Անդրադարձ

 Հրատարակչատուն-«Բագին» ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Համազգայինի 95-ամեակին առիթով յատուկ ձեւով կ՛արժէ լուսարձակի տակ բերել հրատարակչական բաժանմունքը: Ինչպէ՞ս սկսած էր, ո՞ւր է այսօր եւ ի՞նչ մարտահրաւէրներ կը դիմագրաւէ: Եթէ պահ մը զանց առնենք սփիւռքահայ կեանքին մէջ Համազգայինի հրատարակչատունէն լոյս տեսած պատմա-յեղափոխական, գրական, մանկապատանեկան հատորներու, դասագիրքերու եւ գրական ու այլ ամսաթերթերու, պարբերաթերթերու հրատարակութիւնները, կը տեսնենք, թէ որքա՜ն ամայութիւն կը ստեղծուի: Պատմական արագ ակնարկ մը:...

 ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Եթէ երբեք հայն ու Հայաստան վերացած ըլլային, բազմաթիւ խաչելութենէ եւ անհաւասար մարտերէ ետք, ապա Վարդանանց պատերազմը վերջակէտ դրած պիտի ըլլար գոյութենական մեր պայքարին ու մեզ` ազգովին յանձնած պատմութեան դաժան դասաւորումին` ինքնափոշիացումին: Ահա թէ ինչո՛ւ 451-ին հայութեան մղածը ճակատամարտ մըն էր, թէեւ եզակի ու ահաւոր իր ռազմական տարողութեամբ եւ ուսանելի իր փոխանցած պատգամով: Արդ, պահ մը զանց առնելով Աւարայրը...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Հայ եկեղեցին Բուն Բարեկենդանին նախորդող հինգշաբթի օրը կը տօնէ Սրբոց Վարդանանց զօրավարաց յիշատակը: Պարսից Յազկերտ Բ. արքայից արքայի կրօնափոխութեան պահանջին դէմ մղուած Վարդանանց պատերազմը, Աւարայրի դաշտին վրայ, Տղմուտ գետի ափին, պարսկական անհաւասար ուժին դէմ, գիտակից մահուամբ, վասն հաւատոյ եւ վասն հայրենեաց, սպարապետ Քաջ Վարդան Մամիկոնեանի, Յովսէփ Հողոցմեցի կաթողիկոսի եւ Ղեւոնդ Երէցի գլխաւորութեամբ, մեր ազգի ինքնութեան խորհրդանիշ է: Հայ...

ՎԵՐ. ԴՈԿՏ. ՎԱՀԱՆ Յ. ԹՈՒԹԻԿԵԱՆ Յամի Տեառն 301- 451 թուականներու միջեւ երկարող 150 տարիները հայոց պատմութեան ամէնէն բախտորոշ ժամանակաշրջաններէն մէկն է: Այս շրջանին երեք կարեւոր դէպքեր ճակատագրական դեր ունեցան մեր ազգային կեանքին մէջ: Անոնցմէ առաջինն էր Հայաստանի մէջ քրիստոնէութեան պետական կրօն հռչակուիլը 301 թուականին` Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչի եւ Տրդատ թագաւորի նախաձեռնութեամբ: Քրիստոնէութեան պետական կրօն դառնալը Հայաստանի մէջ խիստ բախտորոշ ազդեցութիւն...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Թուրքիոյ մէջ նախագահական ու խորհրդարանական ընտրութինները նախատեսուած էին այս տարուան 18 Յունիսին, սակայն նախագահ Էրտողան՝ նկատելով ընդդիմութեան անպատրաստ ու պառակտուած վիճակը 22 Յունուարին յայտարարեց, թէ երկրին մէջ ընդհանուր ընտրութիւնները տեղի պիտի ունենան 14 Մայիսին՝ այդպիսով փորձելով ընդդիմութիւնը զրկել միաւորուելու եւ իր իշխանութեան վտանգ ներկայացնելու առիթէն։ Հակառակ անոր քաղաքական խորամանկութեան, «շաբաթը ուրբաթէն առաջ եկաւ»։ Փետրուար 6-ի առաւօտեան կանուխ ժամերուն...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Թուրքիոյ հարաւը եւ Սուրիոյ հիւսիսը հարուածած ահեղ երկրաշարժը չի կրնար անտարբեր ձգել ոեւէ բանաւոր անհատ: Նաեւ հայ անհատ: Քանդուած քաղաքներու եւ գիւղերու անուններէն շատերը հարազատ են մեր ականջին: Գահրաման Մարաշը մեր Մարաշն է, Ղազի Այնթէպը մեր Այնթէպն է, Օսմանիէն մեր Զէյթունն է ու տակաւին կրնանք շարունակել թուումը վայրերու, որոնք հարիւրամեակ մը առաջ հայաշատ ու հայաշունչ աւաններ էին: Զոհերուն...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ 27 դեկտեմբեր 2022-ին հաղորդուեցաւ, որ Նետերլանտներու արտաքին գործոց նախարար Վոփքը Հուքսթրան, Հայաստանի մէջ Նետերլանտներու դեսպանի զեկուցումին վրայ հիմնուելով, Ազրպէյճանի յարձակումէն վնասուած Հայաստանի տարածքներուն վերաբերեալ նամակ յղած էր Նետերլանտներու խորհրդարանականներուն ի պատասխան: Ան իր նամակին մէջ նշած էր, որ Ազրպէյճանը 12 մայիս 2021-էն մինչեւ 13 սեպտեմբեր 2022-ի մարտերը Հայաստանի Հանրապետութեան միջազգայնօրէն ճանչցուած տարածքէն բռնագրաւած է 40 քառ. քիլոմեթր, իսկ...

ԺԱԳ ՅԱԿՈԲԵԱՆ 12 դեկտեմբեր 2022-ին խումբ մը այսպէս կոչուած ազրպէյճանցի «բնապահպան»-ներու կողմէ Արցախը Հայաստանին եւ հետեւաբար ամբողջ աշխարհին միացնող միակ ճամբուն` Բերձորի միջանցքի փակումէն ետք մինչեւ այսօր Հայաստանի խորհրդարանական ընդդիմութիւնը իր զոյգ խմբակցութիւններով` «Հայաստան» եւ «Պատիւ ունեմ», ջանք չխնայեց միջանցքի փակման հարցը, նաեւ Արցախի շրջափակման պատճառով արցախցի մեր քոյրերուն եւ եղբայրներուն դիմագրաւած հարցերը խորհրդարանական եւ հասարակական խոր քննարկումի առարկայ դարձնելու:...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Հայ եկեղեցին Սուրբ Ծնունդէն եւ Աստուածայայտնութենէն քառասուն օր ետք` փետրուար 14-ին կը տօնէ Տեառնընդառաջը` մանուկ Յիսուսի տաճար ընծայումը: Յիսուսի ծնողքը` Յովսէփ եւ Մարիամ, երբ իրենց զաւակը քառասուն օրուան եղաւ, Զայն տաճար տարին: Տաճարին արեւելեան դուռը, որ Աստուծոյ հրամանով փակ էր, մեծ դղրդիւնով բացուեցաւ: Դրան դղրդիւնի ձայնէն Երուսաղէմի բնակիչները դուրս վազեցին եւ, քանի որ արդէն մութ էր, ջահերով եւ...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Ընկերային ծառայողներու օրուան առիթով Լիբանանի Հայ համայնքի ընկերային ծառայողներու վարչութեան նախաձեռնութեամբ ուրբաթ, 3 փետրուար 2023-ին տեղի ունեցաւ ձեռնարկ մը եւ վաստակաշատ երեք ընկերային ծառայողներու` Անի Գալուստի, Անի Պուճիքանեանի եւ Մարօ Թոնդեանի պարգեւատրումը: Պարգեւատրման ձեռնարկը առիթ մը հանդիսացաւ լուսարձակի տակ առնելու ընկերային ծառայութեան կենսական առաքելութիւնը լիբանանահայ համայնքի ընդհանուր երթին մէջ եւ փոխանցուած պատգամները, վկայութիւնները եւ արժեւորումները լաւագոյն կերպով բանաձեւեցին...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ 2023-ի փետրուար 6-ն ալ պատմութեան անցաւ եւ համայն աշխարհի համար դարձաւ աւերակներով, արցունքներով, ցաւով եւ վիշտով խառնուած նոր թուական մը: Եթէ կ’ուզէք, կրկին Սպիտակի երկրաշարժը յիշեցնող, սակայն այս անգամ` 21-րդ դարու սարսափազդու թուական մը: Արդեօ՞ք տակաւին մարդ մնաց այս աշխարհի վրայ, որ տեղեակ չըլլայ կամ չտեսնէ այս ահաւոր երկրաշարժին պատճառած նիւթական եւ մանաւանդ մարդկային կորուստները: Նոյն այս տխրահռչակ...

Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. վեհափառ հայրապետը խոր ցաւով իմացաւ Եագուպիէ գիւղի հսկայ աւերներուն մասին, որոնց շարքին նաեւ` Ս. Աննա հայ եկեղեցին: Ս. Աննան պատմական եկեղեցի ըլլալով` մեր ժողովուրդին համար դարձած է ուխտատեղի: Կաթողիկոսը մնայուն կապի մէջ է Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Մակար եպս. Աշգարեանի եւ համայնքային պատասխանատուներու հետ: Ան մօտէն հետեւեցաւ երկրաշարժին պատճառով դժուարութեան մատնուած մեր ժողովուրդի զաւակներու իրավիճակին:...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ Իսրայէլի միջազգային i24NEWS հեռատեսիլային ընկերութիւնը 27 յունուարին սփռեց  հաղորդում մը, որ կը գովաբանէր Ազրպէյճան-Իսրայէլ ռազմական յարաբերութիւնները եւ կը նուաստացնէր Հայաստանն ու Իրանը: Անցեալ շաբաթ հրապարակած էինք հաղորդման առաջին մասը: Ահա՛ երկրորդ եւ վերջին մասը: Մեկնաբանութիւններս ներկայացուած են փակագիծերու մէջ. Իսրայէլցի լրագրող Հենրիքէ Ցիմերման կը հաղորդէ. «Ազրպէյճանի եւ Իսրայէլի միջեւ ռազմական յարաբերութիւնները վայրկեան առ վայրկեան...

Համադրեց` ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Բժիշկ Աւետիս Ինճէճիքեան ծնած է Քեսապ, 1884-ին: Նախնական ուսումը ստացած է Քեսապի մանչերու աւետարանական վարժարանին մէջ: Գացած է Այնթապ եւ ուսանած է Կ. Թ. քոլեճին մէջ, աւարտած է 1907-ին: Վերադարձած է Քեսապ եւ երկու տարի ուսուցչութիւն ըրած է: 1912-ին մեկնած է Պէյրութ եւ բժշկութիւն ուսանած է Պէյրութի ամերիկեան համալսարանի բժշկական դպրոցին մէջ: 1914-ին ամուսնացած է քեսապցի...

ԽԱԺԱԿ ԳՈՒԼԱՃԵԱՆ Լիբանանի հայ համայնքը բարեբախտութիւնը ունի օժտուած ըլլալու բազմաթիւ հիմնարկներով եւ միութիւններով, որոնք կը հասնին իրենց համայնքի զաւակներու ընկերային, առողջապահական, նիւթական, պետական գործերու կարիքներուն: Ընդհանրապէս չենք տեսներ ծառայութեան այս կեդրոններու տարած հսկայ աշխատանքը եւ կատարած ծառայութիւնները, կամ երբ տեսնենք, նկատի չենք առներ` we՛d take it for granted, ինչպէս պիտի ըսէինք անգլերէնով: Բայց երբեւիցէ դիմա՞ծ էք անոնց օժանդակութեան: Ինչպէ՞ս ձեզի...

ՄԻՀՐԱՆ Ք. Միհրան Ք. եւ Պերճ Գոյումճեան 7 փետրուարի առաւօտուն Աթէնքի հողին յանձնուեցաւ յոգնատանջ մարմինը սիրեցեալն Պերճ Գոյումճեանի, որ գաղութիս եւ յատկապէս մեր շրջանի վերջին մոհիկաններէն էր: Անոնցմէ էր, որոնք իրենց ողջ-առողջ կեանքի ընթացքին աշխատեցան, պայքարեցան ազգի պահպանութեան համար, մշտատեւ մտահոգուեցան եւ իրենց կարելին չխնայեցին գաղութի գործօնները պահելու եւ անոնց գործունէութիւնը անխափան դարձնելու ջանքին մէջ` դպրոց կամ եկեղեցի, ակումբ թէ...

Հայագիտական ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Համազգայինի առաքելութեան կարեւոր օղակներէն մէկը եղաւ Համազգայինի Հայագիտական բարձրագոյն հիմնարկի ստեղծումը: Տարիներու վրայ շրջանաւարտներու կատարած ու ստանձնած պարտականութիւնները լաւագոյն փաստն են առաքելութեան յաջողութեան: Հալէպէն, Պէյրութէն մինչեւ Եգիպտոս, Սիտնի, Մոնրէալ, Լոս Անճելոս, Ֆրանսա, Կիպրոս, Յունաստան եւ Իրան տարբեր գաղութներու մէջ կրթական, խմբագրական, վարչական, հասարակական թէ կուսակցական աշխատանքներու մէջ Հայագիտականի շրջանաւարտները իրենց դերը ունեցան եւ ունին տակաւին: Համազգայինի ճեմարանի...

Ծանր էր Հալէպի եւ ընդհանրապէս Սուրիոյ հիւսիսային գօտիին, նաեւ Թուրքիոյ հարաւին հասած հարուածը, որ եկաւ բնութենէն: Անսպասելի եւ անբնական հարուած մը` բնութենէն: Այո՛, այս անգամ բնութիւնն էր, որ զայրացած էր: Ո՛չ Արեւմուտքը, ո՛չ ալ Արեւելքը: Զէնքի եւ զինամթերքի կարիք չկար: Ո՛չ ալ երկար ժամանակի վրայ` շաբաթներու կամ օրերու պատրաստութեան: Անօդաչու սաւառնակ ալ պէտք չեղաւ: Պատմական Կիլիկիան ցնցուեցաւ փետրուար 6-ի վաղ...

ՎԵՀԱՆՈՅՇ ԹԵՔԵԱՆ Եթէ քաղաքական կամ բնութեան աղէտ մը պիտի գայ, նախ չորս կողմը կը նայի` ո՞ւր կայ հայկական եռուն գաղութ: Ճիշդ հո՛ն կը հարուածէ: Մինչ այդ, մոխիրներէն փիւնիկի նման յարութիւն առնելէն-առնելէն մեր հոգին ելած է: Իսկ եթէ պէտք է` հոգի՛ ալ կը շինենք: Դարձեալ կը փիւնիկուինք, խաղաղութեան աղաւնի կը կանչենք, կռո՛ւնկ ինչո՞ւ եկար - ինչո՞ւ չեկար կ՛երգենք, եւ... կը մարտնչինք:...

ՄԱԹԻԿ ԷՊԼԻՂԱԹԵԱՆ Խաչուած հայր եւ որդի 6 Փետրուար  2023 Կրկին կ՛արձանագրուի աղէտի մը թուականը պատմութեան տոմարներուն մէջ: Երկրագունդի ընդերքէն եկող անսպասելի, անակնկալ եւ անգութ հարուածը այս անգամ եկաւ ծանր համեմի ուժգնութեամբ աւելնալու ցարդ անմարդկային իրավիճակին մէջ ապրող ժողովուրդի առօրեային վրայ, երկու տասնամեակ գեհենային կեանք տեսած, իր ծննդավայրին կառչած Սուրիոյ հիւսիսային շրջանի  քաղաքացիներուն, յատկապէս Հալէպ քաղաքին, որ արդէն աղէտեալ գօտիի իրավիճակ...