Յօդուածներ

ՄՈՎՍԷՍ ԾԻՐԱՆԻ          Սիրելի՛ ընթերցող,   Այնքան ալ դիւրին չէ յուշեր գրել գրողի մը մասին, որ դիւրին կը գրէ, բայց «դժուար» եւ քիչ կ՛արտայայտուի: Աւելի՛ն. այնքան ալ դիւրին չէ գրել ընկերոջ մը մասին, որուն հետ ոչ միայն ոչ մէկ տարակարծութիւն ունեցած ես ազգային, մարդկային  թէ գաղափարական գետնի վրայ, այլ նաեւ իրարու փոխանակած էք այնպիսի գաղտնիքներ, որոնց բացայայտման պարագային կրնային վտանգել մեր...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Երեք յաջորդական թիւերով` 28-30 նոյեմբեր 2024, «Յուսաբեր»-ը «Առաւօտ» օրաթերթէն (1) արտատպեց քաղաքական գիտութիւններու դոկտոր, փրոֆեսէօր, ՀՀ Ազգային ժողովի 2006-էն 2008 նախկին նախագահ Տիգրան Թորոսեանի 20 նոյեմբեր 2024-ի երկարաշունչ յօդուածը` «Արցախ. ի՞նչ անել», Արցախի պետականութեան եւ ինքնորոշման գործընթացի վերականգնման կարելիութիւններուն մասին: Ան 1 յունուար 2013-ին անգլերէնով հրատարակած է 15 էջ յօդուած մը` «Անհակակշռելի հակամարտութիւններու լուծման համար. Լեռնային Ղարաբաղ եւ...

«Գեղարդ» գիտավերլուծական հիմնադրամը ահազանգ կը հնչեցնէ Նոյի դամբարանի ազրպէյճանական իւրացման մասին. «Աստուածաշունչի մէջ յիշատակուած համաշխարհային ջրհեղեղին կ՛առնչուի Նախիջեւան անունը, իսկ Նախիջեւան քաղաքը կը համարուի Նոյ նահապետի կողմէ հիմնադրուած հնագոյն բնակավայրերէն մէկը Հայաստանի մէջ: Ըստ աւանդութեան, Նոյը, Աստուծոյ կամքով փրկուելով ջրհեղեղէն. Արարատ լերան գագաթէն իջած է մերձակայ հարթավայրը եւ իջեւանած վայրի մը մէջ, որ հետագային կոչուած է Նախիջեւան («նախնական իջեւան»): Բազմաթիւ...

ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ 1918-ին բրիտանական գաղութատիրութեան  օրհնութեամբ լոյս աշխարհ եկած «Ազրպէյճան» պետութիւնը իր ծննդոցէն կը յաւակնի  դրացի պետութիւններու տարածութիւններուն:  Պատմութիւնը կեղծելու, վերարտադրելու, հնագոյն  երկիր ներկայանալու քարոզչական տեսութիւնները մշակոյթ դարձած են  ազերիներուն համար, յատկապէ՛ս` Իլհամ Ալիեւի իշխանութեան  ժամանակաշրջանին: Թուրք-ազերիական ռազմաքաղաքական դիւանագիտութիւնը, Արցախի հայաթափումէն ոգեւորուած, յաւակնութիւններ կ՛արտայայտէ գերիշխան Հայաստանի Հանրապետութեան տարածքային, պատմական եւ մշակութային հարստութեանց նկատմամբ: Բոլորովին ալ զարմանալի  չէ, երբ Ազրպէյճանէն յաճախակի...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ         Բազմայարկ                                                    ելեւէջներով                                                                բոլորակաձեւ Վերջին օրերուն, Սուրիոյ ու անոր յատկապէս հիւսիսային գօտիին մէջ (Հալէպի շուրջ) պայթած զարգացումները դարձան լուսարձակներու կեդրոն, լուսանցքի վրայ նետեցին Միջին Արեւելքի տագնապի դաշտին մէջ Կազան ու Լիբանանը, նաեւ` յարակից դաշտեր: Քանի մը օրուան մէջ, այսպէս կոչուած, «ընդդիմադիր ուժեր» տարածուն յառաջխաղացք արձանագրեցին եւ... Թուրքիոյ դրօշը բարձրացուցին Հալէպի բերդին ու հրապարակներու վրայ, գրաւեցին օդակայան ու պետական...

27 նոյեմբերին Նիկոլ Փաշինեան Հանրային պատկերասփիւռի ընկերութեան տուաւ հարցազրոյց մը, որուն ընթացքին ան զուգահեռներ գծեց Արեւմտեան Հայաստանի եւ Պաքուի կողմէն քարոզչական նպատակներով` պատմութիւնը փոփոխելու եւ իր նուաճողական քաղաքականութիւնն արդարացնելու համար շրջանառուող «Արեւմտեան Ազրպէյճան» կեղծ եզրոյթին միջեւ: «Հիմա մենք որքան կը նեղուինք եւ դժուար կը հանդուրժենք, հարց կը սեպենք, որ կարգ մը մարդիկ որոշ տեղեր կ՛օգտագործեն Արեւմտեան Ազրպէյճան եզրը, չէ՞: Ուրեմն...

«Գալուստ Կիւլպէնկեան» հիմնարկութեան Հայկական համայնքներու բաժանմունքը 15.000 տոլարի նպաստ մը յատկացուց Միացեալ Նահանգներու մէջ գործող «Արփի» հրատարակչատան` պատանեկան երկու վէպեր հրատարակելու համար: Նպաստը շնորհուած է յատկապէս Քարէն Չթճեան-Բրեսդիի նորագոյն գործին` «Օտար Արան» խորագիրով վէպին, ինչպէս նաեւ` այլ հեղինակի մը կողմէ գրուած հատորի մը հրատարակութեան համար: «Մեզի համար մեծ ուրախութիւն է «Գալուստ Կիւլպէնկեան» հիմնարկութեան աջակցութիւնը ստանալը: Այս նպաստը չափազանց կարեւոր է...

ԱՒԵՏԻՔ ՎՐԴ. ՏԷՐ ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ Գաբրիէլի եւ Միքայէլի հրեշտակապետաց տօնն էր: Առաւօտեան ժամերգութիւնը, աւանդութեան համաձայն, նոյնն էր, բայց` մթնոլորտը տարբեր: Մատուռը նոյնն էր, աղօթքներն ու սաղմոսներն ալ` նոյնը. նոյնիսկ նստարանները նոյնն էին, սակայն թռչնիկները («Թռչնոց բոյն»-ի աշակերտները) անոնց վրայ իրենց տաքուկ բոյնը դրած, իրենց ոտքերը կ՛օրօրէին, որովհետեւ տակաւին անոնք գետին չէին հասներ: Աղօթքներուն, մաղթանքներուն, սաղմոսասացութիւններուն եւ շարականներուն կը միախառնուէին «թռչնիկներուն» ծլվլոցը....

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ Անահիտ Սուլթանեան ծնած է Հայաստան: Ամուսինը երկար ժամանակէ արդէն հաստատուած է Ալմաթի, Ղազախստան: Անահիտը լեզուաբան է, անոր կեանքի կոչումն է մանկավարժութիւնը: Երեսուն տարի եղած է Արտաշատ քաղաքի աւագ դպրոցի տնօրէն: «Եթէ նորէն աշխարհ գամ, դարձեալ կ՛ուզեմ մանկավարժ ըլլալ», ըսաւ Անահիտ մեղմ ժպիտով մը: Անահիտ ներկայիս կ՛ապրի Ալմաթի եւ կիրակի օրերը հայ մանուկներուն ու պատանիներու կը սորվեցնէ հայերէն`...

Հովանաւորութեամբ Քալիֆորնիոյ Հայ երիտասարդաց միութեան, 17 նոյեմբերին, երեկոյեան ժամը 7:00-ին Քալիֆորնիոյ Հայ երիտասարդաց միութեան «Մէսճեան» կեդրոնին մէջ տեղի ունեցաւ ազգային հերոս, Վասպուրականի հերոսամարտի ղեկավարներէն Լեւոն փաշա Շաղոյեանի մահուան 50-ամեակին նուիրուած յարգանքի եւ երախտագիտութեան երեկոյ: Ձեռնարկին բացման խօսով հանդէս եկաւ Պարոյր Յակոբեան: Ան դիտել տուաւ, թէ Լեւոն փաշա Շաղոյեան բացառիկ անձնաւորութիւն մըն էր, որ իր կեանքով, անսակարկ նուիրումով ծառայեց իր ազգին...

ՀԱՅԿԱՅ ԱԼՈՅԵԱՆ Վրաստանի խորհրդարանի եւ պետական ու ոչ պետական համալսարանների գրադարանները համալրուել են Ազրպէյճանի կողմից հայերի դէմ իրականացուած ցեղասպանութիւնների մասին պատմող գրքերով: Նախաձեռնութեան հեղինակն է «Վրաստանի հայ համայնք» հասարակական կազմակերպութիւնը: Կազմակերութեան ղեկավար Արթուր Միրզոյանը «Հրապարակ»-ի հետ զրոյցում պատմեց, որ 21 համալսարանի, ներառեալ` Քութայիսիի համալսարանին, յանձնուել է յատկապէս վերջին գրքոյկը, որի մէջ ներառել են վերջին հարիւրամեակում Ազրպէյճանի կողմից  հայերի նկատմամբ իրագործուած բոլոր ցեղասպանական...

ՐԱՖՖԻ ՏԷՄԻՐՃԵԱՆ Հայ ժողովուրդի պատմութեան տխուր թուականներէն մէկն է 7 դեկտեմբերը: 36 տարիներ առաջ տեղի ունեցած աղէտալի երկրաշարժին պատճառով հայ ժողովուրդը կորսնցուց աւելի քան 25.000 զաւակներ, եւ 31.000 հայորդիներ ունեցան տարբեր աստիճանի վնասուածքներ: Այդ վիրաւորներէն շատեր այսօր հասակ նետած են, նշեալ օրը չեն մոռնար եւ ամէն տարի յարգանք կը մատուցեն իրենց հայրերուն, մայրերուն, ընտանեկան պարագաներուն եւ բարեկամներուն յիշատակին: Դժբախտաբար անցնող...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Հայաստան կը գտնուի երկրաշարժային գօտիի մէջ եւ պատմութեան ընթացքին յաճախ տուժած է երկրաշարժերէն: Հայ ժողովուրդի դարաւոր պատմութեան ընթացքին աղիտալի եղած են յատկապէս Վայոց Ձորի երկրաշարժը` 735-ին, Դուինի 863-ի եւ յատկապէս 893-ի երկրաշարժերը, Երզնկայի քսանհինգ անգամ կրկնուած երկրաշարժերը` 1045-էն 1784, որոնց հետեւանքով քաղաքը քանի մը անգամ աւերուած է, Գանձակի երկրաշարժը` 1139-ին, Վանի 1648-ի ութ օր տեւած եւ յետոյ յետցնցումներով...

ԳԱՌՆԻԿ ԱՒ. Ք. Գ. Ժ.- Ինքնապատկերացում 1.- Թէօլէօլեան ինծի ղրկած էր ինքնութեան մասին զանազան յօդուածներ: Անոնցմէ մէկը` Մարթըն Զէօքեֆելդէ էր: Յօդուածով ան պաշտպանած էր ինքնութեան յղացքին օգտագործելիութիւնը: Գրած էր, որ գիտութիւնը եւ ակադեմական աշխարհը չունին մենաշնորհը սահմանելու յղացքները, նաեւ չունին հեղինակութիւնը իրենց հակակշռին տակ պահելու անոնց գործածութիւնը: Ուստի չունին նաեւ մենաշնորհ` ինքնութեան յղացքի սահմանման վրայ: Մարդիկ ամէնուր կը հաստատեն, որ...

«Գանձասար» կը հաղորդէ, որ երէկ յետմիջօրէի ժամը 1:00-ին, Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Մակար արք. Աշգարեան եւ Ազգային վարչութեան ատենապետ Ժիրայր Րէիսեան հանդիպում ունեցան հալէպահայ կազմակերպութիւններու, միութիւններու եւ ազգային իշխանութեան մարմիններու ներկայացուցիչներուն հետ: Հանդիպումին ընթացքին սրբազան հայրը պարզեց ներկայ վիճակը` յայտնելով, որ քաղաքը իրենց վերահսկողութեան տակ առած ներկայ ընդդիմադիր ուժերը յայտնած են, որ փոքրամասնութիւններուն նկատմամբ դրական վերաբերմունք պիտի ցուցաբերեն եւ որեւէ...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ           Պատմութիւնը վկա՛յ, որ կայսրութիւններ անգամ փուլ եկած են ոչ՛ թէ թշնամի յորդաներու հարուածներուն եւ յարձակումներուն դիմաց ընկրկելով, այլ` դասալքութեամբ, անմիաբանութեամբ, սեփական յանցագործութեամբ եւ ժողովուրդին ստրկամտութեան առաջնորդելով ու ազգի եւ պետութեան ըմբռնողութենէն պարպուելով, ինչպէս նաեւ` արդար իրաւունքներէ զիջելով: Պարիսպները ներսէն փուլ եկած են, երբ  թշնամին նախօրoք երկար ժամանակ անկարող մնացած է  զանոնք քանդելու ու ներս թափանցելու: Այսօր հայ կեանքին...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Երկար ատենէ ծանուցուած, այնքան գովերգուած  ՔՈՓ 29-ի ժողովը Պաքուի մէջ տեղի ունեցաւ եւ...ակնկալուած արդիւնքը չտուաւ: Ոչ միայն գոհ չմնացին մասնակիցներէն շատեր, այլեւ` Ազրպէյճանի  իշխանութիւնը, որ  բազմաթիւ մասնակիցներու քննադատութեան թիրախ դարձաւ երկրին մէջ մարդկային իրաւունքներու կոպիտ խախտումներուն, մանաւանդ հայեր պատանդ պահելուն համար: Այլ առումով եւս ժողովը արդիւնաւէտ չէր: Այս մասին Պի.Պի.Սի.-ն հրապարակած է յօդուած մը: Ն.   Ինչո՞ւ Ազրպէյճանի...

Հալէպի վերջին իրադարձութիւններուն լոյսին տակ Հայ օգնութեան միութեան Կեդրոնական վարչութիւնը իր ամբողջական զօրակցութիւնը կը յայտնէ հալէպահայութեան` զգօնութեան ու աչալրջութեան կոչ ուղղելով եւ յուսալով, որ այս տագնապը կարելի պիտի ըլլայ շրջանցել հաւաքական ճիգով: ՀՕՄ-ի մեծ ընտանիքին անունով պատրաստակամութիւն կը յայտնենք թեւ եւ թիկունք կանգնելու հալէպահայութեան` քաջ հաւատալով, որ ամբողջ հայութիւնը նոյն պատրաստակամութիւնը պիտի ցուցաբերէ` օժանդակելու համար հալէպահայ մեր քոյրերուն եւ եղբայրներուն:...

Ընտանիքները սկսան իրենց տուները վերադառնալ` անտեսելով իսրայէլացի զինուորականներու նախազգուշացումը` չվերադառնալ տարածքներ, ուրկէ բռնի կերպով տարհանուած էին: Իսրայէլի եւ Հըզպալլայի միջեւ կնքուած զինադադարէն ետք ընտանիք մը կը վերադառնայ  իր գիւղը, Սուր, Լիբանանի հարաւը: Երբ Իսրայէլի եւ Հըզպալլայի միջեւ զինադադար հաստատուեցաւ, Լիբանանի մեծ մասին մէջ, առաջին անգամն ըլլալով, լռութիւն տիրեց 14 ամիսէ շարունակուող հակամարտութենէն ետք, որ պատճառ դարձաւ հազարաւոր մարդոց մահուան: Հարաւային...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Ամէն անգամ որ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան հրապարակային յայտարարութիւն կը կատարէ, ան վնաս կը հասցնէ Հայաստանի շահերուն: Փաշինեանի վնասակար խօսքերու վերջին օրինակը 90 վայրկեան տեւած հարցազրոյցն է, զոր ան տուաւ Հայաստանի Հանրային պատկերասփիւռի կայանին, 22 նոյեմբեր 2024-ին: Առաջին հարցումը կը վերաբերէր վերջերս Փաշինեանի կողմէ կառավարութեան վեց բարձրաստիճան պաշտօնեաներու աշխատանքէ արձակման` կիրակի երեկոյեան անոնց հեռաձայնային հաղորդագրութիւն ուղարկելով: Լրագրողը հարցուց`...