Յօդուածներ

ԴՈԿՏ․ ՄԱՐԻ ՌՈԶ ԱԲՈՒՍԷՖԵԱՆ   Երբեք չէի մտածի, որ մի օր մենք, մեր զաւակների հետ ապրելու ենք համաճարակի սարսափելի վտանգը, ամենազարգացած երկրում իսկ ապաւինելով մեր ճակատագրին: Աշխարհում յայտնուած ու անհետացած համաճարակներին, ինչպէս օրինակ ժանտախտին, որը կուլ տուեց Եւրոպայի կէսից աւելի ժողովրդին, որպէս ընթերցանութիւն, վէպ ու նովել ենք մօտեցել, զարհուրանքով կարդացել ու անցել, անշուշտ երախտապարտ իրենց կեանքի գնով դրա բուժումը գտած բժիշկ...

ԹԱՄԱՐ ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ Արուեստագիտութեան դոկտոր «Լինում է, որ ճշմարտութիւն են վաճառում սարքովի»,¬ զգուշացրել է Պարոյր Սեւակ: Այս վայրըսը այսօր մարդկութեան դէմ մտայղացող, տարածողները չղջիկներ են,¬ ասում է աշխարհի այսօրուայ «ճշմարտութիւնը»: Մարդիկ մահանում են: Մարդը մարդու կողմից բանտարկւում է իր սեփական տան մէջ, չառնչուելով  երկնքին, արեւին, բնութեանը, հեռու տիեզերքից, իր շնչած¬արտաշնչած կաղապարի մէջ` «չվարակուելու» համար: Ճշմարտութի՞ւն... սարքովի թէ՞... Այսօր, 21¬րդ դարում մարդկութիւնն...

ՊԱՐԳԵՒ ԱՒԱԳԵԱՆ Ո՞վ է մարդը։ Երբեմն գերի ու երբեմն բերրի։ Երբեմն յանցաւոր ու երբեմն դատաւոր։ Երբեմն տոկուն ու խօսուն ու երբեմն տկար ու սողուն։ Երբեմն թագաւոր ու երբեմն ալ սպասաւոր։ Երբեմն հրամանատար ու երբեմն ալ հաւաքարար։ Ահա այս բոլորին հանրագումարն է մարդը։ Չենք ուզեր խօսքը երկարել բացատրելու համար, թէ ինչ է մեր «ուղղութիւնը»։ Մեր ուղղութիւնը՝ այս տողերուն ընդմէջէն չէ որ...

ԿԱՐՕ ԱՐՍԼԱՆԵԱՆ Հրեղէն աչքերուն մէջ անցեալի հուրն էր, որ կը ճարճատէր այրելով բոլոր ցաւերը եւ նոյն աչքերով, Սուրիոյ պատերազմի տարիներուն, տեսած արհաւիրքը: Անյաղթ հասակով ու ժառանգած հաւատամքին կառչած մնացող՝ իւրօրինակ տղամարդ էր: Փոքր տարիքէն ճաշակած էր դառնութեան տեսակները, սակայն չէր համոզուած երբեք 2013-ի անսպասելի բաժանումին: Նոյն տարին, Օգոստոսի հրակէզ օրերուն, Աշոտին մայրը՝ Սեւան, ամուսնոյն դժբախտ մահէն ետք, կ’որոշէ անմիջապէս հեռանալ...

ԽԱՉԻԿ ՇԱՀԻՆԵԱՆ Բնազդական պահանջով մարդ արարածը միշտ ալ ձգտած է իրականացնել իր նպատակներն ու երազները, միաժամանակ ակնկալած է, որ իր ճիգերն ու մաքառումները պսակուին յաջողութեամբ։ Կեանքի մէջ անպակաս եղած են փորձութիւններն ու արհաւիրքները, որոնք անկանխատեսելի, հատու եւ անխնայ հարուածերով դառնացուցած ու վհատեցուցած են մարդ էակը։ Այսուհանդերձ մշտարծարծ յոյսեր եւ վարդագոյն տեսլականներ յարատեւօրէն գօտեպնդած են զայն, քաջութեամբ ու լաւատեսութեամբ համակելով անոր...

ՅՈՎԻԿ ՂԱԶԱՐԵԱՆ Վերջերս լրատուամիջոցներու առաջին էջերը գրաւող, մանրէէն ալ աւելի փոքր եւ անտեսանելի էակը՝ պսակաձեւ ժահրը, սկսած է հետզհետէ գրաւել մեր կեանքի բոլոր կողմերը։ Անոր ազդեցութիւնը անհատականէն ելլելով հասած է հաւաքականին եւ արդէն իսկ կը պարտադրէ ընկերային, ինչպէս նաեւ տեղական ու միջազգային տնտեսութեան ու քաղաքականութեան վրայ նոր չափանիշներ։ Այսօրուան աշխարհի ամէնէն ազդեցիկ տնտեսական խմբաւորումներէն երեքը՝ ԱՄՆ, Եւրոպական Միութիւն եւ Չինաստան...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Համաշխարհային նորայայտ համաճարակի` «Քորոնա» ժահրի օրերը կ’ապրինք: Մարդկութիւնը ամբողջ կը պայքարի` պահպանելու իր տեսակը, որակն ու դերակատարութիւնը այս երկրագունդին վրայ: Ճիշդ է, որ հազարամեակներու երկայնքին համաճարակներ «ողողած են» մարդ արարածին կեանքը, իսկ մարդ արարածը կրցած է շրջանցել նման աղէտալի ժամանակներ, այդուհանդերձ կը գիտակցինք, որ լինելութեան օրհասը կ’ուղեկցի մեզի եւ իր մագիլներով կը զգուշացնէ բոլորս` վատագոյն բեմագրութենէ: Յառաջադէմ գիտութիւնն...

ԿԱՐՕ ԱՂԱԶԱՐԵԱՆ «Իմ ուխտավայր Եռաբլուր, Հիմա աճիւն, լաւայ ես լուռ, Սակայն ընդմիշտ պիտի պոռթկաս Դաւերուն դէմ մարտեր, երազ...» ՍԱՐԳԻՍ ԿԻՐԱԿՈՍԵԱՆ Ամէն անգամ Հայաստան ուղեւորութեանս ընթացքին տարօրինակ զգացում մը կը պարուրէ հոգիս: Էութիւնս ամբողջութեամբ կ'եռայ, եւ իմ Հայաստան այցելութեանս ընթացքին անպայման կ'ուզեմ ուխտի երթալ, հաղորդուիլ մեր սուրբ նահատակներու ոգեղէն ներկայութեամբ: Առաջին ուխտս կը վերանորոգեմ մեր սրբադասուած նահատակներու յուշահամալիր` Ծիծեռնակաբերդ այցելութեամբ, իսկ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ   Հէ՜յ, ժողովուրդ, Միացեալ Նահանգներու նախագահն ու իր իմաստուն գործակիցները գտած են Պսակաձեւ ժահրին դէմ պայքարի նորագոյն հնարքը. որոշած են ծովուժի կարողութիւնները լծել... թմրեցուցիչի մագսանենգութեամբ զբաղողներուն դէմ, «թնդանօթները» ուղղել Վենեզուելլայի նախագահին ու նման անբաղձալիներու, որովհետեւ անոնք գործ-բան ձգած՝ կ'աշխատին թմրեցուցիչ հասցնել Միացեալ Նահանգներ...: Չորեքշաբթի, 1 Ապրիլի յետմիջօրէին, նախագահը, շուրջ հաւաքած պաշտպանութեան, արդարութեան նախարարներն ու ծովուժի հրամանատար մը, վարակին...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Թամփ միակը չէ... Հիմա՝ երբ աշխարհը սկսաւ սորվիլ, թէ ինչպէ՞ս կարելի է համակեցութեան ձեւեր գտնել Պսակաձեւ ժահրին հետ եւ փորձել յաղթահարել զայն, կ'արժէ մեր աչքերը տարածել կիզակէտէն քիչ մը անդին եւ յայտարարել, որ պէտք է յարգանք մատուցել առողջապահութեան մարզին մէջ գործող բոլոր անհատներուն, որոնք առաջին ճակատին վրայ կը պայքարին ամէն տեղ հասնելու կարող՝ անտեսանելի պատուհասին դէմ: Անոնք կը...

Յ. ՃԱՆՊԱԶԵԱՆ 28 Մարտ 1985-ին, Պէյրութի մէջ, հակադաշնակցական վարձկաններու կողմէ կ’առեւանգուէր եւ չբացայայտուած պայմաններու մէջ կը սպաննուէր ՀՅԴ պաշտօնաթերթ «Դրօշակ»-ի խմբագիր, ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ ընկեր Սարգիս Զէյթլեան: Հ. Յ. Դաշնակցութեան գաղափարական մտքի դրօշակակիր, պայքարի խրոխտ ղեկավար, եւ հայ ժողովուրդի անմահանուն զաւակներէն` ընկեր Սարգիս Զէյթլեանի առեւանգման եւ նահատակութեան 35-ամեակն է այսօր: Այս տարին, նախախնամութեամբ մը նաեւ կը զուգադիպի ընկեր Զէյթլեանի ծննդեան...

ՄԵԼԻՔ ԳԱՐԱԳԱՒՈՐԵԱՆ Առաջին հերթին, բնականաբար, մեր բոլորին մտածումները եւ ցաւակցական խօսքերը կ’երթան համաշխարհային մակարդակով տարածուող եւ մեծ աւերներ գործող «Քորոնա» ժահրին իբրեւ հետեւանք ցարդ արձանագրուած տասնեակ հազարներով զոհերուն պարագաներուն եւ նոյն համաճարակէն վարակակիրներուն` վերջիններուն մաղթելով շուտափոյթ ապաքինում: Ինչպէս նաեւ պէտք է խոնարհիլ բոլոր երկիրներու եւ պետութիւններու առողջապահական համակարգին սպասարկող իւրաքանչիւր նուիրեալի առջեւ, որ մէկ շունչով կը պայքարի «Քորոնա» ժահրին դէմ:...

ԿԱՐՕ ԱՂԱԶԱՐԵԱՆ Բժշկութեան նախահայր Հիփոկրատ «Համաճարակներու ընթացքին եւ այլ վտանգաւոր կացութիւններու ընթացքին պիտի կատարեմ իմ պարտականութիւններս` իբրեւ բժիշկ, մոռնալով անձս»: «Հիփոկրատի ուխտ» Բժշկութեան նախահայր Հիփոկրատի տասը կէտերէ բաղկացած «Ուխտը» որքա՛ն կը համընկնի վերջերս աշխարհին եւ Լիբանանի դիմագրաւած «Քորոնա» ժահրի համաճարակին ահաւոր կացութեան ի տես: Արդարեւ, իւրաքանչիւր բժիշկ երբ բժշկական ասպարէզը կ'ընտրէ,  այս ուխտը կը կատարէ` հաշուետու ըլլալով նախ իր անձին,...

«Ազատ օր» Որոշ ժամանակ ա­ռաջ, ­Յու­նաս­տան գտնո­ւե­ցաւ ա­րեւմ­տա­հա­յե­րէ­ն Ու­քի­փե­տիա­ բա­ժի­նի պա­տաս­խա­նա­տու Ազ­նիւ Ս­տե­փա­նեան, որ Հ.Կ.­Խա­չի ազ­գա­յին վար­ժա­րան­նե­րու խումբ մը ա­շա­կերտ­նե­րուն, ո­րոնք կը զբա­ղին Ու­քի­փե­տիա­յի բա­ժին­նե­րու խմբագ­րու­թեամբ, ներ­կա­յա­ցուց ծրա­գի­րի ըն­թաց­քը եւ ցոյց տո­ւաւ խմբագ­րու­մի ձե­ւե­րը։ Ան նաեւ «­Հա­մազ­գա­յին»ի Շրջ. վար­չու­թեան կող­մէ կազ­մա­կեր­պո­ւած հա­ւա­քին խօ­սե­ցաւ Ու­քի­փե­տիա­յի մա­սին եւ ծրա­գի­րը ծա­նօ­թա­ցուց հե­տաքրք­րո­ւող­նե­րուն։ Իր Ա­թէնք կե­ցու­թեան օ­րե­րուն, Ազ­նիւ Ս­տե­փա­նեան այ­ցե­լեց «Ա­զատ Օր»ի խմբագ­րա­տու­նը եւ...

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ Մէկը միւսէն հերթը խլելու ուժգնութեամբ հեռատեսիլի կայանները անընդհատաբար կը տեղեկացնեն վայրկեաններու արագութեամբ տարածուող «Քորոնա» ժահրի համավարակի մասին։ Վարակուածներու թիւը կ՛եռապատկուի ծաւալի իւրաքանչիւր օրուան թաւալումով։ Մահացողներու թիւը կը ծաւալի ժամական արագութեամբ։ Երկրագունդի վրայ չկայ երկիր մը, որ կրնայ խուսափիլ այս համավարակէն։ Աշխարհը ամբողջ վտանգուած է։ մարդկութիւնը ամբողջ կը դիմակալէ հասարակած թշնամի մը, որ անծանօթ է, անտեսանելի է, անշօշափելի է։...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Ամէն անգամ, երբ Ազրպէյճան ներխուժում կը կատարէ սահմանագծի հայկական կէտերէն ներս արիւնայեղութիւն և մահ սփռելով իր ճամբուն վրայ, հայկական կողմը կը դրուի արժևորում կատարելու դժուարին հարցին առջև։ Ինչպէ՞ս բնորոշել թշնամիի այս ոտնձգութիւնը։ Իսկապէս ի՞նչ կը փորձէ ընել թշնամին։ Ի վերջոյ գոյութիւն ունին համաձայնութիւններ, զինանդադարի նորմեր, միջազգային հովանաւորութեան տակ տրուած խոստումներ, որոնց տառացիօրէն -- և օրինակելի բծախնդրութեամբ -- կը...

«Եթէ Արցախի Ականազերծման Ծրագիրը Չեղարկուի՝ Կը Վճարենք Մարդկային Կեանքերով. Մենք Դա Թոյլ Չենք Տայ» «Միակ ուժը, որը շահագրգռուած է Արցախի մարդասիրական օգնութեան դադարեցմամբ, Բաքուն է: ԱՄՆ կառավարութիւնը բնական թշնամանք չունի Արցախի ականազերծման դէմ: Ականազերծումը երկար տարիներ եղել է Միացեալ Նահանգների գլոբալ առաջանահերթութիւններից մէկը: Պարզ տրամաբանութիւն է. եթէ ընդհանուր բանաձեւից հանենք Ադրբեջանի դիրքորոշումը՝ օգնութիւնը կը շարունակուի, քանի որ այն շատ ուժեղ...

Յ. ԼԱՏՈՅԵԱՆ Տեսէ՛ք: «Քորոնա» ժահրի համաշխարհային աղէտ նկատուիլն ու ամբողջ աշխարհը զօրաշարժի ենթարկելով հակաքորոնա միջոցառման կիրարկումը մենք տեսանք: Շատ յստակ տեսանք, որ ինչպէ՛ս տարբեր երկիրներու ղեկավարներ իրերայաջորդ հակասական ելոյթներով, խուճապով, անկարողութեամբ, մտքի, խելքի եւ կազմակերպական թափթփածութեամբ հանդէս եկան: Տեսէ՛ք մեծ պետութիւններու ղեկավարներուն անփառունակ եւ անհեռատես պահուածքը: Չէ՞ որ աշխարհի ամենահզօր պետութիւնն էր Միացեալ Նահանգները: Չէ՞ որ եւրոպական բժշկական համակարգը ամէնէն...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Օրուան խոշոր մէկ մասը կը վատնենք հետեւելով «Քորոնա» վարակի տարածման իւրովի եւ յաճախ անհիմն ենթադրութիւններու: Ի՞նչ կ՛ըսեն, մինչ այդ, վիճակագրական գծագիրները (graph): Համաշխարհային Պատկեր.-  Ընթերցողներէն ոմանք թերեւս կը հետեւին միջազգային կայքերու, ինչպէս «Worldmeter», ուր կը տեսնեն նման գծագիրներ: Կապոյտ (բարձր) գիծը կը ներկայացնէ վարակներու թիւը, իսկ ծիրանագոյն (ցած) գիծը` մահերու: Նկատել, որ աջ առանցքի (axis) միաւորները տասն...

ՍԻԼՎԻԱ ՍԷՐԱՅՏԱՐԵԱՆ 2019 տարեշրջանը փակուեցաւ բաւական իրարանցում ստեղծելով զանազան լրատուամիջոցներու մէջ, խիտ տողեր լեցնելով միջազգային ու տեղական թերթերուն էջերը եւ խճողելով հանրային ցանցերու երթը... Իրարանցումին մեկնարկը եղաւ Ամազոնեան անտառներու հրդեհը, ապա` Լիբանանի լեռնային շրջաններուն մէջ ծագած հրդեհը, հասնելով մինչեւ Լիբանանի ներքին եւ պետական իրարանցում, իսկ ոմանք հետաքրքրուեցան Աւստրալիոյ հրդեհով եւ ցաւեցան քուալաներու մահուան համար... Այս բոլորին պատճառով Լիբանանի իւրաքանչիւր շրջան,...