Յօդուածներ

ՎԱՀԷ ՍԱՐԳՍԵԱՆ Յուլիսի 14-ին հերթական միջադէպն է տեղի ունեցել վրաց-ազրպէյճանական սահմանի չսահմանազատուած մասում` Դաւիթ Կարեճի 6-րդ դարի քարանձաւային վանական համալիրի մօտ, տեղի բնակիչների եւ ազրպէյճանցի սահմանապահների միջեւ: Վրացական բնակչութեան դժգոհութիւնն էր առաջացրել այն տեղեկութիւնը, որ ազրպէյճանցի սահմանապահները վրացական Ուտապնօ տաճարից դուրս են բերել սրբապատկերներն ու փոխանցել վրացի գործընկերներին: Տեղեկութիւն տարածուեց, որ բացատրութիւնների համար Ազրպէյճանի արտաքին գործերի նախարարութիւն (ԱԳՆ) է կանչուել...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Կրօնի` խղճի ազատութիւնը մարդկային տարրական իրաւունքներէն է: Մեր պարագային, անկարելի է ազգը եւ կրօնը իրարմէ բաժնել: Սակայն արեմտեան իբր թէ ազատատենչ երկիրներ ազգային եւ կրօնական պատկանելիութիւնները կարծես` թէ վտանգաւոր կը նկատեն` ժողովրդավարութեան քողին տակ նսեմացնելով, չէզոքացնելով ատոնք: Այլ հարց է, որ  կրօնական խորհրդանիշները ներքնապէ՞ս, թէ՞ արտաքնապէս պէտք է կրել: Ն. Ինչո՞ւ Քաղաքական Գործիչի Մը Հետ Մալալայի Այս...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Յայտնի են ծածկագրութեան հետեւեալ hիմնական սկզբունքներն ու միջոցները. 1.- Սիւնակէտագիր ծածկագիր: Տառերու այբբենական արժէքի արտայայտումը սիւնիկներու ու կողքին դրուած կէտերու համակցումով, միացումով: Սիւնակէտագիր կը կոչուի այն պատճառով, որ կը կազմուի սիւներէ եւ անոր կողքը դրուած կէտերէ: Որոշ բանասէրներ այս ծածկագրութիւնը կ՛անուանեն «սիւնագիր» կամ «կէտագիր»: Ծածկագրութեան այս տեսակը հայ մատենագրութեան մէջ ամէնէն շատ գործածուող գաղտնագրութիւնն է: Հայագէտ Ֆրետերիք Միւլլերը...

ԿԱՐԻՆԷ ԱՒԱԳԵԱՆ Անշուշտ շատ մեծ է մամուլի դերը հայ ինքնութեան, մշակոյթի, լեզուի պահպանման գործում: Մամուլը հզօրագոյն զէնք է, որի ճիշդ, խելացի, տեղին աշխատանքը կարող է հսկայական դեր խաղալ վերոնշեալ թեմաների հարցում: Իմ դիտարկումն այս առումով տխուր է, քանզի թԷ՛ հայաստանեան, թԷ՛ սփիւռքեան մամուլն այս հարցում ներկայումս նահանջ է ապրում. չկայ անհրաժեշտ զգօնութիւնը, նօսրացել են պայքարողների շարքերը: Բնականաբար` անհրաժեշտաբար, մամուլն աւելի...

Հարցազրոյցը վարեց` ՆՈՐԱ ԲԱՐՍԵՂԵԱՆ 2018 թուականը յատկանշական եղաւ ՀՄԸՄ-ի մեծ ընտանիքին համար, որովհետեւ Հայաստանի եւ սփիւռքի ողջ տարածքին փառաշուք կերպով նշուեցաւ միութեան մէկ դար թեւակոխումը` իր հիմնադիրներուն առաքելութիւնը լաւապէս կատարածի գոհունակութեամբ, նաեւ` հաստատակամ քայլերով, պատանիներու ու երիտասարդներու կուռ շարքերով, միութենականներու հաւատարիմ ծառայութեամբ դէպի նոր դար ուղղուիլը: 2019 թուականը եւս նուազ կարեւոր չեղաւ, որովհետեւ միութիւնը Արցախի մէջ հիմը դրաւ իր մասնաճիւղին,...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ  Սուրիա Շնորհահանդէս Լեւոն Զաքի Ետալեանի «Գոյութեան Մարտահրաւէր. Սուրիոյ Հայութիւնը 2011-2018» Գիրքին Հովանաւորութեամբ Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Մասիս եպս. Զօպուեանի, կազմակերպութեամբ Համազգայինի Սուրիոյ Շրջանային վարչութեան, 19 յունիսին Արամ Մանուկեան ժողովրդային տան «Լեւոն Շանթ» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ Սուրիա-Հայաստան գործարար խորհուրդի նախագահ Լեւոն Զաքի Ետալեանի «Գոյութեան մարտահրաւէր. Սուրիոյ հայութիւնը 2011-2018» գիրքին շնորհահանդէսը: Հայերէնով բացման խօսքին մէջ Մարինա Չիլաբոշեան-Պօղիկեան նկատել...

Վերջերս յաճախ կը խօսուի Սեւանայ լիճի որոշ հատուածներուն մէջ նկատուող կապտականաչ գոյնին մասին: Քանի մը օր առաջ Ազգային ժողովի նիստին այս մասին հարցում ուղղեց «Լուսաւոր Հայաստան» խմբակցութեան ղեկավար Էդմոն Մարուքեանը, որ ուզեց գիտնալ, թէ ի՛նչ տեղի կ՛ունենայ լիճին մէջ, արդեօք պետական մակարդակով փորձագիտական քննութիւն կատարուա՞ծ է, իսկ ինչպէ՞ս կը նախատեսեն լուծել այս հարցը: Այս մասին պարզաբանումներ կատարեց շրջակայ միջավայրի նախարար...

Միացեալ Նահանգներ-Իրան յարաբերութիւնների լարուածութեան հերթական փուլի խորապատկերին շատերին հետաքրքրում է, թէ հնարաւո՞ր է արդեօք Թեհրան-Ուաշինկթըն յարաբերութիւնների կարգաւորման համար ենթադրել Փիոնկեանկ-Ուաշինկթըն յարաբերութիւնների հարթեցման ընթացքը, թէ՞ ոչ: Հարցի շուրջ Yerkir.am-ը զրուցել է Alikonline-ի պատասխանատու-խմբագիր Արամ Շահնազարեանի հետ: «Կը ցանկանայի հարցին պատասխանել հարցով` Իրանն ունի՞ Միացեալ Նահանգների հետ բանակցելու ցանկութիւն, թէ՞ ոչ: Այլ խօսքով, Իրանը ցանկանո՞ւմ է Հիւսիսային Քորէայի վերածուել, թէ՞ ոչ», ասաց մեր զրուցակիցը`...

Անգարա-Մոսկուա ռազմավարական դաշինքի գործարքային մասը` «Էս-400» հակաօդային պաշտպանութեան համակարգերու առումով  առ այս պահը զուտ յայտարարողական մակարդակի վրայ անհանգստացուցած է Ուաշինկթընը, որ պատժամիջոցներու կիրարկման մասին բարձրաձայնումները կատարէ: Թէեւ պէտք չէ մոռնալ նախագահ Թրամփի կատարած յայտարարութիւնը այս մասին, որ Թուրքիոյ նախագահը Մոսկուայի հետ ռազմական առք ու վաճառքի առումով մեղաւոր չէ: Պատճառաբանութիւնը` երկրորդական է այս պարագային. կարեւորը Անգարայի հետ կամուրջները բանուկ վիճակի մէջ...

Լոյս  տեսած է «Վէմ» համահայկական հանդէսի 2019 թուականի 2-րդ  թիւը` 350 էջ ծաւալով եւ հարուստ բովանդակութեամբ: Խմբագրականին մէջ փորձ կատարուած է համակողմանի քննութեան ենթարկել  վերջին մէկ տարուան ընթացքին հայ քաղաքական մտքի  համար կրկին առաջնահերթ դարձած Հայաստանի քաղաքական արեւելումներու հարցը, որուն ռազմավարական տեսանկիւններու բացայայտումը թոյլ կու տայ լուսարձակի տակ առնել այս լուրջ խնդիրի ներքաղաքական շահարկումներու ողջ պարզունակութիւնը: «Վէմ» հանդէսը 2019 թուականի...

Հինգշաբթի, 4 յուլիս 2019-ի երեկոյեան ժամը 7:00-ին Համազգայինի Մ. եւ Հ. Արսլանեան Ճեմարանի «Տոքթ. Ատրինէ Գարագաշեան» մարզամշակութային սրահին մէջ  տեղի ունեցաւ ԺԲ. աւարտական դասարանի վկայականներու բաշխման հանդիսութիւնը, ներկայութեամբ` Լիբանանի հայոց թեմի առաջնորդ Նարեկ արքեպիսկոպոսի ներկայացուցիչ Նարեկ Աւագ քհնյ. Հեճինեանի, Հայկական երեսփոխանաան պլոքի անդամ, երեսփոխան Յակոբ Թերզեանի, քաղաքական կուսակցութիւններու, մարմիններու եւ միութիւններու ներկայացուցիչներու, հայկական վարժարաններու տնօրէններու, Ճեմարանի ծնողներուն, շրջանաւարտներուն, դպրոցի բարեկամներուն,...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ «Համազգային» Տարեգիրքը` Սփիւռքի Եւ Արցախի Միջեւ Մշակութային Կամուրջ Յուլիս 11-ին Համազգային հայ կրթական եւ մշակութային միութեան Արցախի գրասենեակին ու Պատմական միջավայրի պահպանութեան պետական ծառայութեան նախաձեռնութեամբ, «Տիգրանակերտ» պատմամշակութային արգելոցին մէջ տեղի ունեցած է Արցախի մշակութային-գրական տարեգիրքի շնորհահանդէսը: Ներկայ էին` Արցախի մշակոյթի, երիտասարդութեան հարցերու եւ զբօսաշրջութեան նախարար Լեռնիկ Յովհաննիսեանը, ՀՅԴ Արցախի Կեդրոնական կոմիտէի անդամ Սերգէյ Շահվերդեանը, Արցախի Ազգային ժողովի...

Վասպուրական` Ազգային Վերածնութեան Կեդրոն Վանի քաղաքամէջը եւ բերդը ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ - Ներսէս Պատրիարքի Հրաժարականին Մերժումը Եւ Աթոռին Վրայ Մնալու Կայսերական Հրաման Խրիմեան Հայրիկ, եւ իր կողքին` Մկրտիչ Փորթուգալեան եւ ռուսական հիւպատոս Կոստանդին Կամսարական, Վասպուրականի մէջ ազատագրական գաղափարներ դարբնեցին եւ ազատատենչ ու ռազմունակ երիտասարդ սերունդ մը դաստիարակեցին: Վանի կուսակալ Հասան փաշա քանիցս դիմեց Պոլիս` Բարձրագոյն դուռ, Կամսարականը հեռացնել տալու համար շրջանէն:...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Ազրպէյճանի իշխանութիւնները միշտ հետապնդած են ԵԱՀԿ-ի Մինսքի խմբակի ձեւաչափը տապալելը կամ առնուազն «բարեփոխելը»: Վերջինիս պարագային անոնց թիրախը եղած է ԵԱՀԿ-ի Մինսքի խմբակի եռանախագահութեան համեմատաբար տկար օղակը` Ֆրանսան: Պաքու շարունակ ջանք թափած է Ֆրանսան փոխարինելու այլ երկրով մը` նախընտրաբար Թուրքիայով կամ առնուազն Եւրոպական Միութեամբ: Առաջինը արցախեան գոյապայքարի առաջին օրէն իր խորհրդատուներով, կամաւորներով եւ մասնայատուկ ուժերով, ինչպէս նաեւ 1993-էն ի...

Հարցազրոյցը վարեց` ՍԻԼՎԻ ԱԲԷԼԵԱՆ Երէկ` երկուշաբթի, 15 յուլիս 2019-ին, աշխատանքի նախարար Քամիլ Պու Սլէյման, ճարտարարուեստի նախարար Ուաէլ Ապու Ֆաուր եւ Ընկերային ապահովագրական սնտուկէն ներկայացուցիչներ հանդիպում մը ունեցած են Լիբանանի ճարտարարուեստի մարզի սեփականատէրերու ընկերակցութեան պատուիրակութեան հետ, որուն մաս կը կազմէր նաեւ Լիբանանի Ճարտարարուեստի  մարզի սեփականատէրերու ընկերակցութեան դիւանի անդամ Նազարէթ Սապունճեանը, որ նաեւ աշխատանքի նախարարութեան Զբաղուածութեան ազգային կազմակերպութեան մէջ կը ներկայացնէ ճարտարարուեստի...

Սպարտակ Ղարաբաղցեանի հետ զրուցել է ԼՈՒՍԻՆԷ ԹԵՒՈՍԵԱՆԸ ՀՅԴ-ի անդամ, Համազգային հայ կրթական եւ մշակութային հիմնադրամի տնօրէն, լրագրող, հրապարակախօս, պատմաբան Սպարտակ Ղարաբաղցեանի հետ «Ապառաժ»-ը զրուցել է Հայաստանում տեղի ունեցած ժողովրդական ընդվզման մէկամեայ արդիւնքների, Հայաստան-արցախ տարանջատման վտանգների, Դաշնակցութեան անելիքների եւ պետականութեան պահպանման հարցերի շուրջ: ՀԱՐՑՈՒՄ.- Մօտ մէկ տարի առաջ հայ ժողովուրդը ընդվզեց, որի արդիւնքում ձեւաւորուեց նոր իշխանութիւն: Արդեօ՞ք տեղի ունեցածը կարելի է...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան Անթիլիասի տպարանէն 2019-ին լոյս տեսաւ Գուրգէն Վարդանեանի «Մշակոյթը Հայաստանի Առաջին Հանրապետութիւնում (1918-1920)» գիրքը, բաղկացած` 268 էջերէ: Խմբագիր` Շահան Գանտահարեան, հրատարակութիւն` «Խաչիկ Պապիկեան հրատարակչատան հիմնադրամ»-ի, թիւ 13: Գիրքը բաժնուած է երկու գլուխներու, կրթական համակարգը եւ մշակութային կեանքը: Վարդանեան կ՛ըսէ, որ 1918 մայիսին Հայաստանի Հանրապետութեան հռչակումը նոր շրջան բացաւ հայ դպրոցի պատմութեան մէջ: Ծանր ու դժուարին...

Միացեալ ազգերու կազմակերպութեան մէկ մասնիկն է ԵՈՒՆԵՍՔՕ -ն, հեռու` քաղաքականութենէ, հաւանաբար տէ ժիւրէ միայն, սակայն ո՛չ` տէ ֆաքթօ, որուն բնագաւառներն են մշակոյթը, կրթութիւնն ու գիտութիւնը: Բնականաբար, ՄԱԿ-ի հովանիին տակ գործելով, ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ն հետզհետէ աւելի աշխուժացած է եւ կը գործէ բազմաթիւ ենթաբաժանումներով: Վտանգի տակ գտնուող լեզուներէն մինչեւ հեռաւոր արահետներու մէջ կորսուած գիւղ մը կամ հնութիւն մը, իւրայատուկ պարի, եղանակի կշռոյթ մը կամ...

ՀԱՆՐԻԵԹ ԹՈՓՈՒԶԵԱՆ ՊԱՇՕՂԼՈՒ Թարգմանեց` ԱՆԻ ՄԵԼՔՈՆԵԱՆ Հայ Հոռոմները Երբ զբօսնում էինք Էղինի շրջակայ գիւղերով, հանդիպեցինք մի ժամանակաշրջան Արաֆում ապրած հայ հոռոմներին պատկանող եկեղեցիների: Որո՞նք էին այդ հայ հոռոմները: Յունական աղբիւրների համաձայն, նրանք հայերէն խօսող ու գրող յունական համայնքի ներկայացուցիչներն էին, որոնք յոյն ուղղափառ պատրիարքութեան եկեղեցական ծէսերը կատարում էին հայերէն ու թուրքերէն: Նրանց ծագման մասին կան տարբեր տեսակէտներ: Դրանցից առաջինը յոյն...

Ա. Ա. Արցախի Գանձասարի վանքն էր վերջերս ազրպէյճանական ապատեղեկատուական կատաղի արշաւին թիրախը, որ հայկական չէ, այլ խլուած է աղուանական եկեղեցիէն: Սուրբ Էջմիածնի ենթակայութեան տակ գտնուող Աղուանից կաթողիկոսութեան անուանումը շահագործելով` ազրպէյճանցիները նոյնիսկ միջազգային ընտանիքին կոչ կ՛ուղղէին` հաշուի առնելու «հայերու վարած բռնակցման եւ խեղաթիւրման քաղաքականութեան հետեւանքները»: Գանձասարի վանական համալիրին ուղղուած` Ազրպէյճանի նախագահի աշխատակազմի ղեկավար Ֆուատ Ախունթովի յերիւրած վարկածին յաջորդեց Վասպուրականի Գագիկ Արծրունի...