Անդրադարձ

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Համայնագիտարան մը հաւանօրէն պիտի չբաւէ մեր գրականութեան եւ մամուլին մէջ ՄԻՈՒԹԵԱՆ մասին գրուածները հաւաքելու: Երբ այսքան խօսուած է եւ կը խօսուի ՄԻՈՒԹԵԱՆ մասին, կը նշանակէ, որ ԲԱԺԱՆՈՒԱԾՈՒԹԻՒՆը եւ ՊԱՌԱԿՏՈՒՄը մնայուն ախտեր են: Այլապէս չէինք խօսեր: Բաժանուած հայաշխարհ, պառակտուած ժողովուրդ: Մեր կացութեան մէջ գտնուող ժողովուրդ մը, որուն հայրենիքին մեծ մասը բռնագրաւուած է, եւ «մնացորդաց»-ը տեւաբար վտանգի ենթակայ է, պատերազմի...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Երկիրներու միջեւ յարաբերութիւնները քննարկելու առիթով կը դիմագրաւենք մնայուն գործելաձեւ մը: Յարաբերութիւնները, նոյնիսկ երկու բարեկամ երկիրներու միջեւ, չեն հիմնուիր արդարութեան, իրաւունքի, ճշմարտութեան ու նմանատիպ բարեմիտ գաղափարներու վրայ: Յաճախ կը կրկնենք, որ յարաբերութիւններու մղիչ ուժը շահն է: Եթէ բարեկամական են երկու համարժէք պետութիւններու յարաբերութիւնները, կը գտնուի փոխադարձ զիջումներով, իւրաքանչիւրին շահը պահպանող լուծումը: Եթէ հակադիր են յարաբերութիւնները, փորձ կ՛ըլլայ տագնապ ստեղծելու...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Հայաստանի այսպէս կոչուած «թաւշեայ յեղափոխութիւն»-ին մասին «Յեղափոխութիւնը նոր սեւն Է. ինչպէ՞ս արեւմտեան դրամը կը հոգայ «Տապալէ քու կառավարութիւնդ» դասապահերը» խորագիրով յօդուածը գրած էի 16 փետրուար 2019-ին (1, 2)` քաղելով «Ռաշա Թուտէյ»-էն, որուն թղթակիցներէն մէկը կրցած է գաղտնօրէն հաւաքին մասնակցիլ եւ Երեւանէն այլ թղթակից մը հեռատեսիլի լուրերէն մանրամասնութիւններ սփռեց հաւաքին մասին (տե՛ս կայքէջը) (3): Երեւանի մէջ առնուազն հինգերորդ անգամ...

ՍՈՒՐԷՆ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Ժիրայրին յիսուներորդ տարեդարձն էր, այդ գիշեր մեր զուարճութեան համար իր տղան` Րաֆֆին եւ անոր ընկերը` Սեւակը, հայկական նոր սկաւառակներ բերած էին, եւ երաժշտութիւնը անընդհատ կ՛ընթանար զանազան երգչուհիներու եւ երգիչներու կատարողութեամբ, որոնց մեծ մասը մեզմէ շատերուն համար անծանօթ էին: Սեւակը երգերու եւ տեսահոլովակներու (վիտէօ քլիփ) մեծ հաւաքածոյ մը ունէր եւ երգիչներէն շատերը անձամբ կը ճանչնար եւ մեզի տեղեկութիւններ կու...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Տարեսկիզբին Երեւանի «Զանգակ» հրատարակչատունէն լոյս տեսաւ սփիւռքահայ արուեստագէտ գրող Վեհանուշ Թեքեանի «Կին` ատեան, մատեան» խորագրեալ հատորը: Խմբագիր` Յարութիւն Պէրպէրեան, նմանապէս` սփիւռքահայ արուեստագէտ գրող: 14-րդ անգամն է, որ Վ. Թեքեան ընթերցողին կը ներկայանայ հատորով մը, որուն մէջ մէկտեղուած են անցեալին լոյս տեսած եւ անտիպ էջեր` բանաստեղծութիւն եւ արձակ: «Արտաքին»-ը Նախ քանի մը խօսք` հատորին «արտաքին» նկարագիրին մասին: Կը բաղկանայ...

ԱՐՄԷՆ ԹԱՇՃԵԱՆ Ահաւասիկ հաւաքուած ենք վերջին հրաժեշտը տալու իրերայաջորդ սերունդներու ոգեկան եւ իմացական հայեցիութեան անխոնջ սպասարկուի մը` կրթական մշակ եւ վաստակաշատ տնօրէն` Մովսէս Այնթապեանին: Օշականի կնիքով զրահաւորուած իր ուխտակրութեան ճամբան որոշ հանգրուանով մը` քաղաքային կանգառներէ ետք, զինք կը վերադարձնէ իր հարազատ գիւղը, մասնաւորաբար` իր գիւղի ազգային վարժարանը... Եւ ամբողջ 30-ամեակ մը, նախ իբրեւ ուսուցիչ եւ ապա` իբրեւ տնօրէն, 19 տարիներ...

ՍԵԴԱ ՄԱՐԿՈՍԵԱՆ-ԽՏԸՇԵԱՆ Ժամադրուած էինք մայիս 27-ին տեսնուելու համար, պիտի գայիր Պէյրութ, եւ միասին ժամանակ անցընէինք ու կուշտ ու կուր ամէն հարցի մասին խօսէինք: Միտքդ փոխեցիր եւ ճանապարհդ շեղեցիր,  եւ մենք քեզ ճանապարհորդեցինք հեռուէն, նոյն մայիս 27-ի օրը, հոն, ուր մեր բոլորին սիրելիները մէկտեղուած երկնային երանաւէտութեան մէջ` մեր գալուստը գգուանքով կը դիմաւորեն:  Չեմ գիտեր, թէ ե՞րբ է մեր յաջորդ հանդիպումը,  բայց...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Պրաւօ՜, պարոն Մերիք Կարլենտ. այս ի՜նչ արդարամտութիւն, այս ի՜նչ յանդգնութիւն: Ես ալ կը ձայնակցիմ քեզի, երբ կը յայտարարես, որ պէտք է հետապնդել եւ հաշուետուութեան կանչել Ուքրանիոյ մէջ պատերազմական ոճիրներ գործողները: Ընթերցողս իրաւունք ունի հարցնելու, թէ ո՞վ է սա արդարամիտ եւ արի Կարլենտը, որուն ձայնակցելու ելեր եմ այսօր, լուռ հրաւէր կ՛ուղղեմ, որ ամէն արդարամիտ մարդ ձայնակցի անոր: Մերիք Կարլենտ...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ «Միայն մէկ միջոց կայ տապալելու համար պատերազմը ժողովուրդներու միջեւ. տապալել տնտեսական պատերազմը»: ԺԱՆ ԺՈՐԵՍ, ԺԹ.-Ի ԴԱՐ Հայաստան ամէն օր ցոյցեր եւ բողոքի երթեր կան: Տեւող ցոյցերը դժգոհութեան վկայութիւն են: Երբ մարդիկ օրերով եւ շաբաթներով ցոյց կ՛ընեն, քաղաքացին եւ իշխանութիւնը պահ մը պէտք է մտածեն տեւող ընդվզումի ալիքի պատճառներուն մասին: Հայը, Հայաստան թէ սփիւռք, կրնա՞յ անտարբեր ըլլալ, չըլլալ թեր...

«Կեանքէս երկար տարիներ անցուցած եմ ընդդիմութեան մէջ եւ կը նախընտրեմ այդ դերը» ԷԼԸՆԸՐ ՌՈՒԶՎԵԼԹ (1884-1962, Միացեալ Նահանգներու նախագահ Ֆրանքլինի կողակիցը) Ընդդիմութիւնը երկրի մը յառաջդիմութեան բազկերակն է: Հաւանաբար այս կարճ ու կտրուկ հաստատումը անակնկալի բերէ ընթերցողը, սակայն խորքին մէջ քաղաքական կեանքի զարգացումներուն մօտէն հետեւողին համար յստակ է, թէ ինչպիսի՛ պայմաններու մէջ կը ներկայացնենք «ընդդիմութիւն» հասկացողութիւնը: Որեւէ քաղաքակիրթ միջավայրի, շրջանակի, կուսակցութեան կամ...

ՆԱՐԵԿ ԱՐՔ. ԱԼԵԷՄԷԶԵԱՆ (100) 1986-ին նոր ժամանած եմ Վանքուվըր եւ երկու շաբաթ յետոյ դրացի Ալպերթա նահանգի Էտմընթըն քաղաքը կը հրաւիրուիմ հայ զոյգի մը սուրբ պսակը օրհնելու: Տակաւին չեմ կողմնորոշուած: Հովուական առաջին ծառայութիւնս է: Առաջին անգամ մայրավանքէն հեռու եմ: Թէ՛ եկեղեցւոյ եւ թէ՛ տունիս մէջ ամէն բան ես պէտք է ընեմ: Հիմա ալ այս պսակը ելած է, Վանքուվըրէն օդանաւով մէկ ժամ...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ . «Կելափ» միջազգային ընկերակցութեան կողմէ 26-28 մայիս 2022-ին կատարուած հարցախոյզի մը համաձայն, Հայաստանի հարցուած քաղաքացիներու 89,3 տոկոսը ներկայացնողները ըսած են, որ իրենց համար անընդունելի է, որ` «Արցախի բնակչութեան տրամադրուի ազգային փոքրամասնութեան կարգավիճակ Ազրպէյճանի կազմին մէջ»: Հարցուածներուն միայն 4,4 տոկոսը զայն նկատած է ընդունելի: Հարցուածներուն 51 տոկոսը բացասաբար վերաբերած է 22 մայիսին Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ...

Յունիսի 15-ին ՀՀ 2021թ. պետպիւտճէի կատարողականի ներկայացման եզրափակիչ ելոյթի առիթն օգտագործելով` վարչապետի պաշտօնը զբաղեցնող Նիկոլ Փաշինեանը, ամբողջութեամբ շեղուելով օրակարգից, ՀՀ ԱԺ ամպիոնից հերթական անգամ փորձեց արդարանալ: Նախեւառաջ Փաշինեանը վկայակոչեց ՀՀ պիւտճէի հաշուին Արցախին գումարներ յատկացնելու փաստը` ներկայացնելով որպէս ՔՊ-ական խմբակի կողմից Արցախը ուշադրութեան կենտրոնում պահելու եւ Արցախից չհրաժարուելու վկայութիւն: ՀՀ-ի կողմից միշտ էլ պետական վարկի անուան տակ գումարներ են յատկացուել...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Ռուսիոյ եւ Ուքրանիոյ միջեւ բանակցութիւնները դադրած են մայիսի կէսէն ի վեր, եւ կողմերը զիրար կը մեղադրեն անոնց տապալումին համար: Ռուսիան կը պնդէր Ուքրանիայէն մեծ տարածքներու վրայ իր վերահսկողութեան պահպանման, իսկ Ուքրանիան կը մերժէր` հաւատալով, որ Արեւմուտքի աջակցութեամբ կրնայ ազատագրել զանոնք: Այժմ ընթացքի մէջ է բանակցութիւններու վերականգնման եւ Ուքրանիոյ հակամարտութեան էջը փակելու համար առաջարկուող լուծումի մը սկզբունքին ջատագովումը: Միացեալ...

Ինչպէս նախապէս փոխանցած էինք, Արամ Ա. կաթողիկոսի հռչակած «Սփիւռքի տարի»-ին նուիրուած Հոլիվուտի Ս. Կարապետ մայր եկեղեցւոյ համալիրին մէջ 12 մայիսին տեղի ունեցաւ մշակութային ձեռնարկ մը: Եկեղեցիի հոգեւոր հովիւ Վիգէն Ա. քհնյ. Վասիլեանի խորհրդատուութեամբ, Ռոզ եւ Ալեք Փիլիպոս ազգային վարժարանին կողմէ պատրաստուած ձեռնարկը ընթացաւ հայ երգով ու պարով, ասմունքով, ինչպէս նաեւ սփիւռքի ամենակենսունակ` Լիբանանի համայնքի պատմութեան ներկայացումով: Օրուան բանախօսն էր ազգային...

ԴԵՐԵՆԻԿ ՄԵԼԻՔԵԱՆ «ԱԼԻՔ» ՕՐԱԹԵՐԹԻ ԳԼԽԱՒՈՐ ԽՄԲԱԳԻՐ Մինչ փաշինեանական իշխանաւորները մեծ հրճւանք են ապրում «Դիմադրութեան» շարժման կիզակէտ Ֆրանսիայի հրապարակից վրանների հաւաքման առթիւ ու դա համարում են շարժման պարտութիւնն ու իրենց յաղթանակը, ալիեւը նոր յոխորտանքների դիմելով ՝ կրկին «Զանգեզուրի միջանցք»-ի յօգուտ Բաքւի ապաշրջափակման մասին է բարձրաձայնում։ Դեռ աւելին՝ սպառնում է նոր պատերազմով, եթէ Հայաստանը տւեալ «միջանցք»-ի օգտագործմանը որեւէ կերպ խոչընդոտ հանդիսանայ…: Նշենք...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Մարդկային ընկերութեան քաղաքական միտքի հոլովոյթին մէջ 19-րդ դարը անկիւնադարձային եղաւ: Անիկա անկիւնադարձային եղաւ, որովհետեւ յաջողեցաւ պսակել ազատականութեան քաղաքացիական ազատութիւններն ու հիմնական իրաւունքները` ժողովուրդներու ազգային իղձերուն հետ: Ասոր վկաներն էին Եւրոպայի մէջ տեղի ունեցած 1848-ի յեղափոխութիւնները, որոնք կը միտէին ստեղծել ազգային պետութիւններ` հիմնուած ազատական-համամարդկային արժէքներու վրայ: «Ազատական ազգայնականութիւն» գիրքի հեղինակ Եաէլ Թամիր եղած է իսրայէլեան Քնեսեթի անդամ` կեդրոն-ձախ Աշխատաւորական...

 ՄՈՎՍԷՍ ԾԻՐԱՆԻ Պոսթըն, 1979, յունիսի վերջ: Ուսանողական տարիներուս Պոսթընի մէջ հանդիպած էի մեր ընկերուհիներէն մէկուն` Մարալի հօրը, որ մասնագիտութեամբ հոգեբան էր (Ph.D), եւ որուն բնակարանը ամիսէ մը աւելի մնալու պատեհութիւնը ունեցանք: Ան եղած էր որբանոցային դասընկերը Այնճարի Յառաջ վարժարանի իմ մարմնակրթութեան ուսուցիչիս` Անդրանիկ Քենտիրճեանին (Ընկըլըզմանին): Այս հանգամանքը պատճառ մը աւելի եղաւ, որ ընտանեօք մեզ (զիս եւ ընկերս` Մարտիկ Պոյաճեանը)  ընդունին...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Երեւանի «Արմաւ» հրատարակչատունէն 2021-ին լոյս տեսաւ «Պետրոս Դուրեանը վաւերագրերում եւ ժամանակակիցների յիշողութիւններում» գիրքը, աշխատասիրութեամբ` Ալպերթ Շարուրեանի: Ժողովածուն կ՛ամփոփէ Պետրոս Դուրեանի կեանքին ու ստեղծագործութեան վերաբերող վաւերագիրներ ու յիշողութիւններ, որոնք կը բովանդակեն կենսագրական ու ստեղծագործական բնոյթի բազմաթիւ կարեւորագոյն փաստեր: Ծննդեան վկայագիրին մէջ արձանագրուած է, որ ան ծնած է 25 մայիս 1851-ին եւ որդին է Տեմիրճի Աբրահամի. կնքահայր` Պօղոս, մկրտող քահանայ`...

Միջազգային, տարածաշրջանային եւ լիբանանեան իրադարձութիւններու քաղաքական ընթերցումը որոշ զուգահեռներ եւ կապեր կը նկատէ տարբեր մակարդակներու վրայ: Վարչապետի նշանակման պարտադիր խորհրդակցութիւններու թուականի ճշդումը  այս պարագային պարզ սահմանադրական ընթացակարգի յարգումի փուլ չէ: Կը թուի, որ համոզիչ է գործող վարչապետին նշանակումը: Այս ինքնին կ՛ենթադրէ ո՛չ միայն համալիբանանեան ընդհանուր համախոհութիւն, այլ նաեւ առնչուած պետութիւններու  ընդհանուր համաձայնութիւն վարչապետի անձին շուրջ: Վարչապետին հիմնական գործառոյթն ու առաքելութիւնը...