Յօդուածներ

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Մարտունիի Մէջ Սուրբ Ծնունդը Նշուեցաւ Ազգային Պարերով Յունուար 6-ին` Սուրբ Ծնունդի օրը, Մարտունի քաղաքի Ս. Մեծն Ներսէս եկեղեցւոյ մէջ տէր Յովհան Յովհաննիսեանի ձեռամբ մատուցուեցաւ պատարագ, որմէ ետք կատարուեցաւ ջրօրհնէք: Տօնական օրը շարունակուեցաւ Մարտունիի քաղաքապետարանի բակը` ազգագրական պարերու կատարողութեամբ: Համազգային հայ կրթական եւ մշակութային միութեան Արցախի գրասենեակին եւ «Լորիկ» մարդասիրական հիմնադրամին նախաձեռնութեամբ իրականացաւ «Սուրբ Ծնունդը ազգային պարերով Մարտունիի մէջ»...

Աղուանից Կաթողիկոսութեան Լուծարքը ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Աղուանից Սարգիս կաթողիկոս Հասան Ջալալեան նախապէս հրաժարած էր կաթողիկոսական իր կոչումէն եւ արքեպիսկոպոսի աստիճանով Հաղբատի վանահայրն էր: 1812-ին ան վերադարձաւ Արցախ եւ Գանձասարի վանքին մէջ կեդրոնանալով կրկին ինքզինք Աղուանից կաթողիկոս հռչակեց: Էջմիածինէն ազդարարեցին Սարգիս կաթողիկոսին, որ պահէ իր խոստումը եւ կաթողիկոսական տիտղոս չգործածէ: Բայց ան, անտեսելով Մայր աթոռի ազդարարութիւնը, Ղարաբաղի Մեհտի Ղուլի խանի աջակցութեան դիմեց...

Հարցազրոյցը վարեց ԶԱՐՄԻԿ ՊՕՂԻԿԵԱՆ Ստորեւ կը ներկայացնենք «Գանձասար»-ի հարցազրոյցը ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէի ներկայացուցիչ, երեսփոխան Յակոբ Բագրատունիի հետ` Միջին Արեւելքի քաղաքական զարգացումներուն եւ տեղւոյն հայ համայնքներու մարտահրաւէրներուն ու Հայաստան-սփիւռք յարաբերութիւններուն մասին: «ԳԱՆՁԱՍԱՐ».- Միջին Արեւելքի քաղաքական զարգացումները որքանո՞վ կ՛ազդեն Լիբանանի եւ Սուրիոյ վրայ: Նշեալ երկու երկիրներու հայ համայնքները ինչպիսի՞ մարտահրաւէրներ կը դիմագրաւեն այս զարգացումներուն լոյսին տակ: ՅԱԿՈԲ ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ.- Անտարակոյս Միջին Արեւելքի...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ 7 յունուար. տօն մեռելոց: Եւ ահա` Երեւանէն զգայացունց լուր մը. Հայաստանի եւ Թուրքիոյ միջեւ կը բացուին օդանաւերով առեւտուրի գիծերը: Տեսէ՛ք, թէ ինչո՜վ զբաղած են եղեր Հայաստանի «հպարտ քաղաքացիներու» շահերը  պաշտպանող «ապագայ կայ» յանկերգող իշխանաւորները, այն օրերուն, երբ Թուրքիոյ կամակատար Ազրպէյճանը փակած է Արցախի կեանքի ճամբան: Անոնք քանի մը անգամ պարտականութիւն սեպեցին խօսքերով դատապարտելու Ազրպէյճանը` մեղադրելով, որ  Արցախէն մնացած...

ԱՐՏԱՇԷՍ ՇԱՀԲԱԶԵԱՆ Յայտնի ճշմարտութիւն է, որ ժամանակը ծնում է իր հերոսներին: Կարծում եմ նոյնքան ճիշդ է նաեւ, որ հերոսները ստեղծում են իրենց ժամանակը: Ծնում են այդ ժամանակը, բովանդակութիւն ու գոյն են հաղորդում նրան եւ տանում են ժամանակի բեռը իրենց ուսերի վրայ: Համիտ բռնապետից մինչեւ Ստալին բռնապետ դարի չափ ձգուած գողգոթայի ճանապարհին կարծես թէ հալուել ու սպառուել էր հայ ժողովուրդը` գոյատեւութիւնը...

ԽԱԺԱԿ ՄԿՐՏԻՉԵԱՆ ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ «Գանձասար» շաբաթաթերթի առաջին խմբագիր Ոմանց մտքին մէջ լուրջ շփոթ կայ գաղափարակիր մամուլի ազատութեան շուրջ, եւ զայն կը նոյնացնեն միահեծան վարչակարգերու հովանաւորած քարոզչական միջոցներուն հետ: Յաճախ գաղափարակիր մամուլի ազատութեան աստիճանը էապէս կը գերազանցէ «ազատ» յորջորջուած մամուլի շատ մը միջոցները, որոնք այս կամ այն կողմի նիւթական աջակցութիւններուն տուրք տալու, կամ քաղաքական գիծին ծառայելու խիստ պարտաւորութեան տակ մտած...

ԴԵՐԵՆԻԿ ՄԵԼԻՔԵԱՆ «Ալիք» օրաթերթի գլխաւոր խմբագիր Եւ ահա ռազմահայրենասիրական յայտնի երգի իրական պահերն ենք այս օրերին եւս վերապրում, երբ հնչում է. «Հայե՛ր, միացէք, միացէ՜ք հայեր, Արցախն է մեզ կանչում, օգնութեան հասէ՜ք...»: Շրջափակուած Արցախի հանդէպ տեղեկատուական-բարոյական աջակցութեանը շաբաթներից ի վեր գործի են լծուել սփիւռքեան խոշոր համայնքներում ու գաղթօճախներում հայկական ինչպէս քաղաքական, այնպէս էլ մարդասիրական-հասարակական կազմակերպութիւն-կուսակցութիւնները... Իսկ այժմ մի հարց. Ո՞ւր է...

Պատրաստեց` ՔՐԻՍՏ ԽՐՈՅԵԱՆ - Արխիւային. Առաջին Հայ Բժշկական Ամսաթերթը - Մարդիկ Կը Շարունակեն Բնաշրջուիլ Նոր Ծիներու Յառաջացման Հետ Միասին Արխիւային. Առաջին Հայ Բժշկական Ամսաթերթը Այս սիւնակով պիտի հրատարակուին հայերէն եւ անգլերէն լեզուներով պարբերականներու անցեալի թիւերէն յօդուածներ, որոնք չեն կորսնցուցած իրենց այժմէականութիւնը, յօդուածներ, որոնք լոյս կրնան արձակել անցեալի վրայ, գաղափար առնելու համար, թէ այդ ժամանակ կեանքը ինչպէս կ՛ընթանար եւ յօդուածներ, որոնք շահեկան...

Ն. ԲԱՐՍԵՂԵԱՆ Յատուկ Թիւեր Եւ Նոր Տարուան Բացառիկ Մեկնելով երկրին մէջ ստեղծուած պայմաններէն, «Ազդակ»-ի Նոր տարուան բացառիկը եւս փոխեց իր աւանդական ձեւաչափը` լոյս տեսնելով յաւելուածի տեսքով:  Բովանդակութիւնը սահմանափակուեցաւ հայրենի, սփիւռքեան, լիբանանեան, լիբանանահայութեան, կուսակցական ընթացիկ տարուան գործունէութեան հանրագումարը ամփոփող գրութիւններով: Նկատի ունենալով, որ 5 մարտին ամբողջացաւ «Ազդակ»-ի հիմնադրութեան 95-ամեակը, նոյն օրուան թիւը ամբողջութեամբ յատկացուեցաւ այդ առիթին: Նման յոբելեան մը աւելի բնականոն...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Այս է խորագիրը Ուաշինկթընի Քուինսի հիմնարկի 8 դեկտեմբեր 2022-ի ծաւալուն յօդուածին (The Threat of New Wars in the Caucasus: A Good Case for U.S. Restraint), հեղինակութեամբ Եւրասիոյ բաժանմունքի տնօրէն Անաթոլ Լիվընի եւ աշխատակից Արթին Տէր Սիմոնեանի (1): «Քուինսի պատասխանատու վարչագիտութեան հիմնարկ»-ը (The Quincy Institute for Responsible Statecraft) Ուաշինկթընի մէջ հաստատուած ամերիկեան ռազմավարական խորհրդատու խմբակ մըն է, Ամերիկայի երբեմնի...

ՆՍՕՏՏ Արամ Ա. Կաթողիկոսի Ս. Ծննդեան Հայրապետական Պատգամը Աստուած մարդը «վերստին կեանքի կոչեց Քրիստոսով» (Եփ. 2.5): Այսպէ՛ս կը վկայէ` իր կեանքին օրինակով, Քրիստոսը հալածած եւ ապա անոր մեծագոյն քարոզիչը դարձած Պօղոս առաքեալ: Աստուծոյ նկատմամբ անհնազանդութիւնը մարդը մղած էր մեղքով ու չարիքով տիրապետուած մարդակեդրոն կեանքի: Աստուծոյ նկատմամբ  անհաւատարմութիւնը մարդը առաջնորդած էր չարաշահելու, փոխանակ խնամելու իր հոգատարութեան յանձնուած աշխարհը, եւ դառնալու սեփականատէրը,...

ՇԱՀԷ ԱՐՔ. ՓԱՆՈՍԵԱՆ Առաջնորդ Լիբանանի Հայոց Թեմի «Հոն մանուկ մը պիտի գտնէք` խանձարուրով փաթթուած եւ մսուրի մէջ դրուած»: Ղուկաս 2.12 Աստուծոյ եւ մարդուն հանդիպման պահն է դարձեալ: Այս առիթով, նախ փառք կու տանք Ամենակալին, որ առիթ կ՛ընծայէ մեզի, Ս. Ծննդեան աւետիսը փոխանցելու լիբանանահայ հաւատացեալ մեր ժողովուրդի զաւակներուն: Այսօր, կեանքի մեծ խորհուրդին վարագոյրը կը բացուի մեր դիմաց եւ Աստուծոյ փառքը կը...

ՎԵՐԱՊԱՏՈՒԵԼԻ ՓՈԼ ՀԱՅՏՈՍԹԵԱՆ ՄԱՀԱԵՄ-Ի ՆԱԽԱԳԱՀԻ ՏԵՂԱՊԱՀ Մեր Տէր ու Փրկիչ Յիսուս Քրիստոսի աւետաբեր պատգամը կը մնայ նոյնը, որքան ալ մտայնութիւններ տարուբերին, նորաձեւ թագաւորութիւններ պարտադրուին, արդի հոսանքներ հմայեն, արագասլաց զարգացումներ շշմեցնեն, ժամանակներ թմրեցնեն մարդկութեան խիղճը եւ ինքնարդարացման հոգեբանութիւններ թառին մեր հոգիներուն վրայ: Համաշխարհայնացման արդի հոսքին մէջ, կը մնայ անտեսուած այն իրականութիւնը, թէ բոլորս, առանց բացառութեան, արդար չենք, այլ մեղաւոր, ուստի կարօտ...

ՎԵՐ. ԴՈԿՏ. ՎԱՀԱՆ Յ. ԹՈՒԹԻԿԵԱՆ Գործադիր Տնօրէն Հայ Աւետարանական Համաշխարհային Խորհուրդի «Մի՛ վախնաք, վասնզի ահա ես ձեզի մեծ ուրախութեան աւետիս մը կու տամ, որ ամբողջ ժողովուրդին պիտի ըլլայ: Այսօր Դաւիթի քաղաքին մէջ Փրկիչ մը ծնաւ, որ օծեալ Տէր է» (Ղուկ. 2.10-11): Ասկէ աւելի քան քսան դարեր առաջ, գիշեր մը Բեթղեհէմի դաշտերուն մէջ, երբ հովիւներ իրենց հօտերուն պահակութիւն կ՛ընէին, Աստուծոյ հրեշտակը...

Ն. ԲԱՐՍԵՂԵԱՆ «Երբ ձեռնարկեցինք «Ազդակ»-ի հրատարակութեան, մեր ամբողջ դրամագլուխը կը կազմէին քանի մը սնտուկ մաշած տառեր, քանի մը կտոր հինցած տպագրական գոյքեր եւ ձեռքի փոքր մեքենայ մը, կը գրէ «Ազդակ»-ի հիմնադիր  Հայկ Պալեան` անդրադառնալով թերթի ծննդոցին: Այս նուազագոյն տպագրական իրերով ընթացք առած «Ազդակ»-ը 2023-ին նշեց իր 95-ամեակը` անխափան կերպով ամէնօրեայ դրութեամբ տպագիր թէ ելեկտրոնային տարբերակներով ընթերցողին հասնելով եւ այդպիսով հաստատելով,...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Երկնքի թագաւորութեան դիւանատունէն ամանորի օրերուն «սպրդում» մը տեղի ունեցած է (թէեւ Սնոտըն, Ասանժ եւ նմաններ տակաւին երկրի վրայ են): Ըստ գերգաղտնի տեղեկագիրի մը, ամենաբարին Աստուած մտերմիկ զրոյց մը ունեցած է իր Միածինին հետ, խօսած են աշխարհի այս կամ այն շրջանը պատուհասող պատերազմներուն եւ բնական աղէտներուն մասին, ցաւած են մարդկութեան տառապանքներուն, անհարկի զոհերուն եւ բնական ու մարդակերտ պատուհասները շահագործողներուն...

ԱՌԱՔԵԼ ԱԲՂ. ԳԱՏԵՀՃԵԱՆ «Ո՞ւր Է Հրեաներու Նորածին Թագաւորը» (Մատթէոս 2. 2): Յունուար 6: Թուական մը, որ ամէն տարի իրեն հետ կը բերէ աւետում, բերկրութիւն, ապահովութիւն, հանգստութիւն ու սէր: Ինքնին սիրոյ պատմութիւն մըն է անիկա. սէ՛ր մը, որ աստուածային է: Սէ՛ր մը, որ անօրինակ է: Սէ՛ր մը, որ քայքայում ու պառակտում չի՛ ճանչնար: Յունուար 6-ին երկիրը երկի՛նք կը դառնայ, մարդը իր...

ՆԱՐԵԿ ԱՐՔ. ԱԼԵԷՄԷԶԵԱՆ Կա՛մ, ուրեմն` կա՛մ: Չկամ, ուրեմն` չկա՞մ: Կամ կամ չկամ` յաւիտենութեան մէջ ԿԱ՛Մ: Կա՛նք, բոլորս ԿԱ՛ՆՔ: Կա՛նք` հոս կեանքով: Կա՛նք հոն` երանաւէտ անանց կեանքին համար... Ա՛յս ըլլալ-չըլլալով կ՛անցնի մեր կեանքը. կա՛նք կամ չկա՛նք` որու հոգը, քանի կա՛յ կեանքը հոս եւ հոն` ինձմով, քեզմով, բոլորով, երէկ, այսօր եւ վաղը... Կա՛մ, կա՛նք եւ կեա՛նք` եռոտանի խորհո՞ւրդ, տարեվերջի բարբանջա՞նք, խոտորեալ մտորո՞ւմ,...

ՀՅԴ Արցախի ԿԿ ներկայացուցիչ, ԱՀ Ազգային ժողովի «Հայ յեղափոխական դաշնակցութիւն» խմբակցութեան ղեկավար Արթուր Մոսիեանի հետ հարցազրոյցով «Ապառաժ»-ը ամփոփում է 2022 թուականը: ՀԱՐՑՈՒՄ.- Ի՞նչ ակնկալիքներ ունէիք անցնող տարուց, արդեօ՞ք կանխատեսելի էին այս տարուայ դժուարութիւնները: ՀՅԴ Արցախի կառոյցի համար ինչպէ՞ս կը բնորոշէիք տարին: ՊԱՏԱՍԽԱՆ.- Եթէ հակիրճ, ապա չիրականացած սպասումների տարի էր: Անցնող տարին եղաւ նախորդ տարուայ ընթացքով շարունակութիւնը: Մինչդեռ, մեր առջեւ ծառացած...

ՊԱՐՈՅՐ Յ. ԱՂՊԱՇԵԱՆ Պոլսահայ բանաստեղծ Զարեհ Խրախունիին հետ, «Զարթօնք»ի խմբագրատան մէջ ԺԻ՜Ր-Ա՛ՅՐ։ Ես այսպէս կը բնորոշեմ ԺԻՐԱՅՐԸ, իր անուանումով, նկարագիրով, էութեամբ, բնաւորութեամբ, մարդկայնութեամբ, ընկերասիրութեամբ, հայամբողջութեամբ, համամասնագիտութեամբ, հայագիտականութեամբ, հրապարակագրութեամբ, մատենագիտութեամբ, լրագրագիտութեամբ հեղինակութեամբ եւ առհասարակ բարձրահունչ մտաւորականութեամբ։ Ժիրայրը, տակաւին իր դպրոցական նստարաններէն, արդէն սկսած էր կազմաւորուիլ իբրեւ վաղուան խօսուն ու խոստմնալի գրիչներէն, իր ստեղծագործական, գրչագրական, յօդուածագրական ու հրապարակագրական գրութիւններով, սկսելով՝ ՀԲԸ Միութեան...