Յօդուածներ

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Վերջին տասնամեակներուն, յատկապէս` վերջին երկու տարիներուն, Ինճիրլիք ռազմակայանը միջազգային լրատուամիջոցներու ուշադրութեան առարկայ դարձաւ. կ՛արժէ այս մասին լրացուցիչ ու հիմնական տեղեկութիւններ ունենալ: Կիլիկիոյ Ատանա քաղաքէն 10 քիլոմեթր դէպի արեւելք, Միջերկրական ծովէն 32 քիլոմեթր դէպի հիւսիս, Ինճիրլիք շրջանին մէջ 1951-ին հաստատուեցաւ ամերիկեան օդային ռազմակայան, որ նաեւ կը ծառայէ ՕԹԱՆ-ի` շուրջ 13,4 քառակուսի քիլոմեթր հողի վրայ, վարձակալութեան համաձայնութեամբ: Համաշխարհային Բ. պատերազմի...

ԼԵՒՈՆ ՇԱՌՈՅԵԱՆ Լեռնական Սասունցիներու Վերջալոյսը Հալէպի Մէջ Սիմոն Սիմոնեան, 40-ական թուականներու կէսերուն, երբ տակաւին Հալէպ կ՛ապրէր ու հազիւ բոլորած էր իր կեանքին առաջին երեք տասնամեակները, սկսաւ գրի առնել Սասունէն Հալէպ գաղթած հայ պարզունակ մարդոց կեանքէն վերցուած հետաքրքրական պատումներ: Իր տիպարները չարքաշ ու պատուախնդիր անձեր էին, հայրենի իրենց երկրին հին բարքերով ու մտայնութեամբ կոփուած, որոնք սակայն դժուարութիւն ունէին հաշտուելու իրենց նոր...

Շաբաթ, 2 յուլիս 2016-ի երեկոյեան ժամը 6:30-ին, Ազգային «Յառաջ-Գ. Կիւլպէնկեան» քոլեճի շրջափակին մէջ տեղի ունեցաւ վարժարանի նախակրթարանի ու երկրորդականի ամավերջի հանդէսն ու վկայականաց բաշխումը: Լիբանանի ու Հայաստանի քայլերգներու յոտնկայս ունկնդրութենէն ետք, ներկաներուն բարի գալուստ մաղթեց վարժարանի տնօրէն Արմէն Թաշճեան, որ յայտնեց, թէ հանդիսութեան իւրայատուկ պահով այս կրթօճախը կը նշէ իր 75-րդ տարեդարձը, միաժամանակ` Հայաստանի Հանրապետութեան 25-ամեակը: «75-ամեայ մեր դարբնոցի ազգային...

ՇԱՀԱՆ ԳԱՆՏԱՀԱՐԵԱՆ Էրեբունիի գործողութիւնը կարելի է միայն որոշ առումով աւարտած նկատել. պատանդները ազատ արձակուած են: Հետզհետէ պարզ կը դառնայ, թէ ի՞նչ երաշխիքներու հիման վրայ կայացած է ազատ արձակումը կամ բանակցութիւնները առաւելաբար ի՞նչ կէտերու վրայ կեդրոնացած են: Հետեւեալ լրատուութիւնը իր վրայ վերլուծումներու որոշ լուսարձակներ կը բանայ. «Երեւանեան վերջին իրադաձութիւնները պարեկապահակային ծառայութեան գունդի գրաւման պարունակին մէջ միտուած են Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտութեան կարգաւորման...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Սուրիացի տեղահանուած մը երէկ Գերմանիոյ Շթութկարթ քաղաքին մէջ կացինով յարձակում գործելով սպաննեց կին մը եւ վիրաւորեց երկու ուրիշներ: Ուրբաթ օր, 18 տարեկան իրանցի մը Միւնիխի մէջ զինեալ յարձակում մը գործելով` սպաննեց պատահական 9 անցորդներ: 19 յուլիսին 17 տարեկան աֆղան մը կացինով յարձակում գործեց Պաւարիոյ Վուրցպուրկ շրջանին մէջ գնացքի մը ճամբորդներուն դէմ` վիրաւորելով 20 անձեր: 14 յուլիսին ալճերիացի մը...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Յայտնապէս ըսել ուզուածը այն է, որ հայոց պատմութեան դասագիրքերու մէջ արձանագրուած պատմական այս դիպաշարը` Խանասորայ արշաւանքը, թէեւ իր տարողութեամբ, թելադրականութեամբ եւ ժողովրդական ընկալումներով ապրած է տասնամեակներ շարունակ ու տակաւին կ՛ապրի, այդուհանդերձ յեղափոխական այս սխրանքը իր արժանի տեղը չէ ունեցած հայ իրականութեան (ազգի մակարդակի) հոգեմտաւոր անդաստանէն ներս: Իսկ ի՛նչն է, որ մեզ ամէն պատեհ առիթի այս անկրկնելի արարքին էութիւնն...

Խանասորի արշաւաքին մասին «Ազդակ»-ի էջերուն մէջ գրուած են յատկապէս արշաւանքի տարեդարձներուն առիթով` յուլիս 25-ի թիւերուն մէջ: Այդ խմբագրականներուն ու յօդուածներուն մէջ յայտնուած են միտքեր, կարծիքներ ու տեսակէտներ: Յեղափոխական փառահեղ խիզախումը արժանացած է լուրջ քննարկումներու: Խանասորը միշտ ալ ներշնչման աղբիւր եղած է հայութեան համար: Համադրելով` կը ներկայացնենք փունջ մը` «Ազդակ»-ի երախտաւորներու գրիչներէն ծնած: *** Խանասորի արշաւանքը կը խորհրդանշէ հայութեան պատժող բազուկը:...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Անցեալ ուրբաթ բազմաթիւ հայեր ոգեւորուած էին` լսելով, որ Թուրքիոյ մէջ ռազմական յեղաշրջում տեղի ունեցած է նախագահ Էրտողանը տապալելու նպատակով: Պահ մը նոյնիսկ ես ալ ինկայ ժամանակաւոր բերկրանքի մէջ, մինչ յիշելը, որ թէեւ Էրտողան ֆաշական ղեկավար է, սակայն թրքական զինուորականութիւնը շատ աւելի վատ է... Թուրքիոյ անցած չորս ռազմական յեղաշրջումներու ժամանակ` 1960, 1971, 1980...

ՍՈՖԻԱ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Անկախ նրանից , թէ յուլիսի 16-ին Թուրքիայում տեղի ունեցած յեղաշրջման փորձը բեմականացուած էր, թէ ոչ, մէկ բան ակնյայտ է. Էրտողանն այս պատմութեան միջից դուրս եկաւ աւելի հզօր, աւելի անվախ, ապահովեց իր հետագայ անսահմանափակ լիազօրութիւնները երկրի կառավարման հարցում, կարճ ասած` նա գրեթէ օսմանեան փատիշահ է: Այլ կերպ ասած` նա երբեւէ այսքան մօտ չի եղել իր երազանքին, ինչպէս այսօր: Փաստացի,...

ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ Ամիսներ առաջ, Հայաստանի մէջ սահմանադրական փոփոխութիւններու գործընթացի օրերուն, երբ Երեւան ապրող ընկերոջս` Գէորգին հետ հեռաձայնով կը քննարկէինք օրուան խնդիրը, մտահոգիչ հարցում մը ծագեցաւ մեր միտքերուն մէջ: Անկեղծօրէն, օրին այս յօդուածագիրին համար քիչ մը անհաւատալի, կամ առնուազն` ոչ ընկալելի էր այդ հարցադրումը («կ՛ըլլա՞յ մը...»), որ հետեւեալն էր. արտաքին ուժերը պիտի ուզե՞ն այս բարեփոխուած սահմանադրութեան վրայ կառուցուելիք նոր տեսակի Հայաստանը:...

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ Յուլիս 17-ի Էրեբունիի ոստիկանատան գրաւման արարքէն ասդին, Դիմատետրի վրայ Արա Պապեան դէպքերու վերաբերող իր տուեալներու ներկայացման մէջ ինքն իրեն ենթակայական սանձարձակումներու արտօնութիւն տուած է: Այդ մէկը իր գիտնալիքն է, նաեւ` իր իրաւունքը: Կրնայ մէկը համաձայն չըլլալ, բայց չի կրնար չյարգել պրն. Պապեանի ազատ արտայայտութեան ու մեկնաբանութեան իրաւունքը: Պրն. Պապեանի կարգ մը սանձարձակումները երբեմն կը յիշեցնեն երբեմնի պոլշեւիկեան «ագիտպրոպ»-ի...

ԼԵՒՈՆ ՇԱՌՈՅԵԱՆ Այս խորագիրը փոխ կ՛առնեմ իմ հի՜ն մէկ գրութենէն, որ ճիշդ 30 տարի առաջ, ճշգրտօրէն` 13 յունիս 1986-ին, լոյս տեսած էր Փարիզի «Յառաջ» օրաթերթին մէջ, որուն նոր է որ սկսեր էի աշխատակցիլ Հալէպէն`սկսնակ լրագրողի մը դեդեւկոտ քայլերով: Թերթին լման մէկ էջը գրաւող կարճաշունչ յօդուած մըն էր ատիկա, զոր գրի առած էի Սիմոն Սիմոնեանի մահուան անմիջական վաղորդայնին: Ճիշդն ըսելու համար...

Արցախեան հիմնախնդիրի կարգաւորման Թուրքիոյ կամ որեւէ այլ պետութեան միանալը կախուած է բանակցային գործընթացին մէջ այդ երկրի կառուցողական ներդրումէն: Այս մասին ըսած է Ռուսիոյ արտաքին գործոց նախարարութեան պաշտօնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովա: Նախ յայտարարութիւնը` իր բնագրային մէջբերումով: «Ինչ կը վերաբերի արցախեան հակամարտութեան, ինչպէս նաեւ որեւէ այլ հակամարտութեան խաղաղ կարգաւորման  կամ բանակցային գործընթացին, ապա խօսքը կրնայ վերաբերիլ ոչ միայն Թուրքիոյ միանալուն: Որեւէ (ընդգծումները`...

Հարցազրոյցը վարեց` ՍԻԼՎԱ ԳԱՐԱՎԱՐԴԱՆԵԱՆ Գաղտնիք չէ, որ Միջին Արեւելքի հայրենամերձ գաղութները կ՛ապրին ոչ նախանձելի  կացութեան մէջ, յատկապէս` ապահովական ու տնտեսական դիտանկիւնէն: Նաեւ` հաղորդակցութեան թէ այլ մարզերու համաշխարհայնացման հոսանքով ուրուագծուող մարդկային նոր խճանկարը օրինակներ են այն բազմաթիւ արգելակիչ գործօններուն, որոնց կուտակումը անուղղակիօրէն հայը կը մղեն հեռանալու հայակերտման այս ամրոցներէն, արտագաղթելու, աւելի ապահով ու ապրուստի բարեկեցիկ պայմաններու փնտռտուքով: Ահա այս մթնոլորտին մէջ...

ՐԱՖՖԻ ՏՈՒՏԱԳԼԵԱՆ Կը գրեմ քեզի եւ քու հարազատներուդ, քու ամէնէն սիրած, քու ամէնէն պաշտած քաղաքէն` Երեւանէն: Հիմա այստեղ, ուր մարդիկ բարի ժպիտի, կարեկցանքի եւ խոհեմութեան կարիք ունին,  բացակայութիւնդ արդէն օդի պակասի պէս կը ճնշէ մեր վրայ: Ժամանակը չէր մեկնումիդ, հիմա պէտք չէր հեռանայիր մեզմէ: Մանաւանդ, այո՛, հիմա, հայրենիքի ու հայութեան համար այս դժուար օրերուն: Որովհետեւ մեզի` ընկերներուդ, հարազատներուդ, հարեւաններուդ, գործընկերներուդ...

Թէեւ ժամանակը մեզի համար կարճ եղաւ տոքթ. Զարեհ Մալճեանին հետ աւելի մօտէն յարաբերելու համար, սակայն կրնանք անվարան ըսել, որ այդ կարճ ժամանակը բաւարար էր լաւ ճանչնալու զինք եւ գնահատելու իր արժանիքները: Քաղաքացիութեամբ լիբանանցի` ան ծնած է Հալէպ, 1956-ին եւ յաճախած` քաղաքի Քարէն Եփփէ ճեմարանը: Բարձրագոյն ուսման հետեւած է Հալէպի համալսարանին մէջ, ուրկէ ստացած է ընդհանուր բժշկութեան եւ ապա ընդհանուր վիրաբուժութեան...

ԿԱՐՕ Վ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Նախաբան Գրութիւնս նուիրուած է ընկեր Զարեհ Մալճեանի յիշատակին: Անոր կազմակերպական տաղանդին կը պարտինք «Վերադարձ դէպի արմատներ» խորագիրը կրող դէպի բռնագրաւեալ Հայաստան 5-6 շրջապտոյտներու շարքը: Չուզեցի մահագրութիւն մը արձանագրել: Անոր զուարթ հոգին այսպիսի յօդուածով մը աւելի պիտի խայտայ: «Յիշատակն արդարոց անմահ եղիցի»: Յիշատակիդ անմա՛հ, անմա՛հ ընկեր: *** Նախապէս «Ազդակ»-ի էջերուն վրայ ասուպի նման երեւցայ յօդուածով մը` նուիրուած Տիգրանակերտի...

Արդէն քառասուն օրեր անցած են այն տխուր օրէն, երբ մեզմէ անվերադարձ բաժնուեցաւ տոքթ. Զարեհ Մալճեանը: Մենք սիրելի բժիշկին ծանօթացանք Հայ համալսարանաւարտներու համախմումի (ՀՀՀ) վարչական նիստերու ընթացքին, երբ ան լռիկ մնջիկ նստած, մեղմ ժպիտով կը հետեւէր վարչական քննարկումներուն` հարկ եղած պարագային իր կարծիքը յայտնելով  ու կարծէք վերջնական որոշումը ի՛նք էր, որ կը վճռէր իր յստակ, տրամաբանական ու համոզիչ հիմնաւորումով: Աւելի՛ն. հարցի...

«ԳԱՆՁԱՍԱՐ» Կիրակի, 17 յունիսին, հալէպահայութիւնը մեծ ցնծութիւն մը ապրեցաւ` ներկայ գտնուելով Սուրիոյ հայկական առաջին ձայնասփիւռի կայանին` «Ռատիօ Երազ»-ի կեդրոնի բացման հանդիսաւոր արարողութեան: Երկար տարիներու երազը իրականութիւն դարձաւ` հակառակ պատերազմական ծանր պայմաններուն, խումբ մը երիտասարդներու տքնաջան ու նուիրեալ աշխատանքով սուրիահայութիւնը ունեցաւ իր ձայնասփիւռը` ողջ աշխարհին հասցնելու իր ձայնը: «Ռատիօ Երազ»-ի կեդրոնի բացման հանդիսութեան ներկայ էին Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Շահան արք....

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Յուլիս 21-ը հայ ժողովուրդի ազգային յիշողութիւնը կարեւորութեամբ լուսարձակի տակ կ’առնէ ահաբեկումը հայասպան իթթիհատական եռապետութեան գլխաւոր դէմքերէն` դահճապետ հռչակուած Ճեմալ փաշայի: 94 տարի առաջ, 21 յուլիս 1922-ին, խորհրդայնացման իր սկզբնական փուլին գտնուող Վրաստանի մայրաքաղաք Թիֆլիսի մէջ, օր ցերեկով ահաբեկուեցաւ հայ ժողովուրդին դէմ թրքական պետութեան գործադրած ցեղասպանութեան գլխաւոր պատասխանատուներէն Ճեմալ փաշան: Ահաբեկումը թէեւ մաս կը կազմէր ՀՅԴ 9-րդ Ընդհանուր ժողովին...