Յօդուածներ

ՄՈՎՍԷՍ ԾԻՐԱՆԻ Տիգրան ջա՛ն, Ես այն մարդը չեմ, եւ ոչ ալ դուն այն ընկերն ես, որուն  մահուան առիթով տխուր եւ յուզիչ խօսքեր արձանագրեմ... Հետեւաբար թոյլ տուր, որ  պատմեմ մեր ուսանողական կեանքէն որոշ դրուագներ, որոնց ընթացքին կը բացայայտուի նաեւ քու պոլսահայ ազնիւ մարդու, ջինջ հայու եւ հաւատարիմ ընկերոջ ուսանելի կերպարը... Ուրեմն. Երեւանի պետական համալսարան, հոկտեմբեր 1971 Սիրելի՛ ընթերցող, Ձախէն աջ՝ Լեւոն...

ՎԼԱՏԻՄԻՐ ՅՈՎՍԷՓԵԱՆ Արցախի Հանրապետութեան վաստակաւոր իրաւաբան Արցախի Հանրապետութեան ժողովրդի համար 2022 թուականի դեկտեմբեր ամիսը բուռն իրադարձութիւններով  բաւական յագեցուած էր: Դեկտեմբերի 3-ին Պաքուն պաշտօնական յայտարարութիւն տարածեց, որ Ազրպէյճանի Հանրապետութեան Քելբաջարի շրջանում սկսում են նախնական դիտարկում` ուսումնասիրելու օգտակար հանածոների հանքավայրերում ապօրինի շահագործման փաստերն Ազրպէյճանի այն տարածքում, որտեղ ժամանակաւորապէս ռուսական խաղաղապահ զօրախումբ է տեղակայուած (նկատի է առնուել Արցախի Հանրապետութեան ներկայիս Մարտակերտի շրջանի հիւսիսային...

Հինգշաբթի, Փետրուար 16-ին, Մասաչուսէցի մայրաքաղաք` Պոսթընի կեդրոնը գտնուող, նահանգային պալատի մուտքին, աւելի քան հարիւր հայորդիներ, կատարեցին խաղաղ ցոյց մը, զօրակցելով Արցախի շրջափակուած քաջարի ժողովուրդին, որ 2020-ին դիմադրելէ ետք ռազմական յարձակումը՝ Ատրպէյճանի եւ Թուրքիոյ կողմէ, այս անգամ զրկուած է սնունդէ, վառելանիւթէ եւ զանազան այլ անհրաժեշտութիւններէ: Ցուցարարները պաստառներով եւ լոզունքներով կը պահանջէին, որպէսզի բացուի այսպէս կոչուած ատրպէյճանցի «բնապահպան»-ներու կողմէ փակուած Արցախը Հայաստանին...

Ուրբաթ 17 Փետրուար 2023-ի առաւօտեան ժամը 10:00-ին, Թեմիս  Կաթողիկոսական  Փոխանորդ՝  Գերշ. Տ. Խորէն Արք.  Տողրամաճեան, Նիկոսիոյ Հոգեւոր Հովիւ՝ Արժ. Տ. Մոմիկ Քհնյ. Հապէշեան, Երեսփոխանական ժողովի ատենապետ՝ Պրն. Վահան Այնէճեան եւ Ազգային Վարչութեան անդամ՝ Տիկին Լենա Պահատուրեան պաշտօնական այցելութիւն մը տուին Կիպրոսի Յոյն Օրթոտոքս Եկեղեցւոյ նորընտիր պետ՝ Տ.  Եորկիոս Գ. Արքեպիսկոպոսին: Շնորհաւորական խօսքերէն ետք, հանդիպման ընթացքին արծարծուեցան Կիպրոսը, եկեղեցին եւ գաղութը...

Շաբաթ, 4 Փետրուար 2023-ի երեկոյեան, Գանատայի Հայոց թեմի բարեխնամ առաջնորդ՝ տէր Բաբգէն արք․ Չարեանի հրաւէրով, Թորոնթոյի Հայ կեդրոնին մէջ տեղի ունեցաւ «Առաջնորդի ընթրիք»-ը՝ ի նպաստ Ազգային առաջնորդարանին: Աւանդական ընթրիքի երեկոն կը վայելէր Առաջնորդ սրբազան հօր հովանաւորութիւնը ու տէր եւ տիկին Ալֆրէտ եւ Մարալ Պօղոսեան ամոլի նախագահութիւնը: Ըստ Առաջնորդարանի հաղորդագրութեան, ներկայ էին Գէմպրիճի Սուրբ Նշան, Թորոնթոյի Սուրբ Աստուածածին եկեղեցիներուո հոգեւոր հովիւները,...

Շա­բաթ, 11 ­Փետ­րո­ւար 2023-ի ա­ռա­ւօ­տեան ժա­մը 11:00-ին, ­Յու­նաս­տա­նի ­Հա­յոց ­Թե­մի բա­րե­ջան Ա­ռաջ­նորդ ­Գե­ղամ արք. ­Խա­չե­րեան, ­Թե­սա­ղո­նի­կէի «Ս. Աս­տո­ւա­ծա­ծին» ե­կե­ղեց­ւոյ մէջ հան­դի­պում ու­նե­ցաւ «­Մա­լա­քեան-­Գաս­պա­րեան» շա­բա­թօ­րեայ դպրո­ցին ա­շա­կերտ­նե­րուն հետ: ­Հան­դիպ­ման ըն­թաց­քին, Ա­ռաջ­նորդ Սր­բա­զան հայ­րը իր հայ­րա­կան յոր­դոր­նե­րը փո­խան­ցեց ա­շա­կերտ­նե­րուն, միա­ժա­մա­նակ անդ­րա­դար­ձաւ մեր ­Տի­րոջ ­Յի­սուս Ք­րիս­տո­սի ­Տա­ճար ըն­ծայ­ման՝ ­Տեառ­նըն­դա­ռա­ջի տօ­նին: Սր­բա­զան հայ­րը իր խօս­քին մէջ ը­սաւ. «Երբ մա­նուկ մը կը ծնի, քա­ռա­սուն օր...

Հանդիսապետութեամբ Իրաքահայ Թեմի բարեխնամ Առաջնորդ՝ Հոգշ. Տ. Օշական Վրդ. Կիւլկիւլեանի, Ուրբաթ, Փետրուարի 17ին, Սրբոց Վարդանանց Տօնին առիթով Էրպիլի Ս. Խաչ եկեղեցւոյ մէջ Սուրբ եւ Անմահ Պատարագ մատուցուեցաւ: Պատարագիչն էր Էրպիլի հոգեւոր հովիւ՝ արժ. Տ. Արթուն քհնյ. Խալաթեանը: Բարի գալուստի խօսքէն ետք՝ քահանայ հայրը հրաւիրեց Առաջնորդ Հայր Սուրբին օրուայ քարոզը խօսելու ու իր հայրական օրհնութիւնը բաշխելու հաւատացեալ ժողովուրդին: Պատարագէն ետք՝ եկեղեցւոյ...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Խօսքը, անշուշտ, բռնատիրութեան դէմ իր սեփական զայրոյթը բարձացնելու եւ մարտնչելու համաժողովրդական ըմբոստութեան մը մասին է, որ կը յիշատակուի  աւելի քան հարիւր տարիէ, պարզապէս որովհետեւ անոր թողած ժառանգը հիմք ու պատուանդան է եղած ազգային արժէքներու ու մարդկային պատուախնդրութեան առաւել բոցավառումին: Աւելի՛ն. հայ ժողովուրդի արդի պատմութեան մաս կազմող ու անոր էութեան հետ շաղախուած յատկապէս այս ապստամբութիւնը, պատմական դիպաշար ըլլալու առընթեր,...

Ա. Մ. Հայաստանի Հանրապետութիւնը, թրքական սալի ու ռուսական մուրճի հարուածներուն տակ, պարտուած դուրս ելաւ Թուրքիոյ դէմ պատերազմէն եւ 2 դեկտեմբեր 1920-ին իշխանութիւնը յանձնեց պոլշեւիկներուն: Համայնավար վարչակարգի հաստատումէն ետք ծայր առին հալածանքներ, զանգուածային ձերբակալութիւններն ու սպանութիւնները: Համատարած հալածանքներու եւ մահաբոյր մթնոլորտի պայմաններուն տակ ժողովրդային տարերային ապաստամբութիւնը սկսաւ 13 փետրուար 1921-ին: Առաջին անգամ զէնք բարձրացուցին Արագածի փէշերուն վերաբնակեցուած սասունցիները: Կռիւները հետզհետէ սաստկացան...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Բուն Բարեկենդանը Սուրբ Զատիկէն եօթը շաբաթ առաջ սկսող Մեծ Պահքին սկիզբն է: Բարեկենդան կը նշանակէ բարի կենդանութիւն: Բուն Բարեկենդանին նախորդող շաբաթ երեկոյեան եկեղեցւոյ վարագոյրը կը փակուի: Մեծ Պահքի ընթացքին վարագոյրը կը բացուի Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչի մուտն ի Վիրապին, Ծաղկազարդին եւ Աւագ հինգշաբթի` Ոտնլուայի արարողութեան, նաեւ` Տեառընդառաջի եւ Աւետման տօներուն, եթէ անոնք հանդիպին Մեծ Պահքի շրջանին: Բուն Բարեկենդանը Մեծ...

Թրքագէտ Մելինէ Անումեան Արեւմտահայոց հարցերու ուսումնասիրութեան կեդրոնի կայքին` Akunq.net-ի ընդմէջէն կը տեղեկացնէ, որ Թուրքիոյ մէջ 6 փետրուարին տեղի ունեցած երկրաշարժին պատճառով զոհուած հայերու շարքին աւելցած է նաեւ հայազգի երգչուհի Զիլան Տիգրիս: Տիգրանակերտի մէջ զինք եւ իր ամուսինը մահացած գտած են փլատակներուն տակ: Կայքը այս մասին կը յայտնէ` հիմնուելով տիգրանակերտցի հայ երաժիշտ Ուտի Երուանդի (Երուանդ Բոսթանճեան) դիմատետրեան գրառումին վրայ: Աղբիւրին համաձայն,...

ՀՐԱՆԴ Ծ. ՎՐԴ. ԹԱՀԱՆԵԱՆ Արամ Ա. վեհափառ հայրապետը 16 յունուարին, ի խնդիր Արցախի, զօրաշարժի կոչ ուղղեց համայն հայութեան: Անկէ ամիս մը առաջ, 11 դեկտեմբերին, երբ մեր եկեղեցւոյ բարձրագոյն մարմինը նկատուող Ազգային Ընդհանուր ժողովը իր աշխատանքները կ՛աւարտէր, հայրապետը յընթացս Ս. պատարագի իր պատգամին մէջ յայտարարեց. «Հարկ է ժամանակներու նշանները ճի՛շդ կարդալ եւ ճի՛շդ կողմնորոշուիլ»: Մարգարէաշունչ կոչէն օր մը ետք, 12 դեկտեմբերին,...

 ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ Արամայիս Պապայեանի հեղինակած երեք արարով, թատրերգութեան-կատակերգութեան վերնագիրն է երեք արարով, զոր ան գրած է 1968-ին: Թէեւ հեղինակը գրած է այս թատերախաղը աւելի քան յիսուն տարիներ առաջ, բայց արժէ մտածել վերնագիրին եւ անոր այժմէականութեան մասին: «Աշխարհը, այո՛, շուռ է եկել»: Աւելի քան յիսուն տարիներ առաջ գրուած ու օգտագործուած վերնագիրը այսօր որքա՜ն կը խօսի ներկայ աշխարհի մասին: Երկուշաբթի, 6...

 Հրատարակչատուն-«Բագին» ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Համազգայինի 95-ամեակին առիթով յատուկ ձեւով կ՛արժէ լուսարձակի տակ բերել հրատարակչական բաժանմունքը: Ինչպէ՞ս սկսած էր, ո՞ւր է այսօր եւ ի՞նչ մարտահրաւէրներ կը դիմագրաւէ: Եթէ պահ մը զանց առնենք սփիւռքահայ կեանքին մէջ Համազգայինի հրատարակչատունէն լոյս տեսած պատմա-յեղափոխական, գրական, մանկապատանեկան հատորներու, դասագիրքերու եւ գրական ու այլ ամսաթերթերու, պարբերաթերթերու հրատարակութիւնները, կը տեսնենք, թէ որքա՜ն ամայութիւն կը ստեղծուի: Պատմական արագ ակնարկ մը:...

 ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Եթէ երբեք հայն ու Հայաստան վերացած ըլլային, բազմաթիւ խաչելութենէ եւ անհաւասար մարտերէ ետք, ապա Վարդանանց պատերազմը վերջակէտ դրած պիտի ըլլար գոյութենական մեր պայքարին ու մեզ` ազգովին յանձնած պատմութեան դաժան դասաւորումին` ինքնափոշիացումին: Ահա թէ ինչո՛ւ 451-ին հայութեան մղածը ճակատամարտ մըն էր, թէեւ եզակի ու ահաւոր իր ռազմական տարողութեամբ եւ ուսանելի իր փոխանցած պատգամով: Արդ, պահ մը զանց առնելով Աւարայրը...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Հայ եկեղեցին Բուն Բարեկենդանին նախորդող հինգշաբթի օրը կը տօնէ Սրբոց Վարդանանց զօրավարաց յիշատակը: Պարսից Յազկերտ Բ. արքայից արքայի կրօնափոխութեան պահանջին դէմ մղուած Վարդանանց պատերազմը, Աւարայրի դաշտին վրայ, Տղմուտ գետի ափին, պարսկական անհաւասար ուժին դէմ, գիտակից մահուամբ, վասն հաւատոյ եւ վասն հայրենեաց, սպարապետ Քաջ Վարդան Մամիկոնեանի, Յովսէփ Հողոցմեցի կաթողիկոսի եւ Ղեւոնդ Երէցի գլխաւորութեամբ, մեր ազգի ինքնութեան խորհրդանիշ է: Հայ...

ՎԵՐ. ԴՈԿՏ. ՎԱՀԱՆ Յ. ԹՈՒԹԻԿԵԱՆ Յամի Տեառն 301- 451 թուականներու միջեւ երկարող 150 տարիները հայոց պատմութեան ամէնէն բախտորոշ ժամանակաշրջաններէն մէկն է: Այս շրջանին երեք կարեւոր դէպքեր ճակատագրական դեր ունեցան մեր ազգային կեանքին մէջ: Անոնցմէ առաջինն էր Հայաստանի մէջ քրիստոնէութեան պետական կրօն հռչակուիլը 301 թուականին` Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչի եւ Տրդատ թագաւորի նախաձեռնութեամբ: Քրիստոնէութեան պետական կրօն դառնալը Հայաստանի մէջ խիստ բախտորոշ ազդեցութիւն...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Սուրիա Սրբազան Հայրը Հանդիպում Ունեցաւ Հայաստանի Դեսպանին Եւ Հալէպի Գլխաւոր Հիւպատոսութեան Խորհրդական-Հիւպատոսին Հետ 8 փետրուարին Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Մակար եպս. Աշգարեան Ազգային առաջնորդարանին մէջ հանդիպում ունեցաւ Սուրիոյ մէջ Հայաստանի  դեսպան Տիգրան Գէորգեանի եւ Հայաստանի Հանրապետութեան Հալէպի գլխաւոր հիւպատոսութեան խորհրդական-հիւպատոս Բաբգէն Պատալեանի հետ` ներկայութեամբ Ազգային վարչութեան ատենապետ մեթր Սունպուլ Սունպուլեանի: Դեսպանը Հալէպ ժամանեց Հայաստանի կողմէ ուղարկուած փրկարարական մասնագիտական...

Հինգշաբթի, 9 Փետրուար 2023-ի առաւօտեան, Արեւմտեան Թեմի Առաջնորդ՝ Գերշ. Տ. Թորգոմ Ս. Եպս. Տօնոյեան, ընկերակցութեամբ Ազգ. Վարչութեան փոխ ատենապետ՝ Տիար Մհեր Տէր Յովհաննէսեանի, այցելեց Ազգ. Ռոզ եւ Ալեք Փիլիպոս վարժարան, ուր ընդունուեցաւ Ս. Կարապետ Մայր եկեղեցւոյ Հոգեւոր հովիւ՝ Արժ. Տ. Վիգէն Աւ. Քհնյ. Վասիլեանի, վարժարանի տնօրէնուհի՝ Տիկին Մարալ Դաւիթեանի, Փոսթոյեան մանկամսուրի վարիչ՝ Տիկին Քրիսթինա Մովսէսեանի եւ Ուսումնական մարմինի ատենապետ՝ Տիար...

ԱՄՆ Արեւմտեան Թեմի Առաջնորդ՝ Գերշ. Տ. Թորգոմ Ս. Եպս. Տօնոյեան, օրեր առաջ Միջին Արեւելեան երկիրներ հարուածած երկրաշարժի աղէտալի հետեւանքներու լոյսին տակ, անմիջական օգնութեան կոչ ուղղած էր Թեմի ծխական շրջաններուն, որոնք ընդառաջելով իրենց Հոգեւոր Առաջնորդի թելադրանքին, մեծ լարումով ու փութով գոյացուցին 100,000 տոլար: Սրբոց Ղեւոնդեանց տօնին՝ Երկուշաբթի 13 Փետրուարի 2023-ի առաւօտեան, երբ Առաջնորդ Սրբազան Հայրը Կլենտէյլի Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ մէջ աղօթքի...