Անդրադարձ

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ 22 մայիսին Պրիւքսելի մէջ տեղի ունեցաւ Եւրոպական խորհուրդի նախագահ Շարլ Միշէլի միջնորդութեամբ Փաշիեան-Ալիեւ հանդիպումը։ «Քննարկումը բաց էր եւ արդիւնաւէտ, մենք քննարկեցինք հարցերու ամբողջ շրջանակ մը: Մանրամասն կերպով քննարկեցինք մարդասիրական խնդիրները, ներառեալ ականազերծման, ձերբակալուածները ազատ արձակելու ջանքերը եւ անհետ կորսուածներու ճակատագիրները: Հետեւեալ արդիւնքներուն հասած ենք. յառաջիկայ օրերուն միջպետական սահմանին վրայ տեղի պիտի ունենայ սահմաններու հարցով միացեալ յանձնախումբերու առաջին հանդիպումը,...

 ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ «Սահմաններու վերաբերմամբ հայ ժողովուրդը, յանձինս իր ղեկավար շրջանակներուն, մեծ սխալ գործեց չափազանց մեծ պահանջներ առաջադրելով, առանց հաշուի առնելու իր ուժերն ու միջազգային կարելիութիւնները»: Ալեքսանդր Խատիսեան Ամէն տարի կը տօնենք մայիս 28-ը` իբրեւ հայոց պետականութեան կերտման օր, իբրեւ 600-ամեայ օտար տիրապետութեան խաւարէն ազատագրութեան օր: Կը տօնենք մայիս 28-ը` յիշելով սարդարապատներն ու բաշ ապարանները, յիշելով դրոներն ու նազարբէկեանները, սիլիկեաններն ու...

Վ. Թ. Մայիս 28-ի տասը տարի առաջ առթած յուզմունքը եւ այսօրուանը որքա՜ն տարբեր են իրարմէ: Այս գրութեան կոթողը այժմ Շուշիի Ղազանչելոցի նման, ոտքէն գլուխ պաշարուած է թէպէտ անտեսանելի, բայց` ցանցապատով: Արհաւիրք ունինք, ցասում ունինք, պայքար ու պայքար ունինք: Ամէնէն կարեւորը` պաշտամունք ու ակնածանք ունինք մեր Հայաստանն ու Արցախը պահող ու պահպանող համայն հայ ժողովուրդին միահամուռ կերպով, մինչեւ իսկ` բահով, բրիչով...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Մայիս 28-ի առաւօտուն կը գրեմ հերթական յօդուածս: Տրամաբանօրէն, այս յօդուածը նուիրուած պէտք է ըլլայ սարդարապատեան յաղթանակներէն ետք Հայաստանի անկախութեան հռչակման: Յաղթանակ ոգեկոչող պէտք է ըլլայ, ապագայի յոյսերով առլցուն, Միացեալ եւ Անկախ Հայաստանի տեսլականով ջրդեղուած: Սակայն հայաստանեան ներկայ իրականութիւնը թոյլ չի տար յաղթանակի բերկրանքով ոգեւորուելու: Արցախի Հանրապետութեան ստեղծումը նշանակելի քայլ մըն էր Միացեալ Հայաստանի ստեղծման ճամբուն վրայ: Այժմ կը...

ՍՕՍԻ ՓՕԼԱՏԵԱՆ Մայիս 15-ի պատմական ընտրութիւնները տեղի ունեցան, եւ Լիբանանը այսօր կը գտնուի նոր անկիւնադարձի մը դիմաց: Այս տարի ընտրուեցան մեծ թիւով նոր դէմքեր, որոնք որոշած են նոր մտածելակերպով, շինիչ ռազմավարութեամբ եւ զարգացած միտքերով ծառայել իրենց երկրին: Իսկապէս շատ գնահատելի է լիբանանցիներուն այս կեցուածքը, յատկապէս այս դժուար օրերուն` նաւահանգիստի պայթումէն ետք եւ նիւթական նուաստացուցիչ պայմաններու ներքեւ: Պէտք չէ մոռնալ նաեւ...

Այս տարի, օգոստոսի 27-ին լրանում է երջանկայիշատակ Գարեգին վեհափառի ծննդեան 90-ամեակը, որ 1977-1995 թուականներին հանդիսացել է Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան գահակալ (Գարեգին Բ. Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոս), իսկ 1995-1999 թուականներին` Ամենայն Հայոց հայրապետ (Գարեգին Ա. Ամենայն Հայոց կաթողիկոս): Lուսահոգի հայրապետի ծննդեան յոբելեանական տարեդարձին ընդառաջ, բոլորովին վերջերս Երեւանի «Տիգրան Մեծ» հրատարակչութիւնում լոյս տեսաւ «իննսուն գործ, իննսուն խօսք» գիրքը, որի առիթով «Ազդակ»-ի ընթերցողին ենք...

ՀՐԱՆՈՒՇ  ՅԱԿՈԲԵԱՆ Սիրով եւ ջերմօրէն շնորհաւորում եմ Հայաստանի Հանրապետութիւնում, Արցախում եւ Սփիւռքում  ապրող մեր հայրենակիցների նուիրական տօներից մէկը՝ Մայիսի 28-ը եւ մաղթում Սարդարապատեան յաղթանակներ: Հոգու ցաւի եւ վհատութեան ճիրաններում յայտնուած, կործանարար մոլորությունից սթափուող, բեկուած ողնաշարը շտկող իմ թանկագի՛ն հայրենակիցներ, այս ազգային համախմբման եւ միասնականութեան օրը, լսելով նաեւ ալիեւի նկրտումները ցանկանում եմ ձեզ հետ կիսել իմ խոհերը. Առաջին՝ անհրաժեշտ է հասնել...

Դարձեալ մայիս 28 է: Ազատութեան ու անկախութեան ձգտող ու պայքարող հայ ժողովուրդին համար իւրաքանչիւր օր մայիս 28 է ու պէ՛տք է ըլլայ: Այս տեսլականով ու յանձնառութեամբ սերունդներ կազմաւորուեցան: Եռագոյնով ամբողջական Հայաստանը ամբողջական հայութեամբ վերակերտելու հաւատքը ու կամքը տասնամեակներ շարունակ իմաստաւորեցին օրերը մեր ժողովուրդի զաւակներուն: Արդարեւ, աշխարհաքաղաքական պայմաններու պարտադրանքով մեր կորսնցուցած անկախութիւնը 1991-ին վերականգնեցինք` անկախ ազգերու շարքին եռագոյնը բարձրացնելով եւ միջազգային...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Հայաստանի անկախութեան 104-րդ տարեդարձը կը դիմաւորենք անկախութեան կորուստի վախերով. Հայաստանի Հանրապետութիւնը կը կառավարուի իշխանութեան մը կողմէ, որ յայտնապէս անկախութիւնը պաշտպանելու համար կամք չի ցուցաբերեր: Իշխանութեան, աւելի ճիշդ` անոր միահեծան ներկայացուցիչ վարչապետին, կը թուի, որ զիջումներ կատարելով` կրնայ պահպանել իր երերացող իշխանութիւնը: Նպատակը ոչ թէ ամէն գնով պետութեան ամբողջականութիւնը, անկախութիւնը, ազատութիւնը պահպանելն է, այլ սեփական իշխանութեան պահպանումը` կորուստներու գնով:...

 Վ. ԱՒԱԳԵԱՆ Հայաստանի անկախութեան 104-րդ տարեդարձը` մայիս 28-ը երկու տարիէ կը նշենք տօնական մթնոլորտէ շատ հեռու: Ի՜նչ տօն եւ ի՜նչ տօնախմբութիւն, երբ 9 նոյեմբեր 2020-էն ի վեր ազգովին, օրական կ՛ենթարկուինք նոր նուաստացումի, նոր պարտութեան եւ նոր նահանջի: Երկրորդ տարին է, որ մայիս 28-ը կը նշենք առանց Շուշիի եւ Հադրութի: Արցախը վիրաւոր է եւ արիւնաքամ. 215 գիւղ ու քաղաք բռնագրաւեալ են,...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ 1915-էն հազիւ երեք տարի ետք, Սարդարապատի, Բաշ Ապարանի եւ Ղարաքիլիսէի մէջ գոյութենական ճակատամարտերէ ետք, 28 մայիս 1918-ին յայտարարուեցաւ Հայաստանի անկախութիւնը: Շուրջ մէկ տարի ետք, 1919-ի աշնան Երեւանի մէջ գումարուած ՀՅԴ 9-րդ Ընդհանուր ժողովը որդեգրեց «Ազատ, Անկախ եւ Միացեալ Հայաստան»-ի գաղափարը` իբրեւ նպատակ: Նոյն Ընդհանուր ժողովը նաեւ բանաձեւեց, որ Ղարաբաղը եւ Զանգեզուրը «անբաժան մասն են Անկախ եւ Միացեալ Հայաստանի...

ՄԻՀՐԱՆ ՔԻՒՐՏՕՂԼԵԱՆ Ամէն անգամ, որ կը խոկամ մայիս 28-ի անկախութեան մասին եւ մտածումս կը կեդրոնացնեմ անոր վրայ, չեմ կրնար ինձմէ վանել փորձութիւնը` բաղդատական մը ընելու այդ ատենուան  մեր ռազմական թէ քաղաքական  ղեկավար գործիչներուն եւ այսօրուաններուն, այսինքն անցնող երեսուն տարիներու ընթացքին պետական բարձր դիրքեր զբաղեցնող պաշտօնատար այրերու միջեւ: Կը դժուարանամ նմանութեան եզրեր գտնել` թէ՛ քաղաքական եւ թէ՛ յատկապէս բարոյական վարքագծի առումներով,...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Դարաւոր մեր պատմութեան ընթացքին ազգային եւ պատմական հերոսներու անուններն ու իրենց թուարկումները մեր ժողովուրդի կեանքէն ներս մտած են եւ հո՛ն, իրենց մտքով եւ հոգիով, պատմական որոշ ու հարազատ կնիք ձգած: Եւ նոյն այդ հերոսները իրենց գործով եւ անուններով ժամանակին հետ կ՛ապրին իբրեւ մէկական ընտրեալները ազգին: Չեն տժգնուիր, չեն մաշիր, չեն մոռցուիր,  ընդհակառա՛կն, աւելի քան երբեք պատգամի մը ուժը...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Պատմութեան մէջ հրաշքներ չկան: Պատմութիւնը իրական է, հրաշք չէ: Գիտութիւնը մեզի պէտք է պատմէ օրինաչափութեան, մեքանիզմի մասին, ոչ է` հրաշքի պատճառահետեւանքի մասին: ՀՐԱՆԴ ՏԷՐ ԱԲՐԱՀԱՄԵԱՆ (Պատմաբան, հրապարակախօս) Վերջերս, երբ «կը զբօսնէի» համացանցի եութիուպեան տարբերակին մէջ, հանդիպեցայ վերոնշեալ պատմաբանին մէկ ներկայացումին, որ կը վերաբերէր Սարդարապատի ճակատամարտին: Ան մասնաւորելով այս ճակատամարտը, փորձ կը կատարէր շեշտադրելու, որ նախամայիսեան ամիսները, իրենց կարգին,...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ «Մինչ հազար ծովեր դեռ այն կողմ ցրուած Որքա՜ն Մասիսներ դեռ ունեմ գերուած, Ես դարեր խաբուած դարերով զարկուած Նոր եմ բռունցքւում լեռներում իմ լուրթ: Ես որդեկորոյս, բայց յոյսով փրկուած Ես մի Հայ, մի Հայր, մի Հայ ժողովուրդ...» ՅՈՎՀԱՆՆԷՍ ՇԻՐԱԶ Աւանդութիւնը պէտք է յարգել: Քանի մը օրէն մայիս 28 է: Այս առիթով պէտք է մտածել, խորհիլ եւ խօսիլ, բայց մանաւանդ`...

ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Շնորհաւոր ըլլայ ողջ հայութեան մայիսի 28-ը` Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան 104-ամեակը: Մայիս 28-ը հայոց պետականութեան վերածնունդի խորհրդանիշն է: Ան հայ ժողովուրդի փառապանծ սխրանքն է: Ամէն տարի մայիս 28-ին համայն հայութիւնը թէ՛ Հայաստանի, թէ՛ սփիւռքի եւ Արցախի մէջ կը տօնէ Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան օրը: Հարկ է, որ հակիրճ ձեւով անդրադառնանք պատմական այս մեծ իրագործումին: 14-րդ դարու վերջերը Հայաստանը կորսնցուց...

Ա.Մանուկեան ՄՈՎՍԷՍ ԾԻՐԱՆԻ Երեւան, 1979 յունուար Երեւանի պետական համալսարանի հին շէնքի բանասիրական բաժնի միջանցքին մէջ հանդիպեցանք: Ան մէկ կողմ հրաւիրեց զիս ու ըսաւ. - Ուզո՞ւմ ես Արամ Մանուկեանի շիրիմը այցելենք: Առաջարկը անակնկալ էր, սակայն` գրաւիչ: - Այո՛, բայց գիտե՞ս, թէ ո՛ւր թաղուած է, ես շատերի եմ հարցրել, ոչ ոք չգիտի: - Իր պարագաներից, աւելի ճիշդը իր աղջկանից` Սեդայից իմացել եմ...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Նախ` պատմական ամփոփ ակնարկ.  Հայաստանի Հանրապետութիւնը 28 մայիս 1918-ին զէնքի ուժով, թշնամի թուրքին դիմադրելով եւ զայն պարտութեան մատնելով է, որ կերտուեցաւ: Թուրքիան իր դաշնակիցներով, գլխաւորութեամբ Գերմանիոյ, Համաշխարհային Ա. պատերազմը սկսած էր: Հայաստան աշխարհը արդէն նախապէս գրաւուած էր: Արեւմտահայաստանը  Օսմանեան կայսրութեան, իսկ Արեւելահայաստանը` ցարական Ռուսիոյ կողմէ: Հայաստանը եւ հայ ժողովուրդը 1375-էն ի վեր անկախ պետականութիւն չէին ունեցած: 1. Քարտէսը...

- Մեր Խօսքը - Մայիսեան Ուղիներով Մեր Խօսքը Հայաստանի Ա. Հանրապետութիւնը, միայն իր երկու տարուան գոյութեամբ (1918-1920), թէ՛ իր ներքին հակապետական մարտահրաւէրներով եւ թէ՛ ալ արտաքին նախայարձակման վտանգով կրցաւ իրապաշտօրէն վարել արտաքին քաղաքականութիւն մը, որ կ՛ապահովէ մէկ կողմէն Հայաստանի անվտանգութիւնը, իսկ միւս կողմէն` կովկասեան տարածաշրջանի խաղաղ գոյակցութիւնը: Ներկայիս Հայաստան կը դիմագրաւէ լուրջ դիւանագիտական մարտահրաւէրներ, որոնք հարցականի տակ կը դնեն Հայաստանի...

ԿԱՐՕ Վ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Մանկութեանս օրերէն, զորս անցուցած եմ Քեսապի մէջ, մտքիս մէջ դրոշմուած է, որ քեսապահայութիւնը Հայաստանի Հանրապետութեան անկախութեան տօնը` մայիս 28-ը, կը նշէ դաշտագնացութեամբ կամ ծովագնացութեամբ: Անշուշտ կային ոմանք, որոնք փոքր խումբերով, քանի մը ընտանիք միատեղ, անջատ կը տօնէին: Հայաստանի մէջ, որ այդ օրերուն կը շարունակէր հիւծիլ մայիս 28-ը ուրացող խորհրդային կարգերուն տակ, հայութիւնը զրկուած էր այդ տօնախմբութեան հնարաւորութենէն,...