Մշակութային եւ Այլազան

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Պատմութեան մէջ անշուշտ նորութիւն չէ երկրի մը ազգային հերոսին հեղինակազրկումը, նոյնիսկ` վարկաբեկումը: Դէպքերու արագընթաց այս ժամանակաշրջանին մէջ, երբ արժէքներու տապալումի ականատես կ'ըլլանք, որեւէ սրբութիւն երկվայրկեանի մը մէջ կարելի է նսեմացնել: Վերջին ցայտուն օրինակը  Զիմպապուէի նախագահ Ռոպերթ Մուկապէի պարագան է, որուն անդրադարձած են  միջազգային ազդեցիկ գրեթէ բոլոր լրատու միջոցները, յատկապէս` յեղաշրջման առաջին օրերուն: Կը ներկայացնենք հատուածներ` «Նիւ Եորք...

Սէուլի Վերագրաւումը Ամերիկեան Եւ Հարաւքորէական Ուժերուն Կողմէ - Ճակատի Գիծի Կայունացում Եւ Դիրքային Կռիւներ 38-րդ Հորիզոնականին Վրայ ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Ամերիկացի զինուորներ յարձակման պահուն 1951 փետրուարին Չինական եւ հիւսիսքորէական բանակներուն կողմէ Սէուլի գրաւումէն ետք, 1951 յունուարի սկիզբը, ամերիկեան եւ հարաւքորէական ուժերը արեւմուտքի մէջ` Սուվոնի շուրջ, կեդրոնական գօտիին մէջ` Վոնճուի շուրջ եւ արեւելեան կողմը` Սամչէքի շուրջ կեդրոնացան: Ճակատի գիծը կայունացաւ: Չինական բանակը...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տանըլտ Թրամփ իր կնոջ հետ Փեքինի մէջ արժանացաւ արքայական ընդունելութեան եւ հիւրասիրութեան, սակայն, ինչպէս միջազգային մեկնաբաններ կը նշեն, գործնական գետնի վրայ նուաճում մը չարձանագրեց: Յաճախ կը պատահի, որ ղեկավարներու այցելութիւնները եւ հանդիպումները աւելի քարոզչական, քան առարկայական, գործնական բնոյթ ունենան: Այս պարագային աշխարհի ամէնէն հզօր երկու ղեկավարները նկատուող Թրամփ եւ Ցզինփին, ըստ երեւոյթին, այլ հաշիւներ...

Չոսին Ջրամբարի Կռիւները Եւ Սէուլի Գրաւումը Չինական Ու Հիւսիսքորէական Ուժերուն Կողմէ ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Մարինզներ Չոսին ջրամբարին մօտ Քորէայի հիւսիսային գօտիին մէջ, Չոնկչոն գետի ափերուն, 1950 նոյեմբերի վերջաւորութեան մղուած բուռն կռիւներէ ետք ամերիկեան եւ հարաւքորէական ուժերը պաշտպանական նոր գիծեր հաստատեցին, իսկ չինացիք աշխատեցան կտրել ամերիկեան եւ հարաւքորէական ուժերու ճանապարհները: Թրքական զօրագունդը զօրավար Թահսին Եազըճըի հրամանատարութեամբ կեդրոնացաւ Վավոն գիւղին շուրջ, կասեցնելու համար...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ ՄԱԿ-ի Ընդհանուր ժողովը 2013-ին ընդունեց այն բանաձեւը, որ 2 նոյեմբերը կը հռչակէ իբրեւ «Լրագրողներուն դէմ ոճիրներու անպատժելիութիւնը դադրեցնելու միջազգային օր»: Բանաձեւը կոչ ուղղած է անդամ պետութիւններուն` իրականացնելու յստակ միջոցներ, որոնք կը հակադրուին անպատժելիութեան ներկայ մշակոյթին: Թուականը ընտրուած էր 2 նոյեմբեր 2013-ին Մալիի մէջ սպաննուած երկու ֆրանսացիներու յիշատակին: Այս կարեւոր բանաձեւը կը դատապարտէ բոլոր յարձակումները եւ վայրագութիւնները, որոնք...

Արիւնահեղ Գօտեմարտեր Չոնկչոն Գետի Ափերուն Եւ Ամերիկեան Ուժերուն Նահանջը ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Չինական ուժերու յարձակում Չինական ուժերու Քորէա մուտքէն քանի մը օր ետք Սթալին որոշեց օդային պաշտպանութիւն տրամադրել: Սակայն խորհրդային «Միկ 15» օդանաւերը ռազմաճակատի գիծերուն պիտի չմօտենային եւ հարիւր քիլոմեթրէն աւելի մօտ պէտք չէ թռչէին: Չինացիք, սահմանային գօտիին մէջ իրենց դիրքերը ամրապնդելէ եւ ամերիկեան ու հարաւքորէական ուժերը որոշ հեռաւորութեան վրայ ետ...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Քաթալոնիոյ մէջ տեղի ունեցած հանրաքուէն եւ ատոր յաջորդած իրադարձութիւններն ու զարգացումները տարաբնոյթ մեկնաբանութիւններու դուռ բացած են: Լրատու միջոցներ, մեկնաբաններ, քաղաքական գործիչներ, պլոկըրներ եւ ընկերային ցանցեր օգտագործողներ ամէն օր ըսելիքներ եւ կոչեր ունին: Բազմաթիւ վերլուծաբաններ կը հաւատան, որ այս տագնապը 1981 թուականի պետական հարուածի փորձէն ետք ամէնէն ծանրն է: Կը ներկայացնենք եւրոպական հեղինակաւոր թերթերու տեսակէտներէն հատուածներ:  Ն. «Լաւ...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱԻ Անոր աղջկան` Սիլվիա Աճեմեանին մղումով եւ հոգատարութեամբ, կը հրատարակուի գիրք մը` նուիրուած քաղաքական ծաղրանկարիչին: Անկասկած, Տիրան եղած է ժողովրդավարութեան ամէնէն սուր եւ զուարճալի հրացանակիրներէն մին: Փիեռ Սատիքէն եւ Սթաւրոյէն առաջ, Տիրան (1904-1991)` քաղաքական աշխարհի թունաւոր քննադատ, պատմած է կծու սրամտութեամբ ժամանակակից Լիբանանի պատմութիւնը, յատկապէս` պատերազմէն առաջ, Օսմանեան կայսրութեան վերջին օրերը` մինչեւ անկախութիւն, անցնելով ֆրանսական հոգատարութենէն: Ան իր...

Չինական Զօրքերու Մուտքը Քորէա Եւ Հարաւքորէական Ու Ամերիկեան Ուժերու Նահանջը ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Ամերիկեան եւ հարաւքորէական բանակներուն կողմէ Փիոնկեանկի գրաւումէն ետք, 20 հոկտեմբեր 1950-ին, այլեւս յստակ էր, որ հիւսիսքորէական բանակները ջախջախուած են: Պարզ էր նաեւ, որ Քորէական թերակղզիին գրաւումը ամերիկեան եւ հարաւքորէական ուժերուն կողմէ ժամանակի հարց էր: Փիոնկեանկի գրաւումէն առաջ Խորհրդային Միութեան եւ Չինաստանի ղեկավարութիւններուն միջեւ խորհրդակցութիւններ սկսան եւ որոշուեցաւ չինական...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Բնականաբար շարժապատկերի արուեստին մէջ տարածուած երեւոյթ է վիպականացնել գաղտնի գործակալներու, լրտեսներու կեանքն ու գործունէութիւնը: Թէեւ հանդիսատեսներուն համար յաճախ հաճելի ժամանց, երբեմն ալ վայելք կը դառնայ ատիկա, սակայն պարզ է, որ լրտեսին իսկական էութիւնը պատմութեան համար չի պահպանուիր: Յատկանշական օրինակ մըն է Մաթա Հարին: Պարուհին, որ դարձաւ գաղտնի գործակալ, կը մնայ առեղծուած` մահէն 100 տարի ետք: Ան  տուաւ...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Երբ խօսքը կը վերաբերի հարստութեան բաժանումին, Ռուսիա աշխարհի ամէնէն անհաւասարակշիռ հիմնական երկիրներէն մէկն է: Խորհրդային Միութեան փլուզումէն քառորդ դար ետք դրամատիրութիւնը վրէժխնդրութեամբ ժամանեց: Կարգ մը մարդոց եկամուտները զգալի աճ արձանագրեցին, բայց կասկածելի սեփականաշնորհման պատկերները, օրէնքի թոյլ իրավիճակը, բնական աղբիւրներու արտահանումէն կախուածութիւնը եւ քաղաքական ճարպիկութիւնը թոյլ տուին, որ սակաւապետներու փոքր դաս մը ձեռք բերէ երկրի հարստութեան հսկայական մասը:...

Հարաւ-Քորէական Եւ Ամերիկեան Բանակներու Յարձակումը Եւ Փիոնկեանկի Գրաւումը ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Ամերիկեան ուժեր Նաքթոն գետի հովիտին մէջ Հիւսիսքորէական բանակը 1950 օգոստոսին քորէական թերակղզիին մեծ մասը իր հակակշիռին տակ առած էր, եւ թերակղզիին հարաւարեւելեան մասը, Պուսանի պարագիծը միայն մնացած էր հարաւքորէական բանակին եւ ամերիկեան ուժերու հակակշիռին տակ: Հիւսիսքորէական բանակը իր յառաջխաղացքի ճամբուն վրայ մեծ թիւով հարաւքորէացի պետական պաշտօնատարներ, աջակողմեան նկատուող անձեր եւ...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Անշուշտ միշտ կ՛ըսուի, որ  գերագոյն արժէքը կը մնայ մարդը, սակայն նորարարութիւններով, նոր գիւտերով եւ սարքերով մարդը կամաց կամաց սկսած է ատոնց արժէք տալ: Այս ընթացքով մարդը ի՞նչ արժէք պիտի ներկայացնէ: Մտահոգիչ հարցում մը, որուն պատասխանը դժուար պիտի ըլլայ ըմբռնել, ընդունիլ: Մինչ այդ մարդիկ կ՛երթան հոսանքին հետ: Բրիտանական Ընկերութիւնը Հայաստանի Մէջ Դրամատնային Հսկողութեան Նոր Fintech Կը Փորձէ «Բրիտանական...

Հիւսիսքորէական Ուժերու Յառաջխաղացքը Եւ Ամերիկեան Ուժերու Ծանր Կորուստները ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Հիւսիսքորէական հրետանին Սանճուի մէջ Հիւսիսքորէական ուժերը, Սէուլը գրաւելէն ետք, արագօրէն կը յառաջանային, իսկ Քորէա ցամաք ելած ամերիկեան զօրքերը սկսած էին դիրքեր եւ յենակէտեր հաստատել: Հակամարտ կողմերուն միջեւ առաջին գօտեմարտերը սկսան Օսան աւանին շուրջ, 5 յուլիս 1950-ին: Առաւօտեան սկսած մարտերը կէսօրուան մօտ սաստկացան: Հիւսիսքորէական բանակին յառաջխաղացքը դանդաղեցաւ: Զօրավար Լի Քուոն Մուի...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Յարութիւն քահանայ Շմաւոնեանի նախաձեռնութեամբ Հնդկաստանի Մատրաս քաղաքին մէջ 223 տարի առաջ, 14 հոկտեմբեր 1794-ին, հիմնադրուեցաւ հայկական առաջին տպագիր պարբերականը` «Ազդարար»-ը: Յարութիւն քահանայ Շմաւոնեան ծնած էր 1750-ին Շիրազ եւ քահանայ ձեռնադրուած 1770-ական տարիներուն: Սորված էր պարսկերէն եւ արաբերէն, գրականութիւն, փիլիսոփայութիւն եւ աստուածաբանութիւն. սորված էր նաեւ արհեստներ: 1784-ին ան իբրեւ քահանայ ղրկուեցաւ Մատրաս, ուր 1789-ին տպարան հիմնեց եւ շարք մը...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Բրիտանական «Պի.Պի.Սի.»-ի թղթակից Պեն Լերվիլ, որ ծանօթ է իր ճամբորդական նոթերով, այս անգամ անդրադարձած է հայերուն եւ Հայաստանին, մանաւանդ` հայերու հիւրասիրութեան: «Պի.Պի.Սի».-ի միլիոնաւոր ընթերցողներուն համար վստահաբար նոր աշխարհ մը կը բացուի, իսկ մեզի համար հետաքրքրական է բոլորովին օտարին առարկայական աչքով տեսնելը մեր հիւրասիրութիւնը եւ անդրադառնալը ատոր, մանաւանդ որ ան նոյնպէս կը խօսի Ցեղասպանութեան մասին: Պեն Լերվիլ Վրաստանէն...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ «Ախպար» թերթը անդրադարձած է Արժանթինի մէջ տեղի ունեցած «Հարաւի պիենալ»-ին, որուն մէջ տեղ գտած են «Արարատ լերան 11 տեսարանները» լուսանկարչական շարքը (Ժիլպեր Հաժ), ինչպէս նաեւ` Սինթիա Զաւէնի գործերը: Յապաւումներով կը ներկայացնենք թերթին յօդուածը: Առաջին անգամ ըլլալով Լիբանան եւ Միջին Արեւելք յատուկ տաղաւարով մասնակցեցան «Հարաւի պիենալ»-ին (Լատին Ամերիկայի միջազգային ժամանակակից արուեստներու մեծ ցուցահանդէս): Այս մասնակցութիւնը կազմակերպուած էր լիբանանցի...

Հիւսիսային Քորէայի Ներխուժումը Հարաւային Քորէա Եւ Ամերիկեան Զինուորական Միջամտութիւնը Հիւսիսքորէական բանակին ներխուժումը Հարաւային Քորէա 25 յունիս 1950-ին ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Հիւսիսային Քորէայի մէջ 1950 յունիսին պատերազմի վերջին պատրաստութիւնները կը տեսնուէին: Միւս կողմէ, 38-րդ հորիզոնականին վրայ դիրքէ դիրք ընդհատ կրակոցներ տեղի կ՛ունենային, յատկապէս` Քեսոնկի եւ Օնճինի գիծերուն վրայ, հրահրուած` հարաւքորէական բանակին կողմէ: Օնճին թերակղզին կը գտնուի 38-րդ հորիզոնականին արեւմտեան կողմը, բաժնուած` Հիւսիսային...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ 2018 թուականին «Աւրորա» մարդասիրական մրցանակին համար կատարուած է 750 առաջադրում, որոնցմէ 509-ը` չկրկնուող թեկնածութիւններ: Առաջադրման փուլին (29 մայիսի 2017-էն մինչեւ 8 սեպտեմբեր)  դիմումներ ուղարկուած են 12 լեզուներով` 115 երկիրներէ, որոնց շարքին` Միացեալ Նահանգներ, Ռուսիա, Եգիպտոս, Հայաստան, Հնդկաստան, Գերմանիա, Մեծն Բրիտանիա, Իրան, Ուքրանիա եւ Քենիա: Առաջադրուած թեկնածուներու թիւը աճած է 100 տոկոսով` նախորդ տարուան համեմատութեամբ, երբ առաջադրուած էին...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ «Թուրքիան մեր կողմը պահէ, անկախ անկէ, թէ անոր պատճառով հայեր մեռնի՞ն, թԷ՞ ոչ» Կոստանդնուպոլսոյ մէջ Գերմանիոյ դեսպան Փոլ Ուոլֆ Մեթերնիչ գրած է  կայսերական վարչապետ Թէոպալտ Ուն Պեթման Հոլվեկին, Պերլին, 7 դեկտեմբեր 1915-ին: .... Հայերու ենթարկուած հալածանքներուն նկատմամբ մեր դժգոհութիւնը պէտք է յստակ արտայայտուած ըլլայ մեր մամուլին մէջ, եւ պէտք է վերջ դնենք մեր խանդավառութեան` թուրքերուն նկատմամբ: Ինչ...