիտի, եօթն էլ տանձի մասին»: Սա հայկական առածն է ասում, որ մեր իմաստախօս շինական նախնիք ստեղծել են` կենդանական աշխարհին վերագրելով եւ սրամտօրէն իմաստաւորելով սեփական կենցաղից բխող համադրելի իրողութիւնները: Բայց գեղջկական կենցաղից ծնունդ առած իմաստախօսութիւնը երբեմն թւում է,  թէ մնում է նոյն գեղջկականը` իր նեղ, սահմանափակ տեղայնութեամբ, շատ յաճախ չելնելով գիւղի կամ ձորակի, եւ...