Անդրադարձ

ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Մայիս 28-ը կը խորհրդանշէ հայ ժողովուրդի  ազատատենչ ձգտումը: Դժուար եղաւ անոր ծնունդը: Ստեղծուած ռազմաքաղաքական ծանր պայմաններու մէջ` ցեղասպանութեան ենթարկուած  հայութիւն, տասնեակ հազարաւոր գաղթականներ, սով, համաճարակ, Կովկասէն հեռացող ռուսական զօրքեր, դէպի Հայաստան ձգտող թրքական  բանակ... Նորանկախ Հայաստանի մէջ տեղի ունեցող բարեփոխութիւնները կը կատարուէին աշխարհաքաղաքական  արագ զարգացումներու, ինչպէս նաեւ ներքաղաքական խորացող տարաձայնութիւններու ազդեցութեան տակ: Դժբախտաբար իրավիճակի ոչ ճիշդ գնահատման պատճառով...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Երբ Հայաստան եւ սփիւռքի այս կամ այն վայրը գտնուիմ, ինքզինքս կը տեսնեմ որպէս յուսահատ վկայ` մեր հաւաքական խեղճացման: Հայրենիք կորսնցուցած ենք եւ կը շարունակենք այդ ընել` անզօրութեամբ եւ կորաքամակ մեղսակցութեամբ: Կարգախօս է մոռնալ պատմութիւն եւ իրաւունք` զանոնք համարելով հնութիւն եւ անցեալ, յուսալով, որ հանգիստ պիտի ձգեն մեզ: Մեր բռնագրաւուած հայրենիքին տիրութեան իրաւունքը ընդունած եւ վճռած է Խաղաղութեան վեհաժողով...

Մայիս 28 է, Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան հիմնադրութեան 106-ամեակն է, սակայն վերջին տարիներուն Հայաստանի քաղաքական իրադարձութիւնները, պատերազմները, զիջումները եւ ապազգային ու ազգակործան երեւոյթները կը խոչընդոտեն մայիսեան յաղթական ոգին: Այս բոլորին դէմ յանդիման յաղթանակները պէտք է շարունակել տօնել, որպէսզի սերունդէ սերունդ փոխանցուի յաղթանակներու շունչը, որ հիմնաքարն է պայքարի շարունակականութեան: Կարեւորը հոգիին մէջ յաղթանակը եւ յաղթանակ կերտելու կամքը պահելն է: Այսօր Հայաստանը իրօք...

ՆԱԶԷ ԱՅՆԹԱՊԵԱՆ ՀՅԴ «Յառաջ» Պատանեկան Միութիւն Հայ մեծերէն Նիկոլ Աղբալեան Արամ Մանուկեանին մասին ըսած է. «Երբ գիշերը գայ, ու մտնէք ձեր սենեակը, խօսեցէք ձեր խղճի հետ եւ ըսէք, արդեօք աշխատա՞ծ էք հայ ժողովուրդին համար այնպէս, ինչպէս Արամ Մանուկեանը: Եղա՞ծ էք այնքան անձնազոհ, որքան Արամը: Տուա՞ծ էք ձեր ամբողջ կեանքը հայ ժողովուրդին, ինչպէս Արամը...»: Ո՞վ էր Արամ Մանուկեանը, որ Նիկոլ Աղբալեան`...

ՐԱՖՖԻ ԳԻՆՈՅԵԱՆ ՀՅԴ «Զաւարեան» Պատանեկան Միութիւն Հայաստանի Հանրապետութեան հռչակման պատմական իրադարձութիւնը մեծ նշանակութիւն ունի մեր ժողովուրդին համար, որովհետեւ կը խորհրդանշէ երկար տարիներու պայքարը եւ զոհողութիւնները: Հայ հերոսներու` Արամ Մանուկեանի, Դրոյի եւ զօրավար Անդրանիկի նման, իրենց տարած  հայրենասիրական գործողութիւններով յաջողեցան Հայաստանի ինքնիշխանութիւնը ձեռք բերել: Այսօր, երբ մենք կը տօնենք անկախութեան օրը, չենք կրնար մոռնալ, որ մեր հայրենիքը անգամ մը եւս դժուարութիւններու...

ԱՐԵՆ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ ՀՅԴ «Նաւասարդեան» Պատանեկան Միութիւն 1918 մայիս 28-ը հայ ժողովուրդին համար անմոռանալի օր մըն է, որովհետեւ այդ օրը մենք ազատեցանք թուրքին եւ ռուսին ճնշումէն` 3 ճակատամարտերը յաղթելով եւ հասնելով անկախութեան: Մեր անկախութիւնը մեզի տրուեցաւ Արամ Մանուկեանի պէս հերոսներուն կողմէ, եւ այսօր դժբախտաբար պարբերաբար կը կորսնցնենք հայրենիքը` հողատու դաւաճաններու ձեռքով: Մօտիկ անցեալին Արցախը տրուեցաւ, այսօր Տաւուշը վտանգուած է, իսկ վաղը`...

ՃՈՐՃԻՆԱ ՃԷՆԱՆԵԱՆ ՀՅԴ «Ռոստոմ» Պատանեկան Միութիւն 1918-ի գարունն էր, թէեւ Արարատեան դաշտը կը փայլէր կանաչ խոտերով եւ գոյնզգոյն ծաղիկներով, բայց գիւղերը եւ տուները քարուքանդ եղած էին: Հայաստան տխուր վիճակի մէջ էր: Արարատ լեռը գրաւելէ ետք հերթը եկած էր Երեւանին: Բայց հայ ժողովուրդը որոշած էր հայու գարունը բերել, կռուիլ եւ պաշտպանել հայրենիքը: Հայ քաջերը զէնքերը շալկած` կ՛երթային կռուելու: Հայ մեծ ղեկավար...

ԳԼԱՐԻԹԱ ՄԵԼՔՈՆԵԱՆ ՀՅԴ «Հրայր Դժոխք» Պատանեկան Միութիւն Մեր պատմութեան մէջ արձանագրուած են դէպքեր, իրագործումներ, թուականներ, որոնք իրենց մէջ խտացուցած են ամբողջ պատմութիւնը, ժողովուրդին նկարագիրն ու զգացումները, ապրումներն ու տենչերը, եւ դեռ, վերածուած են անժամանցելի պատգամի: Այդ յատկանշական եւ պատմական կարեւորութիւն ունեցող թուականները իբրեւ կտակ յարատեւօրէն փոխանցուած են սերունդէ սերունդ: Մայիս 28-ը այդ օրերէն մէկն է, եթէ ոչ` մեծագոյնը, որ իւրաքանչիւր...

ԱՆՆԱ ՄԱՐԻԱ ՍԻՆԱՆԵԱՆ ՀՅԴ «Հրայր Դժոխք» Պատանեկան Միութիւն Ես` իբրեւ հայ եւ իբրեւ դաշնակցական պատանի, որ իմ հողերէս մեծ մաս մը կորսնցուցած եմ, չեմ կրնար անտարբեր մնալ եւ ըսելիք չունենալ: Մեր գործը եւ մեր նպատակը սուրբ են մեր հողերը վերստին պիտի ազատագրենք: Շուշին անպայման պիտի վերադարձնենք: Մենք այս տարի ինչպէ՞ս պիտի տօնենք մեր Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան օրը, երբ կեանքը նոյնը...

ՄԵՂՐԻ ՍԱԼՊԱՇԵԱՆ ՀՅԴ «Զաւարեան» Պատանեկան Միութիւն Դարձեալ մայիս 28 է: Թուական մը, որ մեծ դեր խաղաց հայ ժողովուրդի պատմութեան մէջ: Մայիս 28-ն համայն հայութեան համար դարձաւ խորհրդանիշ ազատութեան: Թուական մը, որ պարզապէս թիւեր չ՛ընդգրկեր, այլ` իր խորքին մէջ իտէալի իրագործման թուական մըն է, որուն շաղախուած են անցեալի մեր պապերուն քրտինքն ու ֆետայիներուն արիւնը: Իբրեւ Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան պատանեկան միութեան անդամ,...

28 Մայիս 1918-ն հայոց պատմութեան էջերուն մէջ կը հանդիսանայ իբրեւ հայու ազատատենչ ոգիի, ստրկամտութիւնը մերժող կամքի եւ ազատագրական պայքարի պատրաստակամութեան եզակի պահ մը: Հայոց ցեղասպանութեան արհաւիրքէն ետք եւ «Նեմեսիս» գործողութեան որդեգրումէն տարի մը առաջ, հայ ժողովուրդը անգամ մը եւս ինկաւ թշնամիներուն ճանկերուն մէջ: Սակայն, բազմաթիւ հերոսներու առաջնորդութեամբ եւ Արամ Մանուկեանի ղեկավարութեամբ, հայ ժողովուրդը կռուեցաւ թուրքերուն դէմ եւ վերականգնեց յաղթանակ կերտելու...

ՅԱՐՈՒԹ ՄԱՎԵԱՆ ՀՅԴ ԼԵՄ-ի «Շ. Մեղրեան» մասնաճիւղ Հայոց պատմութեան մէջ ընդհանրապէս ապրիլեան ցնցումներու վերապրումէն եւ պահանջատիրութեան ամիսէն ետք, մայիս ամիսը եղած է ազատութեան, արդարութեան եւ ինքնութեան ձգտումի շրջան` ի պատիւ մայիս 28-ին կերտուած ազատ եւ անկախ Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան: Այսօր նոր փուլի մը դէմ յանդիման կանգնած ենք եւ պէտք ունինք նոր սերունդի մը` սկսուած աշխատանքը շարունակելու, բայց` բոլորովին այլ  պայմաններու...

ՆԵՐՍԷՍ ԱՊՐԻԼԵԱՆ ՀՅԴ ԼԵՄ-ի «Ա. Շիրակեան» մասնաճիւղ Հայաստանի Հանրապետութեան հիմնադրութեան 106-րդ տարեդարձը կը նշենք այսօր: 106 տարիներ առաջ Հայոց աշխարհին վրայ ծագեցաւ նոր արշալոյս մը` ազատութեան փայլուն շողերով, որոնք յաջողեցան պայծառացնել հայոց մթագնած ու շղթայուած ընթացքը` շնորհիւ առիւծասիրտ հերոսներու, որոնք յաղթանակի տեսլականը ունէին: Մայիսը կը նկատուի ամիսը յաղթանակներուն, որոնց շարքին է նաեւ հայոց բերդաքաղաք Շուշիի ազատագրումը: Սակայն ինչպէ՞ս տօնել Հայաստանի...

ԿԱԼԻ ԹԱԳՒՈՐԵԱՆ ՀՅԴ ԼԵՄ-ի «Հայաստան» մասնաճիւղ Մեր օրերուն, երբ Արցախը կորսնցուցած ենք, հազարաւոր նահատակներ ունինք Եռաբլուրին մէջ, եւ բանտարկուած քաղաքական դէմքեր` Ազրպէյճանի բանտերուն մէջ, անգամ մը եւս անհրաժեշտ կը զգանք վերանորոգուելու, ամրապնդուելու եւ զօրանալու մայիս 28-ի խորհուրդներով: Մայիս 28 սոսկ անկախութեան տօն չէ: Մայիս 28 իր մէջ կը խտացնէր Ցեղասպանութենէն փրկուած  եւ ապրելու կամք ունեցող եւ անկախութիւն կերտող ամբողջ ժողովուրդի...

ԼՈՐԻ ՅՈՎՍԷՓԵԱՆ ՀՅԴ ԼԵՄ-ի «Ա. Շիրակեան» մասնաճիւղ «Մենք խաղաղ էինք մեր լեռների պէս, Դուք հողմերի պէս խուժեցիք վայրագ: Մենք ձեր դէմ ելանք մեր լեռների պէս, Դուք հողմերի պէս ոռնացիք վայրագ: Բայց մենք յաւերժ ենք մեր լեռների պէս, Դուք հողմերի պէս կը կորչէք վայրագ»: Յ. ՇԻՐԱԶ Մեր ազգի ցաւն ու տառապանքը մարմնաւորող ապրիլը, վէրք հանդիսանալով հանդերձ, չվերածուեցաւ ազգի կործանման ու ոչնչացման...

ԱՐԵՒԻԿ ԳԱԶԱՆՃԵԱՆ ՀՅԴ ԼԵՄ-ի «Արաբօ» մասնաճիւղ Մեր պատմութիւնը լի է խոնարհ եւ  ծանօթ հերոսներով: Հերոսներ, որոնք իրենց կեանքը զոհած են յանուն հայրենիքին,  յանուն ազգին: Շուտով մայիս 28 կը տօնենք: Առաջին հանրապետութիւնը` Ցեղասպանութենէն ետք, ի՜նչ մեծ պատիւ, ի՜նչ մեծ իրագործում: Այս յաղթանակը կերտած են հերոսներ` Դրօ, Արամ Մանուկեան, եւ ուրիշներ, որոնց սխրագործութիւններուն մասին բաւական լսած ենք: Մախլուտոն, այն քիչ հերոսներէն է,...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Այսպէս կը բնութագրէ Սիմոն Վրացեան Հայաստանի Հանրապետութեան կերտումը 1918-ին, իր «Կեանքի ուղիներով» շարքի Դ. հատորին մէջ (1): «Ո՛չ հոգեբանօրէն, ո՛չ եւս առաւել առարկայօրէն հայութիւնը անկախութեան պատրաստ էր: Հոգեբանօրէն տիրական էր Մեծ եղեռնի ահաւոր ազդեցութիւնը բոլորին միտքերուն վրայ: Առարկայօրէն Եղեռնը, պատերազմը եւ Ռուսիոյ յեղափոխութիւնը քայքայած, ցրուած ու տկարացուցած էին հայութեան ուժերը` «անձեւ քաոս»-ի վերածելով հայ իրականութիւնը: 1. Ձախէն` Մակուցի...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Լուսաւոր երաժշտութեան նման, Երազներուս նկարներուն կարօտովը, Միտքս տառապող հին ցաւերով, Հոգեկան տեւական պոռթկումով քնացած, Մի՛ արթնցնէք. Թո՛ղ երազեմ յարութիւնը ցեղիս: Դարերու կնճռոտ ճամբաներու վրայ, Ազգիս էջերէն ջնջուած պատմութիւններով, Հերոսներու արեան մէջ թաթխուած դրօշակով, Իբրեւ միակ ճամբորդը երազներուս. Մի՛ արթնցնէք. Թո՛ղ երազեմ յաղթանակը ցեղիս: Միտքս տառապող ազգիս հին ցաւերով, Ճակատագրի քովէն անցնող ապրումներով, Ապերախտ աշխարհին մէջ յոյս-լոյս փնտռելով, Քալելով...

ՐԱՖՖԻ ԱՐՏԱԼՃԵԱՆ Նախաբան 2020 թուականի աւերիչ պատերազմէն ետք Հայաստան կը շարունակէ գտնուիլ ազգային ճգնաժամի եւ ներքին ցնցումներու մթնոլորտի մէջ, սակայն հայ-թուրանական հակամարտութեան եւ պատերազմէն քաղուելիք դասերու համապարփակ եւ լուրջ գնահատականը հայ քաղաքական միտքի շրջանակներուն մէջ տակաւին կը բացակայի: Քաղաքական բեւեռացումը եւ անտարբերութիւնը թափանցած են հայ հասարակութեան տարբեր շերտերուն մէջ, յաճախ ստուերելով կարեւոր պետական եւ ազգային խորքային խնդիրները, որոնք անյետաձգելի լուծումներ...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Ինչպէս միշտ, «Ազդակ»-ի լսարանները հետաքրքրական են եւ կը քրքրեն մեր ուշադրութիւնը: 67-րդ առցանց լսարանին (23 մայիս 2024) դասախօսը` Միհրան Քիւրտօղլեան, առարկայական մօտեցումով այս բարդ նիւթը ներկայացուց: Զրոյցէն կարելի է եզրակացնել հետեւեալը (1). 1.- Հայկական սփիւռքը կերպարանափոխուած է վերջին 30 տարիներուն, եւ Հայաստանէն արտագաղթած հայերը, որոնց թիւը, քանի մը անգամով կը գերազանցէ շատ մը գաղութներու «բնիկներուն» թիւը, ընդհանրապէս հեռու...