Յօդուածներ

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան եւ անոր նոյնքան ապաշնորհ ստորադասները ամիսներ շարունակ հակահայկական յայտարարութիւններ կ՛ընէին: Սկիզբը ան նսեմացուց Արարատ լեռը, այնուհետեւ քննադատեց Հայաստանի Հանրապետութեան սահմանադրօրէն պաշտպանուած պետական խորհրդանիշները` օրհներգը եւ զինանշանը: Փաշինեան նաեւ առաջարկեց, որ Հայաստան ընդունի նոր սահմանադրութիւն` ջնջելով Արցախի եւ Հայոց ցեղասպանութեան մասին յիշատակումները, որոնք ամրագրուած են Անկախութեան հռչակագիրին մէջ: Ան շատ անգամ արհեստական տարբերութիւն կը դնէ «Պատմական...

ԱՌԱՔԵԼ ԱԲՂ. ԳԱՏԵՀՃԵԱՆ Ղուկասու աւետարանին մէջ կը կարդանք, որ առիթով մը օրէնքի ուսուցիչներէն մէկը կը մօտենայ Քրիստոսին եւ զայն փորձելու նպատակով կը հարցնէ. «Վարդապե՛տ, ի՞նչ պէտք է ընեմ յաւիտենական կեանքը ժառանգելու համար» (Ղկ 10. 25): Յիսուս կը պատասխանէ. «Օրէնքի գիրքին մէջ գրուածը ի՞նչ է»: Օրէնքի ուսուցիչը կը պատասխանէ. «Սիրէ՛ քու Տէր Աստուածդ ամբողջ սրտովդ, ամբողջ հոգիովդ, ամբողջ զօրութեամբդ եւ ամբողջ...

ՎԵՀԱՆՈՅՇ ԹԵՔԵԱՆ Մարախլապատ, բազմագոռգոռ, Գաղտագողի կամ բացայայտ Երկիր մը կայ առանց բոցի բոցավառուող Երկինքը կը ճգնի չիյնալ: Ի՜նչ կեցեր էք կոկոզավիզ, հայորդինե՛ր, Յաւերժ խնճոյք, նոր ծրագիր, Երկինքը փուլ կու գայ, ո՞ւր էք, Մեր պուճուրցած երկրի գլխուն: Խոժոռ դէմքեր Կ՛ուզեն խրել մեր երկիրը, տունն ու տեղը մշակոյթն ու նոր սերունդը, աւանդութիւնն ու կրօնքը, խունկն ու խինդը, խայծը, ֆոլքլորը Երախին մէջ գարշահագագ...

 «Թուրքիա միակ մտասեւեռում մը ունի. անխտիր ամէ՛ն միջոց, ռազմավարական ամէ՛ն նենգութիւն ի գործ դնել` միանգամընդմիշտ գերեզմանելու համար Հայ դատը» ՍԱՐԳԻՍ ԶԷՅԹԼԵԱՆ 1915 թուականի Հայոց ցեղասպանութենէն 108 տարի ետք, մօտ մէկ տարի Արցախի բնակչութիւնը սովասպանութեան ենթարկելէ ետք, թուրք-ազրպէյճանական յարձակողապաշտ եղեռնագործութեան պատճառով Արցախը բռնագրաւուեցաւ, հայաթափուեցաւ, արցախահայութիւնը հայրենազրկուեցաւ, հայրենիքը կոտորակուեցաւ... Երեք տասնամեակ առաջ, 1992 թուականի ապրիլի 10-ին ազրպէյճանցիներու կողմէ Արցախի Մարաղա գիւղը սպանդի...

1965-ի, մինչեւ իսկ 2015-ի բաղդատած` այս տարի բոլորովին տարբեր մթնոլորտի մէջ կը յիշենք Ցեղասպանութեան նահատակները: 1965-ը իւրայատուկ դարձակէտ մըն էր. բիւրաւոր հայեր հաւաքուեցան` նշելու 1,5 միլիոն ազգակիցներու ողջակիզման յիշատակը, չմոռցան յիշել «Մեր հողե՛րը, մեր հողե՛րը»: Խորհրդային Միութեան բռնատիրական պայմաններուն մէջ էր, որ այդ տարուան ապրիլ 24-ին, քաջաբար եւ յանդգնութեամբ, հայորդիներ հաւաքուեցան եւ Ցեղասպանութեան յիսուներորդ տարելիցին առթիւ Երեւանի մէջ կազմակերպեցին զանգուածային...

Հայ ժողովուրդը Հայոց ցեղասպանութեան 109-ամեակը դիմաւորում է ներհայկական խորը ճգնաժամի պայմաններում: 2023 թուականի սեպտեմբերը մեզ համար նշանաւորուեց հայրենիքի կարեւոր մի հատուածի` Արցախի կորուստով: ՀՀ գործող իշխանութիւնների յանցաւոր անգործութեան պայմաններում Ազրպէյճանը գրաւեց Արցախը` հարիւր հազարաւոր մեր հայրենակիցներին դարձնելով տնաւեր ու բնաւեր: Ցաւով եւս մէկ անգամ պէտք է արձանագրենք, որ Արցախի կորստին հետեւած ամիսների ընթացքում ՀՀ գործող իշխանութիւնները ոչ միայն իրավիճակը շտկելուն...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Հայաստանի մէջ նոր եռք մը սկսած է վերջին շաբաթներուն, որ հրաբխային վիճակ ստեղծած է քիչ մը ամէն տեղ` սկսելով Տաւուշէն մինչեւ Երեւան եւ այլ շրջաններ: Այս եռքի մթնոլորտին մէջ է, որ նշուեցաւ Ցեղասպանութեան 109-րդ տարելիցը: Այս եռքն է, որ սկսած է ալիքներ տարածել նաեւ սփիւռքի մէջ, կը բերէ թէ՛ ներքին եւ թէ՛ համահայկական դաշտերու մէջ նոր ծաւալ ստանալու...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Ապրիլ 24-ը հոմանիշ է Հայ դատին, այսինքն` մեր խլուած-անտեսուած իրաւունքներուն ու անոնց կենսագործման հետապնդումին: Երբ կ՛ըսենք ԻՐԱՒՈՒՆՔ, ի մտի չունինք միայն 109 տարի առաջ սկսած Ցեղասպանութեան զոհերու արեան ու մշակութային ժառանգութեանց փոշիացման դիմաց փոխհատուցում, մեր հողային կորուստներուն վերականգնում (շարքը երկար է), այլ նաեւ` երէկ ու այսօր հայրենիքի հողին վրայ ապրող հայուն, սփիւռքով մէկ տարածուած հայութեան տնտեսական, մշակութային եւ,...

ՏՈՔԹ. ՎԱՐԴԳԷՍ ԱՐԶՈՒՄԱՆԵԱՆ 24 ապրիլը վստահօրէն հայոց պատմութեան այն եզակի թուականն է, երբ մեր ազգին զաւակները տարբեր յարանուանութիւններով եւ ազգային գունաւորումներով կը միանան` յարգանք մատուցելու եւ խոնարհելու անմեղ նահատակներու յիշատակին առջեւ, յիշելով եւ յիշեցնելով ամբողջ աշխարհին անմարդկային եւ հրէշային արարքը` Հայոց ցեղասպանութիւնը: 109 երկար տարիներ ետք, տակաւին մեր վէրքերը ամբողջովին չեն դարմանուած: Մինչեւ այսօր մենք կը սգանք մեր անմեղ նահատակներուն...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Հայոց ցեղասպանութեան յիշատակի օրը` 24 ապրիլը, գրեթէ վաթսուն տարիներէ ի վեր կը համարուի Հայ դատի այժմէականացման համար մղուած պայքարին յարատեւման յիշեցման առիթը: Ցեղասպանութեան յիսնամեակին, այն ժամանակ տակաւին Հայկական եղեռն անուանում ունեցող ազգային չարաղէտ դէպքը համահայկական հնչեղութիւն ստացաւ. Խորհրդային Հայաստանէն սկսեալ մինչեւ սփիւռքի ամենահեռաւոր անկիւնները ապրող հայերը մէկ կողմ դրին մինչ այդ Եղեռնի լացակումած ոգեկոչումները եւ հրապարակները ողողեցին պահանջատիրական...

ՎԵՐ. ԴՈԿՏ. ՎԱՀԱՆ Յ. ԹՈՒԹԻԿԵԱՆ Ընթացիկ տարուան ապրիլ ամիսը 115-րդ տարեդարձն է Ատանայի կոտորածին, որուն զոհ գացին շուրջ 30.000 հայեր: 1894-1996 թուականներու համիտեան ջարդերէն ետք, ասիկա երկրորդ լայնատարած համազգային աղէտն էր, որ տեղի կ՛ունենար 1909-ի ապրիլ ամսուն: Կոտորածը կազմակերպուած էր սուլթան Համիտի (1876-1908) համակիր Ահրար կուսակցութեան եւ այլ մոլեռանդ իսլամ յետադիմական տարրերու կողմէ, որոնք հակառակորդ էին իթթիհատական Երիտասարդ թուրքերուն: Երիտասարդ...

ԴՈԿՏ. ՄԱՐԻ ՌՈԶ ԱԲՈՒՍԷՖԵԱՆ  Այո՛, տարբեր է` մեր տարածքային շարունակուող կորուստներով, մեր տեղահանուած ժողովրդով, մեր անստոյգ ճակատագրով, աշխարհում կատարուող բացայայտ ցեղասպանութեամբ... Զարմանալի չէ՞, որ 21-րդ դարի առաջին կէսում ցեղասպանութիւն է գործւում բացայայտօրէն եւ այս անգամ ցեղասպանութեան ենթարկուածն է ցեղասպանութիւն գործում: Նա, որ ոչ միայն լիարժէք հատուցում ստացաւ, այլ իր Ողջակիզումը օգտագործեց` որպէս աշխարհում գործուած միակ հրէշաւորը, արհամարհեց, չընդունեց, թոյլ չտուեց...

ԺԱԳ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Հայ քաղաքական երեք կուսակցութիւններու Լիբանանի կառոյցներու ղեկավարութիւններուն միասնական որոշումով այս տարի Հայոց ցեղասպանութեան 109-ամեակի ոգեկոչումը կը ստանայ իւրայատուկ տարողութիւն: Սփիւռքի սիրտը նկատուող լիբանանահայ գաղութը, որ ծանօթ է համահայկական հարցերուն վերաբերեալ իր հիմնական խօսքը ունենալու յատկանիշով, ազգային միասնական ոգիով որոշեց այս տարի քաղաքական, ժողովրդային եւ քարոզչական մակարդակներու վրայ նոր որակի թափ տալ հայկական պահանջատիրական պայքարի խօսոյթին եւ Հայ դատի...

(Ապրիլեան Խոհեր) (Գ.) ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Տասնամեակներ շարունակ, Հայոց ցեղասպանութենէն ետք, տարագիր հայութիւնը ապրեր է երազային պահեր, գործեր է «տհաս»-օրէն, սերունդներ դաստիարակեր` ռոմանթիկ զգացումներու յագուրդ տալով, Արարատին նայեր է պսպղուն աչքերով, Սասունի ու Վասպուրականի լեռներուն մասին սորվեր է` ժամանակ կորսցնելով, Վանի, Մուշի, Էրզրումի ու Կարսի անունները հոլովեր է անտեղի, հայաշունչ դպրոց ու եկեղեցի, ակումբ ու մշակութային կեդրոններ կառուցեր է աննպատակ, ինչպէս...

ՎԱՐԴԱՆ Բ. ՎԱՐԴԱՆԵԱՆ 109-ամեակէն դէպի 110-ամեակ եւ անսահման տարիներու պահանջատիրութեան ոգեկոչում: Սերունդներ շարունակ բաբախող սիրտը եղած են եւ պիտի մնան աւելի քան 1,5 միլիոն անշնչացած հայորդիներու, որոնց իրաւունքներուն կեանք տուած են` առանց յուսահատելու եւ յանձնուելու թշնամիին: Հայոց ցեղասպանութեան զոհերուն անբիծ հոգիները կը ննջեն խաղաղութեան մէջ, երբ անոնց սուրբ եւ անմահ Դատը պաշտպանող հայորդիներ ամէնօրեայ յաջողութիւններ կ՛արձանագրեն համաշխարհային գետնի վրայ, յաջողութիւններ,...

ԿԱՐՕ Վ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Այս տարի եւս (2024) հայ ժողովուրդը, ամէն տարուան նման, ապրիլի 24-ին պիտի յիշատակէ Հայոց ցեղասպանութեան 109-րդ տարելիցը: Արդեօ՞ք ամէն տարուան նման: Հայութիւնը, հազիւ ճողոպրած սպանդէն, աշխարհացրիւ դարձած, մանաւանդ` Հայաստանին Մերձաւոր` Միջին Արեւելքի երկիրներուն մէջ, իր գաղթակայաններուն մէջ ապաստանած` սկսաւ յիշատակել բազմաբիւր նահատակներուն յիշատակը ապրիլ 24-ին: Այդ յիշատակումը սուգի ու հոգեհանգիստի բնոյթ ունէր, ցաւ ու ողբ կ՛արտայայտէր: Աւելի...

ԴՈԿՏ. ԱԲԷԼ ՔՀՆՅ. ՄԱՆՈՒԿԵԱՆ Ռուբէն Չիլինկիրեան, գրական անունով` Ռուբէն Սեւակ, ծնած է Սիլիվրի, 28 փետրուար 1885 թուականին: Նախնական ուսումը կը ստանայ ծննդավայրի Ասքանազեան վարժարանին մէջ, ապա կը յաճախէ Պարտիզակի ամերիկեան գեշերօթիկ դպրոցը, ուր երկու տարի աշակերտելէ ետք, 1901 թուականին կը մեկնի Կ. Պոլիս` շարունակելու համար իր ուսումը Սկիւտարի նոյնպէս գիշերօթիկ. 1876-ին հիմնադրուած Պէրպէրեան վարժարանէն ներս, զոր կ’աւարտէ 1905 թուականին, հայեցի...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Կան յոբելենական թուականներ, որոնք անկիւնադարձային ըլլալով հանդերձ, կ՛ապահովեն նաեւ տուեալ ժողովուրդին` գոյութիւնը, յարատեւութիւնը, բարգաւաճումն ու կենսունակութիւնը: Ու մեր դարաւոր պատմութեան մէջ, այս օրերուն, այդ թուականներէն ամէնէն էականն է 1915-ը, որ արդէն մեր հաւաքական գիտակցութեան վրայ իր հաստատ ու ամուր կնիքը դրած է: Ինչո՞ւ յանկարծ այս նախաբանը. որովհետեւ այս տարի` 2024, նաեւ Ռուբէն Զարդարեանի ծննդեան 150-ամեակն ալ է: Սակայն...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ «Ես իմ երկրիս մէջ կ՛ուզեմ ապրիլ»: Ապրիլ 2024, Երեւան: Դերենիկը ծնած է Ապարան: Ան այժմ կ՛աշխատի իբրեւ վարորդ եւ իր գործը կ՛ընէ ամենայն գոհունակութեամբ: Ան ուրախ եւ հաղորդական անձ մըն է, որ կը սիրէ խօսիլ եւ պատմել: Ան կ՛ուզէ խօսիլ իւրաքանչիւր անհատի հետ, որ իր ինքնաշարժը կը գործածէ շրջագայելու եւ մէկ տեղէ միւսը տեղափոխուելու համար, բայց նաեւ...

ՏՈՔԹ. ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ 1922-ի առաջին ամիսներուն Լիբանանի ՀԲԸՄ-ի գործադիր ժողովը կը դիմէ Զմմառու միաբանութեան մեծաւորին` Մինաս ծ. վարդապետ Տէր Մինասեանին, որպէսզի վանքին ընծայարանի յատուկ ընդարձակ շէնքը տրամադրուի միութեան, ուր պիտի հաստատուէր «Քելէկեան» որբանոցը, եւ ապաստանէին Կիլիկիայէն հասնող հարիւրաւոր  հայ որբեր: Մերձաւոր Արեւելքի  նպաստամատոյցը պիտի հոգար մինչեւ 16 տարեկան որբերուն տարեկան ծախսը, որ պիտի ըլլար ամիսը հինգ տոլար իւրաքանչիւր որբի համար:...