Յօդուածներ

Հայ համալսարանաւարտներու համախմբումի (ՀՀՀ) պատուիրակութիւնը հինգշաբթի, 23 յունիս 2016-ին  այցելութիւն մը տուաւ Լիբանանի հայոց թեմի առաջնորդ Շահէ եպս. Փանոսեանին: Շուրջ ժամ մը տեւած այս հանդիպումի ընթացքին արծարծուեցան գաղութին առնչուող զանազան հարցեր` ազգային, կրթական եւ յարակից մարզերէն ներս, յատկապէս ինչ կը վերաբերի Պուրճ Համուտի հայկական դիմագիծի վերաշխուժացման անհրաժեշտութեան: Հանդիպումը նաեւ առիթ մը եղաւ խորհրդակցելու Հայ համալսարանաւարտներու համախմբումի գործունէութեան, ծրագիրներուն եւ նպատակներուն...

Ստորեւ կը հրատարակենք Յովսէփ Էսկիճեանի արխիւներէն «Ազդակ»-ին փոխանցուած յօդուած մը, որուն մէջ կան մերօրեայ կեանքին վերաբերող մտորումներ: «Ա.» 85-րդ տարեդարձն է այսօր, հայոց նորագոյն պատմութեան ամէնէն հերոսական սխրանքներէն,  պատմակերտ թուական դարձած եւ մայիս 28-ով խորհրդանշուող հերոսամարտին: 1915 թուականին թուրք ռազմամոլ եւ արիւնարբու գորշ գայլերու վոհմակը եւ Իթթիհատի ոճրագործները աշխարհի երեսէն հայութեան հետքը  ջնջելու եւ պատմութեան էջերէն ալ նենգափոխուած տուեալներ ներկայացնելու...

Մեծն Բրիտանիոյ մէջ կայացած հանրաքուէի արդիւնքները մէկ կողմէ ցնցիչ են հետագայ իրադարձութիւններու եւ հետեւանքներու տարբեր վարկածներու առաջ քշումով, միւս կողմէ բոլորովին յանկարծակիութեան գործօնով չեն մեկնաբանուիր, շեշտելու համար Մեծն Բրիտանիոյ արդէն իսկ տարիներու վրայ երկարող վերապահութիւնը` համաեւրոպական համաձայնութիւններու եւ կառոյցներու մաս կազմելու առումով: Մեծն Բրիտանիան այսպիսով, որ արդէն մաս չէր կազմեր Եւրոյի գօտիին եւ շենկենեան համաձայնութեան, դուրս կու գայ նաեւ Եւրոպական...

ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ Անցեալ շաբթուան մեր սիւնակին խորագիրն էր «Սխալ է հակաթուրք, կամ հակաազերի մտածողութիւնը»: Փորձ կատարուած էր բացատրելու հարցը ըստ էութեան, միաժամանակ ընդգծելով Հայաստանակեդրոն եւ Հայակեդրոն մտածողութեան անհրաժեշտութիւնը: Ընկերային ցանցերուն վրայ, յարգելի ընթերցող մը մեր նկատողութեան յանձնեց, որ այդ յօդուածին մէջ կը բացակայի Հայաստանի ազգային ապահովութեան գաղափարը: Անկախ այն իրողութենէն, որ մեր նշեալ յօդուածին ամբողջ ներքին տրամաբանութիւնը կառուցուած էր Հայաստանի...

Գաղափարական ընկեր, կազմակերպական կեանքի մէջ ստեղծագործ, նորարարութեան ռահվիրայ: Այնտեղ, ուր կար երիտասարդական ստեղծագործական աշխատանք, հոն էր ընկեր Զարեհը, հո՛ն` երիտասարդին կողքին, անոր սատարելու, յորդորելու ու թիկունք կանգնելու: Գիտութեան լոյսէն չյագեցող ընկեր Զարեհը, ընդմիշտ քաջալեր էր հայ երիտասարդին` հմտանալու ուսման եւ գիտութեան բնագաւառէն ներս: Կազմակերպական կեանքին մէջ իր իւրայատուկ ներդրումը ունեցաւ` ի մասնաւոր երիտասարդականի եւ ուսանողականի շարքերէն ներս: Առաջնահերթութիւն էր անոր...

ԶՕՐԻ ԲԱԼԱՅԵԱՆ 2015-ին «Ամարաս» հրատարակչատունէն լոյս տեսաւ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան նախագահի բանբեր, պատմական գիտութիւններու թեկնածու Դաւիթ Բաբայեանի «Հայկական լեռնաշխարհի տեղն ու դերը Աստուածաշնչեան աշխարհաքաղաքականութեան մէջ» գիրքը: Բազմաթիւ ժողովուրդներու եւ կրօններու  համար հայկական լեռնաշխարհի ծիսական եւ քաղաքակրթական դերին անդրադարձող, դիցաբանական, կրօնական եւ պատմական դրուագներ ու փաստեր ներկայացնող այս գիրքին խմբագիրներն են Աղասի Մկրտչեանն ու Ինգա Իոանիսեանը, իսկ էջադրումը կատարած է Գոհար...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Մեր առաջին այցելութիւնը «Պատկեր» կեդրոն տեղի ունեցաւ վերջերս: Առիթը` երաժշտական խումբի մը ներկայացումն էր, որուն հրաւիրուած էին հայ թէ օտար փոքրաթիւ երաժշտասէրներ: Ի դէպ, նուագախումբի կազմութիւնը նախաձեռնութիւնն էր արհեստավարժ, դասական երաժշտութեան հաւատաւոր ծառայող, հայրենասէր ու հայանուէր ամոլի մը` յանձինս Հրաչ եւ Իզապէլ Իսահակեաններու: Անոնք կրցած էին հաւաքագրել երիտասարդ տարիքի  արհեստավարժ նուագողներ, փորձեր կատարած եւ պատրաստած էին պատշաճ յայտագիր...

Ակա՛նջդ խօսի, պրն. Մուշեղ, յուսահատ շուրջդ կը նայէիր` հաւանաբար մտքէդ ըսելով, որ այս սերունդը ե՞րբ հայերէն լեզուին հանդէպ  հետաքրքրութիւն պիտի ցուցաբերէ, ե՞րբ եւ  ի՞նչպէս գրականութեան եւ քերականութեան պիտի տիրապետէ: Վստահաբար կը մտածէիր. «Վնաս չունի, խարդախութեամբ ընդօրինակելով  ալ կարելի է սորվիլ», ու կը մխիթարուէիր... Աշակերտներէդ քիչեր հայերէնի դասաւանդութեան լուրջ կերպով կը հետեւէին,  ամէն մէկ դասարանի մէջ հազիւ մէկ երկու հոգի գրոց...

ՄԵՐՈՒԺԱՆ ՏԷՐ ԳՈՒԼԱՆԵԱՆ Պատանեկութեանս տարիներին, երբ ես առաջին անգամ Ջաւախքից գալիս էի Երեւան, տեսայ Արարատը: Մինչ այդ տեսել էի ոչ թէ գրքերում, թերեւս դասագրքերում չկար Արարատի պատկերը, այլ` բացիկների վրայ: Եւ Թալինից Արարատեան դաշտ իջնելիս տեսայ Լեռը Սրբազան: Յետոյ ոչինչ, որ մեր պատմութեան դասատուին երեւանեան կրկէսի ժամանակաւոր հիւրանոցում ծեծեցին, ով մեզ Հայաստան էր բերել: Մենք բոլորս պատրաստ ու ուժեղ տղաներ...

ՐԱՖՖԻ ՏՈՒՏԱԳԼԵԱՆ Ապրիլեան քառօրեայ պատերազմէն ետք, երբ մսխումներու, թալանի եւ փտածութեան դէմ ժողովրդային բողոքի բուռն ալիք մը բարձրացաւ, իշխանութեան ներկայացուցիչները անմիջապէս փորձեցին հանդարտեցնել մթնոլորտը: Անոնք խոստացան պայքարիլ մենաշնորհներու եւ նորելուկ միլիոնատէրերու չարաշահումներուն դէմ եւ պատժել պետական պիւտճէն թալանողներն ու հարկերէ խուսափող առանձնաշնորհեալները: Մայիսին նախագահ Սերժ Սարգսեան արդէն իսկ յայտարարեց, որ նախորդ ամսուան հարկահաւաքի արդիւնքները աննախընթաց եղած են եւ աւելի քան...

ՀՄԸՄ-ի Լիբանանի Շրջանային խմբապետութիւնը կազմակերպած էր դաստիարակչական ու հաճելի յայտագիր մը` յատուկ մոկլի ճիւղի «Փարքուր տէ Սավէօր» ագարակի այցելութիւնը, Քֆարշիմա, որ տեղի ունեցաւ շաբաթ, 18 յունիս  2016-ին, երեկոյեան ժամը 5:00-7:00: Մոկլի ճիւղի ագարակի այցելութեան մասնակցեցան ՀՄԸՄ-ի Լիբանանի Պէյրութի, Պուրճ Համուտի, Անթիլիասի եւ Ժտէյտիի մասնաճիւղերու 75 մոկլիներ, մոկլի վոհմակներու խմբապետական կազմերը, ինչպէս նաեւ ներկայ էին Շրջանային սկաուտական խորհուրդն ու կարգ մը...

ՀՄԸՄ-ի Լիբանանի Շրջանային խմբապետութիւնը կազմակերպած էր գայլիկ եւ արծուիկ ճիւղերու յատուկ բազմաբնոյթ խաղերը, կիրակի, 19 յունիսին Պէյրութի Նշան Փալանճեան կեդրոնի բակին մէջ: Այս յայտագիրին իրենց մասնակցութիւնը բերին  Պէյրութի, Պուրճ Համուտի, Անթիլիասի, Ժտէյտիի եւ Ռաուտայի մասնաճիւղերու` 6-8 տարիք ամբողջացնող աւելի քան 110 գայլիկ-արծուիկներ, ինչպէս նաեւ` վոհմակ-երամներու խմբապետական կազմերը: Բազմաբնոյթ խաղերուն նպատակն էր ստեղծել ընկերային մթնոլորտ մը` համախմբելով ՀՄԸՄ-ի Լիբանանի ընտանիքի փոքր...

ՀԲԸՄ-ի Պօղոս Գ. Կարմիրեան վարժարանի մանկապարտէզի վկայականաց բաշխման հանդիսութիւնը տեղի ունեցաւ կիրակի, 12 յունիս 2016-ին: Լիբանանի, Հայաստանի եւ ՀԲԸՄ-ի քայլերգներու յաջորդական ունկնդրութենէն ետք բեմ բարձրացան Ծաղիկ դասարանէն երկու աշակերտներ, որոնք բարի գալուստի խօսքերով ողջունեցին ներկաները եւ օրուան հանդէսը ձօնեցին իրենց թանկագին ծնողներուն: Բացուող վարագոյրին հետ բեմ բարձրացան Ծիլ դասարանցիները` միանալու Բողբոջ, Կոկոն եւ Ծաղիկ դասարանցիներէ կազմուած երգչախումբին` ներկայացնելու եռալեզու երգերու...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Թէեւ պարզամիտ կամ միամիտ մարդիկ այլեւս շատ չեն մնացած, այդուհանդերձ, նոյնիսկ եթէ տակաւին դիւրահաւատներ կան, հաւանաբար անոնք ալ կ՛անդրադառնան, թէ Գերմանիոյ խորհրդարանը սոսկ պատմական ճշմարտութեան կամ հայերուս սեւ աչքերուն սիրոյն չէր, որ Հայոց ցեղասպանութիւնը իր ճիշդ անունով կոչելու եւ իբրեւ ցեղասպանութիւն ճանչնալու որոշումը կայացուց: Ընդհանուր է համոզումը, որ անցեալի մեծ ողբերգութիւն մը պետականօրէն ճանչնալու բարոյական պարտքէն անդին գացող`...

Խ. ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Հռոմի քահանայապետներէն Ֆրանչիսկոս Ա. ամէնէն յանդուգնն է Հայոց ցեղասպանութիւնը հրապարակային ձեւով դատապարտելու եւ անոր յիշողութեան կարեւորութիւնը շեշտադրելու իմաստով: Թէկուզ եւ վարկածային կարգով կատարուած այս հաստատումը ժխտելի է միայն, եթէ գիտաուսումնասիրական վերլուծում մը գայ ցոյց տալու, որ կաթողիկէ եկեղեցւոյ վերջին հարիւրամեակի միջազգային դիւանագիտական աշխուժացման ծիրին մէջ Պետրոս առաքեալի գահին նստած եպիսկոպոսապետներէն ոեւէ մէկը աւելի յանձնառու եղած է Միջին...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Վերջերս բարեկամներ յաճախ ինծի հարց կու տան, թէ այս օրերուն` «խէր» է, ինչո՞ւ ձայնս «չ՛ելլեր» եւ կամ ի՞նչ «կ՛ընեմ», ինչո՞վ կը զբաղիմ, «ինչե՜ր» կը գրեմ: Իրապէս որ վայրկեանին յստակ եւ համոզիչ պատասխան մը չունիմ տալիք: Սակայն անկեղծօրէն ըսեմ, որ միշտ կը փորձեմ գրել: Կ՛ուզեմ գրել: Այո՛, բայց ի՞նչ գրել: Որո՞ւ մասին գրել: Կը դժուարանամ: Մտաբերեցէ՛ք, ինչե՜ր կը կատարուին...

Պատրաստեց` ՄԱՐԳԱՐԻՏԱ ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ «Խնդրում եմ աղօթել ինձ համար, ես մի քանի օրից ուխտագնացութեան կը լինեմ Արեւելեան երկրում` Հայաստանում` առաջինը ժողովուրդներից, որ ստացաւ Յիսուսի Աւետարանը»: Մի քանի օր առաջ Հայաստան այցի մասին ասել էր Հռոմի սրբազան քահանայապետ պապ Ֆրանչիսկոսը: Ու մինչ նա խնդրում էր աղօթել, հայաստանցի բնակիչների որոշ կենցաղային «աղօթքներ» արդէն իսկ հասել էին իրենց նպատակին: Օրինակ` Գիւմրի քաղաքում խանդավառօրէն վերանորոգւում էին...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Պետական այրերը, մանաւանդ առաջին դէմքերը միշտ լուսարձակներու տակ կ՛ըլլան` իրենց երկրէն ներս եւ դուրս: Ստրկամիտները կը փառաբանեն, ընդդիմադիրները կը չարաբանեն, իսկ բախտախնդիրներն ալ կը բամբասեն: Յատկապէս նախագահները այս մասին քաջատեղեակ ըլլալով` մնայուն պրկումի մէջ կ՛ըլլան, եւ այդ պատճառով ալ դիւրին կ՛ըլլայ անոնց որեւէ խօսքը կամ արարքը հեգնել, յատկապէս` ներկայ ժամանակներուն, երբ ընկերային կայքերը այնքա՜ն լաւ կարելիութիւններ կը...

2015-2016 կրթական տարեշրջանի աւարտին Ազգային Աքսոր Գասարճեան վարժարանը ժողովուրդին ներկայացաւ ամավերջի հանդէսով եւ վկայականաց բաշխումով, որ տեղի ունեցաւ չորեքշաբթի, 15 յունիս 2016-ին, երեկոյեան ժամը 7:00-ին, «Յակոբ Տէր Մելքոնեան» թատերասրահին մէջ, հովանաւորութեամբ Լիբանանի հայոց թեմի առաջնորդ Շահէ եպս. Փանոսեանի, ներկայութեամբ վարժարանի բարերարին կնոջ եւ դուստրին, պատկան մարմիններու եւ ծնողներու: Հանդէսին թեման հայոց դիւցազներգութեան հերոս Սասունցի Դաւիթն էր: Աւարտական կարգի աշակերտները թատերական...

Կրթական տարեփակի վազվզուքին, քննութիւններու հոգին ու պէյրութեան հեղձուցիչ տապին մէջ ովասիսի տպաւորութիւն կը ստեղծեն հայկական մանկապարտէզներու հանդէսները, երբ երփներանգ տարազներով մանուկներ իրենց երգով, պարով, զաւեշտներով ու արտասանութիւններով, գէթ կարճ ժամանակի համար, թարմ շունչ կը բերեն մտահոգութիւններու տակ ճնշուած մեր կեանքին, յիշեցնելով, որ աշխարհի մէջ դեռ կայ բարութիւն, անմեղութիւն, եւ մանուկներու ժպիտին յարատեւումին համար կարելի է, պէ՛տք է մէկդի թողուլ ամէն...