Արուեստ - Մշակոյթ

Պատրաստեց՝ ԱՐԱԶ ԳՈՃԱՅԵԱՆ Յուլիս 15-էն սեպտեմբեր 10 Տէյր Քամարի մէջ տեղի ունենալիք փառատօներուն շարքին 13 ձեռնարկներուն մաս կը կազմէ լիբանանահայ կիթառահար Մկրտիչ Միքայէլեանը: Այս առիթով «Ազդակ» մտերմիկ զրոյց մը ունեցաւ արուեստագէտին հետ, որպէսզի մանրամասնէ փառատօնին իր ներկայացումին մասին: Միքայէլեան նշեց, որ իր ներկայացուցած երգացանկը կը բաղկանայ շուրջ մէկուկէս ժամ տեւող 14 խանդավառ երաժշտական կտորներէ, որոնք կը պատկանին սպանական, գնչուական, հայկական...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Համազգայինի երիտասարդական թատերախումբը, Հրայր Գալեմքէրեանի բեմադրութեամբ, չորս ելոյթներով ներկայացուց «Լեոն» թատերախաղը, որ հիմնուած է Նիլ Սայմընի «Յիմարներ» (Fools, 1981) կատակերգութեան վրայ: Ելոյթները յառաջացուցին խանդավառութիւն եւ հետաքրքրութիւն: Բնագիրը.- Նիլ Սայմընի «Ֆուլզ»-ը  յաճախ կը ներկայացուի ուսանողական խումբերու կողմէ, հաւանաբար այն պատճառով, որ դիւրին կը սեպուի  բեմի վրայ խեղկատակ ձեւերով թափառիլ: Գոյ է վարկած, թէ Սայմըն դիտմամբ գրած է թոյլ ձեւով,...

Պատրաստեց՝ ԱՐԱԶ ԳՈՃԱՅԵԱՆ Հրայր Սարգիսեան` Լոնտոն հաստատուած դամասկոսահայ արուեստագէտը, իր լուսանկարչական գործիքով կ՛արտայայտէ իր մանկութեան, յիշողութեան, ինքնութեան, աղէտի հետեւանքներու եւ անցեալի կործանումներու մասին: Հրայր Սարգիսեանի գործերը, սակայն, անշարժ պատկերներ չեն միայն, այլ կը ներառեն արուեստի տեղադրումներ (արթ ինսթըլէյշըն), որոնց ամբողջութիւնը կրնայ դիտողը փոխադրել պատումի մը ուղիով:  Հինգշաբթի, 6 յուլիսի երեկոյեան ժամը 6:00-ին «Սորսոք» թանգարանը բացումը կը կատարէ Լիբանանի մէջ Հրայր...

ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Պատահմամբ, բայց մեծ ուրախութեամբ եւ հաճոյքով գտայ բժիշկ Ալպերթ Աբէլեանի «Մատեան մանկանց» գիրքը, որ հրատարակուած է 1925-ին, Պոսթըն: Բժ. Ա. Աբելեան ծնած է Քեսապ, Սուրիա, 4 նոյեմբեր 1893-ին: Ան զաւակն է բժ. Սողոմոն եւ Ովսաննա Աբէլեաններու: Ան ունեցած է երեք եղբայր եւ չորս քոյր: Ան նախակրթարանի եւ միջնակարգի իր ուսումը ստացած է Քեսապի մէջ, իսկ բարձրագոյն ուսումը...

ԱԼԵՆ ՔՈԹԷ Դոկտ. Մկրտիչ Տարագճեան «Ռեճինալտ Տաուսըն գրադարան»-ի հիմնադրութեան 50-ամեակին առիթով, օժտուած քանդակագործ  դոկտ. Մ. Տարագճեան Մոնրէալ քաղաքին կը նուիրէ պրոնզաձոյլ մեծ չափի հոյակապ գործ մը` «Ընթերցողը»: Ողջունելի յաւելում մը` քաղաքի հանրային արուեստի հաւաքածոյին, որ կը զարդարէ գրադարանի գլխաւոր մուտքը «Կրահամ պուլվար»-ի եւ «Քինտըրսլէ Աւենիւ»-ի անկիւնը: Այս յատկանշական յուշարձանին բացումը տեղի ունեցաւ մայիս 26-ին, խուռներամ  արուեստասէրներու ներկայութեան, որոնց շարքին` հեղինակաւոր...

ԱՐՏԵՄ ՅԱՐՈՒԹԻՒՆԵԱՆ Բանաստեղծ, ՀՀ Պետական մրցանակի դափնեկիր, բանասիրական գիտութիւնների դոկտոր-փրոֆեսէօր Երկնապարգեւ գեղեցկութեան տէր, մեծատաղանդ դերասանուհի Անահիտ Թոփչեանի ծննդեան 70-ամեակին առիթով հայրենի յայտնի բանաստեղծ Արտեմ Յարութիւնեան ստորագրած է յօդուած մը` անոր թատերական եւ գրական վաստակի մասին: Տրուած ըլլալով, որ յօդուածը (դեռեւս անտիպ) ծաւալուն է եւ տրուած ըլլալով, որ մեր ընթերցողները արդէն իսկ որոշ չափով ծանօթ են Անահիտի թատերական եւ դերասանական նուաճումներուն,...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ «Երուանդ Օտեան» թատերախումբը ներկայացուց Վաչէ Ատրունիի «Խնձորի բուրմունքը» թատերախաղը` հեղինակին բեմադրութեամբ: Ասիկա հեղինակին երրորդ թատրերգութիւնն է, որ ձեռք կ’առնէ Հայաստանէն դուրս գտնուող չորս հայկական գիւղերու գոյատեւման հարցերը. Ֆրեզնօ, Քեսապ, Այնճար եւ Եագուպիէ: Վերջինը անաւարտ է: Ներկայ հատորը  հարցայարոյց  է ե՛ւ գաղափարական, ե՛ւ գեղարուեստական առումներով: Այնճար հիմնադրուած է 1939-ին: Պապուկը, որ ճահճուտի մէջ խնձոր աճեցուցած է, կը պատկանի առաջի՛ն...

«Հայերն այսօր» կայքը կը հաղորդէ, որ 25  մայիսին Հայաստանի սփիւռքի նախարարի տեղակալ Սերժ Սրապիոնեանի, Հայաստանի մշակոյթի նախարարի տեղակալ Արեւ Սամուէլեանի, «Միս  Հայաստան» հիմնադրամի նախագահ, մրցոյթի կազմակերպիչ, «Միս ԱՊՀ-1999», «Միսիս Կլոպ-2009» տիտղոսակիր գեղեցկուհի Գոհար Յարութիւնեանի, «Փիւնիկ» մարդկային պաշարներու հիմնադրամի գործադիր տնօրէն Սուրէն Նալջեանի  եւ սուրիահայ ձեւաւորող, «Շատոյեան ֆեշըն» նորաձեւութեան արուեստանոցի տնօրէն Գէորգ Շատոյեանի մասնակցութեամբ տեղի ունեցաւ մամլոյ ասուլիս: Ասուլիսին ընթացքին բանախօսները...

ՓՈԼ ՍԱՐԳԻՍԵԱՆ Հինէն ի վեր Լիբանանը եղած է, կայ ու կը մնայ մշակոյթներու խաչաւորման երկիր: Հոս իրարու հանդիպած են հին աշխարհի գրեթէ բոլոր մշակոյթները` սկսեալ փարաւոնական ու բաբելական մշակոյթներէն,  մինչեւ հելլենիզմը, Հռոմն ու Բիւզանդիոնը: Շնորհիւ Լիբանանի աշխարհագրական նպաստաւոր պայմաններուն եւ շնորհիւ լիբանանցիներու ստեղծագործ եւ շինարար ոգիին` այս երկրին մէջ կազմաւորուած ու զարգացած է արաբական իւրայատուկ մշակոյթ մը, որ իր հերթին...

Հովանաւորութեամբ Լիբանանի մէջ Հայաստանի լիազօր եւ արտակարգ դեսպան Սամուէլ Մկրտչեանի եւ գործակցութեամբ` AD & D Sarkissian partners եւ YM Development հիմնարկներուն, չորեքշաբթի, 17 մայիսի երեկոյեան տեղի ունեցաւ «Նոազ արք»-ի կազմակերպած հերթական մէկ խմբային ցուցահանդէսին բացումը` «Միր Օմար-450» կառոյցի սրահին մէջ (Քլեմանսոյի շրջան, Միր Օմար փողոց): «Նոազ արք»-ի տէր եւ տնօրէն, դոկտ. Մովսէս Հերկելեան իր բացման խօսքին մէջ, ողջունելէ ետք ներկայ...

«Մոսօ արթ» ցուցասրահի  տէր եւ տնօրէն Փանտորա Փենկ, Միացեալ Նահանգներու յայտնի արուեստի գործիչներէն (curator) է: Անցեալ տարի իր նախաձեռնութեամբ, Եուրոզի վերջին ստեղծագործութիւնները («Սիմպիոսիս» հաւաքածոն) ցուցադրուեցան Լոս Անճելըսի «Coral Springs Muzeum» ժամանակակից արուեստի թանգարանին մէջ (իբրեւ նորութիւն, նոր որակ)` նոր վարկ եւ մեծ հռչակ ապահովելով Եուրոզի: Սոյն  առիթով Փանտորա Փենկ հարցազրոյց մը ունեցած է ինքզինք վերանորոգող ու գերազանցող այս արուեստագէտին հետ,...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Մայիս 4-էն սկսեալ, լիբանանեան չորս այլ ժապաւէններու առընթեր, «Մեթրոփոլիս Ամփիր» եւ այլ սրահներու մէջ կը ցուցադրուի Վաչէ Պուլղուրճեանի «Ռապիհ»-ը  (2016, 105 վ.):  Ժապաւէնի աւելի խօսուն վերնագիրն է «Թրամոնթան», որ կը նշանակէ անդրլեռնային,  անծանօթ: Որմազդին մէջ կը տեսնենք տակաւ անէացող բազմաթիւ պղտոր ուրուագծեր: Ապա` լեռնաշղթան, որ կը փակէ տեսադաշտը (1):  Վերնագիրը ներշնչուած է Ժորժ Պրասենի յօրինած մէկ երգէն (2):...

Պատրաստեց՝ ԱՐԱԶ ԳՈՃԱՅԵԱՆ Լեոն, ուքրանացի ուսուցիչը, «Յակոբ Տէր Մելքոնեան» թատերասրահ կը բարձրացնէ իր ներաշխարհը` իր բարդութիւններով եւ ծիծաղելի կողմերը շօշափող իրականութիւններով: Լեոն բեմ կը բարձրանայ իր մէկէ աւելի նկարագիրներով` իւրաքանչիւրը յատուկ ուշադրութեան արժանի: «Լեոն» թատերախաղը` հիմնուելով ամերիկացի թատերագիր Նիլ Սայմընին «Ֆուլզ»-ին (Խենթեր) վրայ, բեմադրութիւնն է լիբանանահայ երիտասարդ դերասան եւ բեմադրիչ Հրայր Գալեմքէրեանին, որուն աշխատանքին իբրեւ արդիւնք Համազգայինի «Գասպար Իփէկեան» երիտասարդական...

Պատրաստեց՝ ԱՐԱԶ ԳՈՃԱՅԵԱՆ Հանդիսապետութեամբ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. վեհափառ հայրապետին, կաթողիկոսարանի «Շնորհալի» երգչախումբը երաժշտասէր հանրութիւնը պիտի հմայէ Արմէն Տիգրանեանի «Անուշ» եւ «Դաւիթ բեկ» օփերաներով: Այս առիթով զրոյց մը ունեցանք «Շնորհալի»-ի խմբավար Գարեգին վրդ. Շխրտմեանին հետ, որպէսզի մեզի հետ կիսուի նման աշխատանքի պատրաստութեան ենթահողը: Խօսելով համերգին պատրաստութեան ընթացքին մասին` Գարեգին վրդ. Շխրտմեան կը յայտնէ. «Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան «Շնորհալի» երգչախումբը...

Պատրաստեց՝ ԱՐԱԶ ԳՈՃԱՅԵԱՆ Պարուսոյց Գայեանէ Մածունեան «ՀԲԸՄ-ՀԵԸ» «Արին» պարախումբի մանկապատանեկան խումբը մայիս 19-20 հանդէս պիտի գայ «Կարուսել» վերնագիրով ելոյթով մը, ուր պիտի ներկայացնէ զանազան ժանրի պարեր: Այս առիթով կարճ զրոյց մը ունեցանք պարախումբի պարուսոյց Գայեանէ Մածունեանին հետ, որուն հետ խօսեցանք ելոյթին եւ լիբանանահայ պարի իրավիճակին մասին: Ամփոփ ակնարկ «Կարուսել»-ին եւ անոր քուլիսներուն մասին ««Կարուսել»-ը «Արին» մանկապատանեկան պարախումբին երկրորդ ելոյթն է,...

Պատրաստեց՝ ԱՐԱԶ ԳՈՃԱՅԵԱՆ Հեղինակ-բեմադրիչ՝ Վաչէ Ատրունի Այնճար-Պուրճ Համուտ ճամբան Վաչէ Ատրունիէն կ՛անցնի: Մայիս 12-ին «Երուանդ Օտեան» թատերախումբը Պուրճ Համուտի «Յակոբ Տէր Մելքոնեան» թատերասրահին մէջ կը ներկայացնէ Այնճարի եւ այնճարաբնակներուն մասին գրուած «Խնձորի բուրմունքը» խորագիրով թատերախաղը, որուն նիւթը առնուած է իրական կեանքէ: Այս առիթով մտերմիկ զրոյց մը կ՛ունենանք հեղինակ եւ բեմադրիչ Վաչէ Ատրունիին հետ: «Նիւթը կը վերաբերի մենք զմեզ յայտնաբերելուն մէջ,...

Հայոց ցեղասպանութեան 102-ամեակին առիթով լիբանանահայութիւնը այս տարի ունկնդրեց «Նըհնա ուըլ ատիէ» («Մենք եւ Դատը») անունը կրող նոր երգ մը, որուն ընդմէջէն ծանօթացաւ այդ երգը մեկնաբանող երգիչին` լիբանանահայ երիտասարդ արուեստագէտ Ռազմիկ Ճուլֆայեանի: Այս առիթով «Ազդակ»-ի հետ իր ունեցած հարցազրոյցին ընթացքին Ռազմիկ ըսաւ, որ ինք 5 տարիէ ի վեր կը գտնուի արաբերէն դասական երգի մարզին մէջ եւ Ցեղասպանութեան 102-ամեակին առիթով  նախաձեռնած է...

Պատրաստեց՝ ՄՈՎՍԷՍ ԾԻՐԱՆԻ Ասատուր «Museo Del Tricolore» թանգարանին դիմաց Տակաւին տարի մը առաջ Լոնտոնի «Վիքթորիա էնտ Ալպըրթ» թանգարանի հաւաքածոն համալրուեցաւ Ասատուրի երեք ստեղծագործութիւններով, որոնք անվերնագիր գունաւոր փորագրանկարներ են: Այս մէկը Ասատուրի հերթական մէկ միջազգային նուաճումներէն է. շատ քիչերու միայն սահմանուած է մուտք գործել այդ թանգարանը: Իսկ, Անցնող յունուարին Ասատուր հրաւիրուեցաւ Իտալիա` մասնակցելու համար իւրայատուկ ցուցահանդէսի մը, որ ձօնուած էր Իտալիոյ...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչում-ուրացում ճակատումը հասած է Հոլիվուտ: Թրքական պետութեան թեզը ցարդ արտայայտուած էր տեղական ժապաւէններու միջոցով: Այս նիւթին բազմիցս անդրադարձած եմ: Այդ շարքի վերջին ծանօթ նմուշն էր «Քերվան 1915»-ը: (1, 2, 3, 4 եւ 5) «Օսմանցի սպան»  («Օսմանլը Սուպայը», 2016 , 106 վ.) ժապաւէնը արտադրած է թրքական «Իսթըրն սանրայզ ֆիլմզ» (Ի. Էս.) ընկերութիւնը որուն միակ այլ ժապաւէնն է...

Պատրաստեց՝ ԱՐԱԶ ԳՈՃԱՅԵԱՆ Պուրճ Համուտ բնակիլն ու Պուրճ Համուտ ապրիլը տարբեր վիճակներ են: Բնակիլը կրաւորական է ու բնակիչը արտադրութիւնն է այդ վայրին, իսկ ապրիլը ներգործական է ու ապրողը թէ՛ արտադրութիւնն է այդ վայրին, թէ ալ արտադրիչ ուժ մըն է: Պուրճ Համուտ ապրողը եզակի կարողութիւն ունի միաձուլուելու անոր հետ ու անգամ մը, որ անոնց յարաբերութիւնը ամրապնդուի, այդ մէկը դաջուածքի նման կը...