Անդրադարձ

ԿԱՐՕ Վ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Սոյն գրութիւնս կը նպատակադրէ լոյս սփռել Բարսեղ Կանաչեանի` Քեսապի մէջ կեցութեան վրայ, սակայն` խուսափելով ուսումնասիրութիւն մը ներկայացնելու յաւակնոտութենէն: 2014-ի մարտ 21-ին զինեալ խմբաւորումներ Քեսապ ներխուժեցին, անոնք ու ներքին ցեցեր ծնողացս թէ մեր տունը տակնուվրայ ըրած էին: Ինչ որ կրնային գողնալ, տարած էին, իսկ շատ մը իրեր կրակի տուած էին: Այդպէս, անոնք հրկիզած էին մեր տան երաժշտական գործիքները...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Ազրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւ 33 տարիէ ի վեր կը պահանջէ ԵԱՀԿ-ի Մինսքի խմբակը լուծարել: Այժմ ան այդ պահանջը կը հիմնաւորէ հետեւեալ ձեւով. «Եթէ Հայաստանը Ղարաբաղը ճանչցած է իբրեւ Ազրպէյճանի մաս, իսկ Մինսքի խումբը ղարաբաղեան հարցի լուծման համար ստեղծուած էր, ինչի՞ կը ծառայէ անոր պահպանումը»: Պաքուի այս մօտեցումը հիմնովին սխալ է, ուստի եւ պահանջը` անտեղի: Անիկա քողարկուած է շղարշովը...

Կարճ, ամփոփ եւ պարզ էր Հայաստանի մէջ Միացեալ Նահանգներու դեսպան Քրիսթինա Քվիէրի ամանորեայ շնորհաւորական նամակ-ուղերձը: Կ’ըսէր, որ անհամբերութեամբ կը սպասէ 2025 թուականը` Հայաստանի եւ Միացեալ Նահանգներու միջեւ յարաբերութիւններու զարգացման եւ յառաջընթացին համար: Մերթ երախտապարտ, մերթ դիւրայոյզ եւ դեռ քիչ մըն ալ ամբոխահաճոյ տիկին Քվիէր իր պարտականութիւնը, գէթ թուղթին վրայ, լի ու լի կատարած է, այդ ալ` ամենայն դիւրութեամբ եւ… խղճի...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Հակառակ քանի մը ամիս առաջ Լիբանանի ապրած պատերազմական սուր ճգնաժամին` աւերի, քանդումի, մարդկային մեծ կորուստներու, գաղթականութեան եւ անորոշութեան, զինադադարի հաստատումը բարեբախտաբար առիթ ընծայեց, որ լիբանանցի քաղաքացին Նոր տարին եւ Սուրբ Ծնունդը դիմաւորէ համեմատաբար խաղաղ ու կայուն պայմաններու մէջ: Բնականաբար նախկին խանդավառութիւնը, ջերմութիւնը բացակայեցաւ, այսուհանդերձ, բարեսիրական նախաձեռնութիւններ,  փոքրերու եւ տարեցներու ամանորեայ հաւաքներ, եկեղեցական արարողութիւններ, մշակութային ձեռնարկներ, օրացոյցներու ցրւումի աշխատանքներ...

Դժուար պիտի ըլլայ ամփոփ եւ պատշաճ ձեւով ներկայացնել տոքթ. Պետրոս Գարաճրճեանը, որուն կեանքի երկարատեւ երթը կանգ առաւ  մօտ քառասուն օրեր առաջ: Ան ծնած է Հալէպ, 1937-ին եւ յաճախած` Ալեփփօ ամերիկեան քոլեճը, որմէ ետք  բարձրագոյն ուսման իր աոաջին քայլերը առած է Պէյրութի ամերիկեան համալսարանին մէջ` ստանալով պսակաւոր գիտութեան վկայականը: Ապա բժշկութիւն ուսանած է Գերմանիոյ նշանաւոր Հէյտելպերկ համալսարանին մէջ (հիմնուած` 1836-ին) եւ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Երեք օրէ ի վեր Լոս Անճելըսը օղակող բազմաթիւ քաղաքներ եւ բարձունքներ հրոյ ճարակ են, հրշէջներու անդուլ աշխատանքը շատ սահմանափակ արդիւնք տուած է. ուժեղ քամիին հինգշաբթիի որոշ մեղմացումը պահ մը յոյս բերաւ, որ յաղթահարումը պիտի դիւրանայ, սակայն իրողական պատկերը փայլուն չէ: Աւելի՛ն. օդերեւութաբանական սպասարկութիւնը «կ՛աւետէ», որ յառաջիկայ օրերուն դարձեալ ուժեղ քամիներու «եղանակ» մը պէտք է սպասել, եւ պէտք է...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Ցաւօք, այս աշխարհին մէջ կարեւորութիւն կը տրուի միայն դրամին ու ուժին: Միւս բոլոր հարցերը, զորս միամիտ մարդիկ կ՛արժեւորեն, ինչպէս` ճշմարտութիւնը, արդարութիւնը եւ մարդու իրաւունքները, ինքնակործան խաբկանքներ են: Հարուստ ու հզօր անհատներ եւ երկիրներ կրնան ընել գրեթէ ամէն ինչ, որ կ՛ուզեն: Զանոնք կրնան կասեցնել միայն աւելի հզօրները: Թոյլերը հզօր գայլերուն ողորմութեան տակ են: Այս մտածումները միտքս եկան, երբ ե-նամակ...

2025-ին Սուրիան կը ներկայանայ նոր պատկերով: Արտաքին թէ ներքին ազդակներու ներգործութեամբ Սուրիոյ մէջ տեղի ունեցաւ աւելի քան վաթսուն տարուան կեանք ունեցող վարչակարգի տապալում, իսկ նոր իշխանութիւնները կը ջանան երկիրը բարելաւման առաջնորդել` վերջ տալու փտածութեան, անարդարութեան եւ ժողովուրդի բազմատեսակ զրկանքներուն: Սուրիոյ վերջին զարգացումները որքան ալ անորոշութեամբ յղի ու ենթակայ ըլլան տարածաշրջանային թէ համաշխարհային ազդեցութեան գօտիներու մրցապայքարին, ներքին կայունութիւնն ու ժողովուրդի միասնականութիւնը...

ՇԱՂԻԿ Գ. Խ. Անհատի մը արդիւնաւէտ դաստիարակութեան եւ հաւաքականութեան մը առողջ կազմաւորման նախապայմանը մտքի կրթութիւնն ու մշակումն է: Ճիշդ է, որ մարդու ամբողջական կազմութիւնն ու ընկերային միջավայրի մը պիտանի գոյութիւնը նաեւ կը ներառեն այլ բնագաւառներ, սակայն իմացական մարզը այս ծիրէն ներս ունի յառաջատար կարեւորութիւն եւ կը գրաւէ առաջնահերթ դիրք: Մարդկային միտքի բովանդակ պարունակութիւնը ամբողջականօրէն կարելի չէ սահմանել: Սակայն գիտական ուսումնասիրութիւնները...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Ինչպէս ոեւէ մահկանացուի` ինծի ալ երբեմն կը պատահին կէս-գիշերային, անրջային պահեր: Նորագոյնը եղաւ քանի մը օր առաջ: Պահ մը ինքզինքս գտայ բաց դաշտի մը մէջ, երկաթուղիի մը կողքին: Անդիէն հռնդիւնով կու գար շոգեկառք մը (չէ՛, շոգիով բանող տեսակէն չէր), ճակատին գրուած էր «ԱՇԽԱՐՀ», տակը` 2024-ին վրայ ջնջումի նշանով տախտակ մը, իսկ միւս կողմը` 2025-ով տախտակ մը: Ունէր բազմաթիւ...

Յ. ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ Վերջին լուսանկար- 30 դեկտեմբեր 2020 Մեկնումէդ չորս տարի անցաւ, բայց կարծես երէկ էր, եւ դեռ ոչինչ փոխուած է: Դեկտեմբեր 31-ի գիշերը` ժամը 11:00-ին, դարձեալ սպասեցի շնորհաւորական հեռաձայնիդ: Սովորութիւնդ էր, նախքան գիծերու խճողուիլը` կանուխ հեռաձայնել: Ամէն առաւօտ, ժամը 10:30-ի շուրջ, սովորութիւնդ էր հանդիպիլ, սուրճ մը առնել, օրուան աշխատանքներուն կամ անցուդարձերուն մասին խօսիլ ու մեկնիլ` շարունակելու գործդ: Երեկոները «Սարդարապատ» ակումբին...

ԺԱՆ ՀԱԼԼԱՃԵԱՆ Սահմանադրութիւն մը ինքնիշխան որեւէ պետութեան մը ողնասիւնն է, իր ալֆան եւ օմեկան: Այդ օրէնսդրագիրքի յօդուածներու տառին ու ոգիին շուրջ կը կառուցուին բոլոր հասարակական - հանրային ոլորտներու հետ շաղկապուող օրէնսդրութիւնները, որոնք կը մշակուին տուեալ պետութեան վաւերական օրէնսդիր մարմինի-ժողովի մը կողմէ, օրինակ` երեսփոխանական ժողով: Անոր եզրակացութիւնները նաեւ պէտք է արժանանան ժողովրդային հանրաքուէի կամ անոր ներկայացուցիչներու հաւանութեան: Պէտք է ընդունինք, որ...

Հայութիւնը ճանապարհում է եւս մէկ մղձաւանջային, եթէ չասենք` ողբերգական, տարի: Ունեցանք խաղաղ ճանապարհով տարածքների, դիրքերի հերթական զիջումները: Ապրեցինք այն տագնապով, որ կորուստները կարող էին աւելի մեծ եւ աւելի ճակատագրական լինել` չհաշուած պատերազմի մշտական սպառնալիքը: Ազրպէյճանաթուրքական դաշինքը խուսափեց աւելի կոշտ մեթոդներից, երբ փափուկ ճնշմամբ անգամ Հայաստանի իշխանութեանը հնարաւոր էր պարտադրել նորանոր զիջումներ: Միւս կողմից` կայունութեան պահպանման գործում դեր խաղաց արտաքին ուժերի...

Հրապարակուեցաւ ՀՅԴ-ի պաշտօնաթերթ «Դրօշակ»-ի 2024-ի վերջին թիւը, ուր քաղաքական բնոյթի յօդուածները կ՛ամփոփեն հայութեան համար լարուած ու տագնապալի 2024 թուականը, կը ներկայացուին տարուան ընթացքին տեղի ունեցած առաւել նշանակալից իրադարձութիւնները` հայութեան ազգային իրաւունքներու պաշտպանութենէն իշխանութիւններու լիարժէք նահանջի պայմաններու լոյսին տակ: Հրապարակագիր Մանուէլ Մկրտչեանի յօդուածին մէջ լուսարձակի տակ կ՛առնուին մեր հասարակական կեանքին իշխող այն մտայնութիւնները, որոնց հետ ալ ուղղակի ու անուղղակի կապի մէջ...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Նախորդ ամիս գրած էի յօդուած մը 1890-ականներու համիտեան (օսմանեան) ջարդերէն փրկուած հայերու 8000 նամակներու մասին` ուղղուած կաթողիկոս Խրիմեան Հայրիկին, որոնց մէջ անոնք նկարագրած էին իրենց ողբերգական վիճակը եւ օգնութիւն խնդրած սնունդի ու կացարանի իրենց հիմնական կարիքներուն համար: Այս շաբաթ յայտնաբերեցի չափազանց արժէքաւոր այլ գիրք մը, զոր 1922 թուականին կազմած է Պետրոս Տօնապետեանը` «Ձայն տառապելոց» խորագիրով, եւ որ հայերէնով...

ՊԱՐՈՅՐ ԱՂՊԱՇԵԱՆ Նոր տարին ունի իր աւանդութիւններն ու սովորութիւնները, բարեպատեհութիւններն ու օրինապահութիւնները, որոնք շունչ ու կեանք կու տան, հինէն նորին անցնելու առիթներուն, կենդանացնելու ու մարմնաւորելու դէպքեր ու դէմքեր, երեւոյթներ եւ իրողութիւններ: Հայ ժողովուրդը իր արմատներով եւ ինքնութեամբ միշտ ալ հաւատարիմ ու հետեւորդ եղած է այն բոլոր զարգացումներուն ու հոլովոյթներուն, որոնք զինք կը պահեն կառչած իր ազգային ու հայրենասիրական, ազգագրական ու...

ԳՐԻՇ ԴԱՒԹԵԱՆ Ամանորը ու Սուրբ Ծնունդը Թող պարուրեն մեզ յստակ փայլով, Սիրոյ գրկախառնութեամբ Եւ ուրախութեան կայուն հիմքով. Թող ամէն ժպիտ, ինչպէս մոմերը գիշերուան, Փայլեն ջերմութեամբ եւ ոսկեցոլ լոյս սփռեն: Օջախը մեր հոգու մէջ, թող վառուի պայծառ, Աստղային բարձրութեան իրական երազանքներով. Որովհետեւ խաղաղութիւնն իջնում է այնտեղ, Ու բաբախում են սիրով միացած սրտերը, Եւ ամէն պահը Աստուածային պարգեւով է փառաւորւում: Ամանորի ու...

ՍԻՄՈՆ ԿՈՍՏԱՆԴԻՆԵԱՆ Խանութէս տուն զգոյշ կ՛ուղղուիմ, Մայթերուն հետ Մարաշ թաղին, Կը վերյիշեմ պատերազմի Վտանգաւոր օրերն յոռի, Պահուըտելով պատերուն հետ Փամփուշտներու հարուածներէն, Կրակոցներու պայթումներէն Պաշպանուելու սրտակեղեք, Տուն կը մտնեմ: Զիս կ՛ընդունի Մսուրն ու ծառն կաղանդի Գոյնզգոյն խաղացող լոյսերով` Ուրախութիւն, շնորհ սփռելով: Մթնոլորտը կը խանգարէ Հեռատեսիլն երբ կը ցուցնէ Երկար, հսկայ ծառն կաղանդի Բոցերու մէջ հրկէզ կ՛այրի: Համայի մէջ անյայտ ձեռքեր Այս...

ԿԱՐՕ ԱՂԱԶԱՐԵԱՆ «Այսօր տօն է Սուրբ Ծննդեան, աւետիս Տեառն մերոյ եւ յայտնութեան, աւետիս Այսօր արեւն արդարութեան, աւետիս Երեւեցաւ ի մէջ մարդկան, աւետիս» ՄՈՎՍԷՍ ՔԵՐԹՈՂ «Տաղ Ծննդեան» Կարճ ժամանակ մը մեզ կը բաժնէ տօնական մթնոլորտէն: Կը պատրաստուինք դիմաւորելու աշխարհի Փրկիչին` Յիսուս Քրիստոսի Ս. Ծննդեան եւ Աստուածայայտնութեան տօնը: Այս տօնը իւրայատուկ է անով, որ ուրախութեան, խաղաղութեան, խոնարհութեան պատգամ տալէ բացի, կը տօնենք...

ՎԵՐԱ ԵԱԳՈՒՊԵԱՆ Ռուսիոյ արտաքին գործոց նախարարութիւնը 2024-ի դեկտեմբերին յայտարարած է, որ Պաշշար Ասատը, որ 2000-էն ի վեր կը կառավարէր Սուրիան, հրաժարած է նախագահի պաշտօնէն, եւ անոր ապաստան առաջարկուած է Ռուսիոյ մէջ: Ռուսական լրատուամիջոցներու համաձայն, ան այժմ կը գտնուի այդ երկրին մէջ: Յայտարարութիւնը յաջորդեց Սուրիոյ` Ասատի կառավարութեան ռազմական ուժերու արագ փլուզումին, որ տեղի ունեցաւ 2024-ի նոյեմբերին Հայըաթ թահրիր շամի (HTS) եւ...