Յօդուածներ

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ . «Կելափ» միջազգային ընկերակցութեան կողմէ 26-28 մայիս 2022-ին կատարուած հարցախոյզի մը համաձայն, Հայաստանի հարցուած քաղաքացիներու 89,3 տոկոսը ներկայացնողները ըսած են, որ իրենց համար անընդունելի է, որ` «Արցախի բնակչութեան տրամադրուի ազգային փոքրամասնութեան կարգավիճակ Ազրպէյճանի կազմին մէջ»: Հարցուածներուն միայն 4,4 տոկոսը զայն նկատած է ընդունելի: Հարցուածներուն 51 տոկոսը բացասաբար վերաբերած է 22 մայիսին Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ  Միացեալ Նահանգներ «ՀՅԴ Ծրագրի Եւ Գաղափարաբանութեան Հարցեր» Նիւթով Խորհրդաժողով Փասատինայի Մէջ Հովանաւորութեամբ Արեւմտեան Ամերիկայի Կեդրոնական կոմիտէին եւ կազմակերպութեամբ Փասատինայի «Լեռնավայր» կոմիտէին, շաբաթ, 18 յունիս 2022-ին տեղի ունեցաւ յատուկ խորհրդաժողով` ՀՅԴ ծրագրի եւ գաղափարախօսութեան զոյգ նիւթերու շուրջ: Բացման խօսքով հանդէս եկաւ «Շանթ» ուսանողական միութեան ներկայացուցիչ  Դանիէլ Օհանեան: Ան խօսեցաւ վերոյիշեալ նիւթերու այժմէականութեան մասին, ապա բեմ հրաւիրեց օրուան զրուցավար Լալէ...

Յունիսի 15-ին ՀՀ 2021թ. պետպիւտճէի կատարողականի ներկայացման եզրափակիչ ելոյթի առիթն օգտագործելով` վարչապետի պաշտօնը զբաղեցնող Նիկոլ Փաշինեանը, ամբողջութեամբ շեղուելով օրակարգից, ՀՀ ԱԺ ամպիոնից հերթական անգամ փորձեց արդարանալ: Նախեւառաջ Փաշինեանը վկայակոչեց ՀՀ պիւտճէի հաշուին Արցախին գումարներ յատկացնելու փաստը` ներկայացնելով որպէս ՔՊ-ական խմբակի կողմից Արցախը ուշադրութեան կենտրոնում պահելու եւ Արցախից չհրաժարուելու վկայութիւն: ՀՀ-ի կողմից միշտ էլ պետական վարկի անուան տակ գումարներ են յատկացուել...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Ռուսիոյ եւ Ուքրանիոյ միջեւ բանակցութիւնները դադրած են մայիսի կէսէն ի վեր, եւ կողմերը զիրար կը մեղադրեն անոնց տապալումին համար: Ռուսիան կը պնդէր Ուքրանիայէն մեծ տարածքներու վրայ իր վերահսկողութեան պահպանման, իսկ Ուքրանիան կը մերժէր` հաւատալով, որ Արեւմուտքի աջակցութեամբ կրնայ ազատագրել զանոնք: Այժմ ընթացքի մէջ է բանակցութիւններու վերականգնման եւ Ուքրանիոյ հակամարտութեան էջը փակելու համար առաջարկուող լուծումի մը սկզբունքին ջատագովումը: Միացեալ...

Ինչպէս նախապէս փոխանցած էինք, Արամ Ա. կաթողիկոսի հռչակած «Սփիւռքի տարի»-ին նուիրուած Հոլիվուտի Ս. Կարապետ մայր եկեղեցւոյ համալիրին մէջ 12 մայիսին տեղի ունեցաւ մշակութային ձեռնարկ մը: Եկեղեցիի հոգեւոր հովիւ Վիգէն Ա. քհնյ. Վասիլեանի խորհրդատուութեամբ, Ռոզ եւ Ալեք Փիլիպոս ազգային վարժարանին կողմէ պատրաստուած ձեռնարկը ընթացաւ հայ երգով ու պարով, ասմունքով, ինչպէս նաեւ սփիւռքի ամենակենսունակ` Լիբանանի համայնքի պատմութեան ներկայացումով: Օրուան բանախօսն էր ազգային...

«Զօրեան» հիմնարկի` Հայոց ցեղասպանութեան բանաւոր պատմութեան հաւաքածոյի հարցազրոյցներէն մէկուն` Օրորա Մարտիկանեանի վերաբերող հարցազրոյցին հիման վրայ պատրաստուած է «Արշալոյսի լուսաբացը» շարժանկարը (animation) ժապաւէնը, որ մասնակցեցաւ «Էննեսի» շարժապատկերի միջազգային փառատօնին: Այս մասին հաղորդեցին «Հայաստանի Զօրեան հիմնարկ» հետազօտութիւններու եւ զարգացման միջազգային հիմնարկէն: Հիմնարկը նաեւ տեղեկացուց, որ «Արշալոյսի լուսաբացը» վաւերագրական շարժանկար է Արշալոյս-Օրորա Մարտիկանեանի կեանքին մասին: 1915-ին, ընդամէնը 14 տարեկանին ան ապրած է Հայոց...

Յունիս 10-ին Երեւանի Կոմիտասի անուան սենեկային երաժշտութեան տան մէջ տեղի ունեցաւ 12-ամեայ դաշնակահար, երգահան  Ալեքս Գէորգեանի համերգը, որուն ընթացքին ներկայացուեցան Կոմիտասի ստեղծագործութիւններուն իր մշակումները: Շնորհահանդէս-համերգի ընթացքին կայացաւ անդրանիկ ներկայացումը Ալեքս Գէորգեանի «Լուս Ա» ալպոմին, որ նուիրած է իր տատիկին` Զինա Պաղտասարեանին: Ձայնասկաւառակը պատանի երաժիշտին շուրջ քառամեայ աշխատանքին արդիւնքն է: Նախագիծին մտայղացումը ամբողջութեամբ Ալեքսինն է` սկսեալ Կոմիտասի ստեղծագործութիւններու ընտրութենէն մինչեւ այն...

Գարեգին Բ. Ամենայն Հայոց կաթողիկոսը յունիս 15-ին Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինի մէջ ընդունեց Իրաքի հայոց թեմի նորընտիր առաջնորդ Օշական վրդ. Կիւլկիւլեանը, թեմի Կեդրոնական վարչութեան ատենապետ Մելքոն Մելքոնեանն ու Իրաքի Պասրա քաղաքի Սուրբ Աստուածածին եկեղեցւոյ ատենապետ Խաժակ Վարդանեանը: Այս մասին հաղորդեցին Մայր Աթոռի տեղեկատուական համակարգէն: Հանդիպումին Ամենայն Հայոց կաթողիկոսը իր օրհնութիւնն ու բարեմաղթութիւնները փոխանցեց հայր սուրբին` շնորհաւորելով առաջնորդ ընտրուելու առիթով: «Խօսելով...

Սկաուտական աշխատանքներու աշխուժացման, առաջնորդ սկաուտներ պատրաստելու առաքելութեամբ Արցախ կը գտնուի ՀՄԸՄ-ի սկաուտական խմբապետուհի Մարօ Քէշիշեանը: Քէշիշեան յառաջիկայ 5 ամիսներուն պիտի աշխատի Արցախի երիտասարդ սկաուտներուն հետ, որոնց հետ առաջին հանդիպումը կայացաւ յունիս 17-ին Արցախի Մեսրոպ Մաշտոցի անուան գրադարանին մէջ: Հանդիպումին ներկայ գտնուեցան` ՀՄԸՄ Արցախի մասնաճիւղի վարչութեան անդամներ, Արցախի կրթութեան, գիտութեան, մշակոյթի, մարմնակրթութեան նախարարութեան ներկայացուցիչներ եւ սկաուտներ:

Հայաստանի Թէքէեան մշակութային միութեան նախաձեռնութեամբ կայացաւ Մաղաքիա արք. Օրմանեանի «Խոհք եւ խօսք» գիրքին շնորհահանդէսը: Գիրքը վերահրատարակուած է երկրորդ անգամ, 93 տարի յետոյ, Օրմանեան սրբազանի մահուան 100-ամեակին առիթով: «Խոհք եւ խօսք» գիրքը կը ներկայացնէ ազգային-եկեղեցական գործիչ, պատմաբան, Հայ եկեղեցւոյ դաւանաբանութեան անգերազանցելի տեսաբան, Կոստանդնուպոլսոյ հայոց պատրիարք Մաղաքիա արք. Օրմանեանի կեանքին եւ գործունէութեան կարեւորագոյն դրուագները: Անոնք կը ներառեն սրբազանին ուսումնառութենէն մինչեւ պատրիարքական շրջանը`...

Աղապէյիմ Աղա Ջաւանշիր` Արքունի Հարէմին Մէջ ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Աղա Մոհամէտ շահին սպանութենէն (17 յունիս 1797) ետք պարսկական բանակը խառնիխուռն հեռացած էր Շուշիէն, իսկ Իպրահիմ Խալիլ խան գիւլեաթաղցի Ռուստամ բէկի աջակցութեամբ վերադարձած էր Ղարաբաղ: Պարսկաստանի մէջ խառնակ վիճակ ստեղծուած էր եւ գահակալական կռիւներ կը մղուէին: Սատէգ խան Շիկակի, որ Ղազուինի մէջ կեդրոնացած` կը փորձէր չէզոքացնել Ղաջար արքայատոհմը, իր եղբայրներ Ջաֆար Ղուլի...

ԴԵՐԵՆԻԿ ՄԵԼԻՔԵԱՆ «ԱԼԻՔ» ՕՐԱԹԵՐԹԻ ԳԼԽԱՒՈՐ ԽՄԲԱԳԻՐ Մինչ փաշինեանական իշխանաւորները մեծ հրճւանք են ապրում «Դիմադրութեան» շարժման կիզակէտ Ֆրանսիայի հրապարակից վրանների հաւաքման առթիւ ու դա համարում են շարժման պարտութիւնն ու իրենց յաղթանակը, ալիեւը նոր յոխորտանքների դիմելով ՝ կրկին «Զանգեզուրի միջանցք»-ի յօգուտ Բաքւի ապաշրջափակման մասին է բարձրաձայնում։ Դեռ աւելին՝ սպառնում է նոր պատերազմով, եթէ Հայաստանը տւեալ «միջանցք»-ի օգտագործմանը որեւէ կերպ խոչընդոտ հանդիսանայ…: Նշենք...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Մարդկային ընկերութեան քաղաքական միտքի հոլովոյթին մէջ 19-րդ դարը անկիւնադարձային եղաւ: Անիկա անկիւնադարձային եղաւ, որովհետեւ յաջողեցաւ պսակել ազատականութեան քաղաքացիական ազատութիւններն ու հիմնական իրաւունքները` ժողովուրդներու ազգային իղձերուն հետ: Ասոր վկաներն էին Եւրոպայի մէջ տեղի ունեցած 1848-ի յեղափոխութիւնները, որոնք կը միտէին ստեղծել ազգային պետութիւններ` հիմնուած ազատական-համամարդկային արժէքներու վրայ: «Ազատական ազգայնականութիւն» գիրքի հեղինակ Եաէլ Թամիր եղած է իսրայէլեան Քնեսեթի անդամ` կեդրոն-ձախ Աշխատաւորական...

 ՄՈՎՍԷՍ ԾԻՐԱՆԻ Պոսթըն, 1979, յունիսի վերջ: Ուսանողական տարիներուս Պոսթընի մէջ հանդիպած էի մեր ընկերուհիներէն մէկուն` Մարալի հօրը, որ մասնագիտութեամբ հոգեբան էր (Ph.D), եւ որուն բնակարանը ամիսէ մը աւելի մնալու պատեհութիւնը ունեցանք: Ան եղած էր որբանոցային դասընկերը Այնճարի Յառաջ վարժարանի իմ մարմնակրթութեան ուսուցիչիս` Անդրանիկ Քենտիրճեանին (Ընկըլըզմանին): Այս հանգամանքը պատճառ մը աւելի եղաւ, որ ընտանեօք մեզ (զիս եւ ընկերս` Մարտիկ Պոյաճեանը)  ընդունին...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Երեւանի «Արմաւ» հրատարակչատունէն 2021-ին լոյս տեսաւ «Պետրոս Դուրեանը վաւերագրերում եւ ժամանակակիցների յիշողութիւններում» գիրքը, աշխատասիրութեամբ` Ալպերթ Շարուրեանի: Ժողովածուն կ՛ամփոփէ Պետրոս Դուրեանի կեանքին ու ստեղծագործութեան վերաբերող վաւերագիրներ ու յիշողութիւններ, որոնք կը բովանդակեն կենսագրական ու ստեղծագործական բնոյթի բազմաթիւ կարեւորագոյն փաստեր: Ծննդեան վկայագիրին մէջ արձանագրուած է, որ ան ծնած է 25 մայիս 1851-ին եւ որդին է Տեմիրճի Աբրահամի. կնքահայր` Պօղոս, մկրտող քահանայ`...

Պատրաստեց` ՔՐԻՍՏ ԽՐՈՅԵԱՆ  Ատելութիւնը ուժեղ բացասական յոյզ մըն է, բայց` բառ մը, որ դիւրին է ըսել: Օրինակ, մեզմէ շատերը կը դաւանին, որ իրենք կ՛ատեն հասարակական այս կամ այն գործիչը, օրինակ` քաղաքական գործիչները: Բայց այս օրերուն մէկը կրնայ միայն թերթել ընկերային ցանցերը` այլոց դիմաց ատելութեան յայտարարութիւններ գտնելու համար: Այսպիսով, ուրեմն, արդեօ՞ք մարդիկ մեծապէս կապուած են այս յոյզին` ատելութեան: Medical News Today-ը ուսումնասիրած...

Միջազգային, տարածաշրջանային եւ լիբանանեան իրադարձութիւններու քաղաքական ընթերցումը որոշ զուգահեռներ եւ կապեր կը նկատէ տարբեր մակարդակներու վրայ: Վարչապետի նշանակման պարտադիր խորհրդակցութիւններու թուականի ճշդումը  այս պարագային պարզ սահմանադրական ընթացակարգի յարգումի փուլ չէ: Կը թուի, որ համոզիչ է գործող վարչապետին նշանակումը: Այս ինքնին կ՛ենթադրէ ո՛չ միայն համալիբանանեան ընդհանուր համախոհութիւն, այլ նաեւ առնչուած պետութիւններու  ընդհանուր համաձայնութիւն վարչապետի անձին շուրջ: Վարչապետին հիմնական գործառոյթն ու առաքելութիւնը...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ 15 յունիս 2022-ին Ազգային ժողովի գարնանային նստաշրջանի վերջին նիստին (ամառնային արձակուրդէն առաջ), որ յատկացուած էր 2021 թուականի պիւտճէի կատարողականի հաշուետուութեան, Նիկոլ Փաշինեան հանդէս եկաւ եզրափակիչ ելոյթով: Ելոյթը գրեթէ կապ չունէր պիւտճէին հետ: Արցախին տրամադրուած յատկացումներու աննախընթաց ծաւալներու մասին նշումէ մը ետք,- Արցախը մոռցուած չըլլալու յիշեցման փորձ մը,- Նիկոլ Փաշինեան իր ծաւալուն ելոյթը յատկացուց... Արցախի կարգավիճակին եւ «խաղաղութեան» քաղաքականութեան:...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Երեսփոխանական ընտրութիւնները եղան ու անցան: Այսպէս` ընտրութենէ ընտրութիւն բարեսիրական եւ բարեգործական նախաձեռնութիւնները թափ կ՛առնեն: Ընտրութիւններէն ետք կ՛ամայանայ հրապարակը, կը շոգիանան նպաստներ բաժնողները, կը կորսուին բարեգործական նախաձեռնութիւնները: Բնականաբար, կը բացայայտուի, որ անոնց նպատակը ո՛չ բարեգործութիւնն էր, ո՛չ բարեսիրութիւնը, ոչ ալ ուրիշ բան: Նպատակը քուէ գողնալն էր: Կաշառք բաժնելը, խաբելը, սուտ խոստումներ տալը: Ընտրութիւնները անցեալ են արդէն: Եւ ահա մեր...

Այսօր կարող եմ անկեղծօրէն ասել, որ վերջապէս Հայաստանի ընդդիմութիւնը դարձել է լուրջ ուժ. իր թելեկրամեան ալիքում գրել է ռուսաստանահայ մետիամակնաթ, հրատարակիչ Արամ Գաբրելեանովը: «Վերջապէս նրանք հասկացան, որ իրենց պէտք է հզօր ուժ, որը կը տապալի ազգի դաւաճաններին: Եւ Հայաստանի հրապարակներում հաւաքուած այս բոլոր հրաշալի մարդիկ վերածուել են քաղաքականապէս կազմակերպուած հզօր լեռնային գետի: Ուշադրութիւն մի՛ դարձրէք դաւաճաններին, ջղագարներին ու նվնվացողներին. նրանք...