Անդրադարձ

ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Գուժը կու գար  բարեկամէ մը:  Ոչ եւս է Սարգիս Նաճարեանը... Անուն  մը, խորհրդանիշ`  լրագրութեան, հայ  մամուլի եւ հրապարակագրութեան: Սփիւռքահայ եւ լիբանանահայ մամուլի  պատմութեան մէջ ինքնուրոյն տեղ կը գրաւէ Սարգիս Նաճարեանը: Արհեստավարժ լրագրողի իսկական տիպար մը: Ընթերցողին համար հաճոյք էր   հետեւիլ « Արարատ»  օրաթերթին մէջ Սարգիս Նաճարեանի առաջնորդողներուն ու խմբագրականներուն, որովհետեւ  նեղ  չափանիշներով չէր կշռադատեր տեղական, շրջանային, հայրենական, ազգային...

ՎԵՐ. ԴՈԿՏ. ՎԱՀԱՆ Յ. ԹՈՒԹԻԿԵԱՆ 19 յունուար 2007-ի մահաբոյր օրը Էօկիւն Սամասթ կոչուած 17-ամեայ պատանի մը ատրճանակի երեք փամփուշտներով վերջ դրաւ պոլսահայ ականաւոր լրագրող Հրանդ Տինքի երկրաւոր կեանքին: Անտարակոյս քաղաքական ոճիր մըն էր ասիկա` ի գործ դրուած կարգ մը մութ ուժերու կողմէ, որոնք ատենէ մը ի վեր հալածանքի թիրախ դարձուցած էին տարաբախտ խմբագիրը երկլեզուեան «Ակօս» շաբաթաթերթին: Ան յաճախ նախատական սպառնալիքներ...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ  Մեր աշխարհահայեացքը ձեւաւորուեցաւ 1968-էն ետք տեղի ունեցող ուսանողական շարժումներուն ընթացքին: ՍԱՐԳԻՍ ՀԱՑՊԱՆԵԱՆ (Հրանդ Տինքի դասընկեր ու Արցախեան ազատամարտի մասնակից) Ընթերցասէր բարեկամի մը հարցումին, թէ տակաւին ո՞վ կը յիշէ Հրանդ Տինքը, պատասխանեցինք, «Ճիշդ է, որ տարիները թաւալգլոր կ՛անցնին, ու ամէն ինչ, նաեւ  յիշատակներն անգամ մոռացութեան կը տրուին, ինչ-ինչ պատճառներով, սակայն այս պարագային, Հրանդի թողած ժառանգը, իր իւրայատկութեամբ եւ խորաթափանց...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Պոլսոյ մէջ, տասնութ տարի առաջ` 19 յունուար 2007-ին Հրանդ Տինք զոհ գնաց անարգ ոճիրի մը: Հրանդ Տինք ծնած էր 15 սեպտեմբեր 1954-ին, Մալաթիա: Եօթը տարեկանին ծնողքին հետ Մալաթիայէն տեղափոխուած է Պոլիս: Ուսումը ստացած է Պէզճեան վարժարանին, այնուհետեւ` Սուրբ Խաչ դպրեվանքին մէջ: Աւարտած է Պոլսոյ պետական համալսարանի կենսաբանութեան եւ փիլիսոփայութեան բաժանմունքները: Զինուորական ծառայութենէն ետք նուիրուած է հրապարակագրական ասպարէզին: Տինք...

Յունուար 13-ին Ազգային ժողովի «Հայաստան» խմբակցութիւնը հաղորդագրութեամբ մը գուժեց Հայաստանի Ազգային ժողովի պատգամաւոր եւ ՀՅԴ Երեւանի Քաղաքային կոմիտէի ներկայացուցիչ Մհեր Սահակեանի (ծնեալ` 1988-ին) ողբերգական մահը, որ պատահեցաւ Երեւան-Մեղրի ճամբուն վրայ, ինքնաշարժի արկածի պատճառով, նշելով. «Կորցրեցինք հայրենասէր, սկզբունքային, նուիրեալ քաղաքացու եւ գործընկերոջ»: Արցախի Հանրապետութեան Ազգային ժողովը իր ցաւակցագիրին մէջ գրեց. «Անուրանալի է Մհեր Սահակեանի ունեցած զգալի աւանդն Արցախի հայկականութեան պահպանութեան գործում:...

ՓԱՈԼՕ ԳԱԶԱԶԵԱՆ Յակոբ Գազազեան փաշա ծնած է 1836 թուականին, Պոլսոյ Ենիքոյ (Yenikoy)թաղամասը, ուր ապրած է իր ամբողջ կեանքը: Հայրը` Յովակիմ, պարզ վաճառական մը եղած է, իսկ մայրը` Նեկտար հանըմ, կարի հաստատութեան մը մէջ գործած: Իրենց զաւակը` Յակոբ, տան մօտ գտնուող կաթողիկէ դպրոցը յաճախած է, ուր իր սկզբնական ուսումը աւարտած է, սակայն ընտանիքին նիւթական նեղ կացութեան պատճառով չէ կրցած բարձրագոյն ուսում...

ԱՐԱ ԱՆԴՐԱՆԻԿ ՔԷՆՏԻՐՃԵԱՆ 1978-ին Լիբանանի պատերազմը մօտ երեք տարեկան էր: Այսօր-վաղը լրանալիք պատերազմը տեւեց մօտ քսանհինգ տարի: Լիբանանահայութիւնը  պիտի վճարէր շատ սուղ գին մը. մեծ թիւով   հայեր պիտի հեռանային Լիբանանէն: Վերջ չկար եղբայրասպանութեան: Ամէն օր նոր վտանգներ, մանաւանդ` Պէյրութի մէջ: Պետութիւնը կար ու չկար: Այս ցրուած վիճակին մէջ հրաւիրեցին Սուրիոյ բանակը, որպէսզի Լիբանանի մէջ ապահովութիւն հաստատէ: Այս վերջինն ալ, փոխանակ...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Կը թուի, թէ վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի զիջումները` Ազրպէյճանի պահանջներուն, վերջ չունին: Միակ վերջը պիտի ըլլայ Հայաստանի վերջը: Նախորդ շաբաթ, երբ նախագահ Իլհամ Ալիեւ անգամ մը եւս սպառնալիքներ ուղղեց Հայաստանի հասցէին, Փաշինեան պատասխանեց յաւելեալ զիջումներով: Կարծես թէ Ալիեւն է, որ Պաքուէն Հայաստանը կը ղեկավարէ: 7 յունուար 2025-ին Ալիեւ ազրպէյճանական լրատուամիջոցներուն տուաւ մամլոյ ծաւալուն ասուլիս մը, որուն ընթացքին չափազանց ստորնացուցիչ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Ժողովուրդը նպաստահաւաք կ՛ընէ, կամաւորներ գործի վրայ... Աշխարհի լրատուական ցանցերու մէջ քանի մը օրէ ի վեր առաջնակարգ տեղ գրաւող Լոս Անճելըսի հրդեհները, ահաւոր ողբերգութեան տարբեր երեսները ցուցահանելու կողքին, ի յայտ բերին նաեւ ոգեշնչող ու դառնութիւն պատճառղ հակոտնեայ պատկերներ: Նման տարողութեամբ աղէտին մէջ ի՞նչ ոգեշնչող բան կայ, պիտի հարցնէ մտահոգ ընթերցողս: Արձանագրեմ մէկ քանին: Աղէտահարները` բնակարան եւ ստացուածք կորսնցնող բնակիչները,...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ 22 նոյեմբեր 2024-ին Նիկոլ Փաշինեան երկարատեւ հարցազրոյց մը տուաւ Հ1 հեռատեսիլային կայանին, նպատակ ունենալով ներկայացնել օրուան հրատապ խնդիրներուն մասին իր պատկերացումները: Ընթացիկ գործառոյթներու ու որոշումներու պարզաբանման, աւելի ճիշդ` հիմնաւորման կողքին, Նիկոլ Փաշինեան անդրադարձաւ Հայաստանի անվտանգութեան առնչուած` իր նախասիրած հարցերուն, հարցերու գլխաւորին, «խաղաղութեան պայմանագիրին», զոր կ՛ուզէ կնքել Ազրպէյճանի հետ: Խաղաղութեան պայմանագիրը կարելի դարձնելու համար, արդէն շատոնց Ն. Փաշինեան համաձայնած...

Ընկալեալ սովորութիւն է տարեփակի կամ ամանորեան թիւին մէջ մատնանշել հաւաքական կեանքը վերանորոգելու սպասումները: Մարդ անհատի, ինչպէս նաեւ հաւաքականութիւններու հոգեմտաւոր աշխարհը կը համակուի հինը ետին ձգելու ու նոր ծրագրումներով ճամբայ հարթելու խանդով, մանաւանդ երբ ստեղծուած ոգեւորութեան մէջ կը փորձենք բնորոշել նաեւ յստակ ծրագրումներու կամ գործնական քայլերու ուրուագիծը, ան նաեւ գօտեպնդիչ ներգործութիւն կ՛ունենայ սպասումներու իրականցման թափին վրայ: Այս անգամ եւս թերթի առաջին...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Նախորդ երկու բաժիններով հպանցիկ եւ ոչ ամբողջական պատկեր մը գծեցինք, փորձ մը եւս ըրինք իրականութիւնը չտեսնող, չհասկցող եւ ընդունիլ դժկամող հայերուն ցոյց տալու, որ մեր հայրենիքին ունեցած կորուստները անհատնում են եւ անհորիզոն, իսկ գլխաւոր պատասխանատուն ներկայի իշխանական խմբաւորումն է: Չունինք այն մտածումը, որ մեր հասցէագրած զանգուածը բթամիտներու, հասկնալու կարողութենէ զուրկ ամբոխ մըն է: Մեր մօտիկ եւ քիչ մը...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Հայ եկեղեցին այսօր` յունուար 14-ին կը նշէ Յովհաննէս Մկրտիչի` Կարապետի ծննդեան տօնը: Սուրբ Յովհաննէս Զաքարիա քահանայի եւ Եղիսաբէթի որդին է: Զաքարիա քահանայ Տիրոջ տաճարին մէջ խնկարկելու ժամանակ աւետիս ստացաւ Գաբրիէլ հրեշտակէն, որ զաւակ մը պիտի ունենայ: Սակայն ծեր Զաքարիա թերահաւատութեամբ ընդունեց բարի լուրը եւ կասկածամտութեան համար, իբրեւ պատիժ, մինչեւ իր որդիին ծնունդը համր դարձաւ: Սուրբ Յովհաննէս Կարապետ տակաւին...

Առցանց լոյս տեսաւ Վրէժ-Արմէնի նոր հատորը` «ՈՍՏԱՅՆ 20 - Ձայն բարբառոյ յանապատի՞»: Այնտեղ ընտրովի ի մի բերուած են հեղինակին ընդհանրապէս (բայց ոչ միայն) հրապարակագրական էջերէն 285 գրութիւններ, որոնք լոյս տեսած են 1960-2024, գլխաւորաբար` «Յուսաբեր», «Հայաստան», «Հայրենիք, «Դրօշակ» ու մանաւանդ «Հորիզոն» թերթերուն մէջ: Գիրքը կը բաղկանայ հինգ մասերէ, որոնք կոչուած են «Պատուհան» եւ, իրենց կարգին, կազմուած են զանազան բաժիններէ` ըստ նշուած...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Զոյգ հարցումներ. Ա.- Հայաստանի Հանրապետութեան իշխանութիւնները եւ ժողովուրդը սփիւռքի հայութիւնը կ՛ընդունի՞ն, ընդունա՞ծ են որպէս Հայաստանի Հանրապետութեան հաւասար իրաւատէր-հայրենատէր եւ հաւասարապէս յանձնառու` ազգի իրաւունքներու սահմանման եւ վերականգնման ըմբռնումի ճիշդ ըմբռնումով: Բ.- Սփիւռքի հայութիւնը ինքզինք կը համարէ՞ տէր եւ ծառայ Հայաստանի: Այս զոյգ` զիրար ամբողջացնող հարցումներուն պէտք է պատասխանեն հայերը, ուր որ ալ գտնուին: Պէտք է պատասխանեն ո՛չ թէ շահախնդրական...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Պոլշեւիկ Ռուսիան եւ Օսմանեան կայսրութեան միւս կարծեցեալ թշնամին` Անգլիան, Սեւրի դաշնագրի պատրաստութեան ընթացքին իսկ, 1919-1920, քաղաքակրթութեան դէմ դաւաճանեցին ոսկիով ու զինամթերքով օգնելով սուլթանին դէմ ըմբոստացած Մուսթաֆա Քեմալին, որպէսզի պարտուած ու քայքայուած, թշուառացած Թուրքիան վերականգնի ու հողեր վերագրաւէ: Նմանապէս` շուրջ 54 տարի ետք, Թուրքիոյ կողմէ Հիւսիսային Կիպրոսի գրաւման ժամանակ, այնտեղ գտնուող անգլիական բանակը, որ իբր թէ Կիպրոսը պաշտպանելու համար...

Յ. ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ 31 հոկտեմբեր 2022-էն 26 ամիս ետք, Լիբանան յաջողեցաւ 9 յունուար 2025-ին 2016-էն ի վեր լիբանանեան բանակի հրամանատար զօր. Ժոզեֆ Աունը ընտրել հանրապետութեան նախագահ: Նոր էջ մը բացուեցաւ Լիբանանի տագնապալի պատմութեան մէջ` վերականգնումի, բարգաւաճումի եւ Լիբանանը առաջնահերթ նկատելու խոր յոյսերով: Հայկական երեսփոխանական պլոքը ՀՅ Դաշնակցութեան որոշումով անվարան քուէարկեց զօր. Ժոզեֆ Աունին, միաժամանակ աշխատելով ապահովել անոր անուան շուրջ առաւելագոյն համախոհութիւնը:...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Նախորդ սիւնակով փորձեցինք լուսարձակի տակ բերել Արցախի հարցին վերաբերեալ կարգ մը «անհասկնալի» թուացող իրականութիւններ` իբրեւ հետեւանք սուտ տեղեկութիւններու եւ խեղաթիւրող քարոզչութեան: Բնականաբար կարելի էր բազում այլ իրականութիւններ, ՊԱՏՄԱԿԱՆ եւ փաստագրուած իրականութիւններ յիշատակել, սակայն բաւականացանք այդքանով եւ ըսել` «Հասկցողին` շատ բարեւ»: Հիմա մեզ նոր տարի փոխադրող շոգեկառքին հետ հասնինք Հայաստան, եւ մի՛շտ նոյն հայելիին դիմաց առանձին նստելով, առանց իշխանաւորներու...

ՎԵՐԱ ԵԱԳՈՒՊԵԱՆ Սուրիոյ քաղաքացիական պատերազմը սկսաւ 2011-ին եւ ներքաշեց բազմաթիւ տարածաշրջանային ու համաշխարհային պետութիւններ, որոնցմէ իւրաքանչիւրը կը հետապնդէ տարբեր շահեր: Պաշշար Ասատի իշխանութիւնը պահելու կարողութիւնը հիմնուած էր դաշնակիցներու` Ռուսիոյ, Իրանի եւ Հըզպալլայի աջակցութեան վրայ: Ասատի վարչակարգին փլուզումը մեծ հարցականներ կը ստեղծէ Սուրիոյ ապագայ կառավարման, իր դաշնակցութիւններու ճակատագիրին եւ տարածաշրջանային կայունութեան աւելի ընդարձակ հետեւանքներուն վերաբերող: Այս յօդուածը կը ձգտի վերլուծել այս...

Օրացոյցի վերջին էջի վերջին քառանկիւնին, որի մէջ նշուած է 31 թիւը մեզ յուշում է, որ 2024 թուականը հասել է իր վերջին հանգրուանին եւ ընդամէնը ժամեր անց մենք դիմաւորելու ենք նոր` 2025 թուականը: Ցաւով պէտք է նշենք, որ 2024 թուականը, ինչպէս` անցած մի քանի տարիները, հայ ժողովրդի համար չնշանաւորուեց ազգային գետնի վրայ նոր նուաճումներով ու ձեռքբերումներով: Ընդհակառա՛կը, այն դարձաւ ազգային արժէքների,...