Յօդուածներ

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Դժբախտաբար մեր ազգին մէջ շատերու բարձրանալու գաղտնիքը բնական օրէնքով միայն կը լուծուի. ծանրերը միշտ գետնաքարշ կը մնան ու թեթեւները վեր կ’ելնեն: ՅԱԿՈԲ ՊԱՐՈՆԵԱՆ Հայաստան ժողովրդավարական երկիր է: Պետութիւն է եւ ունի պետական կազմակերպութիւն, անոնք կրնան կաղալ, բայց կը շարունակեն քալել: Այդ պետութեան ընթացքը կ’որոշէ եւ այդ ընթացքին կը հսկէ ժողովուրդը: Այս սկզբունք է: Պետութիւններու ղեկավարութեան մէջ միշտ եղած...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Վերջին քանի մը շաբաթներուն ընթացքին երկու կարեւոր դէպքեր տեղի ունեցան լիբանանահայ գաղութային-հասարակական կեանքին մէջ. առաջինը երկուշաբթի, 19 նոյեմբեր 2018-ին դաշնակցական տեսաբան Երուանդ Ֆրանգեանի ծննդեան 140-ամեակի եւ մահուան 90-ամեակի առիթով «Ազդակ»-ին հրատարակած գաղափարաբանական յաւելուածն էր, իսկ երկրորդը չորեքշաբթի, 28 նոյեմբեր 2018-ին «Արամ Մանուկեան» մատենաշարի անդրանիկ հրատարակութիւններու` Կարօ Յովհաննէսեանի «Սողոմոն Թեհլիրեան-1896-1960» եւ Վիգէն Աւագեանի «Խրիմեան Հայրիկ. գաղափարի եւ ազատութեան ջահակիրը»...

ԼԵՒՈՆ ՇԱՌՈՅԵԱՆ Անել (բժ. Կարօ Կարապետեան) Բանաստեղծութենէ մը քաղուած տողեր են ասոնք: Եւ բանաստեղծն ալ կը կոչուի ԱՆԵԼ: Բուն անունով` տոքթ. Կարօ Կարապետեան: Հայ Երուսաղէմի աշխարհական բանաստեղծներէն մէկն էր Անել, որուն որդեգրած այս արտասովոր ու տարօրինակ գրչանունը միշտ ալ զարմացուցած է զիս: Անե՞լ… Հայերէնի իմ բառարանը կ՛ըսէ ինծի, որ «անել» կը նշանակէ ելք չունեցող տեղ, փակուղի: Նաեւ` դժուարին, անհարթելի: Ուրեմն,...

Եւրոպական Ընկերվարական Կուսակցութեան (Party of European Socialists, PES) համագումարը տեղի ունեցաւ 7-8 դեկտեմբեր 2018-ին, Փորթուգալի մայրաքաղաք Լիզպոնի մէջ, ներկայութեամբ շուրջ 500 մասնակիցներու` պատգամաւորներ, հրաւիրեալներ եւ գործիչներ: Հայ յեղափոխական դաշնակցութիւնը կազմակերպութեան դիտորդ անդամ հանդիսանալով` մասնակցեցաւ համագումարին: Դաշնակցութեան ներկայացուցիչն էր ՀՅԴ Եւրոպայի Հայ դատի գրասենեակի հաղորդակցութեան եւ հանրային կապերու պատասխանատու Յարութ Շիրինեանը: 2019-ի Եւրոպական ընտրութիւններուն շեմին տեղի ունեցած այս համագումարին բնաբանն էր...

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ Աջին՝ Արա Արծրունի, Սարգիս Մահսէրէճեան,ձախին՝ Պօղոս Շահմելիքեան, Խոսրով Ասոյեան եւ Արա Մածունեան Թատերասէր եմ, սակայն թատրոնի եւ թատրերգութիւններու մասին կարծիք  արտայայտելը կարողութենէս վեր է: Փոխարէնը` քանի մը յուշերով կ՛ուզեմ անդրադառնալ 40 օրեր առաջ մեզմէ յաւերժ հեռացած,  սփիւռքի լաւագոյն թատերագիրներէն Արա Արծրունիի մասին, որուն գործերուն հիացող մըն եմ: Արա Արծրունիին հետ մեր ընտանեկան բարեկամութիւնը կ՛երկարի մինչեւ մանկութեանս տարիները: Երէց...

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ԹՈՐՈՍԵԱՆ 1960-ականներուն Փարիզի ուսանողական «Մարի Նուպար» հայկական տուն ժամանեց հազիւ 20 տարեկան, գանգրահեր երիտասարդ մը: Եկած էր Պէյրութէն Փարիզ` Ազգ. բարձրագոյն երաժշտանոցը մտնելու, հմտանալու համար որպէս մենակատար դաշնակահար: Տաղանդաւոր, ծայր աստիճան քաղաքավար, ընտանեկան յարկի աւանդութիւններով կրթուած իր դաշնակահար եղբօր` Ստեփան Էմմիեանի շունչով մեծցած այս տղան հմայեց ուսանողական տան բնակիչները` իր համակրելի բնաւորութեամբ: Գէորգին հետ ծանօթացողը կ՛ուզէր իր բարեկամը դառնալ....

Հարցազրոյցը` ԱՆՆԱ ԳԶԻՐԵԱՆԻ Սուրիոյ քաղաքները արդէն ազատագրուած են ահաբեկչական խմբաւորումներէ, սակայն պատերազմը դեռ աւարտած չէ: Սուրիոյ խորհրդարանական պատուիրակութեան կազմին մէջ օրերս Հայաստան էր այդ երկրի խորհրդարանի հայ պատգամաւոր Նորա Արիսեանը: «Արմէնփրես»-ի հետ զրոյցի ընթացքին ան նշեց, որ Սուրիոյ մէջ կեանքը աւելի ապահով դարձած է, սակայն շարք մը խնդիրներ կը շարունակեն օրակարգային մնալ: ՀԱՐՑՈՒՄ.- Նորա Արիսեան, ըսէ՛ք, խնդրեմ, այցելութիւնը ի՞նչ նպատակ...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Բոլորը գիտեն, որ դեսպանները պէտք է հետեւին իրենց կառավարութիւններու արտաքին քաղաքականութեան ուղենիշներուն եւ չեն կրնար տալ իրենց անձնական որոշումները: Սակայն տարօրինակ է, որ Միացեալ Նահանգներու իրերայաջորդ դեսպաններուն թոյլ չեն տար Հայոց ցեղասպանութիւնը կոչել «ցեղասպանութիւն»: Պարզապէս պատկերացուցէք, թէ ինչպիսի՛ աղմուկ կը բարձրանար, եթէ Իսրայէլի մէջ Միացեալ Նահանգներու դեսպանը հրաժարէր օգտագործելէ «Հրէական ողջակիզում» եզրը......

Ս. Մ. Նախագահ Տանըլտ Թրամփի նախկին իրաւաբանը` Մայքըլ Քոհըն, չորեքշաբթի, 12 դեկտեմբերին 3 տարի բանտարկութեան եւ 2 միլիոն տոլար տուգանք վճարելու դատապարտուեցաւ, որովհետեւ ելեւմտական քրէական արարքներ գործած է. շահատուրքի օրէնքը խախտած է, ստած է խորհրդարանին առջեւ ու նախագահին «կաշին փրկած է» ընտրապայքարի օրերուն` երկու «արհեստավարժ կիներ»-ու կաշառք վճարելով, որպէսզի անոնք նախագահին խաղքութիւնները հրապարակ չհանեն ու չվնասեն անոր ընտրապայքարին: (Գլխաւոր համրը...

Ամէն իմաստով տարբեր եղան ՀՄԸՄ-ի անցնող տարուան 100-ամեակի տօնակատարութիւնները: Ձեռնարկներու սովորական շարք մը չեղան անոնք, ո՛չ ալ «մենք մեզմով» կատարուած յաւուր պատշաճի հանդիսութիւններ եղան: ՀՄԸՄ-ի 100-ամեակի տօնակատարութիւնները իրենց համահայկական տարողութեամբ, համա-ՀՄԸՄ-ական մասնակցութեամբ եւ համաժողովրդային խանդավառութեամբ, պատմութեան անցան` իբրեւ հետք ու դրոշմ ձգող հանդիսութիւններ, խորք ու թելադրականութիւն ունեցող ձեռնարկներ: Տօնակատարութիւններ շատ կատարուած են ու դեռ պիտի կատարուին, սակայն այն, ինչ որ...

Որքա՞ն պիտի սպասենք: Որքա՞ն կարելի է սպասել: Դեկտեմբեր 9-ի Հայաստանի Հանրապետութեան խորհրդարանի արտակարգ ընտրութիւններէն ետք այս հարցադրումները տեղին է շարունակ նշելը: Սպասուածը պարզ ու մեկին ընդդիմութիւնն է: Այդ ընդդիմութիւնը, որ կրնայ որոշ ուղղութիւն մը տալ երկրի մը, ուր նոյնինքն ընդդիմութիւնը ղեկը ստանձնելէ ետք ստեղծած է քաղաքական բացակայութիւն մը` պարապութիւն մը, որ հետզհետէ մտահոգիչ կացութիւն կը ստեղծէ: Իսկ եթէ այդ «Սպասելով...

ԶԱՔԱՐ ՔԷՇԻՇԵԱՆ Տաք հացի բոյրը... Շուշեցի տիկնիկավարներուն Լիբանան այցելութիւնը, որուն մասին անակնկալօրէն տեղեկացայ դիմատետրային ինքնատիպ ծանուցումի մը միջոցով, ետ տարաւ զիս շուրջ 25 տարիներ, երբ Շուշիի մէջ կեանքը շատ դժուարին էր. դեռ նոր ազատագրուած քաղաք, խայտաբղետ բնակչութիւն, կենցաղային բազմապիսի դժուարութիւններ, սնունդի, հագուստեղէնի պակաս, ազերիական օդուժի անակնկալ «այցելութիւններ»... ու քաղաքի տղամարդիկ անխտիր ռազմաճակատի առաջին գիծի վրայ են: Իսկ անոնց զաւակները անտեսելով...

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Սփիւռքահայ գրական կեանքին մէջ իրապէս հազուադէպ է տեսնել այսքան բծախնդրօրէն եւ մանրամասնօրէն պատրաստուած ուսումնասիրութիւն մը, ինչպիսին է Գրիգոր Պըլտեանի ֆրանսահայ գրականութեան կէսդարեայ վաստակին նուիրուած շուրջ 900 էջ հաշուող այս կոթողային աշխատանքը: Գործը, տուեալ հրատարակութենէն շուրջ քսան տարի առաջ պատրաստուած, ֆրանսերէնով գրուած հեղինակին երկրորդ աւարտաճառն է, որ թարգմանուած է Արփի Թոթոյեանի եւ վերաշարադրուած` Գրիգոր Պըլտեանի կողմէ, ինչպէս գրքի առաջին...

Մեր աշխատանքը ուսումնասիրութեան առարկայի օրինավիճակ մը կ՛ընծայէ հայ գրականութեան կեդրոնի մը, ըսենք` Փարիզին, ուր սփիւռքեան այս փորձառութիւնը ամէնէն խոր կերպով արձանագրուած է եւ յատուկ է սերունդի մը որ ծնած է դարուն սկիզբը, պատմական Հայաստանի, կամ Կ. Պոլսոյ մէջ: Ֆրանսահայ գրականութիւնը եզակի է, այն իմաստով որ զանցելով պարզ միգամածի փուլը, յանկարծակի բիւրեղացումով մը դիմած է դէպի «հնոց» մը, դառնալու համար «յառաջապահ»...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Արշակ Ջամալեան Արշակ Ջամալեան (Իսահակեան). հասարակական, քաղաքական, պետական գործիչ, ՀՅԴ կուսակցութեան անդամ: Ծնած է 22 սեպտեմբեր 1882-ին, Գանձակ: Հայրը` Ջամալ Իսահակեան, որուն անունով Արշակ ընտրած է իր Ջամալեան մականունը: Արշակ Իսահակեան իր նախնական կրթութիւնը ստացած է Գանձակի հայոց ծխական դպրոցին մէջ, ապա` Գանձակի ռուսական ուսումնարանը: 1897-ին ան ընդունուած է Գէորգեան ճեմարան, որ աւարտած է 1902-ին: 1905-ին, հայ-թաթարական ընդհարումներու...

ՄԱԿԱՐ ի Քուինզ Կեդրոնականցին անյայտացած էր: Հեռաձայնեցի իր զարմիկ Զորաբաբէլին, որ Նիւ Եորքի մէջ վերակոչուած է Զորան: Հարցուցի, թէ Արմենակը ո՞ւր էր: Ըսաւ, որ ինք ալ չէր տեսած, բայց գիտէր որ թաղումի գացած էր: Երկու օր ետք Էլպիսին հետ եկաւ եւ կենդանութիւն մտաւ մեր լուռ տունը: - Մեծն Նիւ Եորքը ձեզ այսքա՞ն շուտ կուլ տուաւ,- ըսի` զիրենք դիմաւորելով: - Կեդրոնականցի...

ԵՂԻԱ ԹԱՇՃԵԱՆ Վերջերս ՀԱՊԿ-ի մէջ նոր ընդհանուր քարտուղար ընտրելու հարցը դիւանագիտական բախում յառաջացուց Հայաստանի, Պիելոռուսիոյ եւ Ղազախստանի միջեւ: Նշենք, որ խորհրդային իշխանութեան փլուզումէն ետք Ռուսիա ձեռնարկեց հիմնել շրջանային ռազմական կազմակերպութիւն մը` հակակշռելու համար ՕԹԱՆ-ը: Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագիրի կազմակերպութեան անդամ երկիրներն են` Ռուսիան, Պիելոռուսիան, Հայաստանը, Ղազախստանը, Խըրխըզիստանը եւ Տաճիկիստանը: Հայաստանի համար կարեւոր է այս կազմակերպութիւնը` պաշտպանելու համար երկիրը արտաքին որեւէ վտանգէ:...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԷՆԵԱՆ Հայաստանի Ազգային ժողովի արտահերթ ընտրութիւնները վերջ գտան, եւ երեք քաղաքական ուժեր այժմ կը բաժնեն իրենց միջեւ օրէնսդիր իշխանութեան աթոռներու ամբողջութիւնը` Նիկոլ Փաշինեանի Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցութեան տալով գերիշխող ուժի անվիճելի հանգամանքը: Այժմ Հայաստանի Ազգային ժողովը կը գտնուի Նիկոլ Փաշինեանի կուսակցութեան միահեծան տիրապետութեան տակ` Հայաստանի քուէարկողներու 48 տոկոսի մասնակցային կտրուածքով միայն իրականացած ընտրութիւններուն իբրեւ արդիւնք: Այսօր յստակ է, որ Հայաստանի...

Ժողովրդավարական ընտրութիւններով Հայաստանում ձեւաւորուեց մի խորհրդարան, որտեղ ընդդիմութեան բեմականացումը կը լինի վատ խաղարկուած բեմագրութիւն. իր դիմատետրեան էջում գրում է ՀՅԴ անդամ Արտակ Սարգսեանը: «Փաստացի, Փաշինեանը մնաց ժողովրդի առջեւ մենակ` պատասխանատուութեան ողջ բեռով: Մերժելու միջոցներից զրկուելով` Փաշինեանը մնաց մերժման միակ ապագայ թեկնածուն: Մինչ այդ, կուլակաթափութեան առաջիկայ սերիալները շուրջ 1 տարի դեռ կը զբաղեցնեն արդարութեան ծարաւ ժողովրդի անյագուրդ ցանկութիւնները, որից յետոյ վառօդի...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Քրիստոֆըր Պլեր իր սուրճէն ումպ մը կը խմէ, ապա ուշադիր կը կեդրոնանայ իր դիմաց գտնուող համակարգիչի երեք պաստառներէն մէկուն վրայ: Քրիստոֆըր իր տան «գրասենեակին» մէջ է: Տունը կը գտնուի Փորթլանտէն 45 վայրկեան հեռաւորութեան վրայ, Միացեալ Նահանգներու Արեւելեան ափին մօտ: Խիտ մօրուքը սեղմելով` կը նայի համակարգիչին մէջ իր էջանիշներու շրջանակին: Ումպ մը եւս կը խմէ նախքան իր սուրճին...