Անդրադարձ

ԱՐՄԷՆ ՆԻՅԱԶԵԱՆ «Միասին Աղաւնոյում» փառատօնի կամաւորական խումբի անդամ Երէկ երեկոյեան հեռացանք Աղաւնոյից... Մի ոստիկան «ընկերաբար յորդորեց» լքել տարածքը, որովհետեւ «վաղը կարող է արդէն ուշ լինել»: Հեռացանք, որովհետեւ մնալու հիմքեր չունէինք, որովհետեւ չափազանց անզօր էինք, որովհետեւ արեցինք, երեւի, ինչ կարող էինք... Շատ են հարցնում` հը՞, ի՞նչ կար Աղաւնոյում, հիմա ասեմ... 7-ամեայ Ալեքսն իր ծննդեան օրը սեփական մահճակալն էր քանդում, որ յետոյ...

Այս օրերին օգոստոսի 25-ին Ազրպէյճանին յանձնուելիք Աղաւնոյից դուրս եկաւ նաեւ հայրենադարձ Թամար Տումպալեան-Թիթիզեանի ընտանիքը: Ամուսնու եւ դստեր հետ 2017թ. Լիբանանում ապրող Թամարը որոշեց հաստատուել Աղաւնոյում: «Ո՛չ առիթ կար, ո՛չ էլ ոեւէ մէկը պատճառ հանդիսացաւ: Պարզապէս ցանկացանք մեր երեխային մեր երկրում, մեր հայրենիքում, Արցախում մեծացնել: «Արի» կազմակերպութիւնը մեզ Աղաւնոյում տուն տուեց», 168.am-ի հետ զրոյցում ասաց Թամար Տումպալեան-Թիթիզեանը: Դուստրը հիմա 11 տարեկան...

ԼՈՌԻ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Կը դիտենք հայրենիքի վիճակը հեռուէն Կարծես ան ըլլար ճնշիչ մղձաւանջ. Յորդող դժբախտութիւն ու տառապանք, Ի վերջոյ` կարճատեւ ու երեւակայական: Ցաւով կը դիտենք, կը դիտենք երկար ժամանակ, Սակայն ինչպէս ալ դիտենք` կացութիւնը չի բարելաւուիր, Այնքան ատեն որ անշարժ պառկած ենք Ու կը սպասենք, որ յաջորդ պատկերը յայտնուի: Ի՞նչ պէտք է պատահի, որ ուշքի գանք. Մեր սեփական զաւա՞կը պէտք է...

18 օգոստոսին Բերձորի Ս. Համբարձան եկեղեցւոյ մէջ տեղի ունեցաւ Ս. պատարագ նախքան այդ տարածքն ու եկեղեցին յանձնելն ու անկէ հեռանալը: Ս. պատարագին մասնակցած Աղաւնոյի բնակիչ Արմէն Նիյազեան այս առիթով կը գրէ. Բերձոր, 18.08.2022 Սուրբ Համբարձման եկեղեցին խիստ մարդաշատ է. բոլորը գլուխները կախ աղօթում են, արտասւում, օդն այնքան է ծանրացել, որ ուզում ես ճզմուել ու փլուել գետնին... Զգացումները խեղդում են, անզօրութեան...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ ԲԱՑ ՆԱՄԱԿ` բոլոր անոնց, որոնք հաւատքի տուներ ունին, եկեղեցի, մզկիթ, փակոտ, ուխտավայրեր, սրբութիւններ, որոնց մէջ իրենք իրենց  անցեալը եւ գալիքը կը սեւեռեն... ԲԱՑ  ՆԱՄԱԿ` հինգհազարամեայ ժողովուրդի  մը զաւակներուն, որոնք կը կոչուին կամ կը կոչուէին հայ: Լրատուամիջոցները հաղորդեցին, որ Հայաստան-Արցախէն դեռ չբռնագրաւուած տարածքներ պիտի յանձնուին Ազրպէյճանի: Հայկական հանրապետութեան իշխանութիւնները հակազգային (չ)իմաստութեամբ որոշած են անշշուկ եւ բարիդրացնութեան տուրք տալով` թշնամիին...

ԺԱԳ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Հարաւային Ամերիկայի երկիրներէն Քոլոմպիոյ ժողովուրդը այս տարուան յունիս 19-ին վերջնականապէս վճռեց իր ընտրանքը` համակարգային արմատական փոփոխութիւններու ուղին որդեգրելու: Գրեթէ մէկ դար տեւող  քաղաքական միատեսակ ուղիի հետեւելէ ետք, երկրի պատմութեան մէջ առաջին անգամ ըլլալով ձախակողմեան քաղաքական գործիչ մը` Կուսթաւօ Փեթրօ, ձախակողմեան լայն դաշինքի մը ալիքին վրայ բարձրանալով` հասաւ նախագահական պաշտօնին: Քանի մը ամսուան տարբերութեամբ միայն ասիկա Հարաւային Ամերիկայի մէջ...

Ա. Ա. Լաչինի գործող միջանցքը նոր ուղիով փոխարինելու Պաքուի իշխանութիւններուն պահանջին ստեղծած թոհուբոհին մէջ է, որ Հայաստանի մէջ ռուսական դեսպանատան խորհրդական Մաքսիմ Սելեզնիովի յայտարարութիւնը ռումբի մը նման պայթեցաւ եւ շատ լուրջ հարցականներ գծեց Հայաստանի եւ Ազրպէյճանի հետ Ռուսիոյ յարաբերութիւններուն շուրջ: Սելեզնիովի յայտարարութիւնը շատ յստակ էր: Ռուսական խաղաղապահ ուժերը Լաչինի միջանցքէն պիտի չհեռանան, այնքան ատեն որ միջանցքը փոխարինող նոր ուղիին կառուցման...

ՐԱՖՖԻ ՍԱՐԳԻՍԵԱՆ Հոն` հայու արեամբ պահուած այդ սուրբ հողին վրայ, հայն իր տունը կը փակէ վերջին անգամ... Դաւադիր հայու ձեռքով ժողովուրդ մը իրաւունքներէ մերկացած, հայն իր տունը կը թողու, արիւնարբու թշնամիին յանձնած: Վճի՛ռ, դուն չեկար. վրէ՛ժն իսկ իր պատիժը չհասցուց, կ՛ուշանա՜ն, մինչ հայն իր տունը կը փակէ վերջին անգամ, հայն իր տունը կը թողու` արիւնարբու թշնամիին յանձնած, աշխարհի համր դիտորդներու...

Լիբանան-Իսրայէլ ծովային սահմանազատումի համաձայնութեան ուղղութեամբ կը փորձուի գոյացնել այն համատարած համոզումը, որ անիկա շատ մօտալուտ է: Աւելի՛ն նոյնիսկ. թէ՛ ամերիկեան եւ թէ՛ իսրայէլեան կողմերէն այնպիսի յայտարարութիւններ կը կատարուին, որ համաձայնութիւնը կայացած է արդէն: Լիբանանեան կողմը կը շարունակէ պահել իր համեմատական զսպուածութիւնը, մինչ Հըզպալլան լիբանանեան իրաւունքներէն չզիջելու անտեղիտալիութեան ընդգծումներ կը կատարէ: Համաձայնութեան արդէն իսկ կայացած ըլլալու յայտարարութիւնները ունին նաեւ քարոզչական բնոյթ....

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Պլինքըն եւ Փանտոր ասուլիսի պահուն Վստահ եմ ընթերցողս ալ աչքերը մեծ-մեծ պիտի բանայ, եթէ իմանայ, թէ Հարաւային Ափրիկէի արտաքին գործոց նախարարը ի՛նչ ըսած է ամերիկացի իր պաշտօնակիցին, Փրեթորիայի մէջ իրենց հանդիպումին: Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարար Էնթընի Պլինքըն այս շաբաթասկիզբին, փէշերը հաւաքելով (չէ, կին չէ, սա պատկերաւոր բացատրութիւն է), ձեռնարկեց ափրիկեան երկիրներ շրջապտոյտի մը հակադարձելու համար իր ռուս...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ Արցախը Հայաստանին կապող Լաչինի միջանցքի երեք հայկական գիւղերէն շուրջ 150 ընտանիքներու իրենց տուներէն հեռացման Ազրպէյճանի հրամանը շա՜տ անհանգստացուցած է աշխարհասփիւռ  հայութիւնը: Ազրպէյճանի վերջնագիրին պատճառով Բերձոր, Աղաւնոյ եւ Սուս գիւղերու հայերը պարտաւոր են տեղափոխուելու Արցախի կամ Հայաստանի այլ վայրեր: 2020-ի պատերազմին կրած ջախջախիչ պարտութենէն  ետք  թէ՛ Հայաստանը, թէ՛ Արցախը կը տառապին վատ ղեկավարութիւններէ, որոնք գիւղացիները...

Կարօ Արմէնեանի «Կարմիր Գիծ»-ին Առնչութեամբ... ՍԱԳՕ ԱՐԵԱՆ Մեր շուրջ տեղի ունեցող զարգացումները ի՞նչ ակնոցով պիտի դիտենք: Պիտի հաւատա՞նք արդեօք, որ այս ամբողջ եղածը մէկ խելապատիկի յիմարութեան հետեւանքն է, թէ՞ պիտի ընդունինք, որ այն, ինչ որ պատահեցաւ եւ դեռ ալ կը պատահի Հարաւային Կովկասի այս հատուածին ունի, ներքին «տինամիքա» մը, ներքին խմորում մը միայն, կամ ոչ: Հոսկէ կը յայտնուի, հոսկէ պէտք...

ԱՌԱՔԵԼ ԱԲՂ. ԳԱՏԵՀՃԵԱՆ Մարդիկ սովորութիւն ունին յատկանշական առիթներու եւ երբեմն ալ առանց կարեւոր առիթի մը նուէրներ փոխանակելու իրարու հետ` իբրեւ նշանակ փոխադարձ սիրոյ եւ յարգանքի: Հռչակաւոր մարդիկ գրեթէ օրական նուէրներ կը ստանան, մինչ սովորական մարդիկ` միայն որոշ եւ յատկանշական օրերու: Նուէրներ կամ յիշատակներ ստացողները զանոնք կը պահեն «որպէս բիբ ական»: Երբեք ձեզի հետ չէ՞ պատահած, որ մէկու մը տունը հիւրութեան...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Ստորեւ կը ներկայացնենք Գառնիկ Սարգիսեանին  մեկնաբանած երգին բառերը: Պատգամ  (Զգո՜ւշ Խօսիր Հայաստանում) Զգո՜ւշ խօսիր Հայաստանում,- Այստեղ ամէն գագաթ ու ձոր, Արձագա՜նգ է տալիս հզօր, Եւ քո Խօսքը հեռու տանում... Թէ բարի են խօսքերը քո, Հայոց լեռներն ակնածանքով Կը խոնարհուեն քո դէմ լռին Բաշը քսած քո ձեռքերին: Իսկ թէ չար են` լեռները մեր, Հրաբխի բներն անմեռ, Որ լռե՜լ են,...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ 16-էն 21 օգոստոս 2022-ին մասնակցեցայ Հայաստանի Հանրապետութեան կրթութեան, գիտութեան, մշակոյթի եւ մարմնակրթութեան նախարարութեան (այսուհետեւ` ԿԳՄՄ) կազմակերպած «Համահայկական կրթական 10-րդ խորհրդաժողով»-ին: Այս խորհրդաժողովները 2004-էն ի վեր կը գումարուին երկու տարին անգամ մը եւ կը համախմբեն աշխարհի չորս ծագերէն, ինչպէս նաեւ Հայաստանէն ու Արցախէն ուսուցիչներ, տնօրէններ եւ կրթական պատասխանատուներ, նախորդը` 9-րդը կատարուած էր առցանց, 2020-ին, համաճարակին պատճառով: Թէեւ յայտարարուեցաւ, որ...

Հայաստանում լրատուամիջոցներ կան, որոնք Լեւոն Տէր Պետրոսեանի իշխանավարման օրերից գրեթէ ամէն օր յայտարարում են, որ Ռուսաստանը փլուզւում է, շուտով այդ երկիրը կը դադարի գոյութիւն ունենալուց, առնուազն այն տեսքով, որ ունի հիմա: Այս քարոզին զուգահեռ, ժամանակի ընթացքում Արեւմուտքի ձեռքին խաղալիք դարձած Ելցինին փոխարինեց ռուսական մեծապետական ձգտումները մարմնաւորող Պուտինը, եւ փոխուեց Ռուսաստանը: Պուտինեան իշխանութիւնն արմատախիլ արեց Չեչնիայի ու առհասարակ Հարաւային Կովկասի անջատողական...

Արդէն իսկ համացանցի վրայ հասանելի է ՀՅԴ պաշտօնաթերթ «Դրօշակ»-ի 8-րդ թիւը` օգոստոսի: Անոր մէջ տեղադրուած յօդուածները անդրադարձ կը կատարեն Հայաստանի ներքաղաքական հիմնահարցերուն, տարածաշրջանային եւ աշխարհաքաղաքական վերջին շրջանի կարեւոր գործընթացներուն: «Դրօշակ»-ի առաջնորդող գրութեամբ լուսարձակի տակ կ՛առնուին անկախութենէն ետք Հայաստանի մէջ աւանդական քաղաքական կողմնորոշումներու փոփոխութեան, ազգային շահերէն նահանջի եւ թրքամէտ քաղաքական գիծի ներդրման գործընթացներուն եւ այս երեւոյթին առնչուող հարցեր: Վարդան Յակոբեանի «Ֆրանսիայի...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Հայ երգարուեստին մէջ տիրական ներկայութիւն են եղած մեր մեծանուն բանաստեղծներու ստեղծագործութիւնները: Անոնց քերթուածները, ծնունդ առնելէ բաւական ետք կամ տասնեակ տարիներ յետոյ յարմար նկատուած է, որ երգի վերածուին: Այլ խօսքով, տուեալ բանաստեղծութեան խիստ կարիքը կամ պահանջը զգացուելով` անոր առաւել եւս կեանք տրուած է երաժշտութեամբ ու մեկնաբանութեամբ եւ այսպիսով ներառուած երգարուեստի բնագաւառին մէջ: Ինչպէս վերնագրէն կարելի է կռահել, որ այդ...

Բարձրաքանդակի մը բացման հանդիսութունը, անկախ մեծարեալին հանդէպ ցուցաբերուած հաւաքական յարգանքէն ու նաեւ մեր յիշողութեան մէջ անոր վաստակի դարբնումէն, աւելի խորիմաստ ու վաւերական խորհուրդ կը պարփակէ անտարակո՛յս: Սփիւռքահայ գրականութեան անդաստանին մէջ անզուգական հսկայի մը նուիրուած այս բարձրաքանդակը եւ անոր տեղադրումը սփիւռքի այս անզուգական հայաւանին մէջ, այլապէս այդ խորիմաստ պատգամին կու տայ իւրայատուկ նկարագիր եւ հայ կեանքի ապրած այս պատմակշիռ փուլին, արժէքային...

Տիկին Կիւլէն Թորոսեան-Տէր Պօղոսեանի Յիշատակին ՄՈՍԻԿ ԿԻՒԼՈՅԵԱՆ «Ըմբոստ երգ մ՛էր ոսկի մուրճով երգուած` Որուն Աստուած երկընքին մէջ կ՛ունկընդրէր: Եւ քանդակեց, քանդակեց, Եւ քանդակեց, քանդակեց» Դանիէլ Վարուժան Պատերազմներու միջեւ, խաբուսիկ խաղաղութեան լուսանցքներուն մէջ, քանի մը հայեր` յանդուգն մարդիկ իրենց տեսակին մէջ, հիմը դրին Համազգայինի «Լեւոն Շանթ» մշակութային կեդրոնին: Այդ օրերուն աներեւակայելի իրագործում էր Համազգայինի այս վիթխարի ծրագիրը, այն ալ` այնպիսի ծրագիր,...