Յօդուածներ

ԼԵՒՈՆ ԱՐՏԱԶԵԱՆ Որոշ հարցի առնչութեամբ, ընդհանրացած է մեր ժողովուրդին մէջ ըսել` «Ո՛րքան մարդիկ, այնքա՛ն կարծիք» խօսքը: Սակայն անձի մը նկատմամբ կարծիք յայտնել, կը նշանակէ նկատի ունենալ երկու եզրեր. մարդը` իր նկարագիրով, եւ մարդը` իրագործումներով: Ծանօթ չէի տոքթ. Յարութիւն Նագուլեանի անձին, բայց անունին հանդիպած էի «Արծիւ»-ի էջերուն, ուր կ՛աշխատակցէի նաեւ ես: Չուշացաւ այն պատեհ առիթը, երբ գրականագէտ Երուանդ Տէր Խաչատրեանի միջոցով,...

ՄԿՐՏԻՉ ՄԱԶՄԱՆԵԱՆ Քանդակագործ, Հայաստանի պետական մրցանակի դափնեկիր Սիրելի՛ Յարութ, Մեծ նկարիչ ու բժիշկ, համեստութեան եւ պարկեշտութեան տիպար, գեղագէտ, ներուժի անսպառ աղբիւր, գիտելիքի շտեմարան, վերլուծութեան ինքնատիպ վարպետ, նկարիչ, նորարար: Կեցուածքդ` զուսպ, միշտ համեստ, աշխարհայեացքդ` անսահման լայն, ազգային, արդիական: Խօսքդ` համոզիչ, արդար, անբեկանելի, գոյնդ ու ծաւալդ տեղին` ներդաշնակ, գաղափարներդ` բազմակողմ ու ծանրակշիռ: Յարո՛ւթ, սիրելի՛ս, դու նուրբ էիր, բարի, միշտ կարեկից ու հաւատարիմ:...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Աշխատանքը բոլոր առաքինութիւնների մայրն է, ինչպէս ծուլութիւնը ծնող է ամենայն մոլութեան: ՂԱԶԱՐՈՍ ԱՂԱՅԵԱՆ Յունական դիցաբանութեան ծանօթները գիտեն, որ կիսաստուած հերոս Հերակլէսը  գերմարդկային ճիգ պահանջող 12 սխրանքներ իրագործեց: Եթէ Հայաստան-Արցախի այսօրուան իրականութիւնները աչքի առջեւ բերենք լայնքով ու երկայնքով (նաեւ սահմաններէն անդին տարածուող` դիւանագիտական, առեւտրական ու ռազմավարական դաշտերով), կը տեսնենք, որ Հայաստանի յառաջիկայ կառավարութեան ուսերուն պիտի իյնան շա՛տ աւելի տաժանակիր...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Իրանի Իսլամական Հանրապետութիւնը աւանդաբար Արցախի հարցի ուղղութեամբ ունեցած է հաւասարակշռուած դիրքորոշում, սակայն վերջին պատերազմի ընթացքին ու անկէ ետք իրանցի բարձրաստիճան պաշտօնատարներուն յայտարարութիւնները ցոյց տուին, որ Թեհրանը այդ աւանդական դիրքորոշումէն շեղած է: Այդ յայտարարութիւններուն վերջինը Քոմի մէջ եւ «Թուիթըր»¬ի ճամբով կատարուեցաւ Իրանի Նպատակայարմարութեան խորհուրդի քարտուղար Մոհսեն Ռեզայիի կողմէ: Անոր յայտարարութիւնները միայն հայկական կողմին չէին վերաբերեր, այլ նաեւ` Ռուսիոյ եւ...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Զաւակներ մեծցնելը, անոնց դաստիարակութեամբ եւ ուսումով զբաղիլը գիտակից ծնողներու համար միշտ հիմնական եղած է: Մարդիկ փնտռած են մանկավարժական ճիշդ մօտեցումներ` լաւագոյն արդիւնքը ստանալու համար: Աշխարհի ներկայ պայմաններուն մէջ այս հարցը աւելի հրատապ դարձած է եւ աւելի յաճախ կը քննարկուի մասնագէտներու կողմէ: Երբեմն արեւմտեան եւ արեւելեան մօտեցումները շատ կը տարբերին իրարմէ: Պի.Պի.Սի. Ֆիւչըր կայքի հրապարակած այս յօդուածը հետաքրքրական...

Երեւանի մէջ, խմբագրութեամբ վաստակաշատ պատմաբան Երուանդ Փամպուքեանի, լոյս տեսաւ հայդուկապետ, հայ ազատագրական պայքարի կարկառուն դէմքերէն Նիկոլ Դումանի անտիպ նամակներու հաւաքածոն, որ կը հանդիսանայ «Վէմ» համահայկական հանդէսի նոյնանուն մատենաշարի երրորդ թիւը: Հրատարակութիւնը իրականացած է  մեկենասութեամբ Նազարէթ Պարսումեանի` ի յիշատակ Հրայր Մարուխեանի, իսկ տպագրութիւնը կատարուած է  «Լուսակն» հրատարակչութեան կողմէ, Երեւան, 1000 տպաքանակով:  Այս էջով կը ներկայացնենք «Նիկոլ Դուման. նամականի» հատորին յառաջաբանը, զոր...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ «Ով իր հայրենիքը չի սիրում, իրաւունք չունի օտարներից սէր պահանջելու»: ՐԱՖՖԻ Մեկնակէտ ունենալով այն մտածումը, թէ Նիկոլ Փաշինեանի եւ գործակիցներու իշխանութիւն(ներ)ը իր դրամագլուխը սպառած-մսխած է, եւ թէ` Հայաստան պիտի ունենայ նոր իշխանութիւն, ընդվզող եւ վերականգնումի հորիզոններուն նայող իւրաքանչիւր հայ` Հայաստան-Արցախի եւ սփիւռքի մէջ, ինքզինք դէմ յանդիման կը գտնէ քանի մը անվիճելի հրամայականներու, մարտահրաւէրներո՛ւ: Առաջինը` ԱԶԳԱՅԻՆ ՄԻԱՍՆՈՒԹԵԱՆ վերականգնումն է,...

ԱՆԻ ՄԵԼՔՈՆԵԱՆ Ինչպէս գիտենք, 100 տարի առաջ այս օրերին, ընդամէնը դեռ երկու ամիս խորհրդայնացուած Հայաստանում խորհրդային իշխանութիւնների վարած քաղաքականութեան պատճառով բռնկուեց փետրուարեան ապստամբութիւնը: Հայոց բանակի սպաների, ազգային ու պետական գործիչների նկատմամբ բռութիւններն ու հալածանքը, ինչպէս նաեւ, այսպէս կոչուած, «ռազմական կոմունիզմի» քաղաքականութիւնը ի վերջոյ յանգեցրին ժողովրդական ընդվզման: Փետրուարեան ապստամբութեան սկզբի, ընթացքի ու աւարտի մասին ի հարկէ չենք խօսի, քանզի քննարկման այլ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Յունաստան  «Արցախը Պատերազմէն Ետք» Վաւերագրական Ժապաւէնի Առցանց Ցուցադրութիւն Կազմակերպութեամբ ՀՅԴ Յունաստանի Հայ դատի յանձնախումբին, 28 փետրուարին կատարուեցաւ «Արցախը պատերազմէն ետք» վաւերագրական ժապաւէնին առաջին առցանց ցուցադրութիւնը: Յոյն հանդիսատեսներուն համար յատկապէս պատրաստուած այս ժապաւէնը խտացուած ձեւով կը նկարագրէ Արցախի դէմ Ազրպէյճանի կողմէ սանձազերծուած պատերազմի թէժ օրերը, 44 օրուան ընթացքին կատարուած ծանր յարձակումները, Ազրպէյճանի կողմէ Արցախի վրայ գործուած պատերազմական անմարդկային...

Հայաստանի Հանրապետութեան զինեալ ուժերու գլխաւոր շտաբի պետի պաշտօնանկման վարչապետական որոշումի նախագիծը երկրորդ անգամ չստորագրելով, ըստ էութեան, հանրապետութեան նախագահը ստորագրեց պաշտօնանկութիւնը: Պաշտօնանկման իրաւակարգը կ՛առկախուէր,  եւ այդպիսով անոր վաւերականութիւնը խնդրոյ առարկայ կը դառնար, եթէ  նախագահը, հակասահմանադրական տարրեր գտնելով որոշումի նախագիծին մէջ, զայն ուղարկէր Սահմանադրական դատարան: Այդպէս չեղաւ սակայն: Հիմա տեսնենք, թէ Սահմանադրական դատարանին չուղարկելու հանրապետութեան նախագահին որոշումը աւելի իրաւակա՞ն նախադրեալներ ունի, թէ՞...

ՍԱԳՕ ԱՐԵԱՆ Փաշինեանի կողմէ նախորդ շաբաթներուն կատարուած յայտարարութիւնները աւելիով կը լայնցընեն այն փոսը, որուն մէջ պիտի իյնայ անձամբ ինք: Ինչո՞ւ, որովհետեւ վերջին զարգացումները բոլոր իմաստներով ցոյց սկսած են տալ, որ Փաշինեան կամաց-կամաց պիտի մնայ առանձին, այն «շուարած» դրամագլուխին հետ, որ կը շարունակէ իր ետեւէն քալել: Յստակ է նաեւ, թէ քաղաքական խմորումներու ընդհանուր կիզակէտին մէջ կայ շատ «կարծր» եւ տեղին մօտեցում,...

ԿԱՐՕ Վ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Անցեալ դարու սկիզբէն մինչեւ մեր օրերը քեսապահայութեան գլխաւոր եկամուտը գիւղատնտեսութիւնն էր, եւ` իբրեւ պարտիզպաններ, այդ ժամանակաշրջանի սկիզբը մշակած են թթենի` օգտուելով անոնց տերեւներէն, շերամապահութեան կամ շերամաբուծութեան նպատակով: Ասոր զուգահեռ, ոմանք զբաղած են արհեստներով, երկաթագործութեամբ, ատաղձագործութեամբ, զինագործութեամբ, եւ սահմանափակ թիւով անձիք զբաղած են առեւտուրով: Ֆրանսական գաղութատիրութեան սկիզբը սկսած են զբաղիլ ծխախոտի եւ դաբնիի ծառերու մշակումով: Ծխախոտը կը վաճառուէր...

ՇԱՆԹ ՍՐԿ. ԳԱՏԵՀՃԵԱՆ Դպրեվանք կաթողիկոսութեան Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Պահքը առողջութեան լաւագոյն ու անհրաժեշտ դեղը կը պարգեւէ պահեցողին: Ան անուշաբոյր վարքով կը ցամքեցնէ ու կ՛անհետացնէ ժահահոտութիւնը եւ կենդանութիւն կը շնորհէ հիւանդներուն, որոնք մեղքով ապականած ու պղծուած են: Առողջութենէն ետքն ալ սուրբ, անարատ եւ անբիծ կեանք մը կը յայտնաբերէ նոր բժշկուած անձին մէջ: Նոր առողջացած հիւանդը իր այդ սուրբ կեանքով պիտի կարենայ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ  Մահացաւ Նուիրեալ Դաշնակցական Խաչիկ Մուրադեան Երկարատեւ հիւանդութեան պատճառով մահացաւ նուիրեալ դաշնակցական, երկար տարիներ կրթական ոլորտին մէջ գործած մշակ Խաչիկ Մուրադեան: Արցախեան ազատամարտի օրերուն ան խոնարհաբար ծառայեց հայրենիքին, առանց որեւէ ցուցականութեան: Եղաւ իր ընտրած գաղափարախօսութեան ու կազմակերպութեան խոնարհ ծառան, մնաց ոեւէ ընկերոջ ամէնէն դժուար պահուն օգնողն ու աջակցողը: Նորագիր ՀՕՄ-ականներ Ուխտեցին Ծառայել Հայրենիքին Պռոշեանի «Զօրաց» պանթէոնին մէջ 8...

Նատիր Խանի Արշաւանքները Եւ Շամախիի Գրաւումը ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Արցախի Հայկական Զօրքերու Օժանդակութիւնը Պարսկական Բանակին Գանձակի հայոց Սուրբ Յովհաննէս եկեղեցին Արցախի եւ Գանձակի շրջաններուն մէջ կեդրոնացած օսմանեան տասնեակ հազարաւոր զինուորներ 1733-ի Մեծ Պահքի առաջին գիշերը ոչնչացուած էին արցախցիներուն կողմէ: Մինչ այդ, Երից Մանկանց վանքի Ներսէս կաթողիկոս նամակով դիմած էր Կովկասի ռուսական զօրքերու հրամանատար զօրավար Լեւաշովի, թրքական լուծէն ազատագրուելու համար Արցախի աջակցելու...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ «Ու պիտի գայ հանուր կեանքի արշալոյսը...» Յ. ԹՈՒՄԱՆԵԱՆ Երբ օդանաւի, շոգեկառքի կամ նաւային արկած մը տեղի ունենայ, իյնան զոհեր ու վիրաւորներ, անմիջապէս բազմաճիւղ քննութիւններ կը բացուին, ստուգելու համար աղէտին պատճառը, ճշդելու` պատասխանատուն(երը), յանցաւորներուն դէմ որդեգրելու պատժական քայլեր, բայց այս բոլորէն անդին` ճիգ կ'ըլլայ, որ ինչպէ՞ս եւ որքանո՞վ կարելի է դարմանել հետեւանքները, հատուցում կատարել վնասուողներուն, կանխարգիլել կրկնութիւնը: Քննութեան տեւողութենէն...

ՀՐԱՆԴ ՄԵԼԻՔ-ՇԱՀՆԱԶԱՐԵԱՆ Չնայած արցախեան երկրորդ պատերազմի աւարտից աւելի քան երեք ամիս է անցել, հայկական պետութիւնները շարունակում են ամէն օր նոր կորուստներ կրել: Այս իրողութիւնն այնքան էլ հասկանալի չէ ժողովրդի համար: Մարդիկ կարծում էին, որ նոյեմբերի 10-ի տխրահռչակ եռակողմ յայտարարութիւնը, որքան էլ այն անբարենպաստ լինէր հայկական կողմի համար, այնուամենայնիւ պէտք էր որոշակիօրէն կայունացնէր իրավիճակը Հայաստանի եւ Արցախի սահմաններում: Բայց ժամանակը ցոյց...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ «Կեցցէ՛ Ազատագրուած Հայրենիքը», (1) այս է ենթախորագիրը «Ազատ Հայաստան»-ի 20 փետրուար 1921-ի, «Փետրուար 18-ի պատմական օրը» խորագիրին տակ, պոլշեւիկներուն դաժան լուծէն ազատած Երեւանի առաջին օրուան նկարագրականը: Ստորեւ` արեւմտահայերէնը. 1. «Կեցցէ՛ Ազատագրուած Հայրենիքը» թղթակցութիւնը, «Ազատ Հայաստան», 20-2-1921: «Վերջին հոգեվարքի օրերուն յուսահատական ճիգեր կը թափէին «Կոմունիստ» կոչուած թափթփուքները` բանտերն ու բազմատեսակ չեկաները մեր լաւագոյն ընկերներով` «հակայեղափոխական» կոչուածներով» լեցնելով: (Որքա՜ն կը...

ՏԻԳՐԱՆ ՊԷՕՃԷՔԵԱՆ Ներքին ապահովութեան ուժերու ընդհանուր տնօրէն զօր. Իմատ Օսմանի վերջերս յղեց շրջաբերական մը` ներքին ապահովութեան ուժերու սպաներուն եւ զինուորներուն հաստատելով, որ Լիբանանի մէջ թրքական դեսպանատան հետ գործակցաբար թրքերէն լեզուի ուսուցման առցանց դասընթացքներ պիտի կատարուին: Սոյն որոշումը ո՛չ տրամաբանական է, ո՛չ ալ համոզիչ, անոր ոչ մէկ պատճառ կայ: Իսկ եթէ այս որոշումի գործադրութեան դէմ չդնէ Լիբանանի կառավարութիւնը, ապա քանի մը...

ԱՐԱ ՆՌԱՆԵԱՆ 2018 թուականի գարնանը, երբ արդէն կանխորոշուած էր «ժողովրդի թեկնածուի» ընտրութիւնը վարչապետի պաշտօնում, յայտնի հեռուստատեսային հարցազրուցավարին հիւրընկալուել էր իշխանութեան ձգտող խմբակի պատասխանատու ներկայացուցիչներից, որն այն ժամանակ դեռ ոչ թէ փողկապով պաշտօնեայ էր, այլ կարճաթեւ մարզաշապիկով երիտասարդ: Հարցին, թէ` ինչպէ՞ս էք պատրաստւում ղեկավարել երկիրը, քանի որ ոչ փորձ ունէք, ոչ էլ գիտելիք, նա պատասխանեց, որ իրենք չեն պատրաստւում ղեկավարել երկիրը:...