Խմբագրական

Մամուլի բազմապատկուած էջերը նեղ եկան լուսաբանելու համար լիբանանահայութեան կազմակերպած ապրիլքսանչորսեան ոգեկոչական, ցուցական, պահանջատիրական, եկեղեցական ձեռնարկներն ու արարողութիւնները: Յարանուանականէն կուսակցական, երիտասարդականէն ուսանողական եւ պատանեկան, հոգեւորէն միութենական, տեղեկատուականէն, Հայ դատէն, մշակութային եւ սկաուտական բազմաբնոյթ ձեռնարկներ, ոգեկոչումներ, քայլարշաւներ եկան ամբողջացնելու տեղեկատուական եւ քարոզչաքաղաքական գործողութիւններու շարքը: Լրատուամիջոցներու արտադրութիւններուն ուղղութեամբ մշտադիտարկումներու եզրայանգումները առաջին հորիզոնականին վրայ կը տեղադրեն լիբանանահայութիւնը` ա՛յս պայմաններուն մէջ նման ձեռնարկներու առատութիւն արձանագրելու...

Հայոց ցեղասպանութեան 107-րդ տարելիցը քաղաքականօրէն բարդ, անորոշ եւ անհեռանկար պայմաններու մէջ կը նշենք: Ցեղասպանութեան ճանաչման ու մանաւանդ հատուցման թղթածրարի պատրաստութեան գծով գոյացած էր համահայկական համախոհութիւն: Կարելի է ըսել, որ  հատուցման օրակարգը նոյնիսկ պետականացած էր 3-րդ նախագահին կողմէ Սեւրի պայմանագիրին եւ Իրաւարար վճիռին այժմէական նշանակութեան ընդգծումով, Համահայկական հռչակագիրով եւ մանաւանդ հատուցման իրաւական թղթածրարի նախապատրաստական աշխատանքներու մեկնարկով: Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի պետական յանձնաժողովին...

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետին խօսքը` կառավարութեան ծրագիրին կատարման ընթացքին եւ արդիւնքներուն մասին 2021-ի տարեկան զեկուցումի քննարկումին առիթով էր եւ հիմնական երկու ուղղութիւն ունէր: Ձեռքբերումներ` ընտրութիւններ, տնտեսական, պիւտճէի ցուցանիշներ, աշխատատեղերու թուաքանակ, վարչակառավարման արդիւնաւորութիւն եւ երկրորդ` 44-օրեայ պատերազմին հետ կապուած խնդիրներ, արցախեան հակամարտութիւն, խաղաղութեան բանակցութիւններ: Առաջինը նախաբանային տեսք ունի. հիմնական առանցքը երկրորդ ուղղութիւնն է: Առաջին բաժինին ուղերձը այն է, որ այս կառավարութիւնը տնտեսական...

Լիբանան երէկ բոլորեց քաղաքացիական պատերազմի հերթական տարեթիւը: Նման առիթներու կ՛ոգեկոչուին նահատակները, զոհ գացած հազարաւոր անզէն բնակչութիւնը: Կը յիշուին բախումները, առեւանգումները, անհետ կորսուածները: Տակաւի8ն. տագնապները, զանոնք յաղթահարելու համար աշխատած համակարգերը: Այս պատերազմը դիմափոխութիւն ապրեցաւ անշուշտ. պաղեստինցիներու յարաբերակցութիւնը շուտով վերածուեցաւ կրօնականի, ապա տարբեր քաղաքական հոսանքներու միջեւ ընդհարումներու. յետոյ սուրիական ներկայութեան դէմ կամ բանակին շուրջ զէնքի միաւորման դրօշակին տակ: Պատերազմը նաեւ իսրայէլեան յարձակումն...

Միջազգային դրամական ֆոնտի աջակցութեան որոշումը, Սէուտական Արաբիոյ եւ Քուէյթի դեսպաններուն վերադարձը Պէյրութ կրնան նկատուիլ ցուցանիշեր իրավիճակի փոփոխութեան նոր գործընթացի: Պէտք չէ աճապարել: Միջազգային դրամական ֆոնտի աջակցութիւնը պայմանական է եւ ըստ էութեան ֆինանսական պաշարումի պայմաններուն հետ կապուած է: Բարեկարգումներ կը պահանջուին բազմաշերտ եւ բազմաոլորտ մակարդակներու վրայ: Միջազգային դրամական ֆոնտին հրապարակած հաղորդագրութիւնը կը նշէր, թէ բարեկարգումներու եւ բարգաւաճման ծրագիրը հիմնուած է Լիբանանի...

Պրիւքսելի եռակողմ հանդիպման ամէնէն ուշագրաւ բաժինը հետեւեալը կարելի է համարել. երկկողմանի սահմանազատումը եւ սահմանագծումը կարեւոր նշանակութիւն կ՛ունենայ: Այդ նպատակով, համաձայն Սոչիի 2021 թուականի նոյեմբերի 26-ի յայտարարութեան, պայմանաւորուածութիւն ձեռք բերուած է նաեւ մինչեւ ապրիլի վերջ ձեւաւորել միացեալ յանձնախումբ: Միացեալ սահմանային յանձնախումբի լիազօրութիւնը պիտի ըլլայ. 1.- Սահմանազատել Հայաստանի եւ Ազրպէյճանի միջեւ սահմանը, 2.- Ապահովել կայուն անվտանգ իրավիճակ` սահմանագիծի երկայնքով եւ մերձակայքին: Նախագահ...

Լիբանանը թեւակոխեց ընտրական փուլ: 15 մայիսի ժամադրութեան կը նախապատրաստուին համայնքները, քաղաքական հոսանքները, կուսակցութիւնները, ոչ կառավարական կազմակերպութիւններն ու քաղաքացիական շարժումները: Այլ խօսքով` բոլորը: Ընտրական օրէնքը համայնքներու իրողական ներկայացուածութիւնը խորհրդարան հասցնելու առումով արդար չէ: Համեմատականութիւնն ու վարկանշայնութիւնը (թաֆտիլի) համախառն ձեւով ո՛չ միայն ընտրութիւններու կանխատեսելիութիւնը վարագուրած են, այլ նաեւ խախտած ու հարուածած ընտրութիւններու ժողովրդավար էութիւնը: Օրէնքը չի բացառեր, ինչպէս վերջին ընտրութիւններուն  պատահեցաւ, որ...

Անգարայի ինքնաառաջադրումը իբրեւ միջնորդ` ռուս-ուքրանական հակամարտութեան, իր առաջին գործնական դրսեւորումները ունեցաւ: Անթալիոյ մէջ պատերազմող կողմերու ներկայացուցիչներուն հանդիպումը հրադադարի չյանգեցաւ, այնուամենայնիւ նախնական արդիւնքներ արձանագրեց: Ասիկա Անգարայի դերակատարութեան  եւ տարածաշրջանային գործօն դառնալու երաշխիքի նախադրեալ է: Նախնական արդիւնքները ուքրանական որոշ ռազմավարական տարածքներու ուղղութեամբ ռուսական զինուորական գործողութիւններու կրճատումի մասին են: Սկսած է խօսուիլ արդէն ռուսական զօրքերու Քիեւէն հեռանալու մասին: Կանուխ է նման նահանջային տեղաշարժ...

Հայոց ցեղասպանութեան 107-րդ տարելիցի նախօրէին հայ քաղաքական միտքին առջեւ աւելիով կը շեշտուի  առաջադրելի ընդհանուր կէտերու շուրջ միասնական դիրքորոշում որդեգրելու հրամայականը: Նոր իրավիճակ է: Երեւան-Անգարա երկխօսութեան գործընթացը սերտօրէն կապակցուած կ՛ընթանայ Երեւան-Պաքու պահանջուած բանակցութիւններուն: Դասական պայմանները անուղղակի տեսք ստացած են. հրատապ դարձած են Ազրպէյճանի հետ սահմանազատումն ու սահմանագծումը, որուն հետ կը զուգակցուի Ազրպէյճանի տարածքային ամբողջականութեան ճանաչումը: Պիտի հետեւի անշուշտ երկկողմանի պայմանագիրի պահանջ,...

Ազրպէյճանի կողմէ Հայաստանի Հանրապետութեան յղուած «խաղաղութեան 5 առաջարկներու» թղթածրարի կէտերը հետեւեալներն են. . Ինքնիշխանութեան, տարածքային ամբողջականութեան, պետական սահմաններու անձեռնմխելիութեան եւ միմեանց քաղաքական անկախութեան փոխադարձ ճանաչում: Պետութիւններու` իրար նկատմամբ տարածքային պահանջներու բացակայութեան եւ ապագային նման պահանջներ չներկայացնելու իրաւական պարտաւորութեան փոխադարձ հաստատում: Զերծ մնալ միջպետական յարաբերութիւններուն մէջ իրար անվտանգութեան սպառնալէ, քաղաքական անկախութեան եւ տարածքային ամբողջականութեան դէմ սպառնալիքներ ու ուժ կիրարկելէ եւ ՄԱԿ-ի...

Անթալիոյ մէջ կայացած Հայաստանի Հանրապետութեան եւ Թուրքիոյ արտաքին գործոց նախարարներու հանդիպումէն ետք Թուրքիոյ արտաքին գերատեսչութեան ղեկավարին կատարած յայտարարութիւնները պարզ կը դարձնեն արցախեան հակամարտութեան լուծման եւ Երեւան-Անգարա յարաբերութիւններու հաստատման գործընթացին փոխկապակցուած ըլլալը: «Կովկասի մէջ մենք եռակողմ, քառակողմ մեքանիզմներ ունինք: Եթէ յարաբերութիւնները կարգաւորուին, խաղաղութեան համաձայնութիւն ըլլայ, ինչո՞ւ Հայաստանն ալ չներառենք: Եթէ խաղաղութեան եւ կայունութեան մասին կը խօսինք: Սակայն  ատոր համար Հայաստանն ալ...

Մէկ օր տարբերութեամբ Լիբանանի մէջ կը նշուին կիներու եւ ուսուցիչներու տօները: Այս իրերայաջորդականութիւնը հետզհետէ այն համոզումը կը փոխանցէ, որ զուտ թուականի հետ կապ չունի, այլ իմաստային կապ: Լիբանանի մէջ ուսուցչական կազմերու մեծամասնութիւնը կիներ են: Իրողութեան հիմնական պատճառներուն մասին գիտական ուսումնասիրութիւններ կը պակսին հաւանաբար: Այնուամենայնիւ տղամարդոց հեռացումը ուսուցչական ասպարէզէն տեսանելի միտում է: Մանկավարժութիւնը մասնագիտութիւն է, եւ այդ մասնագիտութեան հետեւողներուն  մեծամասնութիւնը եւս...

Մեր այսօրուան թիւը ամբողջութեամբ յատկացուած է «Ազդակ»-ի հիմնադրութեան 95-ամեակին: Ընթերցողները պիտի նկատեն, որ մենք նոյն տարողութեամբ չենք նշեր այս յոբելեանը նաեւ հրատարակչական իմաստով: 80-ամեակի բացառիկը յատկացուած էր հայկական տարբեր շրջանակներէ թերթին յղուած ողջոյնի գիրերուն, շնորհաւորագիրներուն եւ «Ազդակ»-ի անցած ուղին եւ ունեցած դերակատարութիւնը լոյսին բերող գրութիւններուն: 90-ամեակի բացառիկին նպատակն էր «Ազդակ»-ի պատմութեան համար կարեւորագոյն փուլերուն ներկայացումը, տեղեկութիւններու մէկտեղումը «Ազդակ»-ի ընտանիքին մաս...

Սումկայիթէն Կիրովապատ, անցնելով Պաքուի ջարդեր ու տակաւին Պուտափեշտի կացինահարում, թալիշցի տարեցներու սպանութիւն եւ անդամահատում, մինչեւ Հերհերի դպրոցականներու ռմբակոծում եւ արցախահայութեան դէմ ֆոսֆորային զէնքի օգտագործում` Ազրպէյճան համալրած է պատերազմական ոճրագործութիւններու թղթածրարը: Միջազգային ատեաններուն բազմաթիւ դիմումներ կատարուած են` դատապարտելու համար Ազրպէյճանի կիրարկած ցեղային զտումի բազմաբնոյթ գործողութիւնները: Անհամարժէք արձագանգները տեղի տուած են, որ շարունակուին ռազմական յանցագործութիւններու շղթայական գործողութիւնները: Սումկայիթը ցեղային զտումի  ամէնէն վառ...

Վարդանանց պատերազմը անհաւասար կռիւ էր: Հայկական եւ պարսկական զօրքերու, զինատեսակի, զինուորներու քանակի անհամեմատելիութիւնը սակայն պատճառ չէր, որ Վարդանանք երթային ինքնապաշտպանութեան գոյակռիւին: Ցեղային զտման քաղաքականութիւն էր, որ կը մղէր Պարսկաստանը: Բռնի կրօնափոխութեան պատճառը պարզապէս կարեւոր ճանապարհ էր այդ ընդհանուր ծրագիրի իրականացման: «Մահ իմացեալ»-ի կամ «ազատութիւն կամ մահ»-ի առարկայացումը փաստօրէն մերժումն էր ցեղային զտումին չենթարկուելու: Հաւանաբար անհրաժեշտ էր նախ Վարդանանց ճակատային առճակատումը,...

Ռուսիոյ Դաշնութեան կողմէ Տոնեցքի եւ Լուկանսքի հանրապետութիւններու ճանաչումը բեկումնային կարեւոր քայլ կարելի է նկատել  այսօրուան  աշխարհակարգին մէջ բեկումնային փոփոխութիւն բերելու առումով: Կանուխ է սակայն հաստատելը, որ առաջադրուած նոր առանցքը անպայման կը կայանայ: Իրադարձութիւնները անհրաժեշտ է դիտարկել Չինաստանի յարաբերակցութեամբ: Ուաշինկթընը  մէկ անգամ չէ, որ յայտարարած է, որ իր գլխաւոր հակառակորդն ու մրցակիցը Չինաստանն է, որ առ այսօր տնտեսական գերակայ բեւեռ է....

Արցախեան շարժումի մեկնարկը 12 փետրուարին նշելու պետական հնչեղութիւնը ուշադրութիւն կը կեդրոնացնէր Հատրութի մեկնարկային հանգամանքին վրայ: Իսկ այս հանգամանքը Արցախի տարածքային ամբողջականութեան վերականգնման ուղղութեամբ կարեւոր ուղերձ էր: Փետրուար 20-ը կը մնայ խորհրդանիշ թուական` Արցախի վերածնունդը խորհրդանշող: Արցախի Ազգային Ժողովը շատ կարեւոր քայլ առաւ` փետրուար 20-ի նախօրեակին ընդունելով երկու կարեւոր փաստաթուղթ: Բռնագրաւուած տարածքներու մասին օրէնք ընդունելով փաստօրէն Արցախի Հանրապետութիւնը ուղենշեց արցախեան տարածքային...

Ազատագրական շարժման պատմութեան կամ ընդհանրապէս մեր ժամանակակից պատմութեան շրջադարձային իրադարձութիւններու նշումի այժմէականացման փորձը օրինաչափ է հայ հրապարակագրութեան մէջ: Միշտ չէ, որ կարելի կ՛ըլլայ հարազատ աղերսներ գտնել պատմական եւ ժամանակակից իրադարձութիւններու խորհուրդներուն միջեւ: Պատմական դասերը սակայն էական են: Պատմութեան ճիշդ ընթերցումը, ազգային ոսպնեակի օգտագործման եւ ընկալման անհրաժեշտութիւնը հրամայական են զուգահեռներ գծելու, բայց յատկապէս գալիք մարտահրաւէրները դիմակայելու նախապատրաստութեան համար: Իսկ մարտահրաւէրները բազմաթիւ...

Արցախեան ազատամարտի հերթական նշումները ընդհանրապէս փետրուար 20-ին են: Թուականը կը խորհրդանշէ Երեւանի զանգուածային բողոքներու շարքի սկիզբը: Ըստ էութեան, սակայն, շարժումը մեկնարկած է Արցախէն: Աւելի յստակ` Հատրութի ցոյցերն են, որոնք հասած են Ստեփանակերտ, այնտեղէն անցնելու համար Երեւան, եւ ապա` սփիւռքի տարբեր երկիրներ: Այս տարի նկատուեցաւ պետական յատուկ քաղաքական միտում փետրուար 12-ը նկատելու սկզբնակէտ` արցախեան ազատամարտեան շարժումին: Պարզ է քաղաքական տրամաբանութիւնը այստեղ`...

Պիելոռուսիոյ նախագահին հեգնական յայտարարութիւնները Հայաստանի նկատմամբ առաջին անգամը չեն, որոնք կը կատարուին. նախընթացներ ունին: Բնականաբար պատահական չեն կամ լեզուի սայթաքումներով չեն բացատրուիր նման պահուածքի հետեւողականութիւնը հաստատող արտայայտութիւնները: Առաջին հերթին մտածումը կը զարգանայ այն ուղղութեամբ, որ քաղաքական շարժառիթը Պաքուի հետ յարաբերութիւններու յաւելեալ սերտացման միտումներն են, եւ առաւելաբար տնտեսական գործարքներու խորացման տանող վարքագիծի դրսեւորումներու շարք է արձանագրուածը: Պիելոռուսիան Ռուսիոյ դաշնութեան մարզի կարգավիճակի...