Պատրաստեց` ՄԱՐԳԱՐԻՏԱ ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ
«Խնդրում եմ աղօթել ինձ համար, ես մի քանի օրից ուխտագնացութեան կը լինեմ Արեւելեան երկրում` Հայաստանում` առաջինը ժողովուրդներից, որ ստացաւ Յիսուսի Աւետարանը»:
Մի քանի օր առաջ Հայաստան այցի մասին ասել էր Հռոմի սրբազան քահանայապետ պապ Ֆրանչիսկոսը: Ու մինչ նա խնդրում էր աղօթել, հայաստանցի բնակիչների որոշ կենցաղային «աղօթքներ» արդէն իսկ հասել էին իրենց նպատակին: Օրինակ` Գիւմրի քաղաքում խանդավառօրէն վերանորոգւում էին ռմբակոծուածի նմանող փողոցներ: «Շնորհակալութի՛ւն Հռոմի պապին, որ դեռ չեկած` իրենից բխող բարիքները տեսանելի են արդէն, բա որ սկսի աղօթել մեզ համար, Աստուած գիտի ինչ հրաշքներ կարող ենք վայելել». բնակիչների շրջանում ամենատարածուած կատակն է այս օրերին:
Հռոմի պապը Հայաստան է ժամանելու այսօր` յունիսի 24-ին տեղի ժամանակով ժամը 15:00-ի սահմաններում: Այցը տեւելու է 3 օր, եւ ինչպէս Վատիկանի ռատիոն էր յայտարարել, լինելու է անչափ յագեցած: Մեր վերլուծաբանների գնահատմամբ, Հռոմի Ֆրանչիսկոս պապի այցելութիւնը Հայաստան ինչ-որ իմաստով պատմական է եւ բացառիկ` հաշուի առնելով, որ նա իբրեւ հայ ժողովրդի բարեկամ` բացայայտ կերպով Վատիկանի Սուրբ Պետրոսի տաճարում ճանաչեց Հայոց ցեղասպանութիւնը:
Այսօր օրը սկսուելու է արարողակարգային միջոցառումներով: Օդակայանում պետական արարողակարգի բարիգալստեան ընդունելութիւնից յետոյ, Հռոմի պապն ուղեւորուելու է Էջմիածին, որտեղ տեղի է ունենալու բարիգալստեան արարողութիւնը: Այդ արարողութիւնը նախատեսուած է յատուկ եկեղեցականների համար: Այնուհետեւ պապը նախագահի նստավայրում հանդիպելու է Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսեանին, ինչից յետոյ արդէն Էջմիածնում նախատեսուած են առանձնազրոյց եւ պատուիրակութիւնների ներկայացում: Այս մասին տեղեկացրել էր Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի միջեկեղեցական յարաբերութիւնների պատասխանատու Շահէ ծ. վրդ. Անանեանը:
Ի դէպ, պապի գալստեան առիթով, այցը լուսաբանելու համար հաւատարմագրուել են աւելի քան 600 լրագրողներ ինչպէս Հայաստանից, այնպէս էլ աշխարհի տարբեր երկրներից: Լեփ-լեցուն են Երեւանի բոլոր հիւրանոցները, իսկ օրինակ` Պէյրութ-Երեւան թռիչքի տոմսեր յունիս 24-ի համար արդէն ամիսներ առաջ անհնար էր գտնել:
Հայաստան ժամանման յաջորդ օրը պապը Ծիծեռնակաբերդի յուշահամալիր է այցելելու, որտեղ մասնակցելու է Հայոց եղեռնի սուրբ նահատակների համար կատարուող բարեխօսական աղօթքին, ինչպէս նաեւ ծաղկեպսակ է դնելու անմեղ զոհերի յիշատակին: Անշուշտ ուրախալի է, որ այս ամէնն նպաստելու է Հայոց ցեղասպանութեան հարցին հերթական անգամ հնչեղութիւն հաղորդելուն:
Ինչպէս յայտնի է, սրբազան քահանայապետը յունիսի 25-ին կ՛այցելի նաեւ Գիւմրի` Հայաստանի երկրորդ քաղաք, որի Վարդանանց կոչուող կենտրոնական հրապարակում կը մատուցի պատարագ:
Այս ընթացքում Գիւմրիում նախապատրաստական մեծ աշխատանքներ են կատարուել, կազմուել է խորանը, որտեղ պէտք է մատուցուի պատարագը, կարգի են բերուել այն բոլոր փողոցները, որոնցով երթեւեկելու է Հռոմի պապը: Ինչպէս աւելի վաղ յայտնել էին Գիւմրու քաղաքապետարանի լրատուական բաժնից, պատարագին մասնակցելու համար մեծ թուով ուխտաւորներ են պատրաստւում գալ Գիւմրի, 3000-ից աւելի գրանցուել էին դեռ 2-3 ամիս առաջ: Յայտնի է նաեւ, թէ ինչ է Գիւմրու քաղաքապետ Սամուէլ Բալասանեանը պատրաստւում նուիրել Հռոմի պապին: Բարձրաստիճան հիւրը ստանալու է գեղանկար ու արծաթէ մուշուրբա (յատուկ գաւաթ, որով ջուր խմելու ժամանակ առանձնայատուկ ձայն է հնչում` կլկլոց, ինչի պատճառով այն նաեւ անուանում են կլկլան: Մուշուրբան Գիւմրու խորհրդանիշերից է, որ սովորաբար նուիրում են օտարերկրեայ յատուկ հիւրերին): Նոյն օրը պապը կ՛այցելի նաեւ Գիւմրիի Եօթ վէրք եկեղեցի, այնուհետեւ` Հայ կաթողիկէ եկեղեցի: Հայրաքաղաք այցելութիւնը կ՛եզրափակուի շքեղ հրավառութեամբ:
Յիշեցնենք, որ լրագրողների հարցումին, թէ յատկապէս ինչո՞ւ է Գիւմրի գնալու Ֆրանչիսկոս պապը, Շահէ վարդապետը այսպէս էր հիմնաւորել. «Գիւմրի այցը պայմանաւորուած է այն հանգամանքով, որ այնտեղ կայ հայ կաթողիկէ համայնք, բացի այդ` Հռոմի պապը սովորութիւն ունի այցելել այնպիսի վայրեր, որոնք խոցելի են, տարերային խնդիրների պատճառով հասարակութիւնը ընկերային խնդիրների առաջ է կանգնած: Բայց հիմնականն այն է, որ Գիւմրին աւանդաբար համարւում է մի վայր, որտեղ հայ կաթողիկէ եւ հայ առաքելական եղբայրակցութիւնն ամուր է»:
Իսկ արդէն յունիսի 25-ի երեկոյեան, Երեւանում` Հանրապետութեան հրապարակում, տեղի է ունենալու յատուկ արարողութիւն եւ խաղաղութեան համար հնչելու է միջեկեղեցական աղօթք: Ի դէպ, արարողութեանը հնարաւորութիւն է ունենալու մասնակցել 50-60 հազար մարդ: Հռոմի պապի այցելութեան վերջին օրը` յունիսի 26-ին, կը լինեն հանդիպումներ Հայ կաթողիկէ եկեղեցու եպիսկոպոսների, քահանաների հետ: Դրանից անմիջապէս յետոյ նախատեսւում է պատարագ Մայր Աթոռ սուրբ էջմիածնի «Սուրբ Տրդատ» բաց խորանի վրայ: Հռոմի պապը հանդէս է գալու ողջոյնի խօսքով: Լինելու է այցելութիւն նաեւ Խոր Վիրապի վանք, իսկ յետոյ Հռոմի պապը կը մեկնի Վատիկան:
Ինչպէս յիշում ենք, առաջին անգամ Հայաստան այցելած Հռոմի պապը Յովհաննէս Պօղոսն էր, ով 2001 թուականին կրկին եռօրեայ այցով ժամանել էր Երեւան` Հայաստանում քրիստոնէութիւնը պետական կրօն հռչակելու 1700-ամեակի տօնակատարութիւններին մասնակցելու նպատակով: Նա այնքան էր կարեւորել իր ճամբորդութիւնը, որ բնութագրել էր որպէս ուխտագնացութիւն առաջին քրիստոնեայ երկիր: Պակաս չէր կարեւորել այցը նաեւ հայկական կողմը, ի թիւս այլ պատրաստութիւնների` պապի այցը նշանաւորուել էր նաեւ ճանապարհային վերանորոգումներով եւ այլ շտկումներով: Սակայն, ի տարբերութիւն Երեւանի, որտեղ հիւրեր առաւել յաճախ են լինում, հանրապետութեան միւս քաղաքները կարծես ստիպուած են յոյսը դնել միայն Հռոմի պապերի վրայ, քանի որ հանրութեան ուշադրութեանը մեծապէս արժանանում են նման հիւրեր ընդունելու պարագային:
Օրինակ` դիտարկենք Գիւմրին, քանի որ Հռոմի պապը վաղն այնտեղ է գնալու: Դժուար է ասել, քաղաքն առաւել ոգեւորուած է, որովհետեւ Ֆրանչիսկոս պապի այցելութեա՞նն է արժանացել, թէ՞ ուրախ է, քանզի աշխարհասփիւռ հայութեան ուշադրութեան կենտրոն է դարձել` թէկուզ մէկ օրով: Գուցէ պատճառը Հայաստանի պետական քաղաքականութի՞ւնն է, որ շատերը Հայաստան ասելիս միայն Երեւանն են յիշում, իսկ Երեւան ասելիս հիմնականում` Հիւսիսային պողոտան… Բնաւ ուրախալի չէ գիտակցել, որ Հայաստանի երկրորդ քաղաքի հանդէպ ուշադրութիւնը պայմանաւորուած է լինելու բնական աղէտներով (ինչպէս եղաւ 1988-ի երկրաշարժի ժամանակ) կամ միայն ազդեցիկ հիւրերով (ինչպիսիք Հռոմի պապերն են):
Գնահատելով մեր մայրաքաղաքի անկրկնելի արժէքը եւ յարգելով սփիւռքահայութեան` Երեւանով հետաքրքրութեան հանգամանքը, այսուհանդերձ յոյս ունենանք, որ ականատես չենք դառնայ, թէ ինչպէս է Հայաստանը նմանւում մեծ գլխով թերաճ մարդու, որի հիմնական հատուածը` գլուխը, բացառապէս մէկ քաղաք է:
Գալով օրուայ իրադարձութեանը. ուրախալի է, որ Ֆրանչիսկոս պապը այսօր կը խախտի այդ «մէկ քաղաքի» սխալ «ներդաշնակութիւնը»` թէկուզ կարճ` եռօրեայ ժամանակով:
Բարի՛ գալուստ Հռոմի պապին եւ բարի վայելում:
Պէյրութ
