Անդրադարձ

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Վարը նշուած բոլոր անունները, իրենց յոբելենական թուարկումներով մեր ժողովուրդի կեանքէն ներս մտած են եւ հո՛ն իրենց մտքով եւ հոգիով` պատմական որոշ ու հարազատ կնիք ձգած: Այս բոլոր անունները կ'ապրին այսօր ու պէտք է, որ ապրին` իբրեւ մէկական ընտրեալներ մեր ազգին, որոնց  խօսքն ու գործը կը փայլին ժամանակին հետ: Իւրաքանչիւր անուն որ մեր կեանքը վերարժեւորելու ձգտում մըն ալ ունի...

Ն. ԲԱՐՍԵՂԵԱՆ Ահաբեկումներ, կրակոցներ, պայթումներ, ռմբակոծումներ, քանդումներ, նահատակներ ու վիրաւորներ, անօդաչու թռչող սարքերու մնայուն ներկայութիւն, իսրայէլեան ռազմական օդանաւերու ձայներ, ձայնի պատի խզումներ ու ուժգին ցնցումներ, Պէյրութի Հարաւային արուարձաններուն վերաբերող բազում եւ բազում զգուշացումներ, ապա` իսրայէլեան օդային իրերայաջորդ սարսափելի յարձակումներ, ռմբակոծումներ, պայթումներ, հրդեհներ, աւերակ, սպանդ, Հըզպալլայի ղեկավարներու ահաբեկում, հարաւային շրջաններու մէջ բուռն բախումներ, ներխուժման փորձեր, ձախողութիւններ, Հըզպալլայի մարտիկներու դիմադրութիւն, երկվայրկեանի մը...

 Վ. ԱՒԱԳԵԱՆ Պոլսահայ բանաստեղծ, բանասէր եւ բժիշկ Իգնա Սարըասլան Ս. Ծնունդի խթման երեկոյին մասին ունի գեղեցիկ խորհրդածութիւն մը, ուր կ՛ըսէ. «Խթման գիշեր Եւ գիշերուան մթութեան մէջ մենք Լապտեր մը մեր ձեռքին Տուներու զանգակը կը զարնէինք Վար կ՛իջնէին- դուռը կը բանային Դրան սեմին կամ մուտքին «Խորհուրդ մեծ եւ սքանչելի» կ՛երգէինք Քանի՞ տան դուռը կը բախէինք չեմ յիշեր Մենք առանձին կամ տնեցիներուն...

ԴՈԿՏ. ՔՀՆՅ. ՄԱՆՈՒԿԵԱՆ Հաւատքի եւ յոյսի այս տօնական օրերուն պիտի ուզէի ձեզի հետ կիսել ուշագրաւ պատմութիւն մը, որ ստոյգ նմանակ մըն է մեր կեանքի ճամբորդութեան. այն ուղեւորութեան, որ կ’իմաստաւորուի վստահութեամբ, աղօթքով եւ փրկութեան հասնելու մնայուն ձգտումով: Հին ժամանակաշրջաններուն, երբ հայ մարդիկ, գլխաւորաբար` վաճառականներ, տարբեր առաքելութիւններով կամ առաջադրանքներով հեռաւոր ճամբորդութիւններու կը ձեռնարկէին, իրենց հետ կ’ունենային մագաղաթէ կամ թուղթէ պատրաստուած ժապաւէնաձեւ փաթթուող...

Պատրաստեց` ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Դարերէ ի վեր չինական աստղաբաշխութիւնը մարդոց տարիները բաժնած է 12 անասուններու անուններով: Այսպէս, առաջին տարին մուկի տարի է, անոր յաջորդած են` ցուլը, վագրը, ճագարը կամ նապաստակը, վիշապը, օձը, ձին, ոչխարը, կապիկը, աքլորը, շունը եւ խոզը: Այս ձեւով, ամէն 12 տարին անգամ մը նոյն անասունը կը յիշուի չինական օրացոյցին վրայ: Այս տարի` 2025-ը օձի տարի է: Իսկ ինչ...

ՆԱՐԵԿ ԱՐՔ. ԱԼԵԷՄԷԶԵԱՆ Ամանորի սեմին, հայ քրիստոնեայի աւելի քան երկհազարամեայ խոր հաւատքի ու բիւրեղ սէրի հոգեդարձով, որովհետեւ այլընտրանք չունինք, մեր աչքերը երկիրէ երկինք բարձրացուցած եւ մեծամտութենէ ու եսակեդրոնացումէ մերկացած, եկէ՛ք խորհրդածենք: Ի՞նչն է հինն ու նորը ժամանակին մէջ, որ «տարի»-ով կը սահմանուի: Մեր համազգային կեանքին մէջ ինչպէ՞ս հինը պիտի թօթափենք եւ նորը հագնինք: Տիեզերքի դարաւոր գոյութեան ի տես եւ անոր...

ԿԱՐՕ ԱՂԱԶԱՐԵԱՆ «Արի՜, Նո՛ր տարի, Բայց… այնպէ՛ս արի, Որ աւելանայ աշխարհի բարին, Եւ այդ աշխարհի բախտի վրայով Խեւօրէն ձգուած մետաղալարին Լարախաղացի ծպտըուած տեսքով Չա՛րը չպարի` Ողջ մարդկութեանը դնելով ծանօթ ծաղրածուի տեղ…» ՊԱՐՈՅՐ ՍԵՒԱԿ Ամէն տարի 31 դեկտեմբերը կանխող շաբթուան ընթացքին աշխարհի վրայ ապրող մարդիկ կը մտածեն, կը ծրագրեն` ինչպէ՛ս լաւագոյն ձեւով տօնել Ամանորը, տարեմուտը: Շատեր ճոխ ու փարթամ ուտելիքներով լեցուն...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ      Կը պատմուի, որ տարուէ տարի Կաղանդ պապուկին մտահոգութեան ծիրը սկսած է ընդարձակուիլ, խորանալ ու տարածուիլ երկրագունդի տարբեր շրջաններ: Ճիշդ է, որ համայն մարդկութիւնը դարեր շարունակ, ընդունած է այս հրաշալի կերպարին ու անզուգական մարդասէրին առաքելութեան տարողութիւնը, լաւապէս հասկցած, որ Կաղանդ պապուկին ուժն ու ազդեցութիւնը անսահման են ու տիեզերական ներուժ կը պարունակեն, այդուհանդերձ, մարդ արարածն ու անասնական աշխարհը միշտ ալ...

ՍԻՒԶԱՆ Խ. Սէրը պիտի գայ անպայման խինդը պիտի վերադառնայ անպայման զեփիւռը պիտի շոյէ մորթդ նորէն բաց աչքերով պիտի տեսնես մշտնջենի գեղեցիկը յուլիսեան տաքուկ օրերու քաղցրութիւնը մէջդ պիտի թփռտայ նորէն պիտի գայ ականջիդ նորէն պատահաբար հանդիպող մարդկանց գիշերային շշուկները ուրախութիւնը անզուսպ. երազները պիտի գան մանկական կապոյտ հորիզոններ մայրական ծանօթ անծանօթներ հարիւրաւորներ տողանցեն կեանքէդ ներս եւ դուրս սիրահարուած աչքեր ընկերներ գիրքեր պիտի...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Նոր տարուան սեմին ինքզինքս վերագտնելու եւ վերարժեւորելու միտումով, աւանդութիւն յարգողի ճշդապահութեամբ, սենեակէս ներս քաշուելով, սեղանիս դիմաց նստած, աչքերս անոր վրայ դիզուած թուղթերուս եւ յուշատետրիս կեդրոնացած` առանձնանալու կարիքը կը զգամ: Անկեղծօրէն, ինքնութեանս հաւատարիմ մնալու տեսակ մը կանչին հնազանդ քայլ մըն է այս մէկը: Եթէ կ՛ուզէք, ինծի համար` անմեղ որդեգրում մը: Եզակի եւ շատերու համար` քիչ մը տարօրինակ: Որովհետեւ այդ...

ՍԵՒԱՆ Ա. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Սիրո՛ւն աղջիկ, ինչո՞ւ նստած ես այդպէս մտահոգ: Նոր տարուան սեմին այս անգամ նուէրս քեզի կը յանձնեմ նամակով մը, զոր գրած եմ քեզի համար: Նոր տարուան առիթով քեզի պիտի նուիրեմ զգեստ մը, որուն նմանը դեռ չկայ աշխարհին վրայ: Անոր օձիքը հիւսուած պիտի ըլլայ սիրոյ թելերով անհամար, որ կեանքիդ ընթացքին միայն լաւ առիթներով ու քեզ սիրող անձերու հետ ողջագուրուիս:...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ «Արթնցիր ով իմ փառքս Արթնցէք ով տաւիղ ու քնար Ես կանուխ պիտի արթննամ»  (Սաղմոս 57:8) Խըրխըզստանը Կեդրոնական Ասիոյ երկիրներէն մէկն է: Ան լեռներով շրջապատուած գեղեցիկ երկիր մըն է, որ մաս կը կազմէր Խորհրդային Միութեան համակարգին: 1991 թուականին Խըրխըզստանը ստացաւ իր անկախութիւնը, երբ Խորհրդային Միութիւնը փուլ եկաւ: Մահմետական երկիր մըն է, որ ունի փոքր թիւով քրիստոնեայ ներկայութիւն, երեւի`...

ԱՀԱՐՈՆ  ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ 2024-ը պատմական եւ անկիւնադարձային  թուական մը պիտի մնայ երկրագունդի տարեգրութեան մէջ: Միջազգային քաղաքական կենսոլորտին անսովոր  ապականումը վտանգալից իրադրութեան մէջ  մխրճած է մեր աշխարհը: Մտահոգիչ այս  մագլցումը հետեւանք է` միջազգային   փոխյարաբերութիւններու արտասովոր լարուածութեան, վճռորոշ հարցերու հանդէպ   մարդկային նկարագիրի նուազագոյն  առանձնայատկութիւններու, գիտակցական մակարդակի սնանկութեան: Ճգնաժամային այս կացութեան մէջ մեր  ժողովուրդին համար կենսական հարցը հետեւեալն  է. Հայաստանի Հանրապետութիւնը պիտի կրնա՞յ  ճիշդ...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ  Մտածա՞ծ ենք երբեւէ, թէ ինչո՞ւ գաղութահայ կեանքի անբաժան մասնիկ են հանդիսացեր, այս պարագային, օրացոյցները, որոնք տարուէ տարի լոյսին եկած են եւ «սփռուած» հայաբոյր օճախներէ ներս: Անոնք` աւանդական օրացոյցները, ի՞նչ նպատակի համար սեփականութիւնն են դարձեր հայ կեանքը բաղկացնող տարբեր շերտերու, իբրեւ այս կամ այն միութեան ու կազմակերպութեան կենդանի յուշարարները: Եթէ երբեք, առաջին հերթին, նման նախաձեռնութիւն քարոզչական-նիւթական նպատակի ծառայած են...

ՊԱՐՈՅՐ Ծ. ՎՐԴ. ՇԷՐՆԷԶԵԱՆ Տեսուչ դպրեվանուց Դպրեվանքի նորեկ աշակերտը առաջին առիթին իսկ  կը ստանայ դպրեվանքի առօրեայ աղօթքներու թղթածրարը` տեսչութեան այն ակնկալութեամբ, որ ան անգիր սորվի եւ իւրացնէ զանոնք: Ամէն տարի, վերամուտէն շուրջ մէկ ամիս ետք տեղի կ՛ունենայ դպրեվանքի իւրայատուկ աղօթքի մրցանքը: Թերեւս տարօրինակ հնչէ «Աղօթքի մրցում» հասկացողութիւնը, որովհետեւ աղօթքի մէջ մրցում գոյութիւն չունի, սակայն տարիներու աւանդութեամբ, աղօթելու սովորութիւնը քաջալերելու առիթ...

ԳՐԻԳՈՐ ԱՐՔ. ՉԻՖԹՃԵԱՆ Կեանքը հանգիստ ապրիլը այնքան ալ դիւրին չէ ներկայ ժամանակներուն: Անցեալին, երբ մարդիկ իրենց գիւղերուն եւ սահմանափակ թիւով բնակչութիւն ունեցող քաղաքներու մէջ կ՛ապրէին, բոլորը զիրար լաւ կը ճանչնային: Այսօր, երբ բազմաթիւ եւ բազմացեղ հաւաքականութիւն է մարդկութիւնը, դժուար է կողմնորոշուիլը: Այո՛, նոյնիսկ նոյն ազգութեան պատկանողները, երբ մանաւանդ իրարմէ հեռու տեղ ծնած եւ դաստիարակուած են, բնական է, որ նկարագրային տարբեր...

ՄԱՐՈՒՇ ԵՐԱՄԵԱՆ Այսօր երբ գրագէտ մը` վիպագիր թէ բանաստեղծ, մահանայ, ո՞ւր կը պահուի անոր արխիւը: Անցեալին գրագէտներու արխիւը ընդհանրապէս պահ կը դրուէր համալսարանի մը գրադարանին պահեստին մէջ եւ ուսումնասիրուելէ եւ դասակարգուելէ ետք կը տրամադրուէր ուսանողներու կամ բանասէրներու, որոնք կը փափաքէին ուսումնասիրել տուեալ գրագէտին երկը: Այդ օրերուն այնքան պարզ էր այս ընթացքը, որովհետեւ պահ դրուելիք շատ բան կար. առաջին հերթին` գրագէտին...

«Մեզանից է կախուած, որ այս եկող տարին իսկապէս նոր լինի. նա նոր է լինում մեր նոր գործերով ու խոհերով, ծրագրերով ու երազներով: Մեզանից է կախուած, որ նա լաւ լինի, նա լաւ է լինում մեր լաւ ձգտումներով ու արարքներով» ԳԷՈՐԳ ԷՄԻՆ (1919-1998)   Տարբեր ակնոցով պէտք է դիտենք տարեվերջէն նոր տարեմուտ տանող այս օրերը: Ամանորը միայն մանուկին ու պարման-պարմանուհիին համար չէ,...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Թրամփոլիոն. խլէ՛ Փանամայի ջրանցքը, գնէ՛ Կրինլէնտը եւ Քանատան հռչակէ 51-րդ նահանգ Հայաստանի ՔՊ-ապետը չի կրնար հպարտանալ, որ ժողովուրդը դատարկաբանութիւններով զբաղեցնելու մէջ միակ վարպետ-ծաղրածուն է: Տեսէ՞ք, Միացեալ Նահանգներու նորընտիր նախագահը, պաշտօնը ստանձնելէ առաջ իսկ, արդէն իր երկիրն ու աշխարհը (սկսելով մօտ ու հեռու դրացիներէ) զբաղ կը պահէ... կայսերական երազանքներով: Շաբաթէ մը ի վեր, ամերիկեան, քանատական եւ եւրոպական մամուլը իրար...

ՍԵՒԱՆ Ա. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Տարիները թաւալգլոր սահեցան: Ահաւասիկ տասնամեակէ մը աւելի տարիներ անցան այն օրէն, երբ սուրիական հայրենիքը պարտադրաբար լքեցի եւ փոխադրուեցայ ովկիանոսէն անդին: Առաջին քանի մը տարին նոր շրջանակը, ապրելակերպը, գործը եւ ծնողքիս ու հարազատներուս բացակայութիւնը զիս տանջեցին: Հետզհետէ այդ բոլորը յաղթահարելով` նոր ճամբաս հարթեցի եւ խաղաղութեամբ կեանքս շարունակեցի: Ի՛նչ մեղքս պահեմ` երեսի վրայ լքած տունիս-տեղիս կարօտը, ընկերներուս, շրջանակիս եւ...