Յօդուածներ

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ 13 սեպտեմբեր 2017-ին «Հայաստանը Երկրագործակա՞ն, Ճարտարարուեստակա՞ն Թէ՝ Այլ Բնագաւառի Երկիր» յօդուածիս մէջ (1), միամտօրէն, անհաւատալի թուացող, ճարտասանական հարցում մը հարցուցած էի. «Եթէ մեր պատանիները եւ երիտասարդութիւնը ապագային գրասենեակներու մէջ համակարգիչին առջեւ նստած աշխատանք պիտի տանին, ո՞վ պիտի մշակէ հողերը, ո՞վ պիտի արածէ հօտերը եւ արջառը, ո՞վ պիտի զբաղի երկրագործութեամբ, ո՞վ պիտի ապահովէ երկրին անվտանգ պարէնաւորումը… Լիբանանի եւ Յորդանանի...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Անկասկած, որ Պէյրութի օրացոյցի 4 Օգոստոս, 2020-ը տակաւին երկար ատեն պիտի մնայ աշխարհի եւ յատկապէս հայութեան յիշողութեան մէջ՝ իբրեւ մեծ աղէտ եւ քաղաքական անորոշութեան եւ ընկերային մրրիկի արդիւնք: Այլ խօսքով՝ պատմութեան պատմական հարուած: Այս առթիւ, անկեղծօրէն երբեմն շատ երկար կը մտածեմ: Որովհետեւ քաղաքականութիւն կոչուած աղբանոցին մէջ տակաւին չարերն են, որ կը յաջողին բարձրացնել անմեղներու արիւնով թաթխուած վատութեան դրօշները: Անոր համար միշտ...

ՎԵՀԱՆՈՅՇ ԹԵՔԵԱՆ Հինգշաբթի էր, ժամը երկուքուկէսի մօտ, յանկարծ անսովոր հրացանաձգութիւն մը սկսաւ ահաւոր, անկասելի թափով։ Թաց մազերուս անձեռոց մը փաթթած խուժեցի վար, մերինները հասեր էին երկրորդ յարկի վերելակին առջեւ, ուր արդէն խռնուած էին շէնքին բնակիչները, քսանէն աւելի։ Քանթարիի մեր տունը կողոպտուելէ եւ հրկիզուելէ ետք, քանի մը ամիս Համրա կահաւորուած յարկաբաժինի մը մէջ ուրիշ տնազուրկներու դրացնութեամբ ապրելէ եւ ցոյցերու մասնակցելէ ետք,...

ԲԱԲԳԷՆ ՍԻՄՈՆԵԱՆ Բանաստեղծ, թարգմանիչ, մշակոյթի վաստակաւոր գործիչ Անչափ ցաւ եմ ապրում Պէյրութում տեղի ունեցած կործանարար պայթիւնի առիթով, որը մարդկային հարիւրաւոր կեանքեր խլեց, եղան նաեւ հազարաւոր վիրաւորներ: Առաջադէմ մարդկութիւնը անյապաղ պիտի դատապարտի այդ հրէշաւոր յանցագործութիւնը: Չարութիւնը ու ատելութիւնը կրկին գլուխ են բարձրացրել: Փարիզում տաճարներ են հրկիզւում, Պէյրութում պայթիւններ են տեղի ունենում, հայ-թուրքական սահմանին եւ Նախիջեւանում՝ զօրավարժութիւններ: Այս ամէնը յուշում է սրբապիղծ...

ՄԻՒՌՈՆ Ծ. ՎՐԴ. ԱԶՆԻԿԵԱՆ Մայրիներու ազատատենչ  երկիր, չքնաղ Լիբանան Հազարամեայ մշակոյթի,  լոյսի փարոս  գիտութեան Ասպնջական զաւակներդ  մթին օրեր ապրեցան Քաջակորով համբերատար, հուրէն, սուրէն դիմացան: Մոխիրներէն կենդանացար, յարեար կրկին Լիբանան։ Եղբայրասպան պատերազմներ կանաչ կեանքեր խլեցին Մթագնեցան, կործանեցան տուներ, շէներ թանկագին Հրկիզուեցան եկեղեցի, քանդ ու աւեր սփռեցաւ Գեղեցկազարդ, աղմկարար շէնշող, շէներդ ամայացաւ։ Մոխիրներէն կենդանացար, յարեար կրկին Լիբանան։ Փիւնիկեան հնադարեան կանաչ երկիր ծովափնեայ...

ԹՈՐԳՈՄ ԵՊՍ. ՏՕՆՈՅԵԱՆ Առաջնորդական փոխանորդ Ա.Մ.Ն. Արեւմտեան թեմի Օրեր առաջ, 4 Օգոստոս 2020ին Պէյրութի նաւահանգիստի պայթումը ցնցեց համայն աշխարհը: Սարսռազդեցիկ լուրերուն հետեւող բոլոր սրտցաւ մարդոց պէս հոգեպէս աղէտահար եղայ նաեւ ես: Պատահարը աննկարագրելի էր: Համատարած քանդում ու աւեր՝ Լիբանանի սրտին մէջ: Մահ ու արիւն, սուգ ու կական, ողբ ու անյուսութիւն եկան աւելնալու արդէն իսկ հիւծած, անգործութեան, սովի, թագաժահրի ճիրաններուն մէջ...

Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութիւն ԶԱՒԷՆ ՎՐԴ. ՆԱՃԱՐԵԱՆ Հայ եկեղեցւոյ վարդապետութեան, հաւատքին, հոգիին, ծէսին ու շարականին մէջ յատուկ եւ մեծ տեղ կը գրաւէ Աստուածամօր ներկայութիւնը: Մեր եկեղեցին կը հաւատայ Ս. Կոյս Մարիամի արագահաս բարեխօսութեան. ինչպէս կը յիշուի մեր աղօթքներէն մէկուն մէջ. «Եւ վասն Սրբուհւոյ Աստուածածնին բարեխօսութեանն, Տէր՛, ընկալ զաղաչանս մեր եւ կեցո զմեզ»: Աստուածածնայ արժէքը միայն Աստուածորդիին ծնունդ տալուն մէջ չէ,...

Յ. ՃԱՆՊԱԶԵԱՆ Լրատուական միջոցներէն ծանօթացանք Լիբանանի քաղաքամայր Պէյրութի սարսափազդու պայթիւնին պատճառով տեղւոյն բնակչութեան եւ հայ գաղութին ահաւոր վիճակին, ինչպէս նաեւ թագաժահրի առողջապահական, ընկերային ու տնտեսական ցաւալի խնդիրներուն։ Այս ուղղութեամբ, մեր մամուլի էջերէն երախտագիտութեամբ նաեւ տեղեկացանք Լիբանանի աղէտեալներուն օժանդակելու Հ.Յ.Դ. Գանատայի Կեդրոնական Կոմիտէի առած քայլերուն, նախ անոր հրաւիրած հանդիպումին, որուն ներկայ եղան Գանատայի Հայոց Թեմի Ազգային Առաջնորդարանի, Ազգային Վարչութեան, ՀՕՄի, ՀՄԸՄի եւ Համազգայինի Շրջանային Վարչութիւններու ներկայացուցիչները, եւ որոնք յանձն առին ամբողջական գործակցութեամբ օժանդակութեան աշխատանքը յառաջ տանիլ։ Ինչպէս նաեւ ակնածանքով կարդացինք՝ ՀՅԴ Բիւրոյի, ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն Մարմնի եւ ՀՕՄի կեդրոնական մարմինի հրապարակած կոչերը, Պէյրութի աղէտեալներուն օժանդակելու կապակցութեամբ։ Մայրաքաղաք Պէյրութի սարսափազդու, աւերակող պայթումին պատճառով ստեղծուած անկայուն վիճակին իբրեւ արդիւնք՝ լիբանանցի ժողովուրդը այսօր ենթարկուած է առողջապահական, ընկերատնտեսական քաոսային ծանր կացութեան։ ՆՍՕՏՏ Արամ Ա. Վեհափառ Հայրապետի թելադրանքով ու օրհնութեամբ, Լիբանանի Ազգային Առաջնորդարանին մէջ, նախագահութեամբ Լիբանանի Հայոց Թեմի հոգեւոր Առաջնորդ Գերշ. Շահէ Արք. Փանոսեանին եւ մասնակցութեամբ Հայ Կաթողիկէ, Հայ Աւետարանական համայնքներու պետերուն եւ ՀՅԴ-ի, ՍԴՀԿ-ի եւ ՌԱԿ-ի ներկայացուցիչներուն, ինչպէս նաեւ ՀՕՄ-ի, ՀԲԸՄ-ի եւ ՀԿԲՄ-ի ներկայացուցիչներուն, հաստատուեցաւ «Լիբանանահայութեան վերականգնումի մարմին»ը, կարգաւորելու համար աւերակուած օճախներու, եկեղեցիներու, միութիւններու եւ կազմակերպութիւններու կեդրոններու վերանորագման եւ շինարարական, ինչպէս նաեւ անօթեւաններու օգնութեան աշխատանքները, ընդհանրապէս կեդրոնանալով սննդամթերքի ապահովման, բժշկական ծառայութիւններու եւ կարգ մը դեղերու ապահովման աշխատանքներուն վրայ։ Ստեղծուած ծանրակշիռ կացութեան ի տես, Մարմինը կը ծրագրէ նաեւ օժանդակութիւններ տրամադրել հայ կարիքաւոր ընտանիքներուն, որոնց թիւը օր ըստ օրէ սկսած է աւելնալ, գլխաւորաբար գործազրկութեան, տնտեսական եւ առողջական անձուկ վիճակին պատճառով։ Այս ծիրէն ներս, ներկայ հանգրուանին, խիստ կենսական դարձած է համահայկական զօրակցութիւնն ու աջակցութիւնը, որոնք մեծապէս պիտի նպաստեն գաղութի վերականգնումին, վերաշխուժացման ու իր ստանձնած դերակատարութեան շարունակականութեան, միաժամանակ վերացնելու համար յուսաբեկումը, որ կրնայ առաջնորդել ոչ ցանկալի արտագաղթի եւ հայ գաղութի նօսրացման։ Հայկական տեղական կառոյցներու եւ հաստատութիւններու բնականոն կեանքի վերադարձը եւ ժողովուրդին հոգեբանական այս ծանր իրավիճակը շրջանցելու անհրաժեշտութիւնը կը կարօտին աշխարհացրիւ հայութեան բարոյական եւ նիւթական անմիջական ներդրումին։ Գործնական նկատառումներէ ելլելով, նպատակայարմար կը թուի ըլլալ, որ օժանդակութիւնները ըլլան գլխաւորաբար նիւթական, տրուած ըլլալով որ տակաւին նիւթականով կարելի է Լիբանանի մէջ ապահովել ամէն տեսակի սննդամթերք, դեղօրայք եւ ապաստանարան։ Թէեւ այսօր համեմատաբար անդորր վիճակի մէջ է աղէտուած Պէյրութը, սակայն Լիբանանցիներու մեծ թիւի մը անօթեւան մնալը, ինչպէս նաեւ աննախատեսելի բազմաթիւ այլ դժուարութիւնները կրնան հոգեբանական եւ տնտեսական ահաւոր տագնապի առաջնորդել Լիբանանն ու Լիբանանի հայ գաղութը, որուն կասեցման մէջ կենսական նշանակութիւն պիտի ունենան յատկապէս աշխարհի չորս կողմէ առաքուող նիւթական նպաստները։ Գիտակցելով թէ Սփիւռքի մեր իրականութեան մէջ հայ մշակոյթի եւ հայկական արժէքներու պահպանման ու յատկապէս հայապահպանման իմաստով կարեւոր նշանակութիւն ունեցած է Լիբանանը եւ տեղւոյն հայ գաղութը իր ուժականութեամբ անսակարկ ներդրում ունեցած է ու կը շարունակէ ունենալ համահայկական բոլոր ծրագիրներուն, թէ՛ գործնական եւ թէ՛ բարոյական իմաստով։ Գիտակցելով նաեւ, որ Գանատահայ գաղութը կրնայ սատարել Լիբանանի ներկայ աննախադէպ այս իրավիճակին, որպէսզի ամուր հիմերու վրայ մնայ գործունեայ լիբանանահայ գաղութը վստահ ըլլալով, որ այնքան ատեն, որ ան կը մնայ զօրաւոր, Սփիւռքի մեր ամբողջ կառոյցն է որ անպայման կը զօրանայ իրմով։ Եւ այդ մօտեցումով է նաեւ, որ հիմնական կարեւորութիւն կը ստանայ մեր ներդրումը համատարած նիւթական օժանդակութեան մեր մասնակցութեամբ։ Ամիսներ առաջ, Գանատահայոց Առաջնորդ՝ Տէր Բաբգէն Ս. Արք. Չարեանի եւ ՀՅԴ Գանատայի Կեդրոնական կոմիտէին կողմէ կեանքի կոչուեցաւ Լիբանանահայութեան Օժանդակութեան Գանատայի Մարմինը, մասնակցութեամբ Գանատայի Հայ կեդրոններու յարկին տակ գործող բոլոր Միութիւններուն, կազմակերպութիւններուն եւ Եկեղեցիներուն, Լիբանանի աղէտեալներուն օժանդակելու աշխատանքը լաւագոյնս համակարգելու եւ անյապաղ ընթացքի մէջ դնելու համար, որպէսզի անսակարկ ներդրումով եւ ուղեկից Միութիւններու եւ գաղութի անդամներուն մօտ քարոզչութեան ընդլայնումով, իրենց նիւթական նուիրատուութիւններով մասնակից դառնան ահազանգային այս աննախադէպ հանգանակութեան, որ այս հանգրուանին կարեւոր նշանակութիւն պիտի ունենայ համայն հայութեան համար։ Գանատահայութիւնը ինչպէս անցեալին, այսօր եւս օժանդակութեան հարազատի իր ձեռքը պիտի երկարէ աղէտահար Լիբանանին եւ մեր քոյրերուն ու եղբայրներուն, որոնք միշտ բարձր պահած են հայու աննկուն կամքը, անխորտակ ոգին ու շինարարի նկարագիրը՝ ի խնդիր պարզուած իրավիճակներու բարեփոխման եւ հիւրնկալ Մայրիներու երկիր Լիբանանի վերականգնումին ու վերակերտումին։ Այսօր, բացուած յայտարարուած է Լիբանանի Աղէտեալներու Օժանդակութեան հանգանակութիւնը, մասնակցին՛ք բոլորս, տա՛նք սրտանց հայ ազգի զաւակներուն համար միշտ իր թեւերը լայն բացած Մայրիներու երկիր Լիբանանին, որպէսզի կանգուն մնայ նաեւ հայոց քրիստոնէական հաւատքի եկեղեցիները, Աթոռանիստ կեդրոններն ու Առաջնորդարանները, կրթական օճախներն ու մշակութային կեդրոններն ու ակումբները, որոնք տակաւին կը շարունակեն դառնալ լուսաւոր փարոսը սփիւռքի մէջ տարածուած հայ ազգի զաւակներու ազգապահպանման կարիքներուն, ինչպէս նաեւ սատարելով վերանկախացած Հայաստանի ու Արցախի հանրապետութեան վերելքին եւ բարգաւաճումին։ 9 Օգոստոս, 2020 Թորոնթօ    

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Անշուշտ կանուխ է դեռ որեւէ վճռական դատողութեան համար լիբանանեան ճգնաժամի պատճառներու յստակացման խնդրով։ Կ՚իմանամ, որ լիբանանեան իշխանութիւններու մասնագիտական կառոյցները կը շարունակեն իրենց հետազօտութիւնները ապահովական մարզին մէջ հակառակ երկրի կառավարութեան հրաժարման փաստին։ Կը նշանակէ, թէ երկրի կառավարման համակարգը ամուր է եւ կը գործէ։ Պէտք է ողջունել այս երեւոյթը եւ մաղթել յաջողութիւն միշտ ի մտի ունենալով, որ այս անգամ գործ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Նախորդ սիւնակով, արձանագրեցին Լիբանանի այժմու կացութեան եւ անմիջական ապագայի հաւանականութեանց մասին հարցումեր, աչքի առջեւ ունենալով ներքին քաղաքական վիճակն ու տուեալները, մերթ ընթ մերթ մեր յիշողութեան առաձգական պարանը քաշքշելով դէպի մօտիկ եւ աւելի հեռու անցեալներ: Այդպէս ըրինք, որպէսզի պահ մը դուրս գանք վերջին օրերու-ամիսներու «կաշկանդումնէն», կացութիւնը դիտարկելու համար ժամանակի աւելի լայն տարածութեան մէջ, վերյիշելու կապակցութիւններ (շատ բնական է, որ...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Ֆրանսայի նախագահ Էմանուէլ Մաքրոն յայտնեց, որ իր երկիրը` գործակցաբար եւրոպացի գործընկերներու հետ, ներառեալ` Յունաստանը, ժամանակաւորապէս պիտի աւելցնէ Միջերկրական ծովուն մէջ իր ներկայութիւնը: Ան այս մասին յայտարարեց Յունաստանի վարչապետ Քիրիաքոս Միցոթաքիսի հետ հեռաձայնային հաղորդակցութենէ մը ետք` շեշտելով, որ Թուրքիան պէտք է վերջ  տայ արեւելեան Միջերկրականի շրջանին մէջ քարիւղի եւ բնական կազի պեղման միակողմանի աշխատանքներուն` այդպիսով ընդգծելով ֆրանսական քայլին գլխաւոր...

ԿԱՐՕ ԱՂԱԶԱՐԵԱՆ «Սակայն պէտք չէ մոռնալ իր վէրքերը դարմանելու համար լիբանանցիին բացառիկ կարողականութիւնը, եւ լիբանանցիին հետ` լիբանանահայութեան անվկանդ կամքը»: ՊՕՂՈՍ ՍՆԱՊԵԱՆ «Արեւելքի հարս», «Արեւելքի Զուիցերիա», «Փիւնիկի երկիր», «Լիբանան երկիր դրախտավայր» յորջորջումները եւ օտարներու հիացման արժանացող Լիբանանը, որ երբեմնի ապահով ու գեղեցիկ զբօսաշրջական, հնագիտական երկիր կը նկատուէր, վերջերս դարձեալ վերածուեցաւ աղէտահար գօտիի, ցաւի, ցասումի, ողբերգութեան երկրի: Մէկ խօսքով` Պէյրութի նաւահանգիստը հարուածող...

ԱՀԱՐՈՆ  ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Շատերուն  հաւանաբար  զարմանք   պատճառէ Պանք օթոմանի մասին այս  յօդուածը: Հայ  ժողովուրդի  պահանջատիրական պայքարին   հաւատարիմ  ոեւէ  գրող կամ անհատ կ'ենթադրեմ   նոյնը պիտի  ընէր: Քաղաքական, գաղափարական բոլոր  տարակարծութիւնները կ'անշքանան Մեծ երազի  ճանապարհին վրայ   ինկած  մեր   բոլոր  նահատակներուն յիշատակին առջեւ: Այսպէս  համոզուած եւ դաստիարակուած  եմ ընտանեկան յարկի տակ, նաեւ ՀԲԸՄ-ի Մելգոնեան  կրթական հաաստատութեան մէջ, ուր յատկապէս անզուգական «տնօրէնուհիս»՝ տիկին Սօսի Պետիկեանը,...

ՈՒԱՇԻՆԿԹԸՆ․- Անցեալ շաբաթ, Միացեալ Նահանգներու Մարդասիրական հարցերու ազգային հիմնարկը 238 դրամաշնորներ տրամադրեց երկիրին տարածքին իրականացուելիք ծրագիրներու համար։ 60,000 տոլարի դրամաշնորհ տրամադրելու որոշում տրուած է նաեւ միջնադարեան Հայաստանի մայրաքաղաք Անիի ուսումնասիրութեան նուիրուած հատորի մը, որուն հեղինակն է դոկտ. Հեղնար Զէյթլեան Ուաթընփաու։ «1001 Եկեղեցիներու Քաղաք» հատորէն առաջ, դոկտ. Զէյթլեան Ուաթընփաու հեղինակած էր «The Missing Pages. The Modern Life of a Medieval Manuscript...

ԱՐՄԵՆԱԿ ԵՂԻԱՅԵԱՆ 1.Գրադարձութիւն եւ տառադարձութիւն Ասոնք գրաբանական  երկու տաբեր կրթանքներ  (discipline) են, որ  շատեր չեն զանազաներ, եւ հետեւանքը կ’ըլլայ այլանդակ բառերու ու մանաւանդ անուններու  երեւումը գրաւոր խօսքի մէջ՝ մամուլ, գրականութիւն եւ այլն: Գրադարձել կը նշանակէ բառ  մը (գրութիւն մը) տառ առ տառ արձանագրել յատուկ  այբուբենով մը, որ կը կոչուի «գրադարձական միջազգային այբուբեն»: Սակայն ոչինչ կ’արգիլէ, որ  գրադարձումը կատարուի նաեւ  ազգային...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Վերոնշեալ խորագիրով, 21 օգոստոս 1920-ին ՀՅԴ պաշտօնաթերթ «Յառաջ»-ը Սեւրի դաշնագիրի ստորագրութեան լուրը կը հաղորդէ, որուն մասին արդէն գրած էի (1), նաեւ հետեւեալ թղթակցութիւնը կը կատարէ, որ արեւմտահայերէնով կը ներկայացնեմ. 1. Միացեալ Հայաստանի Անկախութեան Տօնակատարութիւնը, «Յառաջ» 21-8-1920: «Հինգշաբթի 19 օգոստոս 1920-ին Երեւանը կը տօնէր Միացեալ Հայաստանի դաշնագիրի ստորագրումը: «Կանուխ առաւօտուն, քաղաքը ստացած էր տօնական բնոյթ: Պետական, հասարակական հիմնարկութիւնները եւ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Պէյրութի նաւահանգիստն ու շրջակայ թաղամասերը քար ու քանդ ըրած՝ 4 Օգոստոսի պատմական պայթումէն ետք, շաբաթը չբոլորուած, վարչապետ Հասսան Տիապի կառավարութիւնը Երկուշաբթի, 10 Օգոստոսին հրաժարական տուաւ, ինչ որ իրողապէս նոր էջ մը բացաւ այն հակաճառութեանց ու քաղաքական հակամարտութիւններուն համար, որոնք այս երկիրը տագնապէ տագնապ կը տանին տարիներէ ի վեր: Ստեղծուած է իրավիճակ կը յիշեցնէ տղմուտ ջրափոսի մը մէջ ինկած...

Զ.Գ.Ղ. Այնճար գիւղաւանի «Հիւղը» բնակարանի բակը շուրջ 20 հոգի, կիրակի երեկոյեան 26 Յուլիս 2020-ին, հաւաքուած էին հաղորդուելու հայ Աշուղ Ջիւանիի երգերով ու բանաստեղծութիւններով , պահ մը մոռնալով թէ ինչ աւերներ կը գործէ «Քորոնա վիրուս» ըսուած համաճարակը, Լիբանանի եւ աշխարհի ամբողջ տարածքին: Մեծարենցեան երեկոներու  ութերորդ տարին էր արդէն: Եօթը առատութեան տարիներուն կը յաջորդէր սովի տարին: «Հիւղը» բնակարանին տէրերը առանց վհատելու վճռած...

Պէյրութի ահաւոր պայթումէն ետք, Լիբանանի մէջ տեղի ունեցող ժողովրդային ցոյցերուն եւ առհասարակ Լիբանանի քաղաքական-ընկերային իրավիճակին մասին «Հայաստանի հանրային ռատիօ»-ի աշխատակազմէն Կարէն Ղազարեան երկուշաբթի, 10 օգոստոս 2020-ին հեռաձայնային անջատ զրոյցներ ունեցած է կարգ մը անձնաւորութիւններու հետ, որոնց կարգին նաեւ` ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէի ներկայացուցիչ, երեսփոխան Յակոբ Բագրատունիի հետ: Այս առիթով «Հայաստանի հանրային ռատիօ»-ի հարցումներուն պատասխանելով երեսփոխան Բագրատունի նշեց, որ հայ համայնքը...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ 28 յուլիս 2020-ին «Գոլոս Արմենի» թերթը հրատարակեց չինացի փրոֆէսէօր՝ քաղաքագիտութեան դոկտոր, «Իսթ Չայնա Նորմալ (ուսուցիչներու) համալսարան»-ի «Կեդրոնական Ասիա Կեդրոն»-ի փոխ տնօրէն՝ Ուանկ Հայտոնկի յօդուածը. «Թուրքիոյ Բան-Թուրանական ձգտումները. հետեւանքները Չինաստանի համար» խորագիրով ռուսերէն յօդուածը (1): «Լուսաւոր Աւետիս» կայքէջը 1 օգոստոս 2020-ին անգլերէն թարգմանութիւնը հրատարակեց (2): Ստորեւ, կը ներկայացնեմ «Յուլիսեան պատերազմ»-ին վերաբերող այս ուշագրաւ յօդուածին հայերէն թարգմանութիւնը, աւելցնելով նկար եւ...