Անդրադարձ

ԱԲՕ ՊՈՂԻԿԵԱՆ Ամիսներ առաջ Հայաստանի սփիւռքի նախարարութենէն կապուած էին գիտնալու համար, թէ պիտի մասնակցի՞մ Համահայկական 6-րդ խորհրդաժողովին, եւ թէ` պատրա՞ստ եմ զեկուցում ներկայացնելու: Վստահ չէի, որ պիտի կարենամ մասնակցիլ, մեծ ալ հետաքրքրութիւն չունէի մասնակցելու, հետեւաբար զեկուցում պատրաստելու խոստում չտուի: Անցեալին, երբ զեկոյց պատրաստելու առաջարկներ եղած են, միշտ մերժած եմ. թերթին առօրեայ հեւքը ինծի երբե՛ք չէ թոյլատրած ուսումնասիրութիւն պահանջող զեկոյցներու համար...

Պրիւքսել-Երեւան խոր եւ համապարփակ համաձայնագիրի ստորագրութեան արարողութեան յետհաշուարկը սկսած է: Ամիս մը ետք տեղի ունենալիք գագաթնաաժողովին, բոլոր նախադրեալները պատրաստ են, որ ստորագրութիւնը կայանայ: Նկատելի շրջանառութիւն գտած էր այն մտավախութիւնը, որ Վիլնիւսի նման, մետասաներորդ պահուն տնտեսական եւ քաղաքական բաղադրիչներ ներառած փաստաթուղթի ստորագրութենէն հրաժարելու նման, այս մէկը եւս քաղաքական որոշ ճնշումներով չեղեալ նկատուի: Նախադրեալները այդպէս չեն սակայն. առարկայական դիտարկում կատարելու փորձով պէտք...

Ն. Պ. Հոկ­տեմ­բեր 17ի այս օ­րը, վաթ­սուն տա­րի ա­ռաջ, Ե­րե­ւա­նի մէջ վախ­ճա­նե­ցաւ ար­դի հայ գրա­կա­նու­թեան ա­մէ­նէն սի­րո­ւած դէմ­քե­րէն Ա­ւե­տիք Ի­սա­հա­կեան, որ քնա­րեր­գա­կան իր մեծ տա­ղան­դով դար­ձաւ ­Հա­յոց Սր­տի խռո­վա­յոյզ եր­գի­չը եւ ար­ժա­նա­ցաւ հայ բա­նաս­տեղծ­նե­րու ­Վար­պե­տի տիտ­ղո­սին։ Նաեւ իբ­րեւ ազ­գա­յին դէմք ու մտա­ծո­ղու­թիւն՝ Ա­ւե­տիք Ի­սա­հա­կեան իւ­րա­յա­տուկ հո­րի­զոն մը բա­ցաւ հայ ժո­ղո­վուր­դի նոր ժա­մա­նակ­նե­րու փո­թոր­կա­յոյզ կեան­քին առ­ջեւ։ Ա. Ի­սա­հա­կեան յանձ­նա­ռու իր մաս­նակ­ցու­թիւ­նը...

ԼԷՈՆԻԴ ՄԱՐՏԻՐՈՍԵԱՆ Յայտնի է, որ Սեպտեմբերի 24ին Նիւ Եորքում կայացած՝ ՄԱԿի Գլխաւոր ասամբլէայի (ժօղովի-Խմբ.) 72րդ նստաշրջանի շրջանակներում Հայաստանի եւ Ադրբեջանի ԱԳՆ ղեկավարներն իրենց հանդիպման ժամանակ պայմանաւորուել էին նախագահների մակարդակով ղարաբաղեան կարգաւորման հարցով բանակցութիւնների վերսկսման շուրջ: Ու թէեւ գագաթնաժողովի կոնկրետ (յստակ-Խմբ.) օրը դեռեւս յայտնի չէ, ենթադրւում է, որ այն կը կայանայ այս տարուայ ընթացքում: Մասամբ դա հաստատւում է այն հանգամանքով, որ...

ՐԱՖՖԻ ՏԵՄԻՐՃԵԱՆ Մեր մէջ օրըստօրէ կը նուազին ճիշդին «ճիշդ» եւ սխալին «սխալ» ըսող անհատները: Կայ լաւատեսներու խումբ մը, որուն համար ամէն ինչ շատ լաւ է ու ճշգրիտ, չկան ամպեր եւ ոչ ալ` անձրեւ, մինչ յոռետեսներուն համար ամէն օր կարկուտ կը տեղայ, ամէն ինչ ձախող է ու անընդունելի: Այս հոգեկան բարդոյթին մէջ յոռետեսները ժամանակի ընթացքին նոյնիսկ կը սկսին ոչ միայն տեսնել...

ՔՐԻՍՏԱՓՈՐ ԻՍԿԷՆՏԷՐԵԱՆ Կիրակի կէսօր` խորոված, արաբերէն, յունարէն, հայերէն երգեր... իսկ փակումը` թրքերէն: Այո՛, Աուքարի մէջ հայ ընտանիք, հայ դրացի, հի՞ւրը` հայ երգչուհի, իսկ երգը` թրքերէն: Ամօթ ըսուածը ո՞ւր մնաց... այս վերջին տարիներուն ան գնա՜ց անվերադարձ: Այդ կէսօր մենք ալ հիւրեր ունէինք, որոնք  մեզի պէս ապշահար` չուզեցին հաւատալ իրենց լսածին: Սակայն, ցաւ ի սիրտ, եղածը իրականութիւն էր: Ու երբ երգը բաւական...

ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄ ԱՂՊԱՇԵԱՆ Իրաքի քրտական ինքնավար մարզը երկրի հիւսիսային մասն է, որ կ՛ընդգրկէ Էրպիլ, Սուլէյմանիէ եւ Տհոք քաղաքները` ըստ Իրաքի պետութեան, սակայն քիւրտերը Քերքուքը եւ այլ վիճելի տարածքներ եւս անոր սահմաններուն մէջ կ՛առնեն: Մեծն Քիւրտիստանի միւս մասերը կը գտնուին Թուրքիոյ, Իրանի եւ Սուրիոյ մէջ: Քիւրտերուն ընդհանուր թիւը 30 միլիոնէն աւելի կը գնահատուի, բայց անոնք երբեք անկախ պետութիւն չեն ունեցած: Քրտերէնը մէկէ...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Շաբաթ մը չ՛անցնիր` առանց նոր քարոզիչի մը, որ Ազրպէյճանի համար չգրէ հակահայկական ապատեղեկատուութիւն` ընդդէմ Հայաստանի կամ սփիւռքի: Վերջին նման յօդուած մը գրած է Էնտրիւ Քորիպքօ, անյայտ անձնաւորութիւն մը, որ կը  ներկայանայ որպէս «Մոսկուայի ամերիկացի քաղաքական վերլուծաբան»: Յայտնի չէ, թէ ի՛նչ կրթութեան կամ հմտութիւններու հիման վրայ է, որ ան կ՛որակուի իբրեւ հայկական սփիւռքի...

«Ուալիտ պըն Թալալ» բարեսիրական հաստատութեան կողմէ Ազգային միացեալ վարժարանին տրամադրուած «ինթըրէքթիւ պորտ»-երու, ե-գրադարանին եւ համակարգիչի սրահին բացումին առիթով, հաստատութեան փոխնախագահ, նախկին նախարար Լէյլա Սոլհ Համատէ հինգշաբթի, 28 սեպտեմբեր 2017-ին, այցելեց վարժարան` անձամբ կատարելու համար վերոնշեալներուն բացումը: Լէյլա Սոլհ Համատէի ընդունելութեան ներկայ էին` Լիբանանի հայոց թեմի առաջնորդ Շահէ եպս. Փանոսեան, նախկին նախարարներ եւ երեսփոխաններ, կուսակցութիւններու ներկայացուցիչներ, Ազգային առաջնորդարանի Երեսփոխանական ժողովի, Ազգային...

ՏՈՔԹ. ՍԱՐԳԻՍ ԱՏԱՄ 16 հոկտեմբերին Հայաստանի մէջ կը նշուի հայկական մամուլի օրը: 16 հոկտեմբեր 1794-ին, Մատրասի մէջ (Հնդկաստան) տպագրուած է առաջին հայկական ամսագիրը` «Ազդարար»-ը: «Ազդարար»-ը 1794-1796 տարիներուն լոյս տեսած է ամիսը մէկ անգամ: Անոր հրատարակիչը եղած է Յարութիւն քահանայ Շմաւոնեանը` հրատարակելով 18 թիւ: Ի յիշատակ այդ օրուան, Հայաստանի Հանրապետութեան կառավարութեան որոշումով, 2004 թուականի ապրիլ 22-էն ի վեր այս օրը հաստատուած...

Ն.Պ. Խանասորի արշաւանքին մասնակցած հայ ֆետայիներէն խմբանկար մը։ Դրօշակին առջեւ ոտքի կանգնած, ձախէն աջ՝ Իշխան Յովսէփ Արղութեան (արշաւանքի փոխ-հրամանատար), Վարդան (արշաւանքի հրամանատար) (Աղբիւր՝ Յակոբ Մանճիկեան, Յուշամատեան Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան, ալպոմ-ատլաս, Ա. հտր., Լոս Անճելըս, 1992) Խանասորի Արշաւանքին փոխ-հրամանատար Իշխանն էր ան, որուն արութեան գործը հայ աշուղները անմահացուցին Հայկական Ազատամարտի ամէնէն դիցազնական այդ գործողութեան նուիրուած ժողովրդական ու ազգային-հայրենասիրական սիրուած երգով, իրերայաջորդ...

ՎՌԱՄՇԱՊՈՒՀ ՆԱՐԵԿԵԱՆ                 Պետրոս Դուրեանի շիրիմը, 1990-ին                                                  ........ 2017-ին Պոլսոյ Սկիւտար թաղի հայկական գերեզմանատան մէջ գտնուող Պետրոս Դուրեանի շիրիմը,  կատարուած նորոգութեան աշխատանքներէն ետք պաշտօնապէս բացուեցաւ անցեալ շաբաթ կատարուած ոգեկոչման հանդիսութեամբ մը: 1898-ին մեծ բանաստեղծի եղբօր` Եղիշէ Դուրեան պատրիարքի...

ԵՍԱՅԻ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Տարօրինակ է մեր ժողովուրդը. Շա՜տ տարօրինակ ենք նաեւ մենք` լիբանանահայերս: Մոռացկոտ դարձած ենք եւ` շատ արագօրէն: Կը յիշէ՞ք` քանի մը տարի առաջ Պէյրութ-Երեւան օդանաւային տոմսերու սղութեան մասին որքա՜ն դժգոհութիւն կար: Օրին տոմսերուն գինը կը տարուբերէր 600-800 ամերիկեան տոլարի միջեւ: Արդար էր ժողովուրդին ընդվզումը: Մամուլին մէջ լոյս տեսան անթիւ յօդուածներ, որոնք հայրենի «Արմաւիա» օդանաւային ընկերութեան մասին ինչե՜ր ըսես` չգրեցին:...

ՍԻԼՎԻ ՍՐԲՈՒՀԻ ՄԱՐԱԶԵԱՆ Այբուբեն բիւրեղեայ, Կաթնաղբիւր կենարար, Բալասան ցաւերու, Անուշ բոյր ծաղիկներու, Աղօթք, սէր ու նշխար Մանկանց սուրբ աշխարհ: Մեղրածորան մի վտակ, Յորդառատ ու կենսունակ, Հմայիչ դաշնակութիւն, Փառք, պատիւ ու մեծարանք. Ժանեակի հիւսուածք, Գոհարները ընդելուզուած, Ոսկեղինիկ զուտ բարբառ, Հայոց լեզու գեղատառ: Բառամթերք փառաւոր, Նորակերտ ու հինաւուրց, Ճամբորդութիւն յաւերժական, Տաղ, երգ, արձակ ու զրոյց: Հրաշագեղ մի աշխարհ, Երկարաշունչ մի պտոյտ, Առինքնող...

Թարգմանչաց տօնը ազգային տօն, մշակոյթի ու լեզուի տօն ըլլալէ անդին` աստուածային իմաստութիւնը ընկալելու եւ հանճարեղին լոյսին հասնելու հրաւէր մըն է: Հայ եկեղեցին, քրիստոնէութիւնը իբրեւ պետական կրօն ընդունելով մէկտեղ, մինչեւ 5-րդ դար տակաւին չէր հայացած, որովհետեւ չունէր հայ գիր ու գրականութիւն: Աստուածաշունչը կը կարդացուէր օտար լեզուով, չկար հայուն միտքն ու հոգին սնուցանող գրականութիւն: Խաւարի մէջ կ՛ապրէր մեր ժողովուրդը: Հայ գիրերու գիւտին...

ԹԱՄԱՐ ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ Արուեստագիտութեան դոկտոր Ազգային եւ մարդկային խորին մտահոգութեամբ ու տագնապով հետեւում ենք հայոց սփիւռքի կեդրոններից մէկի` Սիրիայի կացութեանը: Անցած երկար տասնամեակների ընթացքում Սիրիայի հայութիւնը ջանասիրաբար եւ նուիրուածօրէն կատարել է իր ազգային առաքելութիւնը: Պահել, պահպանել, գործնականօրէն սատար է եղել, զարգացրել է հայ ժողովուրդի արարչաստեղծ միտքը, ոգին, մշակոյթը: Այս օրերին պատերազմական վիճակի որոշակի նահանջով յուսադրուած, բաւականին քանակի գաղթած սիրիահայեր վերադառնում են...

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ 1913 թուականի Հոկտեմբեր 15ին, իր բնակարանէն դէպի «Ազատամարտ» օրաթերթի խմբագրատան ճամբուն վրայ, Պոլսոյ Աշխատանքի Տան առջեւ յանկարծամահ ինկաւ մեծ հայ մը, անզուգական յեղափոխական մը եւ բարոյակեդրոն Դաշնակցական մը։ Ան կը կրէր մեր մեծագոյն սերունդի օրհասական մաքառումներու, տառապանքի եւ նահատակութեան ամէնէն հնչեղ, ամէնէն սիրուած եւ ամէնէն նուիրական անունը՝ ՍԻՄՈՆ ԶԱՒԱՐԵԱՆ։ Հնչեղ անուն մը, որուն միակ հոմանիշները հանդիսացան ու կը...

ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ Մինչեւ մօտաւորապէս մէկուկէս տասնամեակ առաջ, լրատուական աշխարհէն ներս մենաշնորհ հաստատած էր դասական մամուլը՝ տպագիր, ձայնասփռուող, հեռատեսիլային կամ կայքէջի ձեւով։ Թերթի մը, կայքէջի մը, կամ լրատու այլ տեսակի հաստատութեան մը տէրը (անհատ, ընկերութիւն, թէ կազմակերպութիւն), ինք կը ճշդէր, թէ տուեալ հաստատութեան խմբագիրը ո՞վ պէտք է ըլլայ, հիմնուելով ենթակային մասնագիտական կարողութեան վրայ։ Իսկ խմբագիրը (կամ պատասխանատուն), իր կարգին գործի կը...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ ... Անոնք յեղափոխեցի՛ն հայ կեանքը, յեղափոխեցի՛ն մեր պատմութիւնը: ԶԱՐԵՀ ԱՐՔ. ԱԶՆԱՒՈՐԵԱՆ   Տիեզերահունչ աստուածութիւններու քաջահմուտ եւ սրտամօտ սրբազանին սա քանի մը բառերը, որոնք լոյս տեսած են անոր «Զաստուած տեսնել» պատկառելի հատորին մէջ, իրենց խորքով եւ անպաճոյճ տեսքով արդէն կը բնորոշեն Գիրերու գիւտին եւ Թարգմանչաց տօնին խտացուած խորհուրդն ու ապագայակերտ իմաստը: Փաստօրէն, հայ կեանքի ու տեսիլքի ամենավառ ու անփոխարինելի...

Պ. ՍՆԱՊԵԱՆ Հայոց լեզուի արարիչին հետ ներկայացուցչական դէմքերու խումբ մը կը կազմեն քովի դէմքերը, որոնք իրենց սերնդակիցներուն ու տաղանդակիցներուն հետ անհաւասարելի սիրով ու տքնութեամբ բարձրագոյն ու նրբագոյն կարողութիւններով օժտեցին աստուածարեալ վարդապետին գիւտը: Դարերու ընթացքին չորս անգամ միայն առաւելագոյն փթթումով եւ ուժգնութեամբ ծաղկեցաւ հայոց լեզուն` Թարգմանիչներու ջանքերով, Նարեկացիի շունչով, 900-ական թուականներուն յայտնուած ընտրեալներու երկունքով ու Չարենցի մօտ եւ Շուշանեանի սերունդին օրօք:...