Յօդուածներ

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Ռուբէն Տէր Մինասեան 1882-1951, ՀՅԴ անդամ, ռազմական գործիչ, Հայաստանի Հանրապետութեան խորհրդարանի անդամ, 1920-ին ռազմական նախարար, յուշագրող եւ հեղինակ` կը գրէ` (արեւմտահայերէնի վերածուած խառն հատուածներ (1)). «... Անկախութեան հաստատումէն ետք տնտեսական նախարարութիւնը կը գտնուէր փորձուած ձեռքերու մէջ: Կարճիկեանը (Խաչատուր*)` թէ՛ իբրեւ իրաւաբան եւ թէ՛ իբրեւ Անդրկովկասի տնտեսական նախարար, բաւական հմտութիւն ձեռք բերած էր եւ գործերը դրած` տեսական եւ գործնական...

«ԱՍՊԱՐԷԶ» Հայ դատի յանձնախումբերու պատասխանատուները այս օրերուն արդարօրէն պէտք է տեսնեն ամերիկահայութեան զօրակցութեան դրսեւորումներ` նիւթական յաւելեալ աջակցութեան կամ հրապարակային խրախուսանքի այլ ձեւերով: Աշխատանքը, անշուշտ, պայմանաւորուած չէ գնահատականի ակնկալիքներով: Գործին հաւատացող Հայ դատի նուիրեալները, մեր թաղերէն սկսեալ մինչեւ Ուաշինկթըն, կ՛աշխատին, կը պայքարին` յանուն Հայաստանի, Արցախի ու հայութեան շահերու պաշտպանութեան: Կը պայքարին` իրենց տրամադրուած նիւթական հնարաւորութիւններու անբաւարարութիւնը յաւելեալ անձնական զոհաբերութիւններով յաղթահարելով: Կը...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Միացեալ Նահանգներու Ներկայացուցչական տունը հինգշաբթի, 11 յուլիսին որդեգրեց բանաձեւ մը, որ ամերիկեան կառավարութեան կ՛արգիլէ Ազրպէյճանին ծախել այնպիսի զէնքներ, որոնք կրնան գործածուիլ Ստեփանակերտի օդակայանը օգտագործող օդանաւերու դէմ: Ազրպէյճանի այս սպառնալիքին եւ անոր յաճախակի գործադրութեան պատճառով, Արցախի մայրաքաղաքին օդակայանը անդամալոյծ կը մնայ տասնամեակներէ ի վեր: Բանաձեւը ժողովին ներկայացուցեցաւ Պրետ Շըրմընի կողմէ. անոր պատրաստութեան մասնակից էին Ճեքի Սփիր, Ֆրենք Փալոն եւ...

Հայկական «Ադամեան» ապրանքանիշի պատկերասփիւռներու առաջին խմբաքանակն արդէն պատրաստ է, այն քանի մը օրերու ընթացքին կը ներկայանայ սպառողներուն: Ըստ «Արմէնփրես»-ի, այս մասին Արմաւիրի մարզի Մերձաւան գիւղին մէջ գտնուող գործարանին մէջ լրագրողներու հետ զրոյցին ըսաւ  «Ինթերնեշընլ մանուֆաքչրինկ կրուփ» ընկերութեան տնօրէն Ռամի Ճուտին: «Այժմ օրական կը հաւաքենք մօտ 100-150 հատ պատկերասփիւռներ: Մօտ օրերս ատոնք կրնաք գտնել Հայաստանի Հանրապետութեան ողջ տարածքին մէջ գործող մեծ...

Պոնի միջազգային խաղաղութեան աջակցութեան կեդրոնի (BICC) գիտաշխատող դոկտ. Մաքս Մուչլերի համաձայն, «Եւրոպական երկիրներու օրէնքներուն մեծ մասը կը խօսի մարդու իրաւունքներու եւ միջազգային խաղաղութեան ու կայունութեան պահպանման անհրաժեշտութեան մասին, սակայն եւրոպական եւ ամերիկեան զէնքերու լարուած տարածքներ արտահանումը կը շարունակուի առանց այդ օրէնքներուն նկատմամբ որեւէ յարգանքի ցուցաբերման»: Ֆրանսայի ՀՅԴ «Նոր Սերունդ» երիտասարդական միութիւնը չորեքշաբթի, 10 յուլիսին Փարիզի արտաքին գործոց նախարարութեան շէնքին առջեւ...

Ն. ՊէՐՊԷՐԵԱՆ 1921ի յուլիս 12-ին Հայաստանի Հանրապետութեան ազատ ու անկախ վերջին տարածքն ու միջնաբերդը` Լեռնահայաստանը եւս ինկաւ Կարմիր բանակի տիրապետութեան տակ: Հայոց պատմութեան տխուր պահերէն մէկը կը խորհրդանշէ 12 յուլիս 1921-ը, որովհետեւ 97 տարի առաջ հայ ժողովուրդը իր ազատութեան եւ անկախութեան վերջին արծուեբոյնը եւս զիջեցաւ Հայաստանին պարտադրուած խորհրդային իշխանութեան: Շատ բան գրուած է պատմական Հայաստանի Գողթան գաւառի եւ Սիւնեաց աշխարհի`...

ԷԴԻԿ ԱՆԴՐԷԱՍԵԱՆ Պապին էլի անհանգիստ է: Չգիտեմ` նրան կա՛մ ինչ-որ մոծակ է կծել, կա՛մ վատ կանխազգացումներ ունի, որ կարճ ժամանակ անց պատասխան տալու հերթն իրեն է հասնելու: Մենք աւելի հաւանական ենք համարում երկրորդ տարբերակը, քանզի օրերս այդ մասին էր խօսում նաեւ ՀԱՔ-ի խօսնակ Արման Մուսինեանը, որ հիւրընկալուել էր Նուէր Մնացականեանի «Հոծ գիծ» հաղորդաշարին` 1in.am-ի եթերում: Ասում էր` Լեւոն Տէր Պետրոսեանի...

ՀԱՆՐԻԵԹ ԹՈՓՈՒԶԵԱՆ ՊԱՇՕՂԼՈՒ Թարգմանեց` ԱՆԻ ՄԵԼՔՈՆԵԱՆ Եփրատը Հայոց պատմութեան մէջ ամենահին բնակավայրերից մէկը` Վերին Եփրատի աւազանը, հեթանոսական ժամանակաշրջանից ի վեր մեծ կարեւորութիւն է ունեցել: Յատկապէս Քեմահ-Երզնկա-Թերճան գիծը հեթանոսական ժամանակաշրջանի կարեւոր կենտրոն է եղել. այդտեղ Անահիտի, Արամազդի, Միհրի, Նանէի տաճարներն են կառուցուել: Ներկայումս Անահիտի պաշտամունքը շրջանում իր կարեւորութիւնը տարբեր ձեւերով պահպանում է: ՆՔ 331թ. հայ իշխանները հռչակում են իրենց անկախութիւնը եւ...

Պատրաստեց` ՔՐԻՍՏԱՓՈՐ ԻՍԿԷՆՏԷՐԵԱՆ Արդուինի Աւելի Քան 1100-ամեայ Հայկական Եկեղեցւոյ Կողքին Արտաքնոցի Շինարարութիւն` Գիւղապետի Նախաձեռնութեամբ Լրագրող եւ գրող Օրհան Եաւուզ «ardvinden.com» կայքին ընդմէջէն կ՛ահազանգէ Արդուինի հայկական եկեղեցւոյ պղծումին մասին. այս մասին կը տեղեկացնէ «ermenihaber.am»-ը: Օ. Եաւուզ կը գրէ. «2019-ի մայիս 12-ին ընկեր մը ինծի կապուեցաւ ու տեղեկացուց, որ Արդուինի կեդրոնական Համամլը (Դոլիսխան) գիւղին մէջ գտնուող 9-րդ դարու եկեղեցւոյ շէնքի հարեւանութեամբ հանրային...

ՄԱՍԻՍ ԱԼԵՔՍԱՆՏՐԵԱՆ Իւրաքանչիւր տարի երբ Հայաստան կ՛երթայի,  հաճոյքներէս մէկը ոտքով երթեւեկելն էր Երեւանի լայն մայթերով: Այս տարի տարբեր ստացուեց: Անակնկալ հիւանդութեան մը պատճառով պարտաւորուեցայ երթեւեկել թաքսիով: Բժիշկէ բժիշկ, տարրալուծարանէ հիւանդանոց, Երեւանի այլեւս խցանուած երթեւեկիս մէջ ակամայ վարորդին կը հարցնէի. «Ինչպէ՞ս է իրավիճակը», «գո՞հ էք թաւշեայ յեղափոխութենէն»: Երբեմն պատասխանը կ՛ըլլար կարճ-կտրուկ, բայց աւելի յաճախ` երկար-բարակ, անուններով եւ օրինակներով, ու եթէ ժամանակը...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Պատմութեան ընթացքին եւ կեանքի զարգացման զուգընթաց, բառարան հասկացողութիւնը եւս, աստիճանաբար աւելի ընդարձակ իմաստ ու բովանդակութիւն ստացաւ: Բառարանը, սոսկ բառի բացատրական կամ թարգմանական սահմանափակումէն դուրս գալով, տարածուեցաւ տարբեր յատկանիշներու վրայ, եւ ստեղծուեցան զանազան բնագաւառներու յատուկ մասնագիտական բառարաններ` հասնելով նոյնիսկ հանրագիտարանային բառարաններու: Բառարանագիտութեան մէջ յատուկ տեղ կը գրաւեն կենսագրական բառարանները: Անոնց նախահայրը կարելի է համարել ֆրանսական «Լարուս» հրատարակութիւնները, որոնք աստիճանաբար...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Այն հարցումը, զոր ես յաճախ ուղղած եմ ես ինծի, հետեւեալն է. ուրեմն, իմ մէջ կան երկու անձեր, ինչպէս կ’ըսէ սաղմոսը, մին կը ձգտի դէպի Աստուած, ըսել կ’ուզեմ` բանաստեղծութիւն, եւ ուրիշ մը, որ կը յաղթուի սատանայական փորձութենէն, ըսել կ’ուզեմ` քաղաքական գործունէութենէն, եւ կամ` կրնա՞նք պաշտպանել այն տեսակէտը, որ բանաստեղծութիւն եւ քաղաքականութիւն, ըսենք, հաշտելի են: ԺՈՐԺ ՓՈՄՓԻՏՈՒ* Ֆրանսայի վարչապետ եւ...

ՄԱՐԻԱՄ ԱԼԵՔՍԱՆԵԱՆ Դարձեալ, հայրենի եզերքի ու իր պապերի արեան կանչով, Հայաստանում է հալէպահայ, ամերիկաբնակ գրող, գրականագէտ-մատենագէտ, թարգմանիչ, հրապարակագիր-խմբագիր, բարերար, Հայաստանի եւ Արցախի գրողների միութիւնների անդամ, ազգային-հասարակական գործիչ Յովսէփ Նալպանտեանը: Այս թուարկումները, պատկերացրէք, բացարձակ իրականութիւն են: Եւ, ի հարկէ, ազգանուէր գործ անելու համար կարեւոր չէ, թէ մարդը որտեղ է ապրում: Ապրել Ամերիկայում եւ լինել ու մնալ այդքան հայ, երեւի քչերին է...

Միացեալ Նահանգներու Ներկայացուցիչներու տան հետ կապուած հիմնական երկու իրադարձութիւն ուղենշային իմաստ կը ստանան` արցախեան հակամարտութեան բանակցային գործընթացին մէջ համանախագահող երկիրներէն մէկուն հետագայ դիրքորոշումներու ուրուագծման տեսանկիւնէն: Առաջինը. «Ազգային պաշտպանութեան նախահաշիւային յատկացումներու մասին» օրէնքին քննարկման ընթացքին քոնկրեսական Ճուտի Չուի ներկայացուցած փոփոխութեան ընդունումն է, որ կը վերահաստատէ «Էնկել-Ռոյս նախաձեռնութեան» կարեւորութիւնը` միտուած Արցախի եւ Ազրպէյճանի զինուած ուժերուն, միջեւ շփման գիծին լարուածութեան թուլացման: Մասնաւորապէս, փաստաթուղթը...

ԴԱՒԻԹ ԻՇԽԱՆԵԱՆԻ հետ զրուցել է ԼՈՒՍԻՆԷ ԹԵՒՈՍԵԱՆԸ ՀՅԴ Արցախի Կենտրոնական կոմիտէի ներկայացուցչի պաշտօնում վերընտրուած Դաւիթ Իշխանեանի հետ «Ապառաժ»-ը զրուցել է Շրջանային ժողովի արդիւնքների, Դաշնակցութիւն-իշխանութիւն փոխյարաբերութիւնների, ներքաղաքական իրավիճակի եւ 2020-ին կայանալիք համապետական ընտրութիւններին Դաշնակցութեան մասնակցութեան հարցերի շուրջ: ՀԱՐՑՈՒՄ.- Յուլիսի 6-7-ը կայացել է ՀՅԴ Արցախի կառոյցի Շրջանային ժողովը: Ժողովն ինչպէ՞ս է գնահատել շրջանաւարտ Կենտրոնական կոմիտէի գործունէութիւնը: ՊԱՏԱՍԽԱՆ.- Դաշնակցութեան ժողովներն ընդհանրապէս հետաքրքիր մթնոլորտում...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Նախագահ Տանըլտ Թրամփ լուրջ սխալ մը գործելու եզրին է` վտանգի ենթարկելով Միացեալ Նահանգներու եւ ՕԹԱՆ-ի այլ անդամներու ապահովութիւնը, եթէ որոշէ պատժամիջոցներ չկիրարկել Թուրքիոյ դէմ` ռուսական Ս-400 հրթիռները ձեռք բերելուն համար. հրթիռներ, որոնք անհամատեղելի են ՕԹԱՆ-ի զինական համակարգին հետ եւ կը բացայայտեն ամերիկեան օդուժի նորագոյն Էֆ-35 հալածիչներու գործողութեան գաղտնիքները: Միացեալ Նահանգներու Ներկայացուցիչներու տունը...

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Վերջին տասը-տասնհինգ տարիներուն հայաստանեան գրականութեան հետ առնչուած ուշագրաւ երեւոյթներէն մէկը համացանցային մամուլի ծաղկումն է: Առցանց մամուլի տարածման պատճառները բազմաթիւ կրնան ըլլալ եւ առանձին ուսումնասիրութեան նիւթ են, սակայն դժուար չէ ենթադրել անոնց ստեղծման պարագաներէն մի քանին: Խորհրդային վարչակարգի փլուզումին հետ, երբ մամուլը պետական-կուսակցական կառոյցներու միջոցով կը հովանաւորուէր, որուն ամենակարեւոր գործիքը Գրողներու միութիւնն ու պետական հրատարակչութիւնն էին, որոնց հետ կապուած...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Այն սիրահարներուն, որոնց ստորեւ պիտի անդրադառնանք, խորքին մէջ կայացած ու վաստակաւոր արուեստագէտներ են: Անոնցմէ իւրաքանչիւրը ծանօթ է հանրութեան իր երաժշտական գործիքին մասնագիտութեամբ: Աւելի՛ն. անոնք իրենց ուսերուն ունին տարիներու փորձառութիւն եւ մասնակցութիւն բերած են տարբեր համերգներու: Յատկանշականը այն է սակայն, որ անոնց ի մի բերողը եւ մէկ երդիքի տակ միաւորողը սէրն ու ծառայութիւնն է: Անխառն սէր` հանդէպ դասական երաժշտութեան...

1976-ին, Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի օրերուն, յանկարծ ակումբ կը մտնէ յաղթանդամ երիտասարդ մը, որ հազիւ կրցած էր խոյս տալ արեւմտեան շրջանէն դէպի Պուրճ Համուտ: Ընկեր Սերոբը Պաղտատէն եկած` առանձին երիտասարդ մըն էր: Հարազատ չունէր Լիբանանի մէջ: Սարդարապատ ակումբը եղաւ իր տունը, իսկ ընկերները` իր հարազատները: Ան շատ արագ կրցաւ ընտելանալ մեր ակումբի մթնոլորտին ու դաշնակցական ոգիով ստանձնեց պարտականութիւններ եւ խիզախօրէն մասնակցեցաւ...

Խօսքի ազատութեան իրաւունքը ժողովրդավարական հասարակութեան ձեւաւորման հիմնական երաշխիքն է: Ազատ խօսքով իր մտքերը արտայայտելու, ինչպէս նաեւ ազատօրէն տեղեկատուութիւն փնտռելու, ստանալու եւ տարածելու իրաւունքէն օգտուելով` որեւէ հասարակութիւն երկրէն ներս տեղի ունեցող իրադարձութիւններուն, ազգային շահերուն «հսկող» արթուն պահակը կը դառնայ: Այս պատճառով ալ խօսքի, տեղեկատուութեան փոխանցման ազատութիւնը ամրագրուած է օրէնքով: Իրազեկ քաղաքացին ոչ միայն արթնամտութեամբ կը հետեւի երկրին կամ համայնքին մէջ կատարուող...