Անդրադարձ

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Յոյսով եմ մի օր բոլորը կը հասնեն մտքի այն հասունութեան, որ գիրք նուէր ստանալուց մեզ պէս կ՛ուրախանան: ԱԼԵՆ ՄԱՐԳԱՐԵԱՆ (44-օրեայ պատերազմի նահատակ) Հայ ժողովուրդի ընտիր, եզակի եւ անկրկնելի զաւակներէն մէկուն` Ալեն Մարգարեանի վերոնշեալ գրառումը խորքին մէջ մարդու տեսակի պայծառ ու գիտակցական բարձր մակարդակի արտայայտութիւն է: Գերազանցապէս հայաշունչ արտայայտութիւն մը, որ իր մէջ կը պարփակէ, կը խտացնէ շատ ու...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Պոլշեւիկ հայերը դրժելով Հայաստանի Հանրապետութեան հետ իշխանութիւնը հեզասահ եւ խաղաղ փոխանցելու գրաւոր համաձայնութիւնը` մոլեգին վայրագութեան դիմեցին սպանդներով, բանտարկութիւններով ու թալանով: Նախարարներ, զօրավարներ, պետական պաշտօնեաներ կալանաւորեցին, արդէն աղքատ երկիրը թալանեցին եւ պարէնային պաշարը Ազրպէյճան փախցուցին: Այս անմարդկային վայրագութեան թիրախը դարձան խաղաղ քաղաքացիները, անոնց խանութները, արհեստանոցները, հաստատութիւնները եւ նոյնիսկ որբանոցները, որոնք թալանուեցան, եւ որբերը ցիրուցան` փողոց նետուեցան (տես` «Հայոց ցեղասպանութիւնը...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ «... Փետրուար 18-ը բացառիկ երեւոյթ մըն է մեր պատմութեան մէջ: Փետրուար 18-ը մեկնակէտ մըն է, աղբիւր խորհրդածութեան, բարոյական դրամագլուխ է: Անիկա ծառացում է ընդդէմ բռնակալութեան: Համաժողովրդական ըմբռնումով, հայ ժողովուրդը առաջին օրինակը տուաւ ըսելու համար, թէ ոգեկան ուժերը բաւարար են պատմութեան մէջ, որ ժողովուրդ մը իր վճռական խօսքը ըսէ»: ՍԱՐԳԻՍ ԶԷՅԹԼԵԱՆ («Ազդակ», 24.2.1970) Հակասական ո՛չ մէկ իմաստ պէտք է...

ՆԱՐԵԿ ԱՐՔ. ԱԼԵԷՄԷԶԵԱՆ (16) Խորէն Ա. կաթողիկոս սրամիտ եւ առատաձեռն էր: 1981-ին նոր աբեղայ ձեռնադրուած եմ եւ օծակիցիս` հայր Գեղամին հետ Անթիլիասի մայր տաճարին մէջ սուրբ պսակի մը օրհնութիւնը կատարելէ ետք դուրս կ՛ելլենք ու մեր սենեակները պիտի երթանք, երբ Խորէն կաթողիկոս վեհարանի պատշգամը կը ճեմէր եւ նշան կ՛ընէ, որ իր մօտ բարձրանանք: Վեհարանի իր գրասենեակին մէջ մեզ կ՛ընդունի եւ կը...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ «Պիտի գան նորերը` աւելի ուժեղները, պիտի գան աւելի վճռական սերունդներ...» ԲԱԲԳԷՆ ՓԱՓԱԶԵԱՆ Հայկական ազգային, միութենական, ընկերային, բարեգործական եւ մշակութային հաստատութիւններուն մէջ մնայուն ներկայութիւն եղող եւ գործունեայ անհատները լաւատեղեակ են, որ այսօր մեր հաստատութիւնները կը տառապին մարդուժի պակասէ: Իւրաքանչիւր պատմական ժամանակաշրջան իրեն հետ բերելով իրեն յատուկ մարտահրաւէրներն ու խնդիրները, տագնապներն ու հարցերը` ունեցած է այդ ժամանակաշրջանին հասակ նետած սերունդ...

«Վէմ» հանդէսի խմբագրութիւնը կը հաղորդէ, որ լոյս տեսած է Երուանդ Փամպուքեանի կազմած «Ռոստոմի անտիպ նամակները» փաստաթուղթերու ստուարածաւալ ժողովածուն: Ընթերցողի դատին կը ներկայացնենք վաստակաշատ պատմաբան, ՀՅ Դաշնակցութեան արխիւներու անխոնջ հետազօտող Երուանդ Փամպուքեանի երկարամեայ գիտական պրպտումներու արդիւնքը հանդիսացող «Ռոստոմի անտիպ նամակները» ստուարածաւալ ժողովածուն: Շքեղ տպագրութեամբ օրերս լոյս տեսած այս 732 էջնոց պատկառելի հատորը «Վէմ մատենաշար»-ի թիւով 4-րդ հրատարակութիւնն է, որ իր աւարտին...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Սպասելով, որ Ուքրանիոյ «հրդեհ»-ին կանխարգիլման համար գործող «հրշէջներ»-ը աշխարհն ու մեզ հասցնեն մարգարտածաղիկին` «պատերազմ պիտի չպայթի» աւետող վերջին թերթին, փորձենք հակիրճ ակնարկ մը նետել հրապարակներէն անդին, լուսանցքներու եւ վարագոյրներու ետին ընդնշմարուող ու հաւանական զարգացումներու վրայ, որոնց մասին բարձրաձայն չի խօսուիր, կամ ընդհանրապէս կը պահուին լուսարձակներէ հեռու: Շահերու Հետապնդում Եւ... Պէտք է բացորոշ կերպով տեսնել, որ տագնապին լուծման ի...

ԱՐԱԶ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Քաթարի մէջ ապրելու դառն հետեւանքներէն մէկը այն է, որ եկեղեցի յաճախ չեմ այցելեր քանի մը պատճառներով: Նախ` քաղաքին կառոյցը այնպէս մըն է, որ կարծես դիտմամբ փորձ կը կատարուի քրիստոնեաները հեռացնելու իրենց կրօնէն: Քաղաքին մէջ ամէն քայլափոխիդ կայ մզկիթ մը, իսկ եկեղեցիները` բոլոր յարանուանութիւններուն պատկանող, կը գտնուին քաղաքէն բաւական հեռու, անապատին եթէ ճիշդ մէջտեղը չէ, ապա անոր շատ մօտ,...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Հայաստանի Հանրապետութեան քաղաքական կեանքը վերջին շաբաթներուն յանգած է լճացման փուլի մը: 2018-ի իշխանափոխութեան նպատակները բացայայտուած են արդէն. լուծարումը արցախեան գոյապայքարին: Թուրքիոյ հետ յարաբերութիւններու բնականոնացումը ընթացքի մէջ է եւ թափով առաջ կը տարուի: Պարտուողական այս գործընթացը մկրտուած է խաղաղութեան դարաշրջան բանալու շողշողուն լոզունգով: Պարտուած, հսկայական կորուստներ տուած, վեհերոտ դարձած հանրութեան մը համար յուսատու լոզունգ է խաղաղութեան դարաշրջանի խոստումը: Կորուստները...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Բնական է, որ ոեւէ հայու համար Հայաստանի իրադաձութիւնները, վատ ու լաւ զարգացումները (վերջինները` համեմատաբար սակաւ) մնան մտահոգութեանց գլխաւոր կիզակէտ, մեր դիմագրաւած ներքին ու շրջանային արհաւիրքներէն ձերբազատումը` գլխաւոր սեւեռակէտ: Այսուամենայնիւ, Հայաստանի սահմաններուն մօտ ու հեռու` տեղի կ՛ունենան աշխարհը ցնցող դէպքեր, որոնք չեն կրնար անտարբեր ձգել մեզ, որովհետեւ այլ երկիրներու ու ժողովուրդներու պէս մենք ալ կը գտնուինք անոնցմէ տարածուող մագնիսական...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ 19 յունուար 2022-ի 168.am լրատուական եւ վերլուծական կայքէջին մէջ (1) կը կարդանք ահազանգի համազօր հետեւեալ լուրը: Անցնող տարուան 2021-ի համար 160 հազար 965 Հայաստանի քաղաքացիներ դիմած են կանաչ քարտ (green card) ստանալու համար, այսինքն` հայրենիքը լքելու եւ Ամերիկա հաստատուելու համար: Իսկ նոյն օրը «Փանորամա. ամ» կը գրէ. «Երեւանում անցկացւում է բողոքի ակցիա` ԱՄՆ մեկնելու համար» (2), (3): 1.-...

ԱՒԵՏԻՔ ԻՇԽԱՆԵԱՆ Վերջին տարիներին տագնապալիօրէն սրուել են միջազգային յարաբերութիւնները: Շատերն Արեւմուտքում սա բացատրում են որպէս պայքար ժողովրդավարութեան եւ բռնապետութեան միջեւ: Ժողովրդավարութիւնը համարելով որպէս ամենաառաջադէմ քաղաքական համակարգ` առճակատումը բացատրւում է նաեւ նրանով, որ եթէ աշխարհի բոլոր երկրներն ընդունեն պետութեան ժողովրդավարական ձեւը, ապա աշխարհում լիակատար համերաշխութիւն եւ խաղաղութիւն կը տիրի: Չվիճելով ժողովրդավարական ձեւի առաւելութիւնների մասին, փորձենք քննարկել, թէ արդեօք հնարաւո՞ր է, որ...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Ուաշինկթընի Միջազգային հանրապետական հիմնարկը 22 նոյեմբերէն 5 դեկտեմբեր 2021, կատարած է հանրային կարծիքի հարցախոյզ մը, որով գնահատուած է Հայաստանի բնակչութեան տեսակէտները` քաղաքական, տնտեսական եւ ապահովութեան հարցերու մասին: Հետազօտութիւնը նիւթապէս հովանաւորած է Միացեալ Նահանգներու Միջազգային զարգացման գործակալութիւնը: Հետազօտութեան հիմնական բացայայտումը այն է, որ բնակչութեան 46 տոկոսը կը կարծէ` «Հայաստան կ՛ընթանայ սխալ ուղղութեամբ», մինչդեռ...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ «Բաժնէ՛ տիրելու համար, խորիմաստ խօսք: Միացո՛ւր կառավարելու համար, աւելի լաւ ապահովութեան»: Եոհան Վոլֆկանկ  վոն Կէօթէ (1749-1832)   Հայաստանի «Սփիւռք» լրատուական անգլերէն էջին վրայ կարդացի հարցումը. «Ի՞նչ բան մեզ պիտի միացնէ»: Աւելի ճիշդ պիտի ըլլար հարց տալ, թէ` «Ի՞նչ բան եւ բաներ մեզ պիտի միացնեն», եւ շարունակելով հարցնել, թէ` «Ի՞նչ բաներ մեզ կը բաժնեն, եւ ցարդ ի՞նչ ըրած ենք...

ՏՈՔԹ. ՍԱՐԳԻՍ ԱՏԱՄ Ըստ Հայ առաքելական եկեղեցւոյ օրացոյցին, շաբաթ, 12 փետրուար 2022-ին հայ ժողովուրդը կը նշէ Սուրբ Սարգիս զօրավարի, երիտասարդներու օրհնութեան եւ սիրելիներու օրուան տօնը, իսկ, ըստ սովորական օրացոյցին, երկուշաբթի, 14 փետրուարին շարք մը երկիրներ կը տօնեն Վալենթինի օրը, կամ` Սիրահարներու օրը: Սուրբ Սարգիս զօրավար հայ ժողովուրդի ամէնէն սիրուած սուրբերէն մին եւ սիրելիներու բարեխօսն է: Ան իր որդիին` Մարտիրոսին եւ...

ՍԱՐԳԻՍ ԱԲՂ. ԱԲՐԱՀԱՄԵԱՆ Բարի սամարացիի առակը ծանօթ է բոլորիս (Ղկ 10.30-35): Մեր յիշողութիւնը թարմացնելու համար դարձեալ կարդանք Քրիստոսի պատմած առակը: Ճամբուն մէկ անկիւնը լքուած ու վիրաւոր մարդուն առջեւէն զանազան հանգամանքի տէր ուղեւորներ կ՛անցնին` անտարբերութեամբ դիտելով վիրաւոր մարդը: Վերջապէս, սամարացի մը կը մօտենայ, վիրաւորը կը տանի պանդոկ մը ու կը դարմանէ զայն: Մեր կեանքին մէջ եւս յաճախ կը պարզուի անտեսուած ու...

ՅԱԿՈԲ ՃԱՆՊԱԶԵԱՆ 13 օգոստոս 2021-ին երախտագիտութեան անխառն զգացումներով ողջունեցինք  մաքրաբարոյ Մովսէս Ա. քհնյ. Ղազարեանի ծննդեան 95-ամեակը ու նոյն առիթով (թէեւ հեռու իրարմէ, սակայն սրտով մօտիկ) բաժնեկից դարձանք Ղազարեան ընտանիքի ուրախութեան եւ յաւուր պատշաճի առողջութեան բարեմաղթանքներու, մեր գիրով հաստատեցինք բոլորիս սիրելի տէր հօր գիտակցական կեանքին ընթացքին ընծայաբերած ամբողջանուէր ծառայութեան նուիրումը: 6 յունուար 2022-ին, Սուրբ Ծննդեան եւ Աստուածայայտնութեան բարեբաստիկ տօներուն առիթով, ընկալեալ...

ԺԱԳ ՅԱԿՈԲԵԱՆ  Անցեալ տարեվերջը մեծ անակնկալ մը վերապահած էր Հարաւային Ամերիկայի առանձգային երկիրներէն Չիլիի համար: Արդարեւ, կիրակի, դեկտեմբեր 19 թուականը նշանաւորուեցաւ ծանրակշիռ իրադարձութեամբ, երբ միաժամանակ կատարուած նախագահական եւ խորհրդարանական ընտրութիւններուն ձախակողմեան լայնածաւալ դաշինքը մեծ յաղթանակ իրագործեց: Նախագահ ընտրուեցաւ 35-ամեայ երիտասարդ ձախակողմեան քաղաքական գործիչ Կապրիէլ Պորիք, խորհրդարանի Ներկայացուցիչներու պալատին մէջ ձախակողմեան դաշինքը կրցաւ ձեռք ձգել 85 աթոռ` 155 աթոռէն, իսկ 20...

ԷԴԻԿ ԱՆԴՐԷԱՍԵԱՆ Չէի ուզենայ աւելորդ բառեր գործածել բնութագրելու համար այս օրերին Հայաստանին պատուհասած համակողմանի աղէտը, որ ձգւում է արդէն 4 տարի: Աղէտ` այս մէկ հատիկ բառն էլ բաւական է, որ ՀՀ ներկայ կառավարիչների գործունէութիւնը նոյնանայ 1895 թ. Զէյթունում, 1915 թ. Արեւմտեան Հայաստանում, 1920 եւ 1988 թուականներին Խորհրդային Հայաստանում տեղի ունեցած ողբերգական իրադարձութիւնների հետ. զոհեր, տեղահանութիւն, նախճիր, պետականութեան կորուստ, փլատակներ... Մէկ...

ՆԱՐԵԿ ԱՐՔ. ԱԼԵԷՄԷԶԵԱՆ (6) «Տէ՛ր Մուշեղ, կիրակի իրիկուն ժամը 9-ին Ֆլորիտայէն Լակուարտիա կը հասնիմ. եկուր` զիս ա՛ռ եւ տուն հասցո՛ւր հաճիս»: Մեսրոպ արք. Աշճեանն է հեռախօսողը: Ճշդուած ժամուն տէր հայրը Նիւ Եորքի օդակայանն է եւ կը տեսնէ, որ առաջնորդ սրբազանը վճարովի հեռաձայնի կէտէ մը կը խօսի (այդ օրերուն տակաւին բջիջային հեռախօս չկար) եւ ձեռքի շարժումով զինք իր մօտ կը կանչէ:...