Անդրադարձ

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Հոկտեմբեր 2017-էն մինչեւ տարեվերջի օրերը Քալիֆորնիա նահանգին մէջ տեղի ունեցան անտառային աղէտալի հրդեհներ, որոնք մահ ու աւեր տարածեցին Նափա հովիտէն մինչեւ Սանթա Պարպարայի Վենթուրայի ու Լոս Անճելըսի մերձակայ ու Օրենճ Քաունթիի կարգ մը շրջանները. հրդեհներէն հալածական բնակիչներ կարճ ատեն ետք երկրորդ տեղահանութեան մը ենթարկուեցան, երբ անձրեւաբեր եղանակը ողողումներ ու ցեխի սահանքներ պատճառեց բուսականութենէ զրկուած լեռնալանջերու դրացի շրջաններու մէջ:...

ԵՂԻԱ ԹԱՇՃԵԱՆ «Ինթըրնեշընըլ քրայսիս կրուփ» կազմակերպութիւնը փետրուար 2018-ին հրապարակեց հետազօտութիւն մը, ուր կը քննարկէ Իսրայէլի եւ Հըզպալլայի միջեւ ծաւալելիք յառաջիկայ հաւանական պատերազմը, եւ թէ ինչպէ՛ս Ռուսիա կրնայ կասեցնել այդ հարցը: Հրապարակուած տեղեկութիւններուն համաձայն, Հըզպալլա ամէն ջանք կը թափէ, որ հզօրացնէ իր դիրքերը հարաւային Սուրիոյ մէջ եւ ընդարձակէ իր քաղաքական ու ռազմական ազդեցութիւնը` ռազմակայաններ կառուցելով Սուրիոյ տարածքին: Այս արարքը մղեց Իսրայէլը,...

ՍՈՆԱ ԹԻԹԻԶԵԱՆ Առաջին անգամը չէր, որ հայ ժողովուրդը ճգնաժամի մէջ կը յայտնուէր... Մեր ժողովուրդին պատմութիւնը լի է արհաւիրքներով, ճգնաժամերով եւ փոթորկալից ժամանակաշրջաններով: Սուրիական պատերազմը, սակայն, վատթարագոյններէն մէկն էր սփիւռքի մեր ժողովուրդին համար, որովհետեւ ան հարուածեց մեր մայր գաղութը: Դաժան էր պատերազմը, որ դժբախտաբար տակաւին չէ աւարտած, կարգ մը շրջաններու մէջ կը շարունակուին անողոք բախումները: Արդեօ՞ք տակաւին թիրախ կը դառնան հայկական...

ՍԻՄՈՆ ԿՈՍՏԱՆԴԻՆԵԱՆ Մեր փողոցին մէջ կատուներ Ներկայ են միշտ սերտ անկիւններ. Ինքնաշարժի մը տակ պառկած Կամ պատի մը կից երկնցած. Հալածող են չար մուկերուն, Թշնամիներ` թռչուններուն, Յաճախորդներ` մսագործին, Բարեկամներ միշտ սիրողին. Մլաւող են առաւօտեան, Զուր լալկաններ մութ գիշերուան: Եթէ գտնեն լքուած պատառ, Կ՛առնեն, կ՛ուտեն սովորաբար: Դրան առջեւ պատրաստ հիւրեր, Չեն սպասեր տան հրաւէր, Կը վայելեն փափուկ ծոցեր, Կը նախընտրեն գգուանք...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ «Ազդակ» օրաթերթը իր 24 հոկտեմբեր 1937-ի թիւին մէջ լիբանանահայերուն կոչ կ՛ուղղէր իրենց քուէները չծախելու: Այդ կոչը կը վկայէ, թէ որքա՛ն հին է Լիբանանի մէջ ընտրակաշառքի երեւոյթը: Մայրիներու երկրի անկախութենէն ալ առաջ գոյութիւն ունեցած այդ ախտը, դժբախտաբար, կը գոյատեւէ մինչեւ օրս: Այլ համայնքներու մօտ այդ ընտրակաշառքները կը կատարուին զուտ ընտրական հաշիւներով: Լիբանանահայերու քուէներու գնումը, սակայն, ընտրական նպատակներ չի հետապնդեր...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Պատմական իրադարձութիւնները եւ անոնց մէջ մարդոց ստանձնած դերերը եւ որդեգրած ընթացքը ոչ միայն պէտք չէ մոռնալ, այլ` անոնց լոյսին տակ ընդունիլ եւ տէր ըլլալ մեր ներկային: Հայ եկեղեցականը ազգի անդամ է, հետեւաբար նաեւ` պատասխանատու: Այս գիտակցութեան երկու օրինակներու մասին պէտք է խօսուի, երբ Հայաստանի անդրանիկ հանրապետութեան հարիւրամեակի առիթով ժողովներ պիտի գումարուին, քիչ մը ամէն տեղ տօնակատարութիւններ պիտի ըլլան:...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Գրադարանիս փոշիները առնելով զբաղած էի: «Պարապ վախտի խաղալիք» պիտի ըսէր Իսահակեան, երբ դարակներէն մէկուն վրայ Հալէպի Ազգային Հայկազեան վարժարանի նախակրթարանի տարիներուս հայերէնի «Շողական» Բ. տարի դասագիրքս յանկարծ աչքիս զարկաւ: Ու ի՜նչ զարմանք, արդէն կը զգամ, որ բազմազան անուններ ծնունդ կը սկսին առնել ու կարգով կը փորձեն խածնել սիրտս եւ ուղեղս: Անուններ, որոնց առջեւէն յաճախ եւ ինքնաբերաբար կ'անցնիս սրտի...

Թուրքիոյ ամէնէն շատ ընթերցուող ժամանցային կայքերէն onedio.com-ը յատուկ անդրադարձ մը հրապարակած է համշէնցի հայերուն մասին` լուսարձակի տակ առնելով անոնց դիմագրաւած հարցերը, ծագումը եւ աւանդութիւնները: «Մայրենին կորսնցնելու վտանգին տակ գտնուող սեւծովեան ժողովուրդ մը. Համշէնցիներ» վերնագիրով յօդուածին մէջ կը յիշուի, որ համշէնցիները իսլամացուած են դարեր առաջ` Օսմանեան կայսրութեան ժամանակաշրջանին: Նիւթին հեղինակները ընդգծած են, որ թէեւ Թուրքիոյ մէջ համշէնցիներու ցեղային ծագումին շուրջ տարակարծութիւնները...

ԱՐԱՐԱՏ ԿՈՍՏԱՆԵԱՆ Ինչպէս արդէն տեղեկացրել ենք մեր նախկին յօդուածներով, Չինաստանը 70-ականներից իր առջեւ դրեց զարգացման ծրագիր` դառնալու աշխարհի առաջատար երկիր. այն  տեւելու է մինչեւ 2049 թուականը: Այժմ նա հանդիսանում է աշխարհի երկրորդ տնտեսապէս հզօր երկիրը: Այդ պատճառով է, որ Չինաստանը հանեց նոր Մետաքսի ճանապարհի գաղափարը, որի նպատակն է աշխարհին տալ որակեալ ապրանք մատչելի գներով, իսկ Եւրոպայից ներմուծել նոր արհեստագիտութեան համար...

Հատորը կ՛ընդգրկէ 41 ուսումնասիրական յօդուածներ, որոնց 31-ը գիտաժողովին կարդացուած զեկոյցներուն վերամշակուած տարբերակներն են: Մնացեալ տասը ուսումնասիրութիւնները նոր աշխատութիւններ են` հատորին առաւել ամբողջականութիւն տալու համար: Հատորը կ՛ընդգրկէ նաեւ գիտաժողովի օրերուն տեղի ունեցած կլոր սեղանի զրոյցին ամբողջութիւնը, ուր  Շահան արք. Սարգիսեան (առաջնորդ Բերիոյ թեմի), վեր. Յարութ Սելիմեան (համայնքապետ Սուրիոյ Հայ աւետ. համայնքի) եւ Արմաշ եպս. Նալպանտեան (առաջնորդ Դամասկոսի հայոց) արծարծեցին Սուրիոյ տագնապի...

ՄԵԼԻՔ ԳԱՐԱԳԱՒՈՐԵԱՆ Ճանչնալ մեր հերոսները եւ նահատակները` կը նշանակէ ճանչնալ հայոց պատմութիւնը եւ հայ ժողովուրդի էութիւնը: Ճանչնալ մեր հերոսները` կը նշանակէ վերադարձ մեր 5 հազարամեայ հարազատ արմատներուն, մեր ազգային ակունքներուն, աւանդոյթներուն եւ մեր արժանապատուութեան: Ճանչնալ մեր հերոսները եւ նահատակները` կը նշանակէ կառչիլ մեր սրբազան հայրենիքին, իւրաքանչիւր թիզ հողին եւ մեր ազգի բոլոր իրաւունքներուն: Ճանչնալ մեր հերոսները եւ նահատակները` կը նշանակէ...

Յ. ԼԱՏՈՅԵԱՆ Միացեալ Նահանգներու նախագահը ամէն ամիս նիւթով մը միջազգային հետաքրքրութիւն ստեղծելու վրայ է: Յարատեւօրէն կը փորձէ հաստատել, որ ինքը Փութինի օգնութեամբ չէ, որ նախագահ ընտրուած է: Երբեմն նոյնիսկ հսկայ ծրագիրներ մէջտեղ կը նետէ, որպէսզի վերջաւորութեան պզտիկ յառաջխաղացք մը արձանագրէ: Ոմանք կը հաւատան, որ Ամերիկա, Եւրոպա, Թուրքիա, Իսրայէլ եւ Ռուսիա, Իրան, Չինաստան, Սուրիա ճակատումը անպայման տեղի պիտի ունենայ, այդ ալ`...

ԼԵՆԱ ՊԱԼԵԱՆ Ընտրական այս օրերուն բազմացած են կարծիք յայտնող «իմաստուն»-ները... Մի ոմն, ձանձրացեր է Դաշնակցութեան «պարապ-սարապ պըր-պըր»-ները լսելէ եւ գլուխը սկսած է ցաւիլ «Քուէս Դաշնակցութեան» կարգախօսէն: Մի ոմն, դո՛ւն եւ քեզի նման բթամիտներդ լա՛ւ իմացէք ու միանգամընդմիշտ ըմբռնեցէք, որ Դաշնակցութեան ձայնը չի լռեր: Դաշնակցութեան ձայնը 128 տարի հնչած է ու դեռ պիտի շարունակէ հնչել, եւ բարձր պիտի հնչէ ու ձեզի...

ՄԻՀՐԱՆ Ք. Ռուբէնին հետ դասընկերներ էինք ու թաղի տղաք` Հայաշէնի մէջ: Արդէն անկարելի է հայաշէնցի ըլլալ ու իրարու կապուած չըլլալ մանկութեան-պատանութեան տարիքի դպրոցական, դասի ու խաղի, փողոցային թափառումներու եւ անմեղունակ անառակութիւններու յուշերով: Զտարիւն հայաշէնցի մը միայն կը հասկնայ այս ըսուածին խորքն ու իրաւութիւնը: Հայաբնակ հին Հայաշէնի մէջ կային տարբեր գաղափարի մարդիկ: Կային դաշնակցականներ, կային համայնավարներ, թերեւս նաեւ` հնչակեաններ: Բայց ատոնք...

ՅԱԿՈԲ ՊԱՐՈՅՐ ՆԱԶԱՐԷԹԵԱՆ Տարիներէ ի վեր մեծ մարմաջ ունէի արձանագրելու  սոյն պատմութիւնը եւ յանձնելու հանրութեան: Սակայն յարմար ժամանակին կը սպասէի... Ամէնօրեայ դրութեամբ ծարաւով կը կարդամ  գաղութիս օրաթերթերը: Հայրենիքիս լուրերը երբեմն կ՛ալեկոծեն հոգիս, երբեմն հոգիով կը փոխադրեն զիս այնտեղ, ուր պէտք է ըլլանք բոլորս, շատ յաճախ կ՛ուզեմ պոռթկալ անիրաւութիւններուն դէմ եւ Թուրքիոյ յայտնել, որ` «Դո՛ւն չես տէրը այն հողին, որուն վրայ...

ԱՆՆԱ ԳԶԻՐԵԱՆ Լիբանանի բանակի զօրավար, պաշտպանութեան նախարարի խորհրդական Փանոս Մանճեանը ռազմական ոլորտում իր առաջին քայլերն սկսել է 1972 թուականին, երբ ընդունուեց ռազմական հաստատութիւն: Այս ոլորտն ընտրելու գործում Փանոս Մանճեանի համար գլխաւոր ոգեշնչողը հայրն էր: Ռազմական տաղանդը նա ժառանգել է նախնիներից, պատերազմների միջով անցել է Փանոս Մանճեանի հայրը, պապը: Հայրը սկզբում ֆրանսական բանակի զինուորական է եղել, որոշ ժամանակ անց տեղափոխուել է...

ՐԱՖՖԻ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Անցած ամիս թրքական կառավարութեան կողմէ ստեղծուած էր կայք մը, ուր Թուրքիոյ քաղաքացիները կրնային որոնել իրենց արմատները` հասնելով մինչեւ 1850-ականներու կէսերը: Տպագիր ու ընկերային ցանցերու մէջ հրապարակուած են հարիւրաւոր պատմութիւններ, որոնք ցնցում յառաջացուցած են Թուրքիոյ մէջ ու անոր սահմաններէն  դուրս: Կան նաեւ քանի մը պատմութիւններ թուրքերու մասին, որոնք յայտնաբերած են, որ ունին ալպանական, արաբական, Պոնտոսի յոյներու, եւ որ ամենավատն...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ Պահրէյնի թագաւորութեան գիրքի միջազգային տասնութերորդ ցուցահանդէսը ունեցաւ բաւական յատկանշական դրուագներ: Նախ` Պահրէյնի Մուհարաք քաղաքը հռչակուած է 2018 տարուան Իսլամական մշակոյթի մայրաքաղաք: Ցուցահանդէսը տեղի ունեցաւ մարտ 28-էն մինչեւ 7 ապրիլ  2018, նոյն քաղաքին մէջ եւ նուիրուեցաւ իսլամական մշակոյթին: Բայց կար նաեւ Աստուածաշունչի ընկերութեան մեր մասնակցութիւնը` պետական ու պաշտօնական հրաւէրով եւ աւելի քան չորս հարիւր հրատարակչատուներու կողքին, որոնք կու...

ՏՈՔԹ. ՎԱՐԴԳԷՍ ԱՐԶՈՒՄԱՆԵԱՆ Ապրիլ ամիսը տրտում եւ տխուր յիշատակներ կը վերապրեցնէ, որովհետեւ արդի համաշխարհային պատմութեան մէջ ապրիլ ամիսը կը ներկայացնէ անցեալ դարու առաջին` Հայոց ցեղասպանութեան ոգեկոչումը: Այս անպատիժ մնացած Ցեղասպանութիւնը դուռը բացաւ այլ ցեղասպանութիւններու. իբրեւ մարդկային տարրական յարգանք` պէտք է պահ մը կանգ առնենք, թէկուզ մէկ անգամ յիշենք` խոնարհելով հրեաներու, Քամպոտիայի եւ Ռուանտայի ցեղասպանութեանց զոհերու յիշատակին առջեւ: Հայոց ցեղասպանութենէն մօտ...

Համաշխարհային լրատուամիջոցներու հետեւողներ կրնան կազմել այն արագ տպաւորութիւնը, որ համաշխարհային պատերազմի նախաշեմին կը գտնուի երկրագունդը: Սպառնալիքները  եւ որոշ առումներով Սուրիոյ ուղղութեամբ զինուժի նախապատրաստական տեղաշարժները այդ տպաւորութիւնը կը ստեղծեն: Միաժամանակ սակայն արդէն դիտուածի (տէժա վիւ) տեսութիւնը կը շրջագայի հետեւողներու մտապատկերին մէջ, պարզ այն տրամաբանութեամբ, որ նման փոխսպառնական հռետորութիւն, նոյնիսկ անոնց հետեւած հարուածներ մնացած են սահմանափակ, առանց տեղի տալու համընդգրկուն բռնկումներու: Առանց...