Յ. ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ
Մեկնումէդ չորս տարի անցաւ, բայց կարծես երէկ էր, եւ դեռ ոչինչ փոխուած է:
Դեկտեմբեր 31-ի գիշերը` ժամը 11:00-ին, դարձեալ սպասեցի շնորհաւորական հեռաձայնիդ: Սովորութիւնդ էր, նախքան գիծերու խճողուիլը` կանուխ հեռաձայնել:
Ամէն առաւօտ, ժամը 10:30-ի շուրջ, սովորութիւնդ էր հանդիպիլ, սուրճ մը առնել, օրուան աշխատանքներուն կամ անցուդարձերուն մասին խօսիլ ու մեկնիլ` շարունակելու գործդ:
Երեկոները «Սարդարապատ» ակումբին մէջ յաճախակի հանդիպումներով կ՛եզրափակէինք օրը:
Իսկ երբ անհրաժեշտ հարց ըլլար, դարձեալ կը հանդիպէինք կա՛մ քու պաշտած Պուրճ Համուտի Արաքս փողոցի վաճառատանդ մէջ, կա՛մ «Շաղզոյեան» կեդրոնի, կա՛մ «Սարդարապատ» ակումբի: Վաճառատունդ գրասենեակ էր, հանդիպման վայր, ակումբ, ընկերական հաւաքի կամ արտասահմանէն եկած ծանօթներու ժամադրավայր: Գո՞րծդ, սեփական կեա՞նքդ, զաւակնե՞րդ, ընտանի՞քդ, չեմ գիտեր, աւելի ճիշդ` շատ լաւ գիտեմ, թէ ո՛ւր էին քու առօրեայիդ մէջ:
Տունէդ մինչեւ «Շաղզոյեան» սովորական քալուածքով 15 վայրկեան պէտք է տեւէ ընդհանրապէս: Բայց դուն պէտք ունէիր նուազագոյնը 1 ժամի: Պիտի բարեւէիր, բարեւէին քեզի` առեւտրականը, անցորդը, սրճեփը, Ս. Քառասուն Մանուկ եկեղեցւոյ թաղականները, ակումբի տղաքը, պահակները, քաղաքապետարանի պաշտօնեաները… Իւրաքանչիւրին որպիսութիւնը հարցնելէ ետք պիտի լսէիր անոնց խնդիրները, գրպանի փոքր թուղթիդ վրայ, մարգարտեայ ձեռագիրով արձանագրէիր ու գործի լծուէիր:
Պատանեկան միութիւնը, ԼԵՄ-ը, ԶՈՄ-ը, Ազգային առաջնորդարանը, ԼՕԽ-ը, կոմիտէներու հարցերը, թաղականութիւնները, դպրոցները, ՀՄԸՄ-ը, քաղաքապետարանը, Պուրճ Համուտի վաճառականները, շուկայի տղաքը, հայրենակցական միութիւնները, դպրոցականի մը կրթաթոշակը, կարիքաւորներու հարցերը, համայնքներու առօրեան, Համազգայինը (Պուրճ Համուտի մասնաճիւղ թէ այլուր) եւ դեռ այլեւայլ խնդիրներ քու առօրեայ մտահոգութիւններդ էին:
Ու այս բոլորին ընդհանուր խորագիրը Լիբանանի հայութիւնն էր համահայկական շրջագիծի մէջ:
Ներկայ էիր ամէն տեղ` մկրտութիւն, նշանախօսութիւն, պսակադրութիւն, հիւանդանոց, թաղում (եկեղեցի եւ գերեզմանատուն), դպրոցական հանդէսներէն մինչեւ թատրոն, երաժշտական ելոյթներ, տօնակատարութիւններ, խրախճանք, ճաշկերոյթ, ժողովրդային հաւաքներ:
Երբ պատասխանատու դիրքերու վրայ էիր, ճամբորդութիւններովդ ուժ եւ կորով կը ներշնչէիր գաղութային մեր կառոյցներուն: Հայաստանն ու Արցախը քեզ կը զօրացնէին, ու վերադարձիդ վերաթարմացած Գառնիկը նոր ներուժ կը փոխանցէր լիբանանեան իր միջավայրին:
Կուսակցական թէ միութենական ծառայութեան բարձրագոյն դիրքերուն հասար, աստիճան առ աստիճան` պատանեկանէն պահակութիւն, ինքնապաշտպանական կռիւներուն մասնակից, մինչեւ ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէ, Պուրճ Համուտի Քաղաքապետական խորհուրդի անդամ, ՀՄԸՄ-ի Կեդրոնական վարչութեան ատենապետ, Լիբանանի թեմի Ազգային վարչութեան փոխատենապետ, Ազգային երեսփոխանական ժողովի ատենապետ, Համահայկական հիմնադրամ, Լիբանանահայութեան վերականգնումի մարմինի ատենապետ, ՀՅԴ Ընդհանուր ժողովներու մասնակից:
Իրաւամբ, գործի մարդ էիր: Գլխագիր գործի, առանց տարբերութիւն դնելու մեծ ու փոքր գործի միջեւ: Ու որքա՛ն ճիշդ էիր բառերդ, զորս արտասանեցիր ՀՄԸՄ-ի Ընդհանուր ժողովին ու ըսիր. «Այնքան գործ ունէի կատարելիք, որ ժամանակ չունէի շատախօսութիւններուն եւ բամբասանքներուն պատասխանելու»:
Այս բոլորը ամէն օր կը յիշեմ ու կը յիշեցնեմ:
Տակաւին չհաշտուեցայ, ու վստահ եմ, այլոց նման, թէ դուն չկաս: Ու ամէն օր կը մտածեմ, որ եթէ Գառնիկը ըլլար, մեզի եկած հարց մը արագօրէն ու իր իւրայատուկ ոճով կը լուծէր:
Յիշատակներու տարափին տակ գլխաւորը այն է, որ անզուգական ընկեր էիր: Ընկեր` իր էութանական իմաստով:
Բարի, գեղեցիկ, առաքինի ընկերը մարդուն:
Կարօտցանք վստահաբար:
Եւ չենք կրնար մոռնալ քեզ:
Այսօր որքա՜ն կարիքը ունինք քեզի նման ընկերոջ:
